Sukta 1.185
ऋषिअगस्त्यो मैत्रावरुणिः
देवताद्यावापृथिव्यौ
मन्त्र11
छन्दत्रिष्टुप्
क॒त॒रा पूर्वा॑ कत॒राप॑रा॒योः क॒था जा॒ते क॑वय॒: को वि वे॑द । विश्वं॒ त्मना॑ बिभृतो॒ यद्ध॒ नाम॒ वि व॑र्तेते॒ अह॑नी च॒क्रिये॑व ॥
क॒त॒रा । पूर्वा॑ । क॒त॒रा । अप॑रा । अ॒योः । क॒था । जा॒ते इति॑ । क॒व॒यः॒ । कः । वि । वे॒द॒ । विश्व॑म् । त्मना॑ । बि॒भृ॒तः॒ । यत् । ह॒ । नाम॑ । वि । व॒र्ते॒ते॒ । अह॑नी॒ इति॑ । च॒क्रिया॑ऽइव ॥
अयोः एनयोर्द्यावापृथिव्योर्मध्ये कतरा पूर्वा पूर्वमुत्पन्ना। कतरा वा अपरा पश्चाद्भाविनी । एवं पौर्वापर्यप्रश्नः । उभयोः अविनाभावेन सहैव वर्तमानत्वादिति भावः । तथा कथा केन हेतुना जाते किमनयोरुत्पादनमित्यर्थः । हे कवयः क्रान्तदर्शिनोऽतीन्द्रियज्ञाः यूयं वदत को वि वेद पौर्वापर्यं कारणं च विशेषेण विविच्य वा जानाति । न केनापि ज्ञायते इत्यर्थः । अज्ञाने कारणमाह। यद्ध यस्मात्खलु हेतोः नाम प्रसिद्धं विश्वं कृत्स्नमपि जगत् अविशेषेण त्मना आत्मनैव अन्यनैरपेक्ष्येणैव बिभृतः धारयतः । यद्वा । यद्ध नाम यत्किंचित् पदार्थजातमस्ति विश्वं तत्सर्वमात्मना बिभृतः । अनेन यत्कारणं ब्रूमस्तदपि आभ्यामेव भ्रियते इति कारणाभावः प्रतिपादितः । 'उत्तरेण पौर्वापर्याभाव उच्यते । अहनी एते द्यावापृथिव्यौ चक्रियेव चक्रयुक्ते इव वि वर्तेते । अत्र ‘कतरा पूर्वा कतरापरैनयोः ' ( निरु. ३. २२) इत्यादि निरुक्तं द्रष्टव्यम् ॥
“Which of these two, (Heaven and Earth), is prior which posterior; how were they engendered; (declare), sages, who knows this? verily, you uphold the universe of itself, and the days (and nights) revolve as if they had wheels.”
WHETHER of these is elder, whether later? How were they born? Who knoweth it, ye sages?
These of themselves support all things existing: as on a car the Day and Night roll onward.
Which of the two is earlier, which the later? How were they born, ye sages, who discerns it? They by themselves support all things existing. As with a wheel the day and night roll onward.
Which of these two is the earlier, and which the later? How were they born, o poets? Who fully understands?
By themselves the two carry everything that is a name. Day and Night roll through (them) like two wheels.
Wer ist von beiden früher? wer die spätre? und wie erzeugt? ihr Weisen, wer entscheidet? Sie beide wahrlich tragen alle Wesen, der Tag, die Nacht, auf einem Rad sich drehend.
Welche von diesen beiden ist die frühere, welche die spätere? Wie sind sie entstanden, ihr Seher? Wer weiß es genau? Alles tragen sie selbst, was ein Name ist. Es drehen sich die beiden Tageshälften wie Räder um.
Которая из них двух – находящаяся впереди, которая последующая?
Как родились они, о поэты? Кто знает это точно?
Двое несут сами все, что (имеет) имя.
Две половины суток вращаются, словно колеса.
