Sukta 1.97
ऋषिकुत्स आङ्गिरसः
देवताअग्निरग्निः शुचिर्वा
मन्त्र8
छन्दगायत्री
अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒ग्ध्या र॒यिम् । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् । अग्ने॑ । शु॒शु॒ग्धि । आ । र॒यिम् । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
हे अग्ने नः अस्माकम् अघं पापम् अप शोशुचत् अस्मत्तो निर्गत्यास्मदीयं शत्रुं शोचयतु । यद्वा । अस्मदीयं पापं शोशुचत् शोकग्रस्तं सद्विनश्यतु । अपि चास्माकं रयिं धनम् आ समन्तात् शुशुग्धि प्रकाशय । उक्तार्थमपि वाक्यमादरातिशयद्योतनाय पुनः पठ्यते । अवश्यमस्माकमघं विनश्यत्विति ॥ शोशुचत् । शुच शोके । अस्मात् यङ्लुगन्तात् लेटि अडागमः ।' अदादिवञ्च ' इति वचनात् शपो लुक् । ‘ अभ्यस्तानामादिः' इत्याद्युदात्तत्वम् । अघं शोशुचच्च रयिं शुशुग्धि चेति चार्थप्रतीतेः ‘चादिलोपे विभाषा' इति निघातप्रतिषेधः । शुशुग्धि । शुच दीप्तौ । लोटि ‘बहुलं छन्दसि ' इति शपः श्लुः । हुझल्भ्यो हेर्धिः । ‘ चोः कुः' इति कुत्वम् ॥
“May our sin, Agni, be repented of; manifest riches to us; may our sin be repented of.”
Chasing with light our sin away, O Agni, shine thou wealth on us.
May his light chase our sin away.
Driving away evil 1 with thy light, Agni, shine upon us with wealth—driving away evil with thy light.
Blazing away the bad for us, blaze wealth here, o Agni,
—blazing away the bad for us.
Er strahle Leid von uns hinweg, o Agni, strahle Reichthum her, Er strahle Leid von uns hinweg.
Das Übel von uns hinwegflammend, flamme uns Reichtum zu, Agni - das Übel von uns hinwegflammend!
Прочь от нас засвечивая зло,
О Агни, воссвети богатство,
Прочь от нас засвечивая зло!
सु॒क्षे॒त्रि॒या सु॑गातु॒या व॑सू॒या च॑ यजामहे । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
सु॒ऽक्षे॒त्रि॒या । सु॒गा॒तु॒ऽया । व॒सु॒ऽया । च॒ । य॒जा॒म॒हे॒ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
सुक्षेत्रिया शोभनक्षेत्रेच्छया सुगातुया शोभनमार्गेच्छया वसूया च धनेच्छया निमितभूतया च यजामहे अग्निं हविर्भिः पूजयामः । यद्वा सुक्षेत्रिया देवयजनलक्षणशोभनदेशसंबन्धिना हविषा अग्निं यजामहे। नः अस्माकम् अघम् अप शोशुचत् विनश्यतु ॥ सुक्षेत्रिया। शोभनं क्षेत्रं सुक्षेत्रम् । तद्विषयेच्छा सुक्षेत्रिया ।' सुप आत्मनः क्यच् '। न च्छन्दस्यपुत्रस्य' इति ईत्वदीर्घयोर्निषेधः । व्यत्ययेन इत्वम् । क्यजन्तात् ' अ प्रत्ययात्' इति भावे अकारप्रत्ययः । ततः टाप् । ‘ सुपां सुलुक् ' इति तृतीयाया लुक् । एवमुत्तरत्रापि । यद्वा । शोभनं क्षेत्रमस्यास्तीति सुक्षेत्रम् । इयाडियाजीकाराणामुपसंख्यानम् ' ( पा. सू. ७. १. ३९. १) इति तृतीयाया डियाजादेशः ॥
“We worship you for plural asant fields, for good roads, and for riches; may our sin be repented of.”
For goodly fields, for pleasant homes, for wealth we sacrifice to thee.
May his light chase our sin away.
Longing for rich fields, for a free path, and for wealth, we sacrifice—driving away evil with thy light.
With a desire for good lands, for easy passage, and for goods we offer sacrifice,
—(you) blazing away the bad for us—
Um schöne Felder, schön Gedeihn, nach Gut verlangend opfern wir, Er strahle Leid von uns hinweg.
Um Gutes Feld, um guten Weg und um Gut bringen wir Opfer - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Желая хороших полей, желая хорошего пути
И желая благ, мы приносим жертву –
Прочь от нас засвечивая зло!
