Sukta 10.104
ऋषिअष्टको वैश्वामित्रः
देवताइन्द्रः
मन्त्र11
छन्दत्रिष्टुप्
असा॑वि॒ सोम॑: पुरुहूत॒ तुभ्यं॒ हरि॑भ्यां य॒ज्ञमुप॑ याहि॒ तूय॑म् । तुभ्यं॒ गिरो॒ विप्र॑वीरा इया॒ना द॑धन्वि॒र इ॑न्द्र॒ पिबा॑ सु॒तस्य॑ ॥
असा॑वि । सोमः॑ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । तुभ्य॑म् । हरि॑ऽभ्याम् । य॒ज्ञम् । उप॑ । या॒हि॒ । तूय॑म् । तुभ्य॑म् । गिरः॑ । विप्र॑ऽवीराः । इ॒या॒नाः । द॒ध॒न्वि॒रे । इ॒न्द्र॒ । पिब॑ । सु॒तस्य॑ ॥
हे पुरुहूत बहुभिः स्तोतृभिराहूत तुभ्यं त्वदर्थं सोमः असावि अभिषुतोऽभूत्। ‘ षुञ् अभिषवे' इत्यस्मात्कर्मणि लुङ् । अतः हरिभ्यां हरितवर्णाभ्यामश्वाभ्यां यज्ञम् अस्मदीयं तूयं तूर्णम् उप याहि उपागच्छ। तुभ्यं त्वदर्थं गिरः अस्मदीयाः स्तुतयः विप्रवीराः । विप्रा मेधाविनो वीर विशेषेण प्रेरयितारः प्रोद्गमयितारो यासां तास्तथोक्ताः । इयानाः गमनशीलाः दधन्विरे गम्यन्ते । अस्माभिर्युष्मत्प्रीणनाय प्राप्यन्त इत्यर्थः । ‘ ईङ गतौ । ताच्छीलिकः शानच् । छान्दसो विकरणस्य लुक् । धविर्गत्यर्थः । इदित्त्वान्नुम् । कर्मणि छान्दसो लिट् । यत एवमतः सुतस्य अभिषुतस्यांशं सुतं सोमं वा पिब ॥
“The Soma has been effused for you, (Indra), the invoked of many, come quickly to the sacrifice withyour two bay horses; our praises recited by the wise, moving quickly, are addressed to you; drink, Indra, of thelibation.”
Soma hath flowed for thee, Invoked of mat Speed to our sacrifice with both thy Coursers.
To thee have streameld the songs or mighty singers, imploring, Indra, drink of our libation.
The soma has been pressed for you, o much-invoked one. With your pair of fallow bays, drive swiftly to the sacrifice.
The songs, having poets for heroes, making their way, have run to you, Indra. Drink of the pressed soma.
Gepresst ist Soma dir, o vielgerufner, mit deinen Füchsen komme schnell zum Opfer; Dir strömen zu die Lieder frommer Männer, die eilenden, o Indra, trink vom Safte.
Soma ist dir, Vielgerufener, ausgepreßt. Komm hurtig mit dem Falbenpaare zum Opfer! Zu dir haben eilend die Lobreden von beredten Männern ihren Lauf genommen, Indra; trink Soma!
