Sukta 1.144
ऋषिदीर्घतमा औचथ्यः
देवताअग्निः
मन्त्र7
छन्दजगती
एति॒ प्र होता॑ व्र॒तम॑स्य मा॒ययो॒र्ध्वां दधा॑न॒: शुचि॑पेशसं॒ धिय॑म् । अ॒भि स्रुच॑: क्रमते दक्षिणा॒वृतो॒ या अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं ह॒ निंस॑ते ॥
एति॑ । प्र । होता॑ । व्र॒तम् । अ॒स्य॒ । मा॒यया॑ । ऊ॒र्ध्वाम् । दधा॑नः । शुचि॑ऽपेशसम् । धिय॑म् । अ॒भि । स्रुचः॑ । क्र॒म॒ते॒ । द॒क्षि॒णा॒ऽआ॒वृतः॑ । याः । अ॒स्य॒ । धाम॑ । प्र॒थ॒मम् । ह॒ । निंस॑ते ॥
अयं होता होमनिष्पादकोऽध्वर्युः अस्य अगनेः व्रतं हविष्प्रदानादिरूपं कर्म कर्तुं मायया कर्तव्यविशेषप्रज्ञया युक्तः सन् प्र एति प्रकर्षेण गच्छति होतुम् । मायेति प्रज्ञानाम, ‘माया वयुनम् ' (नि. ३. ९. ९) इति तन्नामसु पाठात् । कीदृशोऽयम् । ऊर्ध्वाम् उपर्यारूढां शुचिपेशसं शोभनरूपोपेताम् । पेश इति रूपनाम । धियं प्रज्ञां दधानः । ‘आ चतुर्थात्कर्मणोऽभिसमीक्षेतेदं करिष्यति' इत्युक्तत्वात् । आगत्य च दक्षिणावृतः प्रादक्षिण्येन वर्तमानाः स्रुचः जुह्वादीः क्रमते गृह्णाति । कीदृश्यः सुचः । याः प्रथमं पात्रासादनकाले अस्य अग्नेः धाम स्थानं निंसते ॥ ‘ निंस' चुम्बने इति धातुः ॥ चुम्बन्ति भजन्ते इत्यर्थः । प्रथममनुष्ठेयक्रमं बुद्ध्या प्रैति पश्चात् स्रुचः क्रमते इत्यर्थः । हशब्दः प्रसिद्धौ । यद्वा । होता देवानामाह्वाता अयमग्निः अस्य यजमानस्य व्रतं कर्म ज्योतिष्टोमादि प्रज्ञाविशेषेण युक्तः सन् एति । यज्ञदेशं प्रत्यागच्छति । कीदृशोऽयम् । ऊर्ध्वामूर्ध्ववर्ति शुचिपेशसं शोभनरूपोपेतं धियं ज्वालाचलनादिरूपं कर्म दधानः धारयमाणः । आगत्य च दक्षिणावृतः उक्तलक्षणाः स्रुचो घृतपूर्णा जुहूपभृदादिका अभि क्रमते आक्रमते। घृतं स्वीकर्तुं ज्वाला: प्रसर्पन्ति इत्यर्थः । याः स्रुचः प्रथमं पूर्वं हविरासादनकाले अस्याग्नेर्धाम स्थानं वेदिलक्षणं निंसते चुम्बन्ति प्राप्ताः । हशब्दः प्रसिद्धौ ॥ ‘णिसि चुम्बने' । अदादित्वात् शपो लुक् । इदित्त्वात् नुम् ॥
“The ministering priest, (qualified) by experience, and possessing exalted and graceful devotion,proceeds (to celebrate) his, (Agni's), worship, having circumambulated (the altar), he takes up the ladles which are first to present theoblations.”
THE Priest goes forth to sacrifice, with wondrous power sending aloft the hymn of glorious brilliancy.
He moves to meet the ladles turning to the right, which are the first to kiss the place where he abides.
The Hotri 1 goes forward 2 (in order to fulfil) his duty by his wonderful power, directing upwards the brightly adorned prayer. He steps towards the (sacrificial) ladles which are turned to the right 3 and which first kiss his foundation 4.