प्र यद्भन्दि॑ष्ठ एषां॒ प्रास्माका॑सश्च सू॒रय॑: । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
प्र । यत् । भन्दि॑ष्ठः । ए॒षा॒म् । प्र । अ॒स्माका॑सः । च॒ । सू॒रयः॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
यत् यथा एषां स्तोतॄणां मध्येऽयं कुत्सः प्र भन्दिष्ठः प्रकर्षेण स्तोतृतमः एवम् अस्माकासः आस्माकीनाः सूरयः स्तोतारः च प्रकर्षेण स्तोतृतमा भवन्ति । अन्यत् समानम् ॥ भन्दिष्ठः । भन्दतिः स्तुतिकर्मा । भदि कल्याणे सुखे च ' इति तु धातुः । अस्मात् तृजन्तात् ‘तुश्छन्दसि ' इति इष्ठन् । तुरिष्ठेमेयःसु ' इति तृलोपः । अस्माकासः । अस्माकं संबन्धिनः आस्माकाः । तस्मिन्नणि च युष्माकास्माकौ ' ( पा. सू. ४. ३. २ ) इति आस्माकादेशः । छान्दसोऽण्प्रत्ययस्य लोपः । संज्ञापूर्वकस्य विधेरनित्यत्वात् वृद्ध्यभावः। आजसेरसुक्' स्थानिवदादेशेऽपि मकारात् परस्य आकारस्य उदात्तत्वम् । यद्वा । षष्ठीबहुवचनेऽस्माकंशब्दस्य मध्योदात्तस्य दृष्टत्वात् स एव आचार्येण अतिदिश्यते ॥
“(in like manner as, among these your worshippers, Kutsa) is the pre-eminent panegyrist, so are our encomiasts (of you) the most distinguished; may our sin be repented of.”
Best praiser of all these be he; foremost, our chiefs who sacrifice.
May his light chase our sin away.
1 When he stands forth as the most glorious one among them 2, and when our liberal lords excel—driving away evil with thy light—
So that the most fortunate one of these (would become) preeminent, and preeminent our own patrons,
—(you) blazing away the bad for us—
236 I.98–99
Dass hell erstrahl der glänzendste der Sänger, unsre Fürsten auch, So strahl er Leid von uns hinweg.
Auf daß der Beste unter ihnen und alle unsere Lohngeber den Vorrang haben - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Чтобы самый знаменитый из них (стал) впереди
И (все) наши покровители (стали) впереди –
Прочь от нас засвечивая зло! –
प्र यत्ते॑ अग्ने सू॒रयो॒ जाये॑महि॒ प्र ते॑ व॒यम् । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
प्र । यत् । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । सू॒रयः॑ । जाये॑महि । प्र । ते॒ । व॒यम् । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
हे अग्ने यत् यस्मात् ते तव सूरयः स्तोतारः प्रजायन्ते पुत्रपौत्रादिरूपेण बहुविधा भवन्ति ततः वयं च ते तव स्तोतारः सन्तः प्र जायेमहि पुत्रपौत्रादिभिरुपेता भवेम ॥ जायेमहि । प्रार्थनायां लिङ्। श्यनि ‘ ज्ञाजनोर्जा ' इति जादेशः । अदुपदेशात् लसार्वधातुकानुदात्तत्वे श्यनो नित्त्वादाद्युदात्तत्वम् ॥
“Inasmuch as your worshippers (are blessed with descentants), so may we, (by repeating your praise), obtain posterity; may our sin be repented of.”
So that thy worshippers and we, thine, Agni, in our sons may live.
May his light chase our sin away.
When through thee, Agni, the liberal lords, and when through thee we may multiply with offspring—driving away evil with thy light—
So that we and our patrons would be further propagated through you, o Agni,
—(you) blazing away the bad for us—
᳓
Damit wir deine Kinder sein, o Agni, und die Opferherrn, So strahle Leid von uns hinweg.
Auf daß die Lohngeber durch seine Gnade kinderreich seien und auch wir - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Чтобы покровители (наши), о Агни, благодаря тебе
Имели потомство, чтобы мы – благодаря тебе –
Прочь от нас засвечивая зло! –
प्र यद॒ग्नेः सह॑स्वतो वि॒श्वतो॒ यन्ति॑ भा॒नव॑: । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
प्र । यत् । अ॒ग्नेः । सह॑स्वतः । वि॒श्वतः । यन्ति॑ । भा॒नवः॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
सहस्वतः सहनवतः शत्रूनभिभवतः अग्नेः भानवः दीप्तयः विश्वतः सर्वतः सर्वस्मादपि प्रदेशात् प्र यन्ति प्रकर्षेणोद्गच्छन्ति। यत् यस्मादेवं तस्मात्तेनाग्नितेजसा अस्मदीयम् अघं नश्यतु । यन्ति । ' इणो यण् ' (पा. सू. ६. ४. ८१ ) इति यणादेशः ॥
“Since the victorious flames of Agni penetrate universally, may our sin be repented of.”
As ever-conquering Agni's beams of splendour go to every side,
May his light chase our sin away.
When the rays of the mighty Agni go forth on all sides—driving away evil with thy light—
When the beams of powerful Agni go forth in all directions
—(you) blazing away the bad for us.
᳓
Wenn Agni's Strahlen überall hindringen, des gewaltigen, So strahl er Leid von uns hinweg.
Wenn des gewaltigen Agni Strahlen nach allen Seiten ausgehen - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Когда движутся вперед отовсюду
Лучи могучего Агни,
Прочь от нас засвечивая зло!
