Sukta 1.78
ऋषिगोतमो राहूगणः
देवताअग्निः
मन्त्र5
छन्दगायत्री
अ॒भि त्वा॒ गोत॑मा गि॒रा जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
अ॒भि । त्वा॒ । गोत॑माः । गि॒रा । जात॑ऽवेदः । विऽच॑र्षणे । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥
हे जातवेदः जातानां वेदितः विचर्षणे विशेषेण सर्वस्य द्रष्टः एवंभूताग्ने त्वा त्वां गोतमाः अस्य सूक्तस्य द्रष्टा गोतम ऋषिः । ऋषेरेकत्वेऽपि पूजार्थं बहुवचनम् । गिरा स्तोत्रलक्षणया वाचा अभि आभिमुख्येन अस्तौदिति शेषः । तद्वद्वयमपि त्वां द्युम्नैः त्वदीयगुणप्रकाशकैर्मन्त्रैः अभि प्र णोनुमः आभिमुख्येन पुनःपुनः स्तुमः ॥ नोनुमः । ‘णु स्तुतौ । अस्मात् यङ्लुगन्तात् लट् । ‘ उपसर्गादसमासेऽपि ' इति णत्वम् ॥
“Knower and beholder of all that exists (jātanām veditaḥ). Gotama celebrates you, Agni, with praise; we praise you repeatedly with commendatory (hymns).”
O JATAVEDAS, keen and swift, we Gotamas with sacred song exalt thee for thy glories' sake.
O Gâtavedas, who dwellest among all tribes, we the Gotamas (praise) thee with our song—we praise thee aloud with (songs full of) splendour.
To you, o boundless Jātavedas, with a hymn do we Gotamas
keep bellowing, with éclat.
O Wesenkenner, rüstiger, dir nahn mit Lied wir Gotamer, Wir preisen dich mit hellem Sang.
Wir Gotama´s besingen dich mit Lobeswort, ausgezeichneter Jatavedas. Hellauf schreien wir dir zu.
Тебе навстречу (мы) из рода Готамы (шлем) песню,
О Джатаведас, движущийся в разные стороны!
Светло мы ликуем.
तमु॑ त्वा॒ गोत॑मो गि॒रा रा॒यस्का॑मो दुवस्यति । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । गोत॑मः । गि॒रा । रा॒यःऽका॑मः । दु॒व॒स्य॒ति॒ । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥
रायस्कामः धनकामः गोतमः यमग्निं गिरा स्तुत्या दुवस्यति परिचरति तमु तमेव त्वां द्युम्नैः द्योतमानैः स्तोत्रैराभिमुख्येन पुनःपुनः स्तुमः ॥ रायस्कामः । रायो धनानि कामयते इति रायस्कामः । 'कर्मण्यण् । तत्पुरुषे कृति बहुलम् ' इति बहुलवचनात् अलुक् । ' ऊडिदम् । इत्यादिना पूर्वपदस्य विभक्तेरुदात्तत्वम् । दासीभारादित्वात् पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । अतः कृकमिकंसकुम्भ ' ( पा. सू. ८. ३. ४६ ) इति विसर्जनीयस्य सत्वम् । दुवस्यति । ‘दुवस उपतापे परिचरणे च' । कण्ड्वादिः ॥
“To you; that (Agni) whom Gotama, desirous of riches, worships with praise, we offer adoration with commendatory (hymns).”
Thee, as thou art, desiring wealth Gotama worships with his song:
We laud thee for thy glories' sake.
Gotama 1 desirous of riches exalts thee, as thou art, with his song. We praise thee aloud with (songs full of) splendour.
And to you with a hymn does Gotama, desirous of wealth, show friendship.
– We keep bellowing to (you), with éclat.
Und dich verehret Gotama nach Schätzen lüstern mit dem Lied; Wir preisen dich mit hellem Sang.
Dir huldigt Gotama mit Lobeswort, im Wunsche nach Reichtum. Hellauf schreien wir dir zu.
Это тебя одаривает песнью
Готама, жаждущий богатств.
Светло мы ликуем.
तमु॑ त्वा वाज॒सात॑ममङ्गिर॒स्वद्ध॑वामहे । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । वा॒ज॒ऽसात॑मम् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत् । ह॒वा॒म॒हे॒ । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥
हे अग्ने वाजसातमं वाजानामन्नानामतिशयेन सनितारं दातारं तमेव त्वा त्वाम् अङ्गिरस्वत् अङ्गिरस इव हवामहे आह्वयामः । शिष्टं गतम् ॥ वाजसातमम् । ‘ षणु दाने'। ‘जनसनखनक्रमगमो विट्'।विड्वनोरनुनासिकस्यात्' इति आत्वम्। अतिशयेन वाजसा वाजसातमः। तमपः पित्त्वादनुदात्तत्वे कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वर एव शिष्यते । अङ्गिरस्वत् । तेन तुल्यम्' इति वतिः । ‘नभोऽङ्गिरोमनुषां वत्युपसंख्यानम्' (पा. सू. १, ४, १८. ३) इति भत्वेन पदत्वाभावात् रुत्वाद्यभावः ॥
“We invoke you, such as you are, the giver of abundant food, in like manner as did Aṅgiras; we praise you repeatedly with commendatory (hymns).”