The Hotar goes forth to his duty with his craft, setting aloft our insight, which possesses blazing ornaments. He strides toward the ladles turning in respectful circumambulation, which first kiss his domain.
Mit Weisheit geht der Priester an sein Opferwerk, hält hoch empor das hellerglänzende Gebet, Zu den nach rechts umgehnden Löffeln schreitet er, die küssend grüssen seinen ersten Opfersitz.
Der Hotri geht an sein Amt heran in Zaubergestalt, das lichtfarbene Gedicht empor hebend. Er geht den von rechts herankommenden Schmalzlöffeln entgegen, die zuerst seine Geburtsstätte mit dem Munde berühren.
Движется вперед хотар к своей службе в волшебном облике,
Высоко держа светлоокрашенную молитву.
Он направляется к жертвенным ложкам, обращенным вправо,
Которые впервые ласкают его место установления.
अ॒भीमृ॒तस्य॑ दो॒हना॑ अनूषत॒ योनौ॑ दे॒वस्य॒ सद॑ने॒ परी॑वृताः । अ॒पामु॒पस्थे॒ विभृ॑तो॒ यदाव॑स॒दध॑ स्व॒धा अ॑धय॒द्याभि॒रीय॑ते ॥
अ॒भि । ई॒म् । ऋ॒तस्य॑ । दो॒हनाः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । योनौ॑ । दे॒वस्य॑ । सद॑ने । परि॑ऽवृताः । अ॒पाम् । उ॒पऽस्थे॑ । विऽभृ॑तः । यत् । आ । अव॑सत् । अध॑ । स्व॒धाः । अ॒ध॒य॒त् । याभिः॑ । ईय॑ते ॥
ऋतस्य उदकस्य दोहनाः धाराः योनौ उत्पत्तिस्थाने देवस्य सदने द्योतमानस्य आदित्यस्य स्थाने परीवृताः तद्रश्मिभिः परितो व्याप्ताः सत्यः अभि अनूषत अभिनवा भवन्ति । आभवन्त्येव स्तूयन्ते वा । कदेत्यत आह । यत् यदा अपामुपस्थे उदकानामुत्सङ्गे अन्तः विभृतः विशेषेण ताभिर्धार्यमाणः सन् आवसत् आक्रम्य निवसत्ययमग्निः तदानीमित्यर्थः । अध अधुना स्वधाः अमृतोपमाः अपः अधयत् पिबति सर्वो लोकः । ता विशेष्यन्ते । याभिः सह ईयते अयमग्निः संगच्छते वा भूमिं ता अधयत् । विद्युदात्मना उदकानि जगत् पाययते इत्यग्नेः स्तुतिः ॥
“The drops of rain, enveloped (by the solar rays), are renewed in the dwelling of the divine (sun), their birth-plural ce; when he, (Agni), abides cherished on the lap of the waters, then (the world) drinks the nectareous (rain), with which he, (as the lightning), associates.”
To him sang forth the flowing streams of Holy Law, encompassed in the home and birth-place of the God.
He, when he dwelt extended in the waters' lap, absorbed those Godlike powers for which he is adored.
They have greeted with shouts the streams of Rita 1 which were hidden at the birthplace of the god, at his seat. When He dwelt dispersed in the lap of the waters, he drank the draughts by (the power of) which he moves 2.
Those who produce the milk of truth [=streams of melted butter?] have bellowed to him—those surrounded on every side in the womb of the god, in his seat.
When, borne away, he dwelt in the lap of the waters, then he suckled upon his own powers by which he speeds.
Ihm jauchzten zu die Melker heil'gen Opfertranks, am Schooss des Gottes, drängend sich um seinen Sitz; Schon als er lag im Schooss der Wasser hier und dort, sog er die Tränke, die man jetzt von ihm erfleht.
Die Melkkühe des frommen Brauches haben ihn angebrüllt, die im Schoße am Sitz des Gottes von den Flammen eingehüllt werden. Als er verteilt im Schoße der Wasser wohnte, da saugte er die Eigenkräfte ein, mit denen er sich bewegt.
Дойные коровы (вселенского) закона возликовали ему навстречу,
Замкнутые в лоне бога, в сидении (обряда).