अ॒प्सु धू॒तस्य॑ हरिव॒: पिबे॒ह नृभि॑: सु॒तस्य॑ ज॒ठरं॑ पृणस्व । मि॒मि॒क्षुर्यमद्र॑य इन्द्र॒ तुभ्यं॒ तेभि॑र्वर्धस्व॒ मद॑मुक्थवाहः ॥
अ॒प्ऽसु । धू॒तस्य॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ । पिब॑ । इ॒ह । नृऽभिः॑ । सु॒तस्य॑ । ज॒ठर॑म् । पृ॒ण॒स्व॒ । मि॒मि॒क्षुः । यम् । अद्र॑यः । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । तेभिः॑ । व॒र्ध॒स्व॒ । मद॑म् । उ॒क्थ॒ऽवा॒हः॒ ॥
हे हरिवः । ‘ ऋक्सामे वा इन्द्रस्य हरी' (ऐ. ब्रा. २. २४ ) इति श्रुतेः स्तोत्रशस्त्राधारभूताभ्यामृक्सामाभ्यां हरिभ्यां तद्वन्निन्द्र अप्सु एकधनादिषूदकेषु धूतस्य कम्पितस्य । अभिषुतस्येत्यर्थः । तथा नृभिः कर्मनेतृभिः कर्मनिर्वाहकैरध्वर्य्वादिभिः सुतस्य अभिषुतस्य । उभयत्र ‘ क्रियाग्रहणं कर्तव्यम्' इति कर्मणः संप्रदानसंज्ञायां • चतुर्थ्यर्थे बहुलं छन्दसि' इति षष्ठी। ईदृशं सोमम् इह अस्मिन्यज्ञे पिब । पीत्वा च जठरं स्वकीयं पृणस्व पूरय च । चादिलोपे विभाषा' इति प्रथमा तिङ्विभक्तिर्न निहन्यते । यं सोमम् अद्रयः अभिषवग्रावाणो हे इन्द्र तुभ्यं त्वदर्थं मिमिक्षुः सेक्तुमभिषोतुमैच्छन् । अभिषवमकुर्वन्नित्यर्थः । मिह सेचने' इत्यस्य सनि लिङ्युसि रूपम् । हे उक्थवाहः उक्थैः शस्त्रैरुह्यमान तेभिः तैः मदं वर्धस्व ॥
“Lord of bay steeds, drink at this ceremony of the Soma that has been shaken up with the water, fillyour belly with the libation offered by the priests, which the grinding-stones desired to express for you, Indra; doyou who are carried by hymns enhance your exhilaration with these (hymns).”
Drink of the juice which men have washed in waters, and fill thee full, O Lord of Tawny Horses.
O Indra, hearer of the laud, with Soma which stones have mixed for thee enhance thy rapture.
You of the fallow bays, drink here of (the soma) rinsed in the waters, pressed by our men—fill your belly!—
which the stones have trickled for you, Indra. With these (soma drinks) increase your exhilaration, o you whose conveyance is hymns.
Trink, Herr der Füchse, von dem Flut-durchspülten, und füll den Bauch mit dem, den Männer pressten, Den, Indra, dir die Steine reich ergossen, durch den vermehr den Rausch dir, Spruchumtönter!
Trink hier von dem im Wasser Geschüttelten, o Falbenlenker, fülle deinen Bauch mit dem von Männern Ausgepreßten, den dir die Steine schmackhaft gemacht haben, Indra; mit denen erhöhe deinen Rausch, du von den Lobliedern Angezogener!
प्रोग्रां पी॒तिं वृष्ण॑ इयर्मि स॒त्यां प्र॒यै सु॒तस्य॑ हर्यश्व॒ तुभ्य॑म् । इन्द्र॒ धेना॑भिरि॒ह मा॑दयस्व धी॒भिर्विश्वा॑भि॒: शच्या॑ गृणा॒नः ॥
प्र । उ॒ग्राम् । पी॒तिम् । वृष्णे॑ । इ॒य॒र्मि॒ । स॒त्याम् । प्र॒ऽयै । सु॒तस्य॑ । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । तुभ्य॑म् । इन्द्र॑ । धेना॑भिः । इ॒ह । मा॒द॒य॒स्व॒ । धी॒भिः । विश्वा॑भिः । शच्या॑ । गृ॒णा॒नः ॥
हे हर्यश्व इन्द्र वृष्णे वर्षकाय तुभ्यम् उग्राम् उद्गूर्णं सत्यां पीतिं सोमपानं प्र इयर्मि प्रेरयामि । किमर्थम् । प्रयै प्रगमनाय । कस्य पीतिम् । सुतस्य अभिषुतस्य । अतो हे इन्द्र शच्या शक्या प कर्मणा वा युक्तः गृणानः स्तूयमानस्त्वं विश्वाभिः सर्वाभिः धेनाभिः स्तुतिवाग्भिः विश्वाभिः धीभिः सर्वैः कर्मभिश्च इह अस्मिन् यज्ञे मादयस्व तृप्यस्व । ‘मद तृप्तियोगे' । आत्मनेपदम् ॥
“Lord of bay steeds, showerer (of benefits), I send you strong good drink that you may proceed; Indra,who are glorified for your prowess, be exhilarated at this (ceremony) with praises, with all rites.”
