Sukta 1.153
ऋषिदीर्घतमा औचथ्यः
देवतामित्रावरुणौ
मन्त्र4
छन्दत्रिष्टुप्
यजा॑महे वां म॒हः स॒जोषा॑ ह॒व्येभि॑र्मित्रावरुणा॒ नमो॑भिः । घृ॒तैर्घृ॑तस्नू॒ अध॒ यद्वा॑म॒स्मे अ॑ध्व॒र्यवो॒ न धी॒तिभि॒र्भर॑न्ति ॥
यजा॑महे । वा॒म् । म॒हः । स॒ऽजोषाः॑ । ह॒व्येभिः॑ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । नमः॑ऽभिः । घृ॒तैः । घृ॒त॒स्नू॒ इति॑ घृतऽस्नू । अध॑ । यत् । वा॒म् । अ॒स्मे इति॑ । अ॒ध्व॒र्यवः॑ । न । धी॒तिऽभिः॑ । भर॑न्ति ॥
हे घृतस्नू घृतस्य स्रावयितारौ मित्रावरुणौ महः महान्तौ वां यजामहे पूजयामो यजमानाः ऋत्विजश्च । कीदृशाः । सजोषाः समानप्रीतियुक्ताः । केन साधनेनेति तदुच्यते । हव्येभिः पुरोडाशादिभिः नमोभिः नमस्कारोपलक्षितैः। अध अपि च यत् यस्मात् कारणात् वां युवाम् अध्वर्यवः अस्मदीया अध्वर्यवोऽपि । अत्र नशब्दोऽप्यर्थे । तेऽपि धीतिभिः कर्मभिः स्वकीयैः भरन्ति पोषयन्ति तस्मात् यजामहे । ।
“Mighty Mitra and Varuṇa, dispensers of butter, we worship you, rejoicing, with oblations; with reverential homage, and with (offerings of) water; so that our ministrant priests may propitiate you by (our) devotions.”
WE worship with our reverence and oblations you, Mitra Varuna, accordant, mighty,
So that with us, ye Twain whose backs are sprinkled with oil, the priests with oil and hymns support you.
Of one accord we shall sacrifice greatly to you two, o Mitra and Varuṇa, with oblations, with reverence,
and with ghee, you ghee-backed ones, as when the Adhvaryus among us bring (soma) to you along with their insights.
Euch ehren hoch wir, Varuna und Mitra, durch Opfer und Gebete euch vereinte, Fetttriefende mit Fett und dem, was sonst euch bei uns wie Priester sie mit Andacht bringen.
Wir verehren euch Große einmutig mit Opfergaben und Verbeugungen, Mitra und Varuna, mit Schmalz, ihr Schmalztriefenden und was sie sonst euch bei uns, wie es die Adhvaryu´s tun, unter frommen Gedanken vorsetzen.
Мы, единодушные, почитаем вас, двух великих (богов),
Жертвенными возлияниями, о Митра-Варуна, поклонениями,
Потоками жира, о сочащиеся жиром, – (всем,) что вам у нас
Приносят с молитвами, как (это делают) адхварью.
प्रस्तु॑तिर्वां॒ धाम॒ न प्रयु॑क्ति॒रया॑मि मित्रावरुणा सुवृ॒क्तिः । अ॒नक्ति॒ यद्वां॑ वि॒दथे॑षु॒ होता॑ सु॒म्नं वां॑ सू॒रिर्वृ॑षणा॒विय॑क्षन् ॥
प्रऽस्तु॑तिः । वा॒म् । धाम॑ । न । प्रऽयु॑क्तिः । अया॑मि । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । सु॒ऽवृ॒क्तिः । अ॒नक्ति॑ । यत् । वा॒म् । वि॒दथे॑षु । होता॑ । सु॒म्नम् । वा॒म् । सू॒रिः । वृ॒ष॒णौ॒ । इय॑क्षन् ॥
हे मित्रावरुणौ वां युवयोः संबन्धिनो यागस्य प्रस्तुतिः प्रस्तावना करोमीति संकल्प एव न प्रयुक्तिः कृत्स्नप्रयोगो न संपन्नः । तावतैव युवयोः धाम तेजःस्थानम् अयामि प्राप्नोमि । सुवृक्तिः युवयोः शोभनावर्जकश्च युष्मत्परिग्रहादस्मि । यत् यदा तु विदथेषु यज्ञेषु वां युवां होता होमनिष्पादकोऽयमध्वर्युः अनक्ति हविषा आगच्छति होमं करोतीत्यर्थः। यद्वा । होता देवानामाह्वाता एतन्नामकः ऋत्विक् शस्त्रादिना वाम् अनक्ति व्यञ्जयति । तदा सूरिः युष्मन्माहात्म्यवित् इयक्षन् यागं कर्तुमिच्छन् अहं हे वृषणौ कामानां वर्षितारौ वां युवयोः सुम्नं युष्मत्संबन्धि सुखं देवत्वलक्षणम् अयामीति शेषः ॥
“The purpose of worshipping you, Mitra and Varuṇa, is not the performance, but (even by so much) I may attain to your glory, and there is acquittance (of my duty); for when the priest offers you oblations in sacrifices, then the pious man, showerers (of benefits), being desirous of worshipping you, (obtains) felicity.”