Когда он пребывал в недрах вод, распределенный по разным местам,
Он сосал собственные силы, которыми он движется.
युयू॑षत॒: सव॑यसा॒ तदिद्वपु॑: समा॒नमर्थं॑ वि॒तरि॑त्रता मि॒थः । आदीं॒ भगो॒ न हव्य॒: सम॒स्मदा वोळ्हु॒र्न र॒श्मीन्त्सम॑यंस्त॒ सार॑थिः ॥
युयू॑षतः । सऽव॑यसा । तत् । इत् । वपुः॑ । स॒मा॒नम् । अर्थ॑म् । वि॒ऽतरि॑त्रता । मि॒थः । आद्त् । ईम् । भगः॑ । न । हव्यः॑ । सम् । अ॒स्मत् । आ । वोळ्हुः॑ । न । र॒श्मीन् । सम् । अ॒यं॒स्त॒ । सार॑थिः ॥
सवयसा समानवयस्कौ । वयःशब्देन सामर्थ्यं लक्ष्यते । समानसामर्थ्यौ तदित् तदानीमेव यदा प्रवृद्धो भवति तदानीमेव समानमर्थं समानप्रयोजनं निष्पत्तिं मिथः प्रत्येकं वितरित्रता भृशं तरन्तौ होत्रध्वर्यू वपुः अग्नेः शरीरं युयूषतः स्वस्वव्यापारेण मिश्रयितुमिच्छतः । प्रैषानन्तरं याज्यादिपाठो होतुर्व्यापारः वषट्कारानन्तरं होमोऽध्वर्योरिति विभागः । अत्रेदमनुसंधयम् । सवयसा समानवयस्कौ मिथः प्रत्येकं समानप्रयोजनं सुखप्राप्तिं वितरित्रता विशेषेण तरितुमिच्छन्तौ । तरतेर्यङ्लुगन्तात् शतरि दाधर्त्यादौ (पा. सू. ७. ४. ६५ ) निपात्यते । द्विवचनस्य आकारः ॥ जायापती तद्वपुस्तदेव परस्परं शरीरं युयूषतः मिश्रयितुमिच्छतः परस्परमालिङ्गतः । तद्वदग्निं साकं होत्रध्वर्यू युयूषतः । आदीम् अनन्तरमेव हव्यः आहवनीयोऽग्निः सारथिः सरणशीलः सारथिवत् यज्ञात्मकस्य रथस्य निर्वाहको वा सन् अस्मत् अस्माकं संबन्धिनः रश्मीन् रश्मिवदायता घृतधाराः आ सर्वतः समयस्त सम्यक् स्वीकरोति । तत्र दृष्टान्तद्वयमुच्यते। भगो न सर्वैः सेवनीय आदित्यः स यथा सर्वतः पूजामादत्ते तद्वत् । सारथिः रथस्य यन्ता वोढुर्वाहकस्याश्वादेः रश्मीन् प्रग्रहानिव । तान् यथा स्वीकरोति तद्वदयमग्निरपि हवींषि समयंस्त ॥
“The two (priests, the hotī and adhvaryu), of equal honour, and alike assiduous, labouring mutually for a common object, combine the form of Agni (with their respective functions); whereupon he to whom the oblation is to be offered, collects the drops (of clarified butter), as Bhaga (accepts the worship of all), or as a charioteer (gathers the reins of the horses) that draw (the car).”
Seeking in course altern to reach the selfsame end the two copartners strive to win this beauteous form.
Like Bhaga must he be duly invoked by us, as he who drives the car holds fast the horse's reins.
Two (beings) of the same age 1 try to draw that wonderful shape (Agni) towards themselves, progressing in turns towards a common aim 2. Then he is to be proclaimed by us like a winner 3 (in a contest). The charioteer 4 (governs all things) as if pulling in the reins of a draught-horse.
The two of the same vigor [=fire-churning sticks] seek to keep hold of that marvelous form, constantly crossing each other in turn, toward the same goal;
after that he is to be invoked like Bhaga. He has been firmly held by us, as a chariot-driver holds firm the reins of a draft-horse.
Um seine Schönheit buhlen Tag und Nacht gepaart, die wechselweise gleichem Ziele streben zu, Dann rufen wir wie Bhaga ihn zu uns herbei, des Zugthiers Zügel hält gefasst der Lenker schon.
