Sukta 10.118
ऋषिउरुक्षय आमहीयवः
देवताअग्नी रक्षोहा
मन्त्र9
छन्दगायत्री
अग्ने॒ हंसि॒ न्य१॒॑त्रिणं॒ दीद्य॒न्मर्त्ये॒ष्वा । स्वे क्षये॑ शुचिव्रत ॥
अग्ने॑ । हंसि॑ । नि । अ॒त्रिण॑म् । दीद्य॑त् । मर्त्ये॑षु । आ । स्वे । क्षये॑ । शु॒चि॒ऽव्र॒त॒ ॥
हे शुचिव्रत पूतकर्मन् दीप्यमानतेजस्क वा हे अग्ने अत्रिणम् अत्तारं शत्रुं तमोरूपं नितरां हंसि विनाशय ॥ आमन्त्रितस्याविद्यमानत्वेन पादादित्वादनिघातः ॥ किं कुर्वन् । मर्त्येषु मनुष्येषु यजमानेष्वाभिमुख्येन दीद्यत् कर्मसिद्ध्यर्थं प्रकाशमानः । दीदेतिर्दीप्तिकर्मा । तथा स्वे आत्मीये क्षये निवासभूते आहवनीयादिस्थाने दीप्यमानः ॥ ‘ क्षयो निवासे ' ( पा. सू. ६. १. २०१) इत्याद्युदात्तत्वम् ॥
“Agni, observer of purity, you destroy the devouring (gloom), shining among men in your won dwelling.”
AGNI, refulgent among men thou slayest the devouring fiend,
Bright Ruler in thine own abode.
O Agni, you strike down the devourer as you shine here among
mortals
in your own dwelling place, o you of blazing commandment.
Den Fresser, Agni, schlag herab, erstrahlend bei den Sterblichen, Hellwirkender im eignen Sitz.
Agni, du schlägst den Atrin nieder, unter den Sterblichen leuchtend in der eigenen Wohnung, von lauterem Wirken du.
О Агни, ты убиваешь наповал атрина,
Сверкая среди смертных
В своей обители, о ты, чьи деяния светлы.
उत्ति॑ष्ठसि॒ स्वा॑हुतो घृ॒तानि॒ प्रति॑ मोदसे । यत्त्वा॒ स्रुच॑: स॒मस्थि॑रन् ॥
उत् । ति॒ष्ठ॒सि॒ । सुऽआ॑हुतः । घृ॒तानि॑ । प्रति॑ । मो॒द॒से॒ । यत् । त्वा॒ । स्रुचः॑ । स॒म्ऽअस्थि॑रन् ॥
हे अग्ने स्वाहुतः अस्माभिः सुष्ठु आहूयमानः सन् उत्तिष्ठसि । अरणीभ्यामुद्गतो भव ॥ ऊर्ध्वकर्मत्वादात्मनेपदाभावः (पा. सू. १. ३. २४ ) ॥ उद्गत्य च घृतानि घृतसहितान्यस्माभिर्दीयमानानि हवींषि प्रति मोदसे हृष्टो भव ॥ ‘मुद हर्षे '। भौवादिकः । अनुदात्तेत् ॥ यत् यदा त्वा त्वां स्रुचः जुह्वादीनि पात्राणि समस्थिरन् संगतान्यभवन् ॥ ‘ समवप्रविभ्यः स्थः' (पा. सू. १. ३. २२) इति लुङ्ग्यात्मनेपदम्। स्थाघ्वोरिच्च ' ( पा. सू. १. २. २७) इति सिचः कित्त्वमिकारश्चान्तादेशः । ‘ ह्रस्वादङ्गात् ' इति सिचो लोपः । व्यत्ययेन झस्य रन् । 'तिङि चोदात्तवति' इति गतेर्निघातः ॥
“You spring up when piously invoked, you delight in the oblations when the ladles are brought nearyou.”
Thou springest up when worshipped well the drops of butter are thy joy
When ladies are brought near to thee.
You stand up when you are well bepoured. You rejoice in response to the ghee,
when the ladles have converged on you.
