Sukta 10.124
ऋषिअग्निवरुणसोमानां निहवः
देवताअग्निः
मन्त्र9
छन्दत्रिष्टुप्
इ॒मं नो॑ अग्न॒ उप॑ य॒ज्ञमेहि॒ पञ्च॑यामं त्रि॒वृतं॑ स॒प्तत॑न्तुम् । असो॑ हव्य॒वाळु॒त न॑: पुरो॒गा ज्योगे॒व दी॒र्घं तम॒ आश॑यिष्ठाः ॥
इ॒मम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । उप॑ । य॒ज्ञम् । आ । इ॒हि॒ । पञ्च॑ऽयामम् । त्रि॒ऽवृत॑म् । स॒प्तऽत॑न्तुम् । असः॑ । ह॒व्य॒ऽवाट् । उ॒त । नः॒ । पु॒रः॒ऽगाः । ज्योक् । ए॒व । दी॒र्घम् । तमः॑ । आ । अ॒श॒यि॒ष्ठाः॒ ॥
भ्रातृषु हविर्वहनेषु मृतेषु मरणभीत्या कृतपलायनं गुहायां निगूढमग्निमग्न्याद्याः सूक्तद्रष्टार ऋषयोऽनयाह्वयन । हे अग्ने नः अस्माकम् इमं यज्ञम् उप एहि उपागच्छ । प्राप्नुहि। मा पलायिष्ठाः। कीदृशम् । पञ्चयामं यजमानपञ्चमैर्ऋत्विग्भिर्नियमितम् । यद्वा । धानाकरम्भादिभिः पञ्चभिः हविर्भिः पञ्चभिः प्रयाजैर्वा प्राप्तम् । त्रिवृतं पाकयज्ञहविर्यज्ञसोमयज्ञभेदेन सवनत्रयात्मना वा त्रिगुणं सप्ततन्तुं सप्त तन्तवस्तनितारः कर्मणां विस्तारयितारो होत्राद्याः सप्त वषट्कर्तारो यस्य । यद्वा । अग्निष्टोमोऽत्यग्निष्टोम उक्थ्यः षोळशी वाजपेयोऽतिरात्रोऽप्तोर्याम इति सप्तधा विस्तीर्यमाणम् । ईदृशं यज्ञमुपगत्य चानन्तरं नः अस्माकं हव्यवाट् हव्यानां हविषां वोढा असः भव ॥ अस्तेर्लेट्यडागमः ॥ उत अपि च नः अस्माकं पुरोगाः पुरतो गन्ता भव ॥ जनसनखनक्रमगमो विट् । ‘ विड्वनोरनुनासिकस्यात् ' इत्यात्वम् ॥ ज्योक् चिरकालम् एव अस्मान् परित्यज्य दीर्घं तमः महदन्धकारं गुहायाम् आशयिष्ठाः । आस्थाय शयनमकार्षीः । इत ऊर्ध्वं तस्मात् स्थानादस्मानागच्छेत्यर्थः ॥
“Come, Agni, to this our sacrifice, which has five oblations, three- fold, spread out by seven (priests); bethe bearer of our oblations, be our preceder, you have long been sleeping in profound darkness.”
COME to this sacrifice of ours, O Agni, threefold, with seven threads and five divisions.
Be our oblation-bearer and preceder: thou hast lain long enough in during darkness.
[Indra:] Come right up to this sacrifice of ours here, Agni, with its five tracks, three circles, seven threads. You will be our oblation-carrier and the one who goes in front of us. For a long time indeed you have lain in long darkness.
Komm, Agni, her zu diesem unserm Opfer, fünf Bahnen hat's, drei Räder, sieben Fäden; Dass du uns führest und das Opfer fahrest, zu lang' schon hast im Dunkel du gelegen.
Agni! Komme zu diesem unserem Opfer, das fünf Gänge, drei Schichten, sieben Fäden hat! Du sollst unser Opferfahrer und Anführer sein. Schon zu lange hast du im währenden Dunkel gelegen.
Приди, о Агни, на это наше жертвоприношение,
С пятью путями, трехчастное, с семью нитями!