Your praise is like a mighty power, an impulse: to you, Twain Gods, a well-formed hymn is offered,
As the priest decks yon, Strong Ones, in assemblies, and the prince fain to worship you for blessings.
A well-turned preliminary praise song, like the yoking up (of mind), has been offered to you two, (following) your ordinance, o Mitra and Varuṇa; when the Hotar anoints you at the ritual distributions, the patron is striving to attain your favor, o bulls.
Lob ist eur Wohnsitz, Varuna und Mitra, und wie Gespann ist schönes Lied geschirrt euch; Wenn bei den Festen euch der Priester ausschmückt, o Stiere, und der Fürst, der eure Huld sucht.
Der Lobpreis ward euch gleichsam als ein Antrieb eurer Tätigkeit, das Loblied ward euch dargebracht, Mitra und Varuna, wenn der Hotri euch unter weisen Reden salbt, der Opferherr, der eure Gunst, ihr Bullen, erstrebt.
Вам поднесено восхваление, упряжка (мысли), подобная (вашей) деятельности,
Прекрасный гимн, о Митра-Варуна,
Когда хотар вас натирает во время жертвоприношений,
Богатый покровитель, желающий добиться вашего расположения, о два быка.
पी॒पाय॑ धे॒नुरदि॑तिॠ॒ताय॒ जना॑य मित्रावरुणा हवि॒र्दे । हि॒नोति॒ यद्वां॑ वि॒दथे॑ सप॒र्यन्त्स रा॒तह॑व्यो॒ मानु॑षो॒ न होता॑ ॥
पी॒पाय॑ । धे॒नुः । अदि॑तिः । ऋ॒ताय॑ । जना॑य । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । ह॒विः॒ऽदे । हि॒नोति॑ । यत् । वा॒म् । वि॒दथे॑ । स॒प॒र्यन् । सः । रा॒तऽह॑व्यः । मानु॑षः । न । होता॑ ॥
हे मित्रावरुणा मित्रावरुणौ ऋताय युष्मत्संबन्धियज्ञाय हविर्दे हविषो दात्रे ॥ ‘आतो मनिन्’ इति विच् । भत्वे आतो धातोः' इति आकारलोपः ॥ जनाय यजमानाय च धेनुः प्रीणयित्री गौः। अदितिः अदीना बहुक्षीरा सती पीपाय क्षीरेण पुनःपुनः आप्यायताम् ॥ प्यायतेश्छान्दसः प्रार्थनायां लिट् । ‘ लिड्यङोश्च' इति पीभावः ॥ पयस्यादिहविष्कं यज्ञं पयोव्रतादिषु यजमानं चेत्यर्थः । कस्मिन् काले इति चेत् तत्राह । यत् यदा सः प्रसिद्धः रातहव्यः एतन्नामा राजा सपर्यन् स्तुत्या पूजयन् मानुषः होता न मनुष्यस्य यजमानस्य संबन्धी एतन्नामक ऋत्विगिव विदथे यज्ञे वां हिनोति हविरादिना प्रीणयति । तदा पीपायेत्याह ।
“Let the productive cow, Mitra and Varuṇa, furnish abundant nutriment to the pious man who presents you with oblations, as when Rātahavya, glorifying you, propitiates you in the solemnity, like the ministrant priest of a man (who instrumental tutes the rite).”