To make thee start, a strong true draught I offer to thee, the Bull, O thou whom Bay Steeds carry.
Here take delight, O Indra, in our voices while thou art hymned with power and all our spirit.
I rouse forth the drink of pressed soma, mighty and true, for the bull— for you to drive forth, o possessor of the fallow bays.
Indra, make yourself exhilarated here with our nourishing streams, while being ably hymned with all our insightful thoughts.
Ich sende starken, ächten Trank des Saftes, o Füchselenker, dir dem Stier zum Schlürfen; Erfreu dich, Indra, hier des süssen Milchtranks, durch alle Lieder eifervoll gepriesen.
Ich bringe dem Bullen einen gewaltigen Trunk zu, einen echten dir, du Falbenfahrer, vom Ausgepreßten, auf daß du dich auf die Fahrt machest. Indra, ergötze dich hier an den Reden, an allen Lobliedern, nach Kräften gepriesen!
ऊ॒ती श॑चीव॒स्तव॑ वी॒र्ये॑ण॒ वयो॒ दधा॑ना उ॒शिज॑ ऋत॒ज्ञाः । प्र॒जाव॑दिन्द्र॒ मनु॑षो दुरो॒णे त॒स्थुर्गृ॒णन्त॑: सध॒माद्या॑सः ॥
ऊ॒ती । श॒ची॒ऽवः॒ । तव॑ । वी॒र्ये॑ण । वयः॑ । दधा॑नाः । उ॒शिजः॑ । ऋ॒त॒ऽज्ञाः । प्र॒जाऽव॑त् । इ॒न्द्र॒ । मनु॑षः । दु॒रो॒णे । त॒स्थुः । गृ॒णन्तः॑ । स॒ध॒ऽमाद्या॑सः ॥
हे शचीवः शक्तिवन् इन्द्र तव ऊती ऊत्या रक्षणेन तव वीर्येण वयः अन्नं प्रजावत् प्रजोपेतं दधानाः धारयन्तः उशिजः त्वामेव कामयमानाः ऋतज्ञाः ऋतं यज्ञमहर्जानन्तः । अङ्गिरसः सत्रमनुतिष्ठन्तः षष्ठेऽहनि प्रयोगमूढाः सन्तो नाभानेदिष्ठेन पारं गता यतः अतस्तेषामृतज्ञत्वम् । ईदृशोऽङ्गिरसः मनुषः मनुष्यस्य यजमानस्य दुरोणे यज्ञगृहे गृणन्तः त्वां स्तुवन्तः सधमाद्यासः सह माद्यन्तः तस्थुः तिष्ठन्ति । मादयतेः ‘कृत्यल्युटो बहुलम् ' इति वचनात् कर्तरि ‘ अचो यत्' इति यत् । छान्दसः सधादेशः । अतो वयमपि तिष्ठेमेत्यर्थः ॥
“Powerful Indra, they stood in the dwelling of the man (who instrumental tuted the rite), enjoying food togetherwith the offspring, through your protection and prowess, desiring you, knowing the ceremonies, glorifying you,and partaking of the exhilaration.”
O Mighty Indra, through thine aid, thy prowess, obtaining life, zealous, and skilled in Order,
Men in the house who share the sacred banquet stand singing praise that brings them store of children.
By your help, able one, and your heroic might, the fire-priests who know the truth, acquiring the vigor
that brings offspring, have taken their place in the house of Manu, o Indra, singing and sharing in the exhilaration.
Durch deine Gunst und Heldenkraft, o starker, empfangend, Indra, kinderreiche Labung, Stehn in dem Haus des Menschen opferkundig begehrend, preisend deine Tischgenossen.