Die beiden Gleichaltrigen suchen seine schöne Erscheinung festzuhalten, die die gleiche Arbeit abwechselnd betreiben. Dann ist er wie Bhaga von uns anzurufen. Er hat die Zügel in die Hand genommen wie der Wagenlenker die des Zugtieres.
Две одинаково сильные (руки) стремятся удержать этот прекрасный образ,
Состязаясь друг с другом (в достижении) общей цели.
И вот (он), как Бхага, достойный призывов с нашей стороны,
Взял вожжи, как возница – (вожжи) у запряженного животного.
यमीं॒ द्वा सव॑यसा सप॒र्यत॑: समा॒ने योना॑ मिथु॒ना समो॑कसा । दिवा॒ न नक्तं॑ पलि॒तो युवा॑जनि पु॒रू चर॑न्न॒जरो॒ मानु॑षा यु॒गा ॥
यम् । ई॒म् । द्वा । सऽव॑यसा । स॒प॒र्यतः॑ । स॒मा॒ने । योना॑ । मि॒थु॒ना । सम्ऽओ॑कसा । दिवा॑ । न । नक्त॑म् । प॒लि॒तः । युवा॑ । अ॒ज॒नि॒ । पु॒रु । चर॑न् । अ॒जरः॑ । मानु॑षा । यु॒गा ॥
यमीम् एनमग्निं द्वा द्वौ सवयसा समानवयस्कौ समानसामर्थ्यौ वा समाने योना योनौ फलस्योत्पत्तिस्थाने यज्ञे वर्तमानौ मिथुना दम्पती इव एककार्योद्युक्तौ समोकसा समाननिवासौ देवयजनस्थानौ ईदृशौ होत्रध्वर्यू सपर्यतः पूजयतः स्तुत्या हविष्प्रदानेन च प्रीणयतः । कदेत्याह । दिवा न अहनीव नक्तं रात्रावपि । सर्वदेत्यर्थः । एवं पूज्यमानोऽग्निः पलितः पूर्वम् अङ्गारावस्थायां जीर्णोऽपि समिन्धनानन्तरं युवा तरुणः तेजसा सर्वस्य मिश्रयिता वा अजनि जायते । एवं जातोऽयं मानुषा युगा मनोः संबन्धीनि युगानि जायापतिरूपाणि होत्रध्वर्युरूपाणि वा उद्दिश्य पुरु चरन् बह्वाज्यादिकं भक्षयन् अजरः अजीर्णो जरारहितो वर्तते ॥
“He, whom the two, a pair of equal power, dwelling in the same plural ce, and engaged in the same ceremony, worship night and day; he, whether old or young, has been engendered for the sake of mortal couples, accepting many (oblations), and exempt from decay.”
He whom the two copartners with observance tend, the pair who dwell together in the same abode,
By night as in the day the grey one was born young, passing untouched by eld through many an age of man.
He whom two (beings) of the same age 1 serve, two twins dwelling together in one common abode, the gray one has been born as a youth by night as by day 2, the ageless one who wanders through many generations of men.
He whom the two of the same vigor serve—that pair in the same womb, sharing the same dwelling—
the gray youth was born by day, not by night—he who roams unaging through many generations of the sons of Manu.
Gleich alt die beiden, bringen ihm Verehrung dar, in gleichem Schoosse wohnend die gepaarten zwei, Bei Tag und Nacht erstand der greise neu verjüngt, der ewig jung durch viele Menschenalter wallt.[148]
Den die beiden Gleichaltrigen hegen, das in gemeinsamem Schoße beisammen wohnende Paar. Bei Nacht wie am Tage ward der Ergraute als Jüngling wieder geboren, der ohne zu greisen viele Menschenalter durchläuft.
Тот, кого лелеют две одинаково сильные (руки),
Пара, живущая вместе в общем лоне. . .
Ночью, как и днем, седой (вновь) родился юным,
Двигаясь, не старея, сквозь многие людские поколения.