O Mitra-Varuna, Aditi the Milch-cow streams for the rite, for folk who bring oblation,
When in the assembly he who worships moves you, like to a human priest, with gifts presented.
Aditi, the milk-cow, swells for truth and for the person who gives offerings, o Mitra and Varuṇa,
when serving you at the ceremony, he spurs you two on. The one upon whom the oblation is bestowed [=Agni] is like the human Hotar.
Die unerschöpfte Milchkuh schwillt dem Frommen, der Opfer gibt, o Varuna und Mitra, Wenn euch beim Fest der Opferspender antreibt verehrend wie ein menschenholder Priester.
Es strotzt Aditi, die Milchkuh, für den rechtwandelnden Mann, der Opfer spendet, o Mitra und Varuna, wenn er euch unter weiser Rede huldigend, Opfer spendend aneifert, wie es der menschliche Hotri tut.
Дойная корова-Адити набухла (молоком) для благочестивого
Человека, приносящего жертвы, о Митра-Варуна,
Когда он, почитая вас, торопит (вас) на жертвоприношение,
Посвятив (вам) жертву, словно человеческий хотар.
उ॒त वां॑ वि॒क्षु मद्या॒स्वन्धो॒ गाव॒ आप॑श्च पीपयन्त दे॒वीः । उ॒तो नो॑ अ॒स्य पू॒र्व्यः पति॒र्दन्वी॒तं पा॒तं पय॑स उ॒स्रिया॑याः ॥
उ॒त । वा॒म् । वि॒क्षु । मद्या॑सु । अन्धः॑ । गावः॑ । आपः॑ । च॒ । पी॒प॒य॒न्त॒ । दे॒वीः । उ॒तो इति॑ । नः॒ । अ॒स्य । पू॒र्व्यः । पतिः॑ । दन् । वी॒तम् । पा॒तम् । पय॑सः । उ॒स्रिया॑याः ॥
उत अपि च हे मित्रावरुणौ वां युवाम् अन्धः अदनीयमन्नं पयोरूपं पुरीडाशादिरूपं वा देवीः द्योतनशीलाः गावः आपश्च व्रीह्यादिप्रवर्धकान्युदकानि च मद्यासु युष्माभिर्मदनीयासु विक्षु प्रजासु यजमानलक्षणासु तासामभिवृद्ध्यर्थं पीपयन्त आप्याययन्तु। उतो अपि च नः अस्मत्संबन्धिनः अस्य यज्ञस्य पूर्व्यः पूर्वकालीनः पतिः पालकोऽग्निः दन् दाता भवत्विति शेषः । अग्नौ हूयमानत्वात् सर्वेषामपि हविषाम् । यस्मादेवं तस्मात् हे मित्रावरुणौ वीतं भक्षयतं पुरोडाशादिकम् । उस्रियायाः क्षीराद्युत्स्राविण्या गोः पयसः पयः पातम् । यद्वा । घनीभूतं पयस्याया वीतं स्रवद्रूपं पातम् ॥ ॥ २३ ॥
“May the divine cows, and the waters, supply you with (sacrificial) food, for the prosperity of the people whom you favour; or may (Agni), the former protector of this (our patron), be the donor (of the oblation); eat (of the butter and curds), drink of the milk of the kine.”
So may the kine and heavenly Waters pour you sweet drink in families that make you joyful.
Of this may he, the ancient House-Lord, give us. Enjoy, drink of the milk the cow provideth.
When the clans are to be exhilarated, the cows and the goddess Waters swell the (soma) stalk for you,
and the lord of this house of ours is foremost. Pursue (the rite); drink of the milk of the ruddy cow.
Euch mögen Trank bei somareichen Stämmen die Küh ergiessen und die hehren Wasser, Auch uns gewähr's der alte Herr des Hauses; geniesst und trinkt von diesem Saft der Milchkuh.
Mögen immerhin bei den rauschtrankliebenden Clanen Kühe und die göttlichen Wasser den Somatrank schwellen, so soll doch unser Herr dieses Hauses den Vorrang haben. Bekommet Lust, trinket beide von der Milch der Kuh!
Пусть в (других) ваших племенах, опьяняющихся (сомой)
Коровы и небесные воды делают сому набухшим, –
А наш хозяин дома – первый в этом жертвоприношении.
Вкусите, выпейте молока коровы – утренней зари!