Durch deine Hilfe, Vielvermögender, durch deine Heldenkraft erlangten die des rechten Weges kundigen Usij kinderreiche Kraft, und verweilten, o Indra, preisend als Trankopfergenossen im Hause des Manu;
प्रणी॑तिभिष्टे हर्यश्व सु॒ष्टोः सु॑षु॒म्नस्य॑ पुरु॒रुचो॒ जना॑सः । मंहि॑ष्ठामू॒तिं वि॒तिरे॒ दधा॑ना स्तो॒तार॑ इन्द्र॒ तव॑ सू॒नृता॑भिः ॥
प्रनी॑तिऽभिः । ते॒ । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । सु॒ऽस्तोः । सु॒सु॒म्नस्य॑ । पु॒रु॒ऽरुचः॑ । जना॑सः । मंहि॑ष्ठाम् । ऊ॒तिम् । वि॒ऽतिरे॑ । दधा॑नाः । स्तो॒तारः॑ । इ॒न्द्र॒ । तव॑ । सू॒नृता॑भिः ॥
हे हर्यश्व हरितवर्णाश्वोपेत इन्द्र सुष्टोः सुष्ठु स्तूयमानस्य सुषुम्नस्य सुसुखस्य सुधनस्य वा पुरुरुचः बहुदीप्तेः ते तव प्रणीतिभिः प्रणयनैर्धनादिप्रदानैः जनासः जनाः स्तोतारः सूनृताभिः प्रियसत्यात्मिकाभिर्वाग्भिः । एतत्प्रणीतिभिरित्यनेन समुच्चीयते । वितिरे अन्येभ्योऽर्थिभ्यो वितरणाय मंहिष्ठाम् अतिशयेन मंहनीयां तव संबन्धिनीम् ऊतिं रक्षां दधानाः आसत इति शेषः ॥ ॥ २४ ॥
“Lord of bay horses, by the right guidance of you who are deservedly praised, the bestower ofhappiness the illustrious, the men your praisers, O Indra, have acquired your most gracious assistance forexcelling (other suppliants) through your favours.”
Through thy directions, Lord of Tawny Coursers, thine who art firm, splendid, and blest, the people
Obtain most liberal aid for their salvation, and praise thee, Indra, through thine excellencies.
Through your guidance—you of good praise, of good favor, and of much radiance, o master of the fallow bays—the peoples,
your praisers, are acquiring your most bounteous help to bring them across—and through your liberal gifts, Indra.
Durch deine Huld, gepriesner Füchselenker, du gnadenreicher, glänzender empfangen Die besten Hülfen, Indra, deine Sänger zur Förderung durch wundervolle Gaben.
Die Leute, die unter deiner, des Schöngepriesenen, Gnadenschönen, Glanzreichen Anleitung, o Falbenfahrer, die Sänger, die durch deine Großmut, o Indra, bereitwilligste Hilfe bekamen, um ans Ziel zu kommen.
उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवो॒ हरि॑भ्यां॒ सोम॑स्य याहि पी॒तये॑ सु॒तस्य॑ । इन्द्र॑ त्वा य॒ज्ञः क्षम॑माणमानड्दा॒श्वाँ अ॑स्यध्व॒रस्य॑ प्रके॒तः ॥
उप॑ । ब्रह्मा॑णि । ह॒रि॒ऽवः॒ । हरि॑ऽभ्याम् । सोम॑स्य । या॒हि॒ । पी॒तये॑ । सु॒तस्य॑ । इन्द्र॑ । त्वा॒ । य॒ज्ञः । क्षम॑माणम् । आ॒न॒ट् । दा॒श्वान् । अ॒सि॒ । अ॒ध्व॒रस्य॑ । प्र॒ऽके॒तः ॥
हे हरिवः हरिवन्निन्द्र सुतस्य अभिषुतस्य सोमस्य पीतये पानाय ब्रह्माणि परिवृढान्यस्मदीयानि कर्माणि स्तोत्राणि वा उप याहि उपागच्छ । केन साधनेनेति तदुच्यते । हरिभ्याम् । अश्वाभ्याम् । ताभ्यां युक्तेन रथेनेत्यर्थः । यद्वा । हरिभ्यां। हरिव इति संबन्धनीयम् । हे इन्द्र क्षममाणं त्वा त्वां यज्ञः सोमयागः आनट् व्याप्नोति । नशतेर्लुङि ‘ मन्त्रे घस” इति च्लेर्लुक् । ‘ छन्दस्यपि दृश्यते ' इत्याडागमः । अश्नोतेरेव' वा लिटि छान्दसस्तप्रत्ययस्य लोपः। ‘ अश्नोतेश्च ' इति नुडागमः। ध्वरस्य यागस्य प्रकेतः प्रकर्षेण जानंस्त्वं दाश्वानसि दातासि कर्मफलस्य ॥
“Lord of bay horses, come with your two bays to our adorations to drink of the effused Soma; thesacrifice, Indra, reaches to you who are enduring; cognizant of the sacrifice, you are the donor of the reward.”