Du steigest schön getränkt empor, eilst jauchzend zu der Butter hin, Wenn dir die Löffel sind genaht.
Du stehst auf wohlbegossenen, freuest dich auf das Schmalz, wann die Löffel zu dir zusammengekommen sind.
Ты поднимаешься, когда хорошо полит,
Радуешься потокам жира,
Когда с тобой встретились ложки.
स आहु॑तो॒ वि रो॑चते॒ऽग्निरी॒ळेन्यो॑ गि॒रा । स्रु॒चा प्रती॑कमज्यते ॥
सः । आऽहु॑तः । वि । रो॒च॒ते॒ । अ॒ग्निः । ई॒ळेन्यः॑ । गि॒रा । स्रु॒चा । प्रती॑कम् । अ॒ज्य॒ते॒ ॥
आहुतः आभिमुख्येन हुतः ॥ ' गतिरनन्तरः' इति गतेः प्रकृतिस्वरः ॥ गिरा स्तुतिलक्षणया वाचा ईळेन्यः स्तोतव्यः सः अग्निः वि रोचते अत्यर्थं दीप्यते । तथा प्रतीकं सर्वेषां देवानां पूर्वमेव स्रुचा घृतसहितया अज्यते सिच्यते ॥
“Agni, who is to be glorified with the voice (of praise), blazes up when invoked, he is sprinkled with theladle before (the other gods).”
Honoured with gifts he shines afar, Agni adorable with song:
The dripping ladle balms his face.
When bepoured, he shines widely. Agni is to be reverently invoked with a hymn;
his face is anointed with the ladle.
Begossen leuchtet Agni auf, der mit Gesang zu preisen ist, Der Löffel salbt sein Angesicht.
Mit Schmalz begossen erstrahlt Agni, mit Lobreden anzurufen. Mit dem Löffel wird sein Angesicht gesalbt.
Политый (жиром), ярко светит
Агни, которого надо призвать хвалебной песней.
Лик (его) умащается ложкой.
घृ॒तेना॒ग्निः सम॑ज्यते॒ मधु॑प्रतीक॒ आहु॑तः । रोच॑मानो वि॒भाव॑सुः ॥
घृ॒तेन॑ । अ॒ग्निः । सम् । अ॒ज्य॒ते॒ । मधु॑ऽप्रतीकः । आऽहु॑तः । रोच॑मानः । वि॒भाऽव॑सुः ॥
अग्निः घृतेन हविषा समज्यते सम्यक् सिक्तो भवति । कीदृशः । मधुप्रतीकः घृतप्रयुक्तावयवः आहुतः स्तुतिभिर्हविर्भिर्वा रोचमानः दीप्यमानः विभावसुः स्वदीप्त्या सर्वमाच्छादयन् । यद्वा । दीप्तिरेव धनं यस्य सः ॥
“Agni is anointed with butter, having a face of honey, invoked, radiant, irradiating all.”
Agni with honey in his mouth, honoured with gifts, is balmed with oil,
Refulgent in his wealth of light.
Honey-faced Agni, when bepoured, is fully anointed with ghee,
bringing radiant goods as he shines.
Mit Butter wird der glänzende gesalbt und Agni strahlet reich, Im Antlitz Honig, schön getränkt.
Mit Schmalz wird Agni gesalbt, wie Honig anzusehen, wann er begossen wird, strahlend, glanzreich.
Жиром Агни умащается,
С медовым ликом, когда он полит,
Сверкающий, лучезарный.