भूरिं॒ द्वे अच॑रन्ती॒ चर॑न्तं प॒द्वन्तं॒ गर्भ॑म॒पदी॑ दधाते । नित्यं॒ न सू॒नुं पि॒त्रोरु॒पस्थे॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
भूरि॑ । द्वे इति॑ । अच॑रन्ती॒ इति॑ । चर॑न्तम् । प॒त्ऽवन्तम् । गर्भ॑म् । अ॒पदी॒ इति॑ । द॒धा॒ते॒ इति॑ । नित्य॑म् । न । सू॒नुम् । पि॒त्रोः । उ॒पऽस्थे॑ । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
अचरन्ती अविचले द्वे एव एते द्यावापृथिव्यौ भूरि बहुतरं चरन्तं पद्वन्तं पादयुक्तं गर्भवदाश्रितं कृत्स्नं प्राणिजातम् अपदी स्वयं पादरहिते दधाते धारयतः । अनयोर्मध्ये खलु सर्वं जगत् क्षेमेण वर्तते । धारणे दृष्टान्तः । पित्रोः मातापित्रोः उपस्थे उत्सङ्गे वर्तमानं नित्यं ध्रुवमात्मजं सूनुं न पुत्रमिव यथा स्नेहेन वर्धयन्तौ धारयन्तौ मातापितरौ तद्वत् । अथ प्रत्यक्षेणाह। हे द्यावा पृथिवी द्यावापृथिव्यौ । इतरेतरापेक्षया द्वित्वमुभयोः । नः अस्मान् अभ्वात् महतो भयहेतोः पापात् रक्षतं पालयतम् । यद्वा । अभ्वात् अभ्वं महत् । अत्यर्थमित्यर्थः । अभ्वेति महन्नाम ॥ द्वन्द्वे कृतद्यावादेशस्य द्यावापृथिवीशब्दस्य मध्ये रक्षतम् इति पदप्रयोगश्छन्दसः। आमन्त्रितस्याविद्यमानत्वेन निघाताभावः ॥
“Footless and motionless, they sustain numerous moving and footed races, as a son is even (nursed) on the lap of his parents; defend us, Heaven and Earth, from great (danger).”
The Twain uphold, though motionless and footless, a widespread offspring having feet and moving.
Like your own son upon his parents' bosom, protect us, Heaven and earth, from fearful danger.
The two support, though moving not and footless, Abundant offspring having feet and moving. O Heaven and Earth, from dreadful darkness save us, Like your own son held in his parents' bosom.
The two, unmoving and footless, conceive an ample embryo, moving and footed,
like a natural son in the lap of his parents. – O Heaven and Earth,
protect us from the formless void.
Sie beide, fusslos und nicht wandernd, tragen als Frucht das Volk, was Füsse hat und wandert; Gleichwie den eignen Sohn im Schooss der Aeltern beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Die beiden, ohne selbst zu gehen, fußlos, empfangen die gehende, fußbegabte, zahlreiche Leibesfrucht wie einen leiblichen Sohn im Schoße, der Eltern. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Двое недвижущихся, лишенных ног, получили
Обильного зародыша, движущегося, имеющего ноги,
Словно родного сына, в лоне родителей.
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
अ॒ने॒हो दा॒त्रमदि॑तेरन॒र्वं हु॒वे स्व॑र्वदव॒धं नम॑स्वत् । तद्रो॑दसी जनयतं जरि॒त्रे द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
अ॒ने॒हः । दा॒त्रम् । अदि॑तेः । अ॒न॒र्वम् । हु॒वे । स्वः॑ऽवत् । अ॒व॒धम् । नम॑स्वत् । तत् । रो॒द॒सी॒ इति॑ । ज॒न॒य॒त॒म् । ज॒रि॒त्रे । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
अदितेः । एतदन्तरिक्षस्याप्युपलक्षणम् । अखण्डनीयायाः पृथिव्याः तादृशस्यान्तरिक्षस्य च संबन्धि दात्रं धनं हुवे आह्वयामि स्पृहयामीत्यर्थः । कीदृशं तद्धनम् । अनेहः अपापं दुःखरहितं सुखात्मकम् अनर्वम् अनरणम् अक्षीणमित्यर्थः । स्वर्वत् सर्वतः फलभूतेन स्वर्गेण तद्वत् अवधम् अहिंसितं नमस्वत् अन्नवत् । ईदृशं धनं हुवे । तत् अस्माभिः काङ्क्षितमुक्तलक्षणं धनं हे रोदसी द्यावापृथिव्यौ जरित्रे स्तोत्रे यजमानाय जनयतम् उत्पादयतम् । द्यावेत्यादि व्याख्यातम् ॥
“I solicit of Aditi, wealth, without pain or decay, like heaven (in fullness of enjoyment), exempt from injury, and abounding in food; grant, Heaven and Earth, such wealth to him who praises you; defend us, Heaven and Earth, from great (danger).”