Lord of the Bays, come with thy two Bay Horses, come to our prayers, to drink the juice of Soma.
To thee comes sacrifice which thou acceptest: thou, skilled in holy rites, art he who giveth.
O you of the fallow bays, drive near to our sacred formulations with your pair of fallow bays to drink of the pressed soma.
Indra, the sacrifice has reached you, patiently waiting. You are the
pious sign of the rite.
O Herr der Füchse, fahr mit deinen Füchsen zu den Gebeten und zum Trunk des Soma's; Dich hat erreicht das Opfer, das du annimmst, du, Indra, achtest huldvoll auf das Opfer.
Komme zu den erbaulichen Reden, du Falbenlenker, mit dem Falbenpaar, um vom ausgepreßten Soma zu trinken! Indra, zu dir, dem Nachsichtigen, ist die Anbetung gelangt. Du bist der Freigebige, des Opfers Wahrzeichen.
स॒हस्र॑वाजमभिमाति॒षाहं॑ सु॒तेर॑णं म॒घवा॑नं सुवृ॒क्तिम् । उप॑ भूषन्ति॒ गिरो॒ अप्र॑तीत॒मिन्द्रं॑ नम॒स्या ज॑रि॒तुः प॑नन्त ॥
स॒हस्र॑ऽवाजम् । अ॒भि॒मा॒ति॒ऽसह॑म् । सु॒तेऽर॑णम् । म॒घऽवा॑नम् । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । उप॑ । भू॒ष॒न्ति॒ । गिरः॑ । अप्र॑तिऽइतम् । इन्द्र॑म् । न॒म॒स्याः । ज॒रि॒तुः । प॒न॒न्त॒ ॥
सहस्रवाजम् अपरिमितान्नमपरिमितबलं वा अभिमातिषाहम् अभिमातीनां सर्वतो हिंसकानां शत्रूणामभिभवितारं सुतेरणम् अभिषुते सोमे रममाणं मघवानं धनवन्तं सुवृक्तिं शोभनस्तुतिकम् अप्रतीतं युद्धेऽन्यैरप्रतिगतम् इन्द्रं गिरः स्तुतिरूपा वाचः उप भूषन्ति अलंकुर्वन्ति । तदेवाह। जरितुः स्तोतुः नमस्याः स्तुतयः पनन्त स्तुवन्ति ॥
“Our praises celebrate the irresistible Indra, the dispenser of abundant food, the overcomer of enemies,the delighter in the libation, the possessor of opulence, the well-praised; the adorations of the worshipper glorify(him).”
Him of a thousand powers, subduing foemen, Maghavan praised with hymns and pleased with Soma,-
Even him our songs approach, resistless Indra: the adorations of the singer laud him.
The bounteous one having a thousand prizes, vanquishing hostility, delighting in the pressing, (receiving) well-twisted (hymns)—
unopposable Indra do the songs attend upon. In the singer’s desire to do homage they express wonder at Indra.
Dem tausendstarken, der den Feind bewältigt, am Saft sich freut, dem mächt'gen, den man feiert, Dem unbesiegten Indra nahn die Lieder, des Sängers Ehrfurcht muss ihn hoch bewundern.
Der tausend Siegespreise gewinnt, die Nachstellungen bemeistert, am Soma seine Freude hat, auf den Freigebigen, Besungenen warten die Lobgesänge, auf den Unwiderstehlichen. Den Indra streichen des Lobsängers Huldigungsreden heraus.