तमीं॑ हिन्वन्ति धी॒तयो॒ दश॒ व्रिशो॑ दे॒वं मर्ता॑स ऊ॒तये॑ हवामहे । धनो॒रधि॑ प्र॒वत॒ आ स ऋ॑ण्वत्यभि॒व्रज॑द्भिर्व॒युना॒ नवा॑धित ॥
तम् । ई॒म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । धी॒तयः॑ । दश॑ । व्रिशः॑ । दे॒वम् । मर्ता॑सः । ऊ॒तये॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ । धनोः॑ । अधि॑ । प्र॒ऽवतः॑ । आ । सः । ऋ॒ण्व॒ति॒ । अ॒भि॒व्रज॑त्ऽभिः । व॒युना॑ । नवा॑ । अ॒धि॒त॒ ॥
देवं द्योतमानं तम् एनमग्निं दश धीतयः दशसंख्याका अङ्गुलयः व्रिशः विशः परस्पर विश्लिष्टाः हिन्वन्ति प्रीणयन्ति मथनकाले । तथा मर्तासः मनुष्या वयं यजमानाः ऊतये रक्षणाय हवामहे आह्वयामः । कोऽस्य विशेष इत्युच्यते । अयमग्निः धनोः धनुषः सकाशात् प्रवत आ प्रकर्षेण गच्छतो बाणानिव । तान् यथा शत्रोरुपरि मुञ्चन्ति ॥ आ इत्युपमार्थे ॥ तद्वत् सः अग्निः धनुस्थानीयात् निजशरीरसकाशात् प्रवतः प्रकृष्टवेगवतो रश्मीन् ऋण्वति गमयति । रिविर्गत्यर्थः । अत्र अन्तर्भावितण्यर्थोऽयम् । इदित्त्वात् नुम् । छान्दसं रेफस्य संप्रसारणम् । अधिशब्दोऽनर्थको धात्वर्थमात्रानुवादी ॥ किंच एवं प्रवृद्धोऽग्निः अभिव्रजद्भिः अनुष्ठानार्थमभितः संचरद्भिः ज्ञेयम् अर्थम् अभिगच्छद्भिर्वा तदर्थं नवा नवानि नूतनानि वयुना वयुनानि प्रज्ञानानि अनुष्ठानविषयाणि अधित धारयति ज्ञापयतीत्यर्थः । यद्वा। अभिव्रजद्धिराभिमुख्येन गच्छद्भिर्होत्रादिभिः क्रियमाणानि नवानि वयुनानि प्रज्ञाविशिष्टानि स्तोत्रादीन्यधित धत्ते ॥ धाञश्छान्दसे लुङि ‘ स्थाध्वोरिच्च' इति इत्वम् । उत्तरस्य सिचः कित्त्वम् । ह्रस्वादङ्गात् ' इति सलोपः ॥
“The ten fingers intertwined propitiate that divine (Agni), whom we mortals invoke for protection; he darts (his rays) like swift (arrows) from a bow, and accepts the new praises (uttered) by those who crowd round the altar.”
Him the ten fingers, the devotions, animate: we mortals call on him a God to give us help.
He speeds over the sloping surface of the land: new deeds hath he performed with those who gird him round.
The prayers, the ten fingers 1 stir him up. We, the mortals, call him, the god, for his protection. From the dry land he hastens to the declivities 2. With those who approached him he has established new rules 3.
Our insights and our ten fingers urge him on. We mortals invoke the god for help.
From the high plain he sets the slopes in motion. With his advancing (flames?) he has established the new (ritual) patterns.
Zehn Finger und Gebete setzen ihn im Lauf, zu Hülfe rufen wir, die Sterblichen, den Gott; Er eilet jählings von der Wolkeninsel her, die Luft durchfliegend hat er neuen Glanz erlangt.
Ihn treiben die Gebete, die zehn Finger an. Wir Sterbliche rufen den Gott zum Beistand an. Aus dem Versteck heraus zieht er seine Bahnen; mit den marschierenden Flammen hat er sich neue Wege gemacht.
Его погоняют поэтические мысли, десять пальцев (жреца).
Мы, смертные, зовем бога на помощь.
Из укрытия он устремляется к отлогим склонам.
С отправляющимися он создал новые вехи.