As such, like Angiras we call on thee best winner of the spoil:
We laud thee for thy glories' sake.
We call thee, such as thou art, the highest winner of booty, as Aṅgiras did. We praise thee aloud with (songs full of) splendour.
And to you, best winner of prizes, do we call, as Aṅgiras did.
– We keep bellowing to (you), with éclat.
Wir rufen wie die Angiras dich an, den Labung spendendsten; Wir preisen dich mit hellem Sang.
Dich, den ersten Preisgewinner, rufen wir wie Angiras tat. Hellauf schreien wir dir zu.
Это тебя, лучше всех добывающего награду,
Мы призываем, подобно Ангирасам.
Светло мы ликуем.
तमु॑ त्वा वृत्र॒हन्त॑मं॒ यो दस्यूँ॑रवधूनु॒षे । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । वृ॒त्र॒हन्ऽत॑मम् । यः । दस्यू॑न् । अ॒व॒ऽधू॒नु॒षे । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥
हे अग्ने दस्यून् उपक्षपयितॄन् राक्षसादीन् यः त्वम् अवधूनुषे अवचालयसि स्थानात् प्रच्यावयसि वृत्रहन्तमं वृत्राणां पाप्मनाम् अतिशयेन हन्तारं तमु त्वा तमेव त्वां द्युम्नैरित्यादि पूर्ववत् ॥ वृत्रहन्तमम् । अतिशयेन वृत्रहा वृत्रहन्तमः । पदसंज्ञायां नलोपे ‘नाद्धस्य ' ( पा. सू. ८. २. १७) इति तमपो नुट् । दस्यून् ।' दीर्घादटि समानपादे' इति नकारस्य रुत्वम् । अत्रानुनासिकः पूर्वस्य तु वा ' इति ऊकारः सानुनासिकः ॥
“We praise you repeatedly with commendatory (hymns), who are the destroyer of Vṛtra, and who put the Dasyus to flight.”
Thee, best of Vrtra-slayers, thee who shakest off our Dasyu foes:
We laud thee for thy glories' sake.
(We praise) thee, the greatest destroyer of enemies (or, of Vritra), who hurlest the Dasyus away—we praise thee, such as thou art, aloud with (songs full of) splendour.
And to you, best smasher of obstacles, who send the Dasyus
tumbling down,
we keep bellowing, with éclat.
Ja dich, den feindetödtendsten, der du Dämonen von dir stösst, Dich preisen wir mit hellem Sang.
Dich, der die meisten Feinde tötet, der du die Dasyu´s abschüttelst. Hellauf schreien wir dir zu.
Это тебя, лучше всех убивающего врагов,
(Тебя), кто стряхнул вниз дасью...
Светло мы ликуем.
अवो॑चाम॒ रहू॑गणा अ॒ग्नये॒ मधु॑म॒द्वच॑: । द्यु॒म्नैर॒भि प्र णो॑नुमः ॥
अवो॑चाम । रहू॑गणाः । अ॒ग्नये॑ । मधु॑ऽमत् । वचः॑ । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ ॥
ऋषिः कृतं स्तोत्रमनयोपसंहरति । रहूगणाः रहूगणस्य पुत्रा वयं गोतमाः अग्नये अङ्गनादिगुणयुक्ताय देवाय मधुमद्वचः माधुर्योपेतं वचनम् अवोचाम प्रावादिष्म । तद्वचनरूपैः द्युम्नैः द्योतमानैः स्तोत्रैः पुनःपुनरग्निं वयम् अभि प्र णोनुमः आभिमुख्येन प्रकर्षेण स्तुमः ॥ ॥ २६ ॥
“The descendants of Rāhugaṇa have recited sweet speeches to Agni; we praise him repeatedly with commendatory (hymns).”
A pleasant song to Agni we, sons of Rahugana, have sung:
We laud thee for thy glories' sake.
We the Rahûganas 1 have recited a honey-sweet speech to Agni. We praise thee aloud with (songs full of) splendour.
We Rahūgaṇas have spoken a honeyed speech to Agni.
– We keep bellowing to (him), with éclat.204 I.79
Wir Rahugana's haben dir gesungen, Agni, süsses Lied, Dich preisen wir mit hellem Sang.
Wir Rahugana´s haben dem Agni eine honigreiche Rede gehalten. Hellauf schreien wir dir zu.
Мы, Рахуганы, произнесли
Для Агни медовую речь.
Светло мы ликуем.