स॒प्तापो॑ दे॒वीः सु॒रणा॒ अमृ॑क्ता॒ याभि॒: सिन्धु॒मत॑र इन्द्र पू॒र्भित् । न॒व॒तिं स्रो॒त्या नव॑ च॒ स्रव॑न्तीर्दे॒वेभ्यो॑ गा॒तुं मनु॑षे च विन्दः ॥
स॒प्त । आपः॑ । दे॒वीः । सु॒ऽरणाः॑ । अमृ॑क्ताः । याभिः॑ । सिन्धु॑म् । अत॑रः । इ॒न्द्र॒ । पूः॒ऽभित् । न॒व॒तिम् । स्रो॒त्याः । नव॑ । च॒ । स्रव॑न्तीः । दे॒वेभ्यः॑ । गा॒तुम् । मनु॑षे । च॒ । वि॒न्दः॒ ॥
हे इन्द्र त्वदाज्ञया सप्त एतत्संख्याकाः आपः अब्रूपा: देवीः देव्यो गङ्गाद्याः सुरणाः। सुष्ठु रममाणाः शोभनशब्दा वा । रणिः शब्दार्थः। वशिरण्योरुपसंख्यानम् ' (पा. सू. ३.३.५८. ३ ) इति भावेऽप् । बहुव्रीहौ ‘आद्युदात्तं द्व्यच्छन्दसि' इत्युत्तरपदाद्युदात्तत्वम् । अमृक्ताः अहिंसिताः प्रवहन्तीति शेषः । हे इन्द्र पूर्भित् पुरां भेत्ता त्वं याभिः गङ्गादिभिः सप्तनदीभिः सिन्धुं समुद्रम् अतरः । प्रावर्धय इत्यर्थः । यद्वा । सप्त सर्पणस्वभावा उक्तलक्षणा आपो देव्यस्त्वया सृष्टाः प्रवहन्ति याभिः सिन्धुं नदीमतरः । किंच त्वं नवतिं नव च नवोत्तरनवतिसंख्याकाः स्रवन्तीः प्रवहन्तीः स्रोत्याः। नदीनामैतत् । नदीः देवेभ्यः हविरर्थं मनुषे मनुष्याय भोगार्थं च गातुं गन्तव्यं तासां मार्गं च विन्दः अलभथाः ॥
“The seven divine meandering rivers with which you, Indra, the destroyer of cities, replenished theocean, flow unimpeded; you did discover the nine-and-ninety flowing rivers (and their) path for gods and men.”
The way to bliss for Gods and man thou foundest, Indra, seven lovely floods, divine, untroubled,
Wherewith thou, rending forts, didst move the ocean, and nine-and-ninety flowing streams of water.
Seven are the divine waters, very delightful and unharmable, by which you, Indra, the stronghold-splitter, crossed the boundary river,
the ninety and nine streaming streams. You found the way for the gods and for Manu.
Die sieben reinen, muntern Himmelsfluten, durch die burgbrechend Indra du zum Meer drangst, Die neunundneunzig Flüsse, welche strömen, die fandest du und Heil für Gott und Menschheit.
Sieben sind die göttlichen Gewässer, die erfreulichen, ungeschmälerten, mit denen du Indra, der Burgenbrecher, die Sindhu überschrittest, die neunundneunzig fließenden Ströme. Du fandest für die Götter und für Manu den Weg.
अ॒पो म॒हीर॒भिश॑स्तेरमु॒ञ्चोऽजा॑गरा॒स्वधि॑ दे॒व एक॑: । इन्द्र॒ यास्त्वं वृ॑त्र॒तूर्ये॑ च॒कर्थ॒ ताभि॑र्वि॒श्वायु॑स्त॒न्वं॑ पुपुष्याः ॥
अ॒पः । म॒हीः । अ॒भिऽश॑स्तेः । अ॒मु॒ञ्चः॒ । अजा॑गः । आ॒सु॒ । अधि॑ । दे॒वः । एकः॑ । इन्द्र॑ । याः । त्वम् । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ । च॒कर्थ॑ । ताभिः॑ । वि॒श्वऽआ॑युः । त॒न्व॑म् । पु॒पु॒ष्याः॒ ॥
हे इन्द्र महीः महतीः अपः उदकानि अभिशस्तेः अभिशंसकाद्वृत्रात् अमुञ्चः । आसु मुक्तास्वप्सु देवः त्वम् एकः एक एव असहायः सन् अधि अजागः अप्रमत्तो भवसि । यद्वा । अधीति सप्तम्यर्थानुवादी । हे इन्द्र त्वं याः अपः वृत्रतूर्ये वृत्रहत्याय मेघहनने चकर्थ करोषि ताभिः अद्भिः विश्वाभिः सर्वाभिः त्वं तनुं स्वकीयं शरीरं पुपुष्याः पोषयेः । ‘पुष पुष्टौ' इत्यस्य व्यत्ययेन श्लुः ॥
“You did release the great waters from the malignant (obstructer), you were the only god who watchedover them; with those waters which you have employed for the destruction of Vṛtra, may you, all vivifying Indra,cherish your own person n.”