त्वं ह्य॑ग्ने दि॒व्यस्य॒ राज॑सि॒ त्वं पार्थि॑वस्य पशु॒पा इ॑व॒ त्मना॑ । एनी॑ त ए॒ते बृ॑ह॒ती अ॑भि॒श्रिया॑ हिर॒ण्ययी॒ वक्व॑री ब॒र्हिरा॑शाते ॥
त्वम् । हि । अ॒ग्ने॒ । दि॒व्यस्य॑ । राज॑सि । त्वम् । पार्थि॑वस्य । प॒शु॒पाःऽइ॑व । त्मना॑ । एनी॒ इति॑ । ते॒ । ए॒ते इति॑ । बृ॒ह॒ती इति॑ । अ॒भि॒ऽश्रिया॑ । हि॒र॒ण्ययी॒ इति॑ । वक्व॑री॒ इति॑ । ब॒र्हिः । आ॒शा॒ते॒ इति॑ ॥
हे अग्ने त्वं दिव्यस्य दिवि भवस्य देवादेः विद्युदात्मना वृष्ट्यादेर्वा राजसि ईशिषे । ऐश्वर्यनामैतत् । तथा पार्थिवस्य पृथिवीसंबन्धिनो मनुष्यादेः राजसि ईश्वरो भवसि । किम् अन्यतन्त्रत्वेन नेत्याह । त्मना आत्मनैव स्वसामर्थ्येनैव । तत्र दृष्टान्तः पशुपाइव । पशुपालको यथा स्वसामर्थ्येनैव पशूनां निरोधनिर्गमनादिव्यापारेषु समर्थों भवति तद्वत् । एतद्दृष्टान्तेन अत्यन्तस्वातन्त्र्यमुक्तं भवति । किंच यस्मादेवं तस्मात् ते तव बर्हिः यज्ञम् एते प्रसिद्धे एनी एतवर्णे शुभ्रे द्यावापृथिव्यौ आशाते अश्नुवाते व्याप्नुतः ॥ ‘ वर्णादनुदात्तात् ' (पा. सू. ४. १. ३९) इति ङीप् तकारस्य नकारश्च ॥ कीदृश्यौ ते । बृहती महत्यौ अतिविस्तृते अभिश्रिया प्राप्तैश्वर्ये अभितः सेव्ये वा हिरण्ययी हितरमणीये वक्वरी अतिकुशलं शब्दयन्त्यौ ॥ वचेर्वनिपि ‘ वनो र च ' इति ङीब्रेफौ । छान्दसं कुत्वम् । ‘ वकि कौटिल्ये' इत्यस्मात् वा छान्दसो नुमभावः ॥ ईदृश्यौ द्यावापृथिव्यौ बर्हिः अश्नुवाते ॥
“You, Agni, reign over (the dweller in) heaven, and over those of earth, according to thine own (will), as a herdsman over his (herd), and those two, (heaven and earth), bright, vast, adorable, beneficent, and sounding (agreeably), partake of the oblation.”
For, Agni, like a herdsman, thou by thine own might rulest o'er all that is in heaven and on the earth;
And these two Mighty Ones, bright, golden closely joined, rolling them round are come unto thy sacred grass.
Thou indeed, O Agni, reignest by thy own nature over the heavenly and over the terrestrial world as a shepherd (takes care of his cattle). These two variegated, great (goddesses) striving for gloriousness, the golden ones who move crookedly 1, have approached thy sacrificial grass.
For in your own person, o Agni, you rule over the heavenly and the earthly (realm) like a herdsman.
These two lofty, dappled females [=Heaven and Earth? Night and
Dawn?], excelling in splendor, golden, surging, have attained to your ritual grass.
Denn du beherrschst, o Agni, alles Himmlische, behütest alles Irdische gleich wie ein Hirt, Und Erd' und Himmel, prächtig, gross, die herrlichen, die goldnen kamen wogend her zu unsrer Streu.
Denn du, Agni, gebeutst über das himmlische, du über das irdische Gebiet ganz wie ein Viehhüter über seine Herde. Diese beiden bunten, hohen, bevorrechteten, goldnen, beschwingten sind zu dir auf das Barhis gekommen.