जर॑माण॒: समि॑ध्यसे दे॒वेभ्यो॑ हव्यवाहन । तं त्वा॑ हवन्त॒ मर्त्या॑: ॥
जर॑माणः । सम् । इ॒ध्य॒से॒ । दे॒वेभ्यः॑ । ह॒व्य॒ऽवा॒ह॒न॒ । तम् । त्वा॒ । ह॒व॒न्त॒ । मर्त्याः॑ ॥
हे हव्यवाहन हव्यानां प्रापयितः ॥ 'हव्येऽनन्तःपादम् ' (पा. सू. ३. २. ६६ ) इति न्युट् ॥ जरमाणः स्तोतृभिः स्तूयमानः । जरतिः स्तुतिकर्मा । स त्वं देवेभ्यः देवार्थं समिध्यसे हविर्भिः सम्यग्दीप्यसे । तं तादृशं त्वा त्वां मर्त्याः मनुष्येषु साधवो यजमानाः हवन्त आह्वयन्ति ॥ ह्वयतेर्लङि ‘बहुलं छन्दसि' इति संप्रसारणम् ॥ ॥ २४ ॥
“Bearer of oblations, glorified by the worshippers, you are kindled for the gods; as such do mortalsinvoke you.”
Praised by our hymns thou kindlest thee, Oblation-bearer, for the Gods
As such do mortals call on thee.
Awakening, you become fully kindled, o you who carry the oblations to the gods;
upon you do mortals call.
Entzündet wirst du rauschender den Göttern, Opferfahrender! Drum rufen dich die Sterblichen.
Erwachend wirst du entflammt, der du den Göttern die Opfer bringst. Dich rufen die Sterblichen an.
Пробуждаясь, ты зажигаешься,
О отвозящий жертвы богам.
Тебя такого призывают смертные.
तं म॑र्ता॒ अम॑र्त्यं घृ॒तेना॒ग्निं स॑पर्यत । अदा॑भ्यं गृ॒हप॑तिम् ॥
तम् । म॒र्ताः॒ । अम॑र्त्यम् । घृ॒तेन॑ । अ॒ग्निम् । स॒प॒र्य॒त॒ । अदा॑भ्यम् । गृ॒हऽप॑तिम् ॥
हे मर्ताः ऋत्विजः अमर्त्यं मनुष्यधर्मरहितम् अग्निं घृतेन हविषा सपर्यत परिचरत ॥ सपरशब्दः कण्ड्वादिः ॥ कीदृशम् । अदाभ्यं कैश्चिदप्यहिंस्यम् ॥ ‘ दभेश्चेति वक्तव्यम्' (पा. सू. ३. १. १२४. ३) इति ण्यत् ॥ गृहपतिं गृहस्य स्वामिनं यजमानरूपम् ॥ ‘ पत्यावैश्वर्ये ' इति पूर्वपदप्रकृतिस्वरः ॥
“Mortals, worship with ghī the immortal Agni, the indestructible, the master of the mansion.”
To that Immortal Agni pay worship with oil, ye mortal men,-
Lord of the house, whom none deceives.
O mortals, serve immortal Agni with ghee,
the undeceivable lord of the household.
Den Agni ehrt, o Sterbliche, mit Butter den Unsterblichen, Den Hausherrn, den untrüglichen.
Diesen unsterblichen Agni ehret ihr Sterblichen mit Schmalz, den unbeirrbaren Hausherrn!
Его, о смертные, бессмертного
Агни почитайте жиром,
Хозяина дома, невредимого!
अदा॑भ्येन शो॒चिषाग्ने॒ रक्ष॒स्त्वं द॑ह । गो॒पा ऋ॒तस्य॑ दीदिहि ॥
अदा॑भ्येन । शो॒चिषा॑ । अग्ने॑ । रक्षः॑ । त्वम् । द॒ह॒ । गो॒पाः । ऋ॒तस्य॑ । दी॒दि॒हि॒ ॥
हे अग्ने त्वम् अदाभ्येन अहिंस्येन शोचिषा तेजसा रक्षः । जातावेकवचनम् । सर्वान् राक्षसान् दह विनाशय । किंच ऋतस्य यज्ञस्य गोपाः गोपायिता सन् दीदिहि दीप्यस्व ॥
“With your indestructible flame, Agni, do you consume the Rākṣasas; shine, the defender of thesacrifice.”
O Agni, burn the Raksasas with thine unconquerable flame
Shine guardian of Eternal Law.
With undeceivable flame, o Agni, burn demonic power.
Shine as the herdsman of truth.