Thou from the curse didst free the mighty Waters, and as their only God didst watch and guard them.
O Indra, cherish evermore thy body with those which thou hast won in quelling Vrtra.
You freed the great waters from their curse, and you, the god, alone kept watch over them.
Indra, those (waters) that you made at the overcoming of Vr̥tra, with these you should thrive in body throughout a whole lifetime.
Die grossen Wasser löstest du vom Fluche, du warst der einz'ge Gott, der sie bewachte; Die, Indra, du beim Vritrakampf dir schafftest; durch die lass blühen deinen Leib allnährend.
Du hast die großen Gewässer von der Schmach erlöst; als einziger Gott hast du über sie gewacht. Die du, Indra, im Vritrakampf gewonnen hast, durch sie sollst du lebenslänglich deinen Leib pflegen.
वी॒रेण्य॒: क्रतु॒रिन्द्र॑: सुश॒स्तिरु॒तापि॒ धेना॑ पुरुहू॒तमी॑ट्टे । आर्द॑यद्वृ॒त्रमकृ॑णोदु लो॒कं स॑सा॒हे श॒क्रः पृत॑ना अभि॒ष्टिः ॥
वी॒रेण्यः॑ । क्रतुः॑ । इन्द्रः॑ । सु॒ऽश॒स्तिः । उ॒त । अपि॑ । धेना॑ । पु॒रु॒ऽहू॒तम् । ई॒ट्टे॒ । आर्द॑यत् । वृ॒त्रम् । अकृ॑णोत् । ऊँ॒ इति॑ । लोक॑म् । स॒स॒हे । श॒क्रः । पृत॑नाः । अ॒भि॒ष्टिः ॥
इन्द्रः वीरेण्यः वीरैर्गन्तव्योऽतिशयेन वीरो वा क्रतुः कर्मवान् सुशस्तिः शोभनस्तुतिकः उत अपि च । अपि इत्यनर्थकः । अपि च धेना । वाङ्नामैतत् । प्रीणयित्री स्तुतिवाक् पुरुहूतम् इन्द्रम् ईट्टे स्तौति पूजयति वा । यत उक्तलक्षणः अतः स्तौतीत्यर्थः। किंचायं वृत्रम् आवरकमेतन्नामकमसुरम् आर्दयत् हतवानित्यर्थः। उ अपि च लोकम् । लोक्यत इति लोकः प्रकाशः । तम् अकृणोत् अकरोत् । अवरकमसुरं हत्वा प्रकाशं कृतवानित्यर्थः। न केवलं तमेकमेव अपि तु शक्रः शक्त इन्द्रः अभिष्टिः शत्रूणामभिगन्ता पृतनाः शत्रुसेनाः ससाहे अभ्यभवत् ॥
“Indra is the chief of heroes, the doer of great deeds, to whom praise is well offered; yes, and the voiceof praise lauds him the invoked of many. He slew Vṛtra, he created light; Śakra, the conqueror, has overcome(hostile) hosts.”
Heroic power and noble praise is Indra yea, the song worships him invoked of many.
Vrtra he quelled, and gave men room and freedom: gakra, victorious, hath conquered armies.
The resolve proper to a hero—that’s Indra, who (receives) good
praises; (the good praise) as well as the (soma-)stream summon the
much-invoked one.
He shook Vr̥tra to pieces; he made wide space; as the able one, as
superiority (itself), he vanquished the battle arrays.
Gewaltig, mannhaft, preisenswerth ist Indra, und auch die Lippe preist den vielgerufnen; Er drängte fort den Vritra, schaffte Raum uns; der starke schlug die Heere überwindend.
