Sukta 1.75
ऋषिगोतमो राहूगणः
देवताअग्निः
मन्त्र5
छन्दगायत्री
जु॒षस्व॑ स॒प्रथ॑स्तमं॒ वचो॑ दे॒वप्स॑रस्तमम् । ह॒व्या जुह्वा॑न आ॒सनि॑ ॥
जु॒षस्व॑ । स॒प्रथः॑ऽतमम् । वचः॑ । दे॒वप्स॑रःऽतमम् । ह॒व्या । जुह्वा॑नः । आ॒सनि॑ ॥
हे अग्ने सप्रथस्तमम् अतिशयेन विस्तीर्णं वचः स्तोत्रलक्षणमस्मदीयं वचनं जुषस्व सेवस्व । कीदृशम् । देवप्सरस्तमं देवानां प्रीणयितृतमम् । किं कुर्वन् । आसनि तवास्ये हव्या हव्यानि स्तोकलक्षणानि हवींषि जुह्वानः प्रक्षिपन् । इमानि स्तोकलक्षणानि हवींषि वृथा मा भूवन् तत्सर्वं त्वदीयेन मुखेन स्वीकुर्वित्यर्थः ॥ देवप्सरस्तमम् ।' स्पृ प्रीतिबलयोः । देवान् स्पृणोति प्रणयतीति देवप्सराः ।' गतिकारकयोरपि पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वं च ' इति असुन् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वं च । सकारपकारयोः स्थानविपर्ययः। अतिशयेन देवप्सरा देवप्सरस्तमः । जुह्वानः । जुहोतेर्व्यत्ययेन शानच् । ‘ अभ्यस्तानामादिः' इत्याद्युदात्तत्वम् । आसनि । ' पद्दन्' इत्यादिना आस्यशब्दस्य आसन्नादेशः ।
“Accept our most exhaustive prayers, propitiatory of the gods, accepting our oblations in your mouth.”
ACCEPT our loudest-sounding hymn, food most delightful to the Gods,
Pouring our offerings in thy mouth.
Accept gladly our most widely-sounding 1 speech, the most agreeable to the gods, thou who, in thy mouth, offerest the sacrificial food (to the gods).
Take delight in the most extensive speech, which affords most delight to the gods,
while pouring the oblations into your own mouth.
᳓
Nimm an das Lied, das weit erschallt, der Götter schönstes Labsal ist, Den Trank dir giessend in den Mund.
Erfreue dich an der sehr ausgedehnten Rede, die ganz nach der Götter Geschmack ist, während du die Spenden in deinem Mund opferst.
Прими радостно (эту) шире всех простирающуюся
Речь, больше всех служащую к усладе богов,
Когда ты совершаешь устами жертвенные возлияния!
अथा॑ ते अङ्गिरस्त॒माग्ने॑ वेधस्तम प्रि॒यम् । वो॒चेम॒ ब्रह्म॑ सान॒सि ॥
अथ॑ । ते॒ । अ॒ङ्गि॒रः॒ऽत॒म॒ । अ॒ग्ने॒ । वे॒धः॒ऽत॒म॒ । प्रि॒यम् । वो॒चेम॑ । ब्रह्म॑ । सा॒न॒सि ॥
हे अङ्गिरस्तम अतिशयेनाङ्गनादिगुणयुक्त । यद्वा । अङ्गिरसां वरिष्ठ । वेधस्तम । वेधा इति मेधाविनाम । अतिशयेन मेधाविन् अग्ने । अथ अनन्तरं ते तुभ्यं सानसि संभजनीयं प्रियं प्रीतिकरं ब्रह्म स्तोत्रं वोचेम वक्तारो भूयास्म ॥ वोचेम । लिङयाशिष्यड्'। ' वच उम्' इति उमागमः । सानसि । ‘वन षण संभक्तौ' । ‘सानसिधर्णसि' इत्यादौ असिच्प्रत्ययान्तो निपात्यते ।
“And then, most wise Agni, chief of the Aṅgiras, may we address (to you) an acceptable and gratifying prayer.”