Ведь ты, о Агни, правишь небесным (миром),
Ты правишь земным, сам словно пастух.
Эти две пестрые (стихии,) высокие, выдающиеся,
Золотистые, вращающиеся, сели к тебе на жертвенную солому,
अग्ने॑ जु॒षस्व॒ प्रति॑ हर्य॒ तद्वचो॒ मन्द्र॒ स्वधा॑व॒ ऋत॑जात॒ सुक्र॑तो । यो वि॒श्वत॑: प्र॒त्यङ्ङसि॑ दर्श॒तो र॒ण्वः संदृ॑ष्टौ पितु॒माँ इ॑व॒ क्षय॑: ॥
अग्ने॑ । जु॒षस्व॑ । प्रति॑ । ह॒र्य॒ । तत् । वचः॑ । मन्द्र॑ । स्वधा॑ऽवः । ऋत॑ऽजात । सुक्र॑तो॒ इति॒ सुऽक्र॑तो । यः । वि॒श्वतः॑ । प्र॒त्यङ् । असि॑ । द॒र्श॒तः । र॒ण्वः । सम्ऽदृ॑ष्टौ । पि॒तु॒मान्ऽइ॑व । क्षयः॑ ॥
हे अग्ने जुषस्व सेवस्व हविः । प्रीतो भव वा स्तुत्या । किंच तत् तादृशं प्रियकरं वचः वाग्रूपं स्तोत्रं प्रति हर्य पुनः कामयस्व । हे मन्द्र मादनशील स्तुत्य वा हे स्वधावः हविर्लक्षणान्नवन् हे ऋतजात यज्ञार्थमुत्पन्न हे सुक्रतो शोभनकर्मन् शोभनप्रज्ञ वा । यः ईदृशस्त्वं विश्वतः सर्वस्य स्थावरजङ्गमस्य जगतः प्रत्यङ्ङसि अभिमतः अनुकूलोऽसि न पराङ्मुखः इत्यर्थः । तथा दर्शतः दर्शनीयः सर्वैः । किंच संदृष्टौ सम्यग्दर्शने रण्वः रमणशीलो रमयिता वा भवसि सर्वस्य । यद्वा । तव संदृष्टौ सत्यां सर्वो जनः क्षयः निवासवान् भवति । तत्र दृष्टान्तः । पितुमानिव । अतिप्रभूतान्नस्वामी यथा सर्वैः वस्तव्यः गन्तव्यश्च भवति तद्वत् ॥ ॥ १३ ॥
“Agni, who confers happiness, who accepts oblations, who was born for sacrifice, and are the performer of good works, be plural ased (with this rite), attend to this prayer; for you are in presence of all (the world), are visible (to all), are plural asant in their sight, and are their refuge, like a (bountiful) distributor of food.”
Agni, accept with joy, be glad in this our prayer, joy-giver, self-sustained, strong, born of Holy Law!
For fair to see art thou turning to every side, pleasant to look on as a dwelling filled with food.
Agni! Be gratified and accept graciously this prayer, O joy-giver, independent one, who art born in the Rita, good-willed one, whose face is turned towards us from all sides, conspicuous one, gay in thy aspect, like a dwelling-place rich in food 1.
O Agni, enjoy and delight in this speech—o gladdening one of
independent power, born of truth, with strong resolve—
you, lovely to see, facing in every direction, who are delightful to the sight like a peaceful dwelling abounding in food.
Geniess, o Agni, und nimm freundlich an dies Wort, du muntrer Herrscher, rechtentsprossner, segnender; Der schön du bist, nach allen Seiten hingewandt, dem Blick erfreulich wie ein nahrungsreicher Sitz.
O Agni, laß dir diese Rede gefallen, nimm sie gut auf, du beliebter, eigenmächtiger, rechtzeitig geborener, einsichtsvoller, der du nach allen Seiten dein Gesicht zukehrst, gern gesehen, erfreulich beim Anblick wie ein speisereicher Wohnsitz!
О Агни, наслаждайся этой речью, прими (ее) благосклонно,
О веселый, самовластный, рожденный законом, с прекрасной силой духа,
(Тот,) кто направлен во все стороны, приятен на вид,
Чье лицезрение радует, как жилище, полное еды!