Indra muß man als seinen Meister wünschen, er ist der gepriesenen Rat. Auch diese Rede ruft den Vielgerufenen. Er traf den Vritra tödlich, machte freie Bahn. Der Mächtige, Überlegene hat in den Schlachten gesiegt.
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ । शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
शु॒नम् । हु॒वे॒म॒ । म॒घऽवा॑नम् । इन्द्र॑म् । अ॒स्मिन् । भरे॑ । नृऽत॑मम् । वाज॑ऽसातौ । शृ॒ण्वन्त॑म् । उ॒ग्रम् । ऊ॒तये॑ । स॒मत्ऽसु॑ । घ्नन्त॑म् । वृ॒त्राणि॑ । स॒म्ऽजित॑म् । धना॑नाम् ॥
हे इन्द्र वाजसातौ। वाजस्यान्नस्य सातिर्लाभो यस्मिन् सोऽयं वाजसातिः। अस्मिन्भरे। बिभ्रति जयलक्ष्मीमनेन योद्धार इति भरः सङ्ग्रामः। तस्मिन्सङ्ग्रामे शुनं शूनमुत्साहेन प्रवृद्धम् । यद्वा शुनमिति सुखनाम। सुखकरं मघवानं धनवन्तं अत एवेन्द्रं निरतिशयैश्वर्यसम्पन्नं नृतमं सर्वस्य जगतोऽतिशयेन नेतारं त्वां हुवेम। कुशिका वयं यज्ञार्थमाह्वयेम। तथा शृण्वन्तमस्माभिः क्रियमानाम् स्तुतिं शृण्वन्तमुग्रं शत्रूणां भयङ्करं समत्सु सङ्ग्रामेषु वृत्राणि वृत्रोपलक्षितानि सर्वाणि रक्षांसि घ्नन्तम् हिंसन्तं धनानां शत्रुसम्बन्धिनां सञ्जितं सम्यग्जेतारम् त्वामूतये रक्षणाय वयमाह्वयेम। शुनम्। टुओष्वि गतिव्रुद्ध्योरित्यस्य निष्ठायाम् यस्य विभाषेतिट् प्रतिषेधः। यजादित्वात्सम्प्रसारणम्। दीर्घाभावश्छान्दसः प्रत्ययस्वरः। हुवेम। ह्वयतेर्बहुलं छन्दसीति सम्प्रसारणे कृते शपो लुकि कृते च लङ् रूपम्। निघातः। भरे। भृञ् भरणे। घः। व्रुषादित्वादाद्युदात्त्तः। वाजसातौ। षणु दाने। भावे क्तिन्। जनसनेत्यादिनानुनासिकस्यात्वम्। बहुव्रीहौ पूर्वपदस्वरः। समत्सु। अद भक्षने। सम्पुर्वात् क्विप्। सम्भक्षयन्ति योद्धॄणामायूंषीति समदः सङ्ग्रामाः क्रुदुत्तरपदस्वरः। घ्नन्तम्। हन हिंसागत्योरित्यस्य शतरि गमहनेत्यादिनोपधालोपः। हो हन्तेरिति घत्वं सञ्जितम्। जि जये। क्विप्॥११॥
“We invoke for our protection the opulent Indra, distinguished in this combat; the leader in thefood-bestowing strife, hearing (our praises), terrible in battles the destroyer of foes, the conqueror of wealth.”
Call we on Maghayan, auspicious Indra. best Hero in this fight where spoil is gathered,
The Strong, who listens, who gives aid in battles, who slays the Vrtras, wins and gathers riches.
– For blessing we would invoke bounteous Indra, most manly, at this raid, at the winning of the prize of victory,
the strong one who listens, (we would invoke) for help in battles, him who smashes obstacles, the winner of prizes.
Den mächt'gen Indra rufen wir zum Heil uns, den männlichsten in diesem Kampf um Beute; Den starken, der erhört zur Hülf' in Schlachten, die Feinde tödtet und ihr Gut erbeutet.
Um Glück möchten wir den gabenreichen Indra anrufen in diesem Kampf, den männlichsten zum Beutegewinn, den erhörenden, gewaltigen zum Beistand in den Fehden, der die Feinde erschlägt, der Schätze erobert.