I call for Aditi's unrivalled bounty, perfect, celestial, deathless, meet for worship.
Produce this, ye Twain Worlds, for him who lauds you. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
I crave of Aditi the gift, the matchless. Beneficent, illustrious, and honoured: O ye two worlds, procure that for the singer. O Heaven and Earth, from dreadful darkness save us.
I invoke the gift of Aditi, which is without fault, without aggression, without weapon, and provided with sunlight and reverence.
O you two world-halves, beget it for the singer. – O Heaven and Earth, protect us from the formless void.
Der Aditi erhabne sichre Gabe, die heilsam, glänzend, heilig ist erfleh' ich, Das schafft dem Sänger, o ihr Welten beide, beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Die Gabe der Aditi errufe ich, die fehlerlose, unbestrittene, sonnenhafte, vom Tode befreiende, ehrfurchtgebietende. Diese schaffet dem Sänger, ihr beide Rodasi. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Я призываю надежный дар Адити, нерушимый.
Солнечный, избавляющий от насильственной смерти, вызывающий почитание.
О две половины вселенной, создайте его певцу!
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
अत॑प्यमाने॒ अव॒साव॑न्ती॒ अनु॑ ष्याम॒ रोद॑सी दे॒वपु॑त्रे । उ॒भे दे॒वाना॑मु॒भये॑भि॒रह्नां॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
अत॑प्यमाने॒ इति॑ । अव॑सा । अव॑न्ती॒ इति॑ । अनु॑ । स्या॒म॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । दे॒वपु॑त्रे॒ इति॑ दे॒वऽपु॑त्रे । उ॒भे इति॑ । दे॒वाना॑म् । उ॒भये॑भिः । अह्ना॑म् । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
अवसा स्वतोऽधिकेन केनचित् कृतेन अवनेन समृद्ध्या अतप्यमाने अनीश्वरे ॥ तपेः ऐश्वर्यकर्मणः इदं रूपम् ॥ अतप्यमाने अन्यैरपीड्यमाने। 'अवसा अनेन अवन्ती तर्पयन्त्यौ देवपुत्रे देवाः व्यवहर्तारो मनुष्याः पुत्रस्थानीयाः ययोस्तादृश्यौ । लोकद्वयस्थाः मनुष्याश्च देवाश्च तदुपजीव्यत्वात् पुत्राः इत्युच्यन्ते । ईदृशौ उभे रोदसी द्यावापृथिव्यौ देवानाम् अह्नाम् । एतद्रात्रेरप्युपलक्षणम् । द्योतमानानाम् अह्नां रात्रीणां च संबन्धिभिः उभयविधैः शीतोष्णादिरूपैः विलक्षणैः धनैः निमित्तभूतैः । तेषां लाभायेत्यर्थः । तदर्थं युवाम् अनु स्याम अनुभवेम । शिष्टो व्याख्यातः ॥
“May we ever be (devoted to) that Heaven and Earth, who are not subject to annoyance, who satisfy (all beings) with food, who have the gods (and men) for sons, and who are both endowed with the double (condition) of the divine days (and nights); defend us, Heaven and Earth, from great (danger).”
May we be close to both the Worlds who suffer no pain, Parents of Gods, who aid with favour,
Both mid the Gods, with Day and Night alternate. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
May we be near to both the worlds who suffer No care, parents of gods, who aid with favour. Both are divine, with days and nights alternate. O Heaven and Earth from dreadful darkness save us.
We should be devoted to the two who are never scorched, (always) giving help with their help, to the two world-halves whose children are the gods, to the pair among the gods, along with the pairs among the days. – O Heaven and Earth, protect us from the formless void.
Wir seien lieb den beiden sel'gen Welten, die huldvoll helfen, sie, der Götter Aeltern, Den Göttern eigen nebst der Nacht, dem Tage; beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Den beiden leidlosen, mit ihrem Schutze schützenden Rodasi, den Göttereltern, möchten wir genehm sein, den beiden unter den Göttern an beiden der Tageshälften. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Пусть понравимся мы двум половинам вселенной, лишающим страданий,
Помогающим (своей) помощью, имеющим богов сыновьями,
Обоим (божествам) из богов в обе половины суток!