Будь возницей нашей жертвы и идущим впереди!
Слишком долго пролежал ты в длительном мраке!
Агни:
अदे॑वाद्दे॒वः प्र॒चता॒ गुहा॒ यन्प्र॒पश्य॑मानो अमृत॒त्वमे॑मि । शि॒वं यत्सन्त॒मशि॑वो॒ जहा॑मि॒ स्वात्स॒ख्यादर॑णीं॒ नाभि॑मेमि ॥
अदे॑वात् । दे॒वः । प्र॒ऽचता॑ । गुहा॑ । यन् । प्र॒ऽपश्य॑मानः । अ॒मृ॒त॒ऽत्वम् । ए॒मि॒ । शि॒वम् । यत् । सन्त॑म् । अशि॑वः । जहा॑मि । स्वात् । स॒ख्यात् । अर॑णीम् । नाभि॑म् । ए॒मि॒ ॥
अदेवात् अदेवनशीलात् गुहा गुहायां वर्तमानात् ॥ ‘सुपां सुलुक्°' इति सप्तम्या लुक् । प्रचता देवानां प्रयाचनेन हेतुना यन् निर्गच्छन् देवः देवनशीलोऽहं प्रपश्यमानः देवैर्मदर्थं कल्पितं प्रयाजानुयाजादिलक्षणं हविर्भागं प्रपश्यमानो निरीक्षमाणः सन् अमृतत्वमेमि। मरणधर्मराहित्यं देवत्वं प्राप्नोमि ॥ दृशेर्व्यत्ययेनात्मनेपदम् ॥ हविर्वहनाद्भीतः पलायितोऽबादिषु स्थानेषु निगूढः पुनर्देवैर्हविर्वहनाय प्रार्थ्यमानस्तैर्दत्तेन हविषा अहं देवत्वं प्राप्तवानस्मीत्यर्थः । यद्यप्यहं गुहातो निर्गत्य प्रकाशमानः सन् शोभनं यज्ञं निवर्तयामि तथापि शिवं शोभनं सन्तं भवन्तं यज्ञम् अशिवः अशोभनरूपोऽप्रकाशमानः सन् यत् यस्मिन् समाप्तिकाले जहामि परित्यजामि तदानीं नाभिं नहनशीलां बन्धनशीलाम् अरणीम् अश्वथमेव स्वात्सख्यात् आत्मीयात सखित्वाञ्चिरकालमश्वरूपोऽहं तत्र न्यवात्समिति स्नेहवशात् एमि प्राप्नोमि ॥
“(Agni speaks). From being no divinity I issue a divninty from the cave at the solicitation (of the gods),and being manifest I attain immortality; when being inauspicious I abandon the sacrifice as it becomesauspicious, through my (old) friendship I come to the binding touch-wood.”
I come a God foreseeing from the godless to immortality by secret pathways,
While I, ungracious one, desert the gracious, leave mine own friends and seek the kin of strangers.
[Agni:] Going in concealment and hiding, I go, as a god, from the non-god, foreseeing immortality for myself.
When I unkindly leave (him), though he is kindly disposed, from my own fellowship I go to an alien lineage.
»Als Gott vom Nichtgott tief verborgen wandernd komm jetzt ich nach Unsterblichkeit verlangend; Wenn unhold ich den holden nun verlasse, geh von der eignen ich zur fremden Freundschaft.
Heimlich mich davon machend gehe ich, der Gott, von dem Ungott, die Unsterblichkeit vor mir sehend. Wenn ich ihn, der freundlich war, unfreundlich verlasse, so gehe ich von der eigenen Freundschaft zu der fremden Sippe.
Бог, от не-бога скрытно, тайно уходящий,
Иду я, видя перед собой бессмертие.
Из-за того, что я, неприветливый, покидаю того, кто был приветлив,
Из своего круга я ухожу к чужой родне.