त्वं हि वि॑श्वतोमुख वि॒श्वत॑: परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
त्वम् । हि । वि॒श्व॒तः॒ऽमु॒ख॒ । वि॒श्वतः॑ । प॒रि॒ऽभूः । असि॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
हे अग्ने त्वं हि त्वं खलु विश्वतोमुखः सर्वतोज्वालः । तव मुखस्थानीयानां ज्वालानां न कुत्रापि प्रतिहतिरस्ति । अतो हे विश्वतोमुख अग्ने विश्वतः सर्वतः सर्वस्मादप्युपद्रवजातात् परिभूरसि अस्माकं परिग्रहीता भव । रक्षको भवेत्यर्थः । अन्यत् समानम् ॥
“You, whose countenance is turned to all sides, are our defender; may our sin be repented of.”
To every side thy face is turned, thou art triumphant everywhere.
May his light chase our sin away.
For thou indeed, (O god) whose face is turned everywhere, encompassest (the world) everywhere—driving away evil with thy light.
For you, o you who face in all directions, encompass (everything) in all directions
—blazing away the bad for us.
Denn du, dess Antlitz überall, du bist's, der alles rings umfängt; Er strahle Leid von uns hinweg.
Denn du, nach allen Seiten Schauender, bist nach allen Seiten der Schirmer - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Ведь ты же, о лицом обращенный во все стороны,
Со всех сторон охватываешь (жертву),
Прочь от нас засвечивая зло!
द्विषो॑ नो विश्वतोमु॒खाति॑ ना॒वेव॑ पारय । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
द्विषः॑ । नः॒ । वि॒श्व॒तः॒ऽमु॒ख॒ । अति॑ । ना॒वाऽइ॑व । पा॒र॒य॒ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
हे विश्वतोमुख सर्वतोमुखाग्ने नावेव नावा नदीमिव द्विषः शत्रून् नः अस्मान् अति पारय अतिक्रमय्य शत्रुरहितं प्रदेशं प्रापय ॥ नावेव । ‘सावेकाचः' इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । पारय । ‘ पार तीर कर्मसमाप्तौ ॥
“Do you, whose countenance is turned to all sides, send off our adversaries, as if in a ship, (to the opposite shore); may our sin be repented of.”
O thou whose face looks every way, bear us past foes as in a ship.
May his light chase our sin away.
Do thou carry us, as with a boat, across hostile powers, (O god) whose face is turned everywhere—driving away evil with thy light.
O you who face in all directions, carry us across hostilities as if with a boat —blazing away the bad for us.
O du, dess Antlitz überall, fahr weg vom Feind uns wie zu Schiff; Er strahle Leid von uns hinweg.
Bring uns, nach allen Seiten Schauender, über die Anfeindungen wie mit dem Schiff hinüber - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Через ненависть, о лицом обращенный во все стороны,
Перевези нас, как на лодке,
Прочь от нас засвечивая зло!
स न॒: सिन्धु॑मिव ना॒वयाति॑ पर्षा स्व॒स्तये॑ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
सः । नः॒ । सिन्धु॑म्ऽइव । ना॒वया॑ । अति॑ । प॒र्ष॒ । स्व॒स्तये॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥
पूर्वोक्त एवार्थः पुनरपि दार्ढ्याय प्रार्थ्यते । हे अग्ने सः त्वं नः अस्मान् नावया नावा सिन्धुमिव नदीमिव स्वस्तये क्षेमार्थम् अति पर्ष शत्रून् अतिक्रमय्य पालय । शत्रुरहितं प्रदेशम् अस्मान् प्रापयेत्यर्थः । त्वत्प्रसादात् नः अस्माकम् अघं पापं च अप शोशुचत् अस्मत्तोऽपक्रम्यास्मच्छत्रुः शोकयुक्तो भवतु ॥ नावया । आङ्याजयारां चोपसंख्यानम् ' (पा. म. ७. १. ३९. १ ) इति तृतीयाया अयारादेशः ।' उपोत्तमं रिति' ( पा. सू. ६. १. २१७ ) इति अकारस्य उदात्तत्वम् । पर्ष । ‘पॄ पालनपूरणयोः '। लोटि ‘बहुलं छन्दसि ' इति शपः श्लोरभावः। ‘ सिब्बहुलं लेटि' इति बहुलवचनात् सिप् । गुणः । द्व्यचोऽतस्तिङः ‘ इति दीर्घत्वम् ॥ ॥ ५ ॥
“Do you convey us in a ship across the sea, for our welfare; may our sin be repented of.”
As in a ship, convey thou us for our advantage o'er the flood.
May his light chase our sin away.
Do thou carry us across (evil) to welfare, as across a stream with a boat 1—driving away evil with thy light.
Carry us across (them), as if across a river with a boat, to well-being —blazing away the bad for us.
So fahre uns zum Heile hin, wie über einen Strom zu Schiff; Er strahle Leid von uns hinweg.
Bring uns hinüber zum Heil wie mit dem Schiff über den Strom - sei das Übel von uns hinwegflammend!
Как на лодке через реку,
Перевези нас на благо,
Прочь от нас засвечивая зло!