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
सं॒गच्छ॑माने युव॒ती सम॑न्ते॒ स्वसा॑रा जा॒मी पि॒त्रोरु॒पस्थे॑ । अ॒भि॒जिघ्र॑न्ती॒ भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
स॒ङ्गच्छ॑माने॒ इति॑ स॒म्ऽगच्छ॑माने । यु॒व॒ती इति॑ । सम॑न्ते॒ इति॒ सम्ऽअ॑न्ते । स्वसा॑रा । जा॒मी इति॑ । पि॒त्रोः । उ॒पऽस्थे॑ । अ॒भि॒जिघ्र॑न्ती॒ इत्य॑भि॒ऽजिघ्र॑न्ती । भुव॑नस्य । नाभि॑म् । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
संगच्छमाने परस्परमुपकारित्वेन सह युज्यमाने। वृष्टिहविषोश्च परस्परमुपकार्योपकारकभावः । यद्वा । पूर्वं संसृष्टे एव सत्यौ पश्चाद्वियुज्य वृष्टिहविषी अकुर्वन्त्यौ पश्चात् मनुष्यैः प्रार्थितैर्देवैः विवाहिते सत्यौ संगते अभूतामित्याहुः । अयमर्थः ‘द्यावापृथिवी सहास्ताम्' (तै. ब्रा. १. १. ३. २ ) इत्यादिब्राह्मणे समाम्नातः । युवती नित्यतरुण्यौ मिश्रयन्त्यौ वा सर्वेषु भावेषु समन्ते समानान्तिके समानपर्यन्ते वा स्वसारा परस्परं स्वसृभूते जामी बन्धुभूते । प्रजापतेः सकाशात सहोत्पन्नत्वात् परस्परं जामित्वम् । तथा च निगमौ-’दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो स्वः' ( ऋ. सं. १०. १९०. ३ ) ‘यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः ' ( ऋ. सं. १०.३१. ७) इति । पित्रोः सर्वस्य पितृस्थानीययोः पालकयोस्तयोः उपस्थे उत्सङ्गे स्थितं भुवनस्य भूतजातस्य नाभिं बन्धकमुदकम् अभिजिघ्रन्ती अभिघ्राणं कुर्वन्त्यौ स्पृशन्त्यौ ।' समानमेतदुदकम् ' ( ऋ. सं. १. १६४. ५१ ) इत्यादिमन्त्रवर्णात् उभयोरुदकप्रदत्वं प्रसिद्धम् । ईदृश्यौ नः रक्षतम् ॥ ॥ २ ॥
“Going always together, equally young, and of the like termination, sisters, and kindred, and scenting the navel of the world, plural ced on their lap as its parents; defend us, Heaven and Earth, from great danger.”
Faring together, young, with meeting limits, Twin Sisters lying in their Parents' bosom,
Kissing the centre of the world together. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
Maidens uniting, with adjoining limits, Twin sisters, resting in their parents' bosom, They kiss, combined, the universe's centre. O Heaven and Earth, from dreadful darkness save us.
The two young women, sisters, siblings [=Night and Dawn?],
contiguous and uniting with each other in the lap of their parents,
sniff-kissing the navel of the world. – O Heaven and Earth, protect us from the formless void.
Die beiden Jungfraun, aneinander grenzend, die Zwillingsschwestern in dem Schooss der Aeltern, Die im Verein der Welten Nabel küssen, beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Die beiden jugendlichen, die befreundeten Schwestern, die aneinandergrenzenden, die sich im Schoße der beiden Eltern treffen, die den Nabel der Welt küssen. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Две юные сестры, кровная родня, сходящиеся
В лоне родителей, имеющие общую границу,
Целующие пуп мироздания. . .
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
उ॒र्वी सद्म॑नी बृह॒ती ऋ॒तेन॑ हु॒वे दे॒वाना॒मव॑सा॒ जनि॑त्री । द॒धाते॒ ये अ॒मृतं॑ सु॒प्रती॑के॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
उ॒र्वी इति॑ । सद्म॑नी॒ इति॑ । बृ॒ह॒ती इति॑ । ऋ॒तेन॑ । हु॒वे । दे॒वाना॑म् । अव॑सा । जनि॑त्री॒ इति॑ । द॒धाते॑ । ये । अ॒मृत॑म् । सु॒प्रती॑के॒ इति॑ सु॒ऽप्रती॑के । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
उर्वी विस्तीर्णे सद्मनी सदनाधारभूते बृहती महत्यौ महानुभावे देवानाम् । उपलक्षणमेतत् । देवमनुष्यादीनाम् अवसा प्रीत्या निमित्तेन जनित्री वृष्टिसस्ययोर्जनित्र्यौ । वृष्ट्यादेर्देवानामवसा तर्पणेन निमित्तेन ऋतेन यज्ञेन च निमित्तभूतेन 'हुवे आह्वयामि । देवानां हविरर्थम् अस्मद्यज्ञायेत्यर्थः । ये सुप्रतीके शोभनरूपे अमृतम् उदकं दधाते धारयतः ते युवामाह्वयामि । शिष्टं स्पष्टम् ॥
“I invoke to the sacrifice, for the preservation of gods (and men), the two vast, all-supporting, and mighty parents (of the rain and corn); who, beautiful in form, sustain ambrosial (showers); defend us, Heaven and Earth, from great danger.”