पश्य॑न्न॒न्यस्या॒ अति॑थिं व॒याया॑ ऋ॒तस्य॒ धाम॒ वि मि॑मे पु॒रूणि॑ । शंसा॑मि पि॒त्रे असु॑राय॒ शेव॑मयज्ञि॒याद्य॒ज्ञियं॑ भा॒गमे॑मि ॥
पश्य॑न् । अ॒न्यस्याः॑ । अति॑थिम् । व॒यायाः॑ । ऋ॒तस्य॑ । धाम॑ । वि । मि॒मे॒ । पु॒रूणि॑ । शंसा॑मि । पि॒त्रे । असु॑राय । शेव॑म् । अ॒य॒ज्ञि॒यात् । य॒ज्ञिय॑म् । भा॒गम् । ए॒मि॒ ॥
मम स्थानभूता या पृथिवी ततः अन्यस्याः वयायाः गन्तव्यायाः दिवः संबन्धिनम् अतिथिं सततगामिनं सूर्यं पश्यन् जानन सूर्यस्य गतिमनुसृत्य वसन्तादिकाले ऋतस्य यज्ञस्य धाम धामानि शरीराणि पुरूणि बहूनि वि मिमे निर्मिमे निष्पादयामि । ततः पित्रे पितृभूताय द्युलोकवर्तिने देवजनाय असुराय शत्रुक्षेपणकुशलाय शेवं सुखमुद्दिश्य होता भूत्वा अहं उक्थानि शंसामि । यत एवं तस्मात्कारणात् अयज्ञियात् यज्ञानर्हात्प्रदेशान्निर्गत्य यज्ञियं यज्ञार्हं वेदिलक्षणं भूभागं हविर्लक्षणं वा एमि प्राप्नोमि ॥ यज्ञशब्दादर्हाथें ‘ यज्ञर्त्विग्भ्यां घखञौ । (पा. सू. ५. १. ७१ ) इति घप्रत्ययः ॥
“Beholding the guest of another family, I have created the manifold abodes of sacrifice; I repeatpraises, (wishing) good luck to the paternal foe- destroying (race of deities), I pass from a plural ce unfit for sacrificeto a plural ce where sacrifice can be offered.”
1, looking to the guest of other lineage, have founded many a rule of Law and Order.
I bid farewell to the Great God, the Father, and, for neglect, obtain my share of worship.
[Varuṇa:] Seeing (him [=Agni]) as the guest of the other branch,
I measure out the many domains of truth.
I proclaim (him [=Agni]) as kindly to the lordly father [/Father Asura]. From the one without sacrifice I go to a sacrificial portion.
Hinschauend nach dem Gast der andern Sippe hab viele Stätten ich des Rechts durchwandert, Lebwohl sag' ich dem Vater, dem Asuren, zum Opfer geh' ich von dem Opferlosen.
Wenn ich den Gast bei dem anderen Zweige sehe, durchlaufe ich die vielen Formen des rechten Brauches. Ich sage dem Vater Asura ein freundliches Wort: von dem Ausschluß vom Opfer gelange ich jetzt zu einem Anteil am Opfer.
Видя гостя у другой ветви,
Я измеряю многие формы закона.
Отцу Асуре я говорю приветливое (слово).
Со (стороны,) не связанной с жертвой, я иду в сторону, связанную с жертвой.
ब॒ह्वीः समा॑ अकरम॒न्तर॑स्मि॒न्निन्द्रं॑ वृणा॒नः पि॒तरं॑ जहामि । अ॒ग्निः सोमो॒ वरु॑ण॒स्ते च्य॑वन्ते प॒र्याव॑र्द्रा॒ष्ट्रं तद॑वाम्या॒यन् ॥
ब॒ह्वीः । समाः॑ । अ॒क॒र॒म् । अ॒न्तः । अ॒स्मि॒न् । इन्द्र॑म् । वृ॒णा॒नः । पि॒तर॑म् । ज॒हा॒मि॒ । अ॒ग्निः । सोमः॑ । वरु॑णः । ते । च्य॒व॒न्ते॒ । प॒रि॒ऽआव॑र्त् । रा॒ष्ट्रम् । तत् । अ॒वा॒मि॒ । आ॒ऽयन् ॥
अस्मिन् वेदिलक्षणस