Mit untilgbarer Flammenglut, o Agni, brenn' das Nachtgespenst, Erglänze als des Rechtes Hort.
Mit unbeirrbarer Glut verbrenne du, Agni, den bösen Geist; leuchte als der Wahrheit Hüter!
Невредимым пламенем,
О Агни, спали ты ракшаса!
Свети как хранитель закона!
स त्वम॑ग्ने॒ प्रती॑केन॒ प्रत्यो॑ष यातुधा॒न्य॑: । उ॒रु॒क्षये॑षु॒ दीद्य॑त् ॥
सः । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । प्रती॑केन । प्रति॑ । ओ॒ष॒ । या॒तु॒ऽधा॒न्यः॑ । उ॒रु॒ऽक्षये॑षु । दीद्य॑त् ॥
हे अग्ने स त्वं प्रतीकेन त्वदवयवभूतेन तेजसा यातुधान्यः यातुधानी राक्षसीः प्रत्योष प्रतिकूलं दह ॥ ‘ उष दाहे' । भौवादिकः । लोटि हेर्लुक् । ‘ जातेरस्त्रीविषयात्°' (पा. सू. ४. १. ६३ ) इति यातुधानशब्दस्य ङीष् ' । 'उदात्तस्वरितयोर्यणः” इति स्वरितत्वम् ॥ किं कुर्वन् । उरुक्षयेषु विस्तीर्णेषु निवासेष्वाहवनीयादिषु दीद्यत् दीप्यमानः ॥
“Do you, Agni, with your brightness, consume the feminine le fiends, shining in your outspread dwelllingṣurukṣayaḥ = occupying many mansions, i.e. the yajamānas].”
So, Agni, with thy glowing face burn fierce against the female fiends,
Shining among Uruksayas.
With your face, o Agni, flame against the sorceresses,
as you shine among those dwelling far and wide [/the Urukṣayas].
Die Hexenschar versenge du, Agni, mit deinem Angesicht, Bei den weitherrschenden entflammt.
Versenge du mit deinem Antlitz die Zauberinnen, Agni, bei den Uruksaya´s leuchtend!
Ликом (своим), о Агни,
Испепели ты колдуний,
Сверкая у (людей) Урукшая!
तं त्वा॑ गी॒र्भिरु॑रु॒क्षया॑ हव्य॒वाहं॒ समी॑धिरे । यजि॑ष्ठं॒ मानु॑षे॒ जने॑ ॥
तम् । त्वा॒ । गीः॒ऽभिः । उ॒रु॒ऽक्षयाः॑ । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । सम् । ई॒धि॒रे॒ । यजि॑ष्ठम् । मानु॑षे । जने॑ ॥
हे अग्ने उरुक्षयाः बहुनिवासा यजमानाः हव्यवाहं हविषां वोढारं मानुषे मनुष्यसंबन्धिनि जने जनमध्ये यजिष्ठं यष्टृतमं तं त्वा त्वां गीर्भिः स्तुतिभिस्तत्सहितैर्हविर्भिः समीधिरे सम्यगदीदिपन्” ॥ इन्धेर्लिटि ‘इन्धिभवतिभ्यां च ' (पा.सू.१.२. ६) इति कित्त्वे नलोपः॥ ॥२५॥
“The masters of many mansions have, by their praises, kindled you, Agni, the bearer of oblations, whoare most adorable among human beings.”
Uruksayas have kindled thee, Oblation-bearer, thee, with hymns.
Best Worshipper among mankind.
With their hymns those dwelling far and wide [/the Urukṣayas] have fully kindled you, the oblation-carrier,
the best sacrificer among the people descended from Manu.
Des Menschen besten Opfrer dich entflammten die weitherrschenden Als Opferfährmann mit Gesang.
Dich haben die Uruksaya´s unter Lobreden angezündet, den Opferfahrer, der bei dem Menschenvolk am besten opfert.
(Люди) Урукшая под хвалебные песни
Зажгли тебя, отвозящего жертвы,
Жервующего лучше всех в роде человеческом.