Duly I call the two wide seats, the mighty, the general Parents, with the God's protection.
Who, beautiful to look on, make the nectar. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
Devoutly I the two seats wide and lofty, The parents of the gods, invoke with fervour, Who, fair of aspect, grant us life immortal. Heaven and Earth, from dreadful darkness save us.
The two broad and lofty seats do I invoke with truth, the begetters of the gods with their help,
they of lovely countenance who conceive the immortal one. – O Heaven and Earth, protect us from the formless void.
Die weiten, hohen Sitze ruf' mit Lust ich, mit frommem Sinn die Aeltern aller Götter, Die schönen, die Unsterblichkeit verleihen, beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Die beiden breiten, hohen Wohnstätten rufe ich ordnungsgemäß, die Erzeugerinnen mit Vergunst der Götter, die beide Unsterblichkeit besitzen, schön von Erscheinung. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Два широких, высоких сидения именем закона
Я призываю двух прародительниц, с помощью богов,
Двух прекрасноликих, которые получили бессмертие.
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
उ॒र्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ले दू॒रेअ॑न्ते॒ उप॑ ब्रुवे॒ नम॑सा य॒ज्ञे अ॒स्मिन् । द॒धाते॒ ये सु॒भगे॑ सु॒प्रतू॑र्ती॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
उ॒र्वी इति॑ । पृ॒थ्वी इति॑ । ब॒हु॒ले इति॑ । दू॒रेअ॑न्ते॒ इति॑ दू॒रेऽअ॑न्ते । उप॑ । ब्रु॒वे॒ । नम॑सा । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् । द॒धाते॒ इति॑ । ये इति॑ । सु॒भगे॒ इति॑ सु॒ऽभगे॑ । सु॒प्रतू॑र्ती॒ इति॑ सु॒ऽप्रतू॑र्ती । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त्॥
उर्वी उर्व्यौ महत्यौ पृथ्वी पृथिव्यौ बहुले अनेकप्रकारेण प्रथमाने बह्वाकारे दूरेअन्ते विप्रकृष्टान्तदेशे अपारे इत्यर्थः । ईदृश्यौ युवाम् अस्मिन् यज्ञे नमसा नमःसाधनेन स्तोत्रेण उप ब्रुवे उपेत्य ब्रवीमि स्तौमीत्यर्थः । पुनः कीदृश्यौ । ये सुभगे शोभनभाग्ये सुप्रतूर्ती सुप्रतरणे शोभनदाने दधाते विश्वं जगत् ते युवाम् उप ब्रुवे स्तौमि ॥
“I glorify with reverence, at this sacrifice, (the two), who are vast, expansive, multiform, infinite, auspicious;who support (all beings) by their bounty; defend us, Heaven and Earth, from great danger.”
Wide, vast, and manifold, whose bounds are distant,--these, reverent, I address at this our worship,
The blessed Pair, victorious, all-sustaining. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
Them wide and broad and great, whose bounds are distant, Who, beautiful and fain to help, grant blessings: I at this sacrifice invoke with homage. O Heaven and Earth, from dreadful darkness save us.
The two, broad and wide, voluminous and of distant boundary, do I address with homage in this sacrifice,
who, bringing good fortune and advancing well, conceive (the
embryo). – O Heaven and Earth, protect us from the formless void.
Die weiten, breiten, grossen, fernbegrenzten ruf' ich mit Ehrfurcht an bei diesem Opfer; Die seligen, die hülfreich gern gewähren, beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Den weiten, breiten, geräumigen, fernbegrenzten spreche ich unter Verbeugung bei diesem Opfer eine Bitte aus, die glückbringend allen weit voran sind, den Keim empfangen. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
К двоим широким, просторным, густым, с далекими краями,
Я обращаюсь с поклоном на этом жертвоприношении,
К (тем,) что получили (бессмертие), к несущим счастье, к продвигающим далеко вперед.
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
दे॒वान्वा॒ यच्च॑कृ॒मा कच्चि॒दाग॒: सखा॑यं वा॒ सद॒मिज्जास्प॑तिं वा । इ॒यं धीर्भू॑या अव॒यान॑मेषां॒ द्यावा॒ रक्ष॑तं पृथिवी नो॒ अभ्वा॑त् ॥
दे॒वान् । वा॒ । यत् । च॒कृ॒म । कत् । चि॒त् । आगः॑ । सखा॑यम् । वा॒ । सद॑म् । इत् । जाःऽप॑तिम् । वा॒ । इ॒यम् । धीः । भू॒याः॒ । अ॒व॒ऽयान॑म् । एषा॑म् । द्यावा॑ । रक्ष॑तम् । पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । नः॒ । अभ्वा॑त् ॥
हे द्यावापृथिव्यौ वयं देवान् देवान् प्रति यत् कञ्चित् आगः अपराधं तत्तद्यागकाले तेषांतेषाम् अयागलक्षणं सदमित् सर्वदैव चकृम कृतवन्तो वयम् । सखायं वा प्रियं मित्रं वा प्रति यच्चकृम । जास्पतिम् । जाः पुत्र्यः । तासां पतिं जामातरं वा जायापतिं प्रति दोषारोपणकलहोत्पादनादिरूपं यत्सर्वदैव चकृम । एषाम् उक्तरूपाणां पापानाम् अपगमं कर्तुम् इयं धीः युष्मत्स्तुतिरूपम् इदं कर्म भूयाः भूयात् भवतु । द्यावेत्यादि गतम् । अत्र सर्वत्र प्रकारान्तरेण मन्त्रमन्तरेण रक्षतं रक्षतमिति प्रार्थनं तयोः अश्विन्यादिबहुमननासंभवात् उचितमेव । तस्मात् स्वस्थाने एव स्थिते अनुकूले भवतमित्येवं प्रार्थ्यते ॥
“May this sacrifice be the means of expiating those offences which we may have committed against the gods, against a friend at any time, against a son-in-law; defend us, Heaven and Earth, from great danger.”
What sin we have at any time committed against the Gods, our friend, our house's chieftain,
Thereof may this our hymn be expiation. Protect us, Heaven and Earth, from fearful danger.
If ever we have any sin committed Against the gods, or friend, or house's chieftain. Of that may this our hymn be expiation. O Heaven and Earth, from dreadful darkness save us.
If we have ever committed any offence at all against the gods or against a comrade or against the lord of the family,
this hymnic vision should be propitiation to them. – O Heaven and
Earth, protect us from the formless void.
Wenn je an Göttern Unrecht wir verübten, am Freunde oder an dem Stammeshaupte, Davon gewähre dieses Lied uns Sühnung, beschirmt vor grauser Noth uns, Erd' und Himmel!
Wenn wir irgend ein Unrecht getan haben, sei es den Göttern oder einem beständigen Freunde oder dem Hausherren, so möge diese Dichtung ihnen eine Abbitte sein. - Himmel und Erde, bewahret uns vor Übergewalt!
Если вы совершили какой-нибудь грех по отношению к богам,
Или когда-нибудь по отношению к другу, или к хозяину дома,
Эта молитва пусть будет им искуплением!
О Небо и Земля, защитите нас от ужаса!
उ॒भा शंसा॒ नर्या॒ माम॑विष्टामु॒भे मामू॒ती अव॑सा सचेताम् । भूरि॑ चिद॒र्यः सु॒दास्त॑राये॒षा मद॑न्त इषयेम देवाः ॥
उ॒भा । शंसा॑ । नर्या॑ । माम् । अ॒वि॒ष्टा॒म् । उ॒भे इति॑ । माम् । ऊ॒ती इति॑ । अव॑सा । स॒चे॒ता॒म् । भूरि॑ । चि॒त् । अ॒र्यः । सु॒दाःऽत॑राय । इ॒षा । मद॑न्तः । इ॒ष॒ये॒म॒ । दे॒वाः॒ ॥
उभा शंसा द्यावापृथिव्योरुभयोः विषयौ उभावपि शंसौ नर्या नरेभ्यो हितौ ईदृश्यौ उभयाश्रये स्तुती माम् अविष्टां रक्षताम् । यद्वा । द्यावापृथिव्यभिमानिदेवयोरेव शंसशब्देन अभिधानात् पुंलिङ्गता । तथा उभे ऊती रक्षिके द्यावापृथिव्यौ माम् अवसा रक्षणेन सचेताम् । यद्वा । प्राणिभ्यो हितकरौ उभौ ऐहिकामुष्मिकविषयौ शंसौ माम् अविष्टां प्राप्नुताम् । तथा उभे अपि ऊती तयोः संबन्धिन्योरभिमानिदेवतयोः अवसा अस्मत्तर्पणेन निमित्तेन सचेताम् । हे देवाः द्यावापृथिव्योरन्तर्भूताः सर्वेऽपि देवाः अर्यः स्तोतारो वयं सुदास्तराय अतिशयेन शोभनदातृत्वाय इषा अन्नेन सोमलक्षणेन मदन्तः मादयन्तः सन्तः भूरि चित् । चित् पूजायाम् । अभिपूजितं धनम् इषयेम इच्छेम । यद्वा । अर्यः इति षष्ठ्या रूपम् । ईश्वराद्राजादेरपि सुदास्तरायेत्यर्थः । शिष्टं समानम् ॥
“May both these, accepting praise, and friendly to man, be favourable to me; may they both be associated as guardians for my protection; deities, we your adorers, propitiating you with (sacrificial) food, desire ample (wealth), for the sake of makign liberal donations.”
May both these Friends of man, who bless, preserve me, may they attend me with their help and favour.
Enrich the man more liberal than the godless. May we, ye Gods, be strong with food rejoicing.
May both, as objects of men's praises, bless me; May both attend me with their help and favour. Give much to men more liberal than the godless. We would be strong, ye gods, enjoying nurture.
Let both lauds belonging to men help me; let both (Heaven and Earth) accompany me with aid, with help.
There is much for him who gives even more than the stranger. Becoming exhilarated by the refreshment, might we be refreshed, o gods.
Mich mögen beide Segner freundlich fördern, mich beide Helfer hold mit Gunst geleiten, Viel reicher spendend als der Feind, o Götter, gebt, dass wir uns der Labung recht erfreuen.
Das beiderseitige Herrenlob möge mir günstig sein, beide Gönnerschaften mögen mir mit Gunst zur Seite stehen. Gar viel gebt ihr dem, der freigebiger als ein anderer hoher Herr ist! In Nahrungsfülle schwelgend möchten wir genießen, ihr Götter.
Пусть помогут мне обе речи: (речь) мужей (и речь богов)!
Пусть сопровождают меня оба (Земля и Небо) со (своей) поддержкой (и) помощью!
Ведь много (есть благ) для того, кто щедрее дает, чем чужой!
Опьяняясь жертвенной усладой, пусть насладимся мы, о боги!
ऋ॒तं दि॒वे तद॑वोचं पृथि॒व्या अ॑भिश्रा॒वाय॑ प्रथ॒मं सु॑मे॒धाः । पा॒ताम॑व॒द्याद्दु॑रि॒ताद॒भीके॑ पि॒ता मा॒ता च॑ रक्षता॒मवो॑भिः ॥
ऋ॒तम् । दि॒वे । तत् । अ॒वो॒च॒म् । पृ॒थि॒व्यै । अ॒भि॒ऽश्रा॒वाय॑ । प्र॒थ॒मम् । सु॒ऽमे॒धाः । पा॒ताम् । अ॒व॒द्यात् । दुः॒ऽइ॒तात् । अ॒भीके॑ । पि॒ता । मा॒ता । च॒ । र॒क्ष॒ता॒म् । अवः॑ऽभिः ॥
सुमेधाः शोभनप्रज्ञोऽहं दिवे द्युदेवतायै पृथिव्यै पृथिवीदेवतायै तत् तत्प्रीतिकरम् ऋतं स्तोत्रं प्रथमम् । मुख्यनामैतत् । प्रतमं प्रष्टतमम् अवोचं ब्रवीमि । किमर्थम् । अभिश्रावाय अभितः सर्वतः श्रवणाय । किंच पिता पालको द्युलोकः माता सस्यादेर्निर्मात्री पृथिवी च उभे अवद्यात् निन्दितात् दुःखप्रापकात् अंहसः सकाशात् पातां रक्षताम् । तथा अभीके । अन्तिकनामैतत् । समीपे एव अवोभिः अभिमततर्पणैः रक्षतां पालयताम् ॥
“Endowed with understanding, I repeat to Heaven and Earth this initial praise, to be heard around; may paternal (heaven) and maternal (earth) preserve us from reprehensible iniquity; and ever nigh defend us with their protection.”
Endowed with understanding, I have uttered this truth, for all to hear, to Earth and Heaven.
Be near us, keep us from reproach and trouble. Father and Mother, with your help preserve us.
This truth have I now uttered first with wisdom To Heaven and Earth that every one may hear it. Protect me from disgrace and peril; guard me As Father and as Mother with your succour.
I of good wisdom have spoken this truth to Heaven and to Earth to hear first.
Let the two of them protect from disgrace and difficulty in close
quarters. Let the mother and father guard (us) with their help.
Dies wahre hab' ich weiser ausgesprochen zuerst zu Erd' und Himmel, dass man's höre, Beschirmt vor Schmach mich, schützt mich vor Gefahren, mit Hülfen schirmt als Vater mich und Mutter.
Dieses wahre Wort habe ich weisheitsvoll zu Himmel und Erde gesprochen, daß sie es zuerst hören. Beide sollen unmittelbar vor Unehre, vor Unheil bewahren. Vater und Mutter sollen uns gnädig in Schutz nehmen!
Эту истину я провозгласил Небу и Земле,
Чтобы они услышали первыми, (я,) очень мудрый.
Спасите от бесчестья, от беды в решающую минуту!
Пусть отец и мать защитят (своими) поддержками!
इ॒दं द्या॑वापृथिवी स॒त्यम॑स्तु॒ पित॒र्मात॒र्यदि॒होप॑ब्रु॒वे वा॑म् । भू॒तं दे॒वाना॑मव॒मे अवो॑भिर्वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥
इ॒दम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । स॒त्यम् । अ॒स्तु॒ । पितः॑ । मातः॑ । यत् । इ॒ह । उ॒प॒ऽब्रु॒वे । वा॒म् । भू॒तम् । दे॒वाना॑म् । अ॒व॒मे इति॑ । अवः॑ऽभिर् । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥
हे द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ इदम् अस्माभिः क्रियमाणं स्तोत्रं सत्यमस्तु अवितथं भवतु फलवद्भवत्वित्यर्थः । इदमित्युक्तं किं तदित्याह । हे पितः द्यौः हे मातः पृथिवि वां युवां प्रति इह अस्मिन् यज्ञे यत् स्तोत्रम् उपब्रुवे उपेत्य ब्रवीमि तत्सत्यमस्तु । देवानां स्तोतॄणामस्माकम् अवमे। अन्तिकनामैतत् । नित्यसंनिहिते युवाम् अवोभिः तर्पणैर्युक्ते भूतं भवतम् । अवशिष्टं गतम् ॥ ॥ ३॥
“May this (hymn), Heaven and Earth,be successful; (the hymn) which, Father and Mother, I repeat to you both on this occasion; be ever with your protection in the proximity of those who praise you; that we may obtain food, strength, and long life.”
Be this my prayer fulfilled, O Earth and Heaven, wherewith, Father and Mother, I address you.
Nearest of Gods be ye with your protection. May we find strengthening food in full abundance.
May this my prayer come true, O Earth and Heaven, With which I here address you, Father, Mother. Be nearest of the gods to us with favours: May we find food and home with flowing water.
Let this come true, Heaven and Earth, which I address to you two, o Father and Mother.
Become the nearest of the gods with your help. – May we know
refreshment and a community having lively waters.
Dies werde wahr nun, Himmel du und Erde, was ich zu euch, o Vater, Mutter, rede, Seid unter Göttern uns durch Huld die nächsten. Gebt Labung uns und wasserreiche Fluren.
Dies soll wahr werden, Himmel und Erde, worum ich euch hier bitte, Vater und Mutter! Seid die nächsten der Götter mit euren Hilfen! - Wir möchten einen gastfreien Opferbündler kennen lernen, der rasch schenkt.
О Небо и Земля, да будет правдой то,
За чем я здесь обращаюсь к вам, о отец и мать!
Будьте ближайшими из богов с (вашими) поддержками!
Мы хотим найти щедрую общину, быстро дарящую!