Now, Agni, will we say to thee, O wisest and best Angiras,
Our precious, much-availing prayer.
And may we then pronounce to thee, O highest Aṅgiras, Agni, best worshipper, a prayer agreeable to thee and successful.
Then, o Agni, best of Aṅgirases, best of ritual adepts, something dear to you
might we speak—a winning sacred formulation.
᳓
Huldvollster, bester Angiras, wir sprechen, Agni, ein Gebet, Das lieb dir sei und Segen bringt.
Dann wollen wir dir, du erster Angiras, du größter Meister Agni, ein liebes Erbauungslied aufsagen, ein einträgliches.
О лучший из Ангирасов, Агни, самый мудрый,
Вот мы хотим вознести тебе
Молитву, приятную, приносящую добычу.
कस्ते॑ जा॒मिर्जना॑ना॒मग्ने॒ को दा॒श्व॑ध्वरः । को ह॒ कस्मि॑न्नसि श्रि॒तः ॥
कः । ते॒ । जा॒मिः । जना॑नाम् । अग्ने॑ । कः । दा॒शुऽअ॑ध्वरः । कः । ह॒ । कस्मि॑न् । अ॒सि॒ । श्रि॒तः ॥
हे अग्ने जनानां मनुष्याणां मध्ये ते तव कः जामिः को बन्धुः । त्वं सर्वैर्गुणैरधिकोऽसि । तवानुरूपो बन्धुर्नास्तीति भावः । को दाश्वध्वरः । दाशुर्दत्तोऽध्वरो यज्ञो येन स तथोक्तः । त्वां यष्टुमपि समर्थः कोऽपि नास्तीत्यर्थः । को ह त्वं कथंभूतस्त्वम् । ईदृग्रूपः इति सर्वैर्न ज्ञायसे इत्यर्थः । कस्मिन् स्थाने श्रितः आश्रितः असि वर्तसे । तत्स्थानमपि न केनचित् ज्ञायते । अतस्त्वमस्माभिः मांसदृष्टिभिः कथमुपलब्धव्यः इत्यग्निः प्रशस्यते । दाश्वध्वरः । दाशृ दाने '। ‘ उणादयो बहुलम् (पा. सू. ३. ३.१ ) इति बहुलवचनात् कर्मणि उण्प्रत्ययः। बहुव्रीहौ पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । यणादेशे ‘ उदात्तस्वरितयोर्यणः स्वरितोऽनुदात्तस्य ' इति स्वरितत्वम् ॥
“Who, Agni, is your kinsman amongst people? Who is worthy to offer you sacrifice? Who, indeed, are you and where do you abide?”
Who, Agni, is thy kin, of men? who is thy worthy worshipper?
On whom dependent? who art thou?
Who is thy kinsman among men, O Agni? Who performs worship to thee 1? Who art thou, and where dost thou rest?
Who is the kinsman of your peoples? O Agni, who holds the pious ceremony?
Who are you and fixed in what?
᳓
Wer ist der Menschen Bruder dir? wer, Agni, ist's, der Opfer weiht? Wer ist's? mit wem bist du vereint?
Wer ist unter den Menschen dein Verwandter, o Agni, welcher Opferspender? Wer ist es? An wen hältst du dich?
Кто твой родственник среди людей,
О Агни, кто почтительно совершает обряд?
Кто же он? У кого ты находишься?
त्वं जा॒मिर्जना॑ना॒मग्ने॑ मि॒त्रो अ॑सि प्रि॒यः । सखा॒ सखि॑भ्य॒ ईड्य॑: ॥
त्वम् । जा॒मिः । जना॑नाम् । अग्ने॑ । मि॒त्रः । अ॒सि॒ । प्रि॒यः । सखा॑ । सखि॑ऽभ्यः । ईड्यः॑ ॥
हे अग्ने त्वम् उक्तप्रकारेण अचिन्त्यरूपोऽप्यनुग्रहीतृतया सर्वेषां जनानां जामिः बन्धुः असि। तथा प्रियः प्रीणयिता त्वं यजमानानां मित्रः प्रमीतेस्त्रायकोऽसि । ईड्यः स्तुतिभिः स्तुत्यस्त्वं सखिभ्यः समानख्यानेभ्य ऋत्विग्भ्यः सखा सखिवदत्यन्तं प्रियः असि ॥ जामिः । 'जमु अदने'। जमन्ति सहैकस्मिन्पात्रे अदन्तीति जामयो बन्धवः । ‘ जनिघसिभ्यामिण् ' ( उ. सू. ४-५६९ ) इति विधीयमानः इण् बहुलवचनादस्मादपि द्रष्टव्यः । ईड्यः । ‘ ईड स्तुतौ '। ‘ ईडवन्दवृशंसदुहां ण्यतः 'इत्याद्युदात्तत्वम् ।
“You, Agni, are the kinsman of people. You are the protector of sacrificers. You are extolled by priests, since you are the friend of all.”
The kinsman, Agni, of mankind, their well beloved Friend art thou,
A Friend whom friends may supplicate.
Thou, O Agni, art the kinsman, the dear friend ('Mitra') of men, a friend who is to be magnified by his friends.
You are the kinsman of the peoples. O Agni, you are the dear envoy, a comrade for your comrades, to be reverently invoked.
᳓
Der Menschen Bruder bist nur du, du, Agni, ein Genosse traut, Ein Freund dem Freunde preisenswerth.
Du bist der Verwandte der Menschen, Agni, ihr lieber Verbündeter, ein Freund für die Freunde anzurufen.
Ты людям родственник,
О Агни, ты союзник милый,
Друг, которого друзья должны призывать.
यजा॑ नो मि॒त्रावरु॑णा॒ यजा॑ दे॒वाँ ऋ॒तं बृ॒हत् । अग्ने॒ यक्षि॒ स्वं दम॑म् ॥
यज॑ । नः॒ । मि॒त्रावरु॑णा । यज॑ । दे॒वान् । ऋ॒तम् । बृ॒हत् । अग्ने॑ । यक्षि॑ । स्वम् । दम॑म् ॥
हे अग्ने नः अस्मदर्थं मित्रावरुणा एतत्संज्ञौ देवौ यज हविषा पूजय । तथा देवान् इन्द्रादीन् यज पूजय। ऋतं सत्यं यथार्थफलं यज्ञं च यजेत्येव । तदर्थं बृहत् प्रौढं त्वं स्वकीयं दमं यज्ञगृहं यक्षि यज संगच्छस्व । त्वय्यन्तर्विद्यमाने सति हि यज्ञगृहं पूज्यते ॥ यज । द्व्यचोऽतस्तिङः' इति संहितायां दीर्घत्वम् । देवान् । दीर्घादटि समानपादे' इति संहितायां नकारस्य रुत्वम् । ‘ आतोऽटि नित्यम्' इति अनुनासिकः आकारः । यत्वलोपौ । यक्षि । यजेः ‘ बहुलं छन्दसि ' इति शपो लुक् ॥ ॥ २३ ॥
“Worship for us, Mitra and Varuṇa; worship for us, all the gods; (celebrate) a great sacrifice; be present in your own dwelling.”
Bring to us Mitra, Varuna, bring the Gods to mighty sacrifice.
Bring them, O Agni, to thine home.
Sacrifice for us to Mitra and Varuna. Sacrifice to the gods, (a sacrifice conforming to) the great Rita 1. Sacrifice, O Agni, to thy own house.
Sacrifice for us to Mitra and Varuṇa; sacrifice to the gods, to lofty truth. Agni, you will sacrifice to your own home.
Verehr' uns, Mitra-Varuna, die Götter und das hehre Recht, O Agni, ehr' dein eignes Haus.
Verehre für uns Mitra und Varuna, verehre die Götter, das hohe Gesetz! Agni, verehre dein eigenes Haus!
Принеси жертву для нас Митре-Варуне,
Принеси жертву богам, высокому (космическому) закону,
О Агни, принеси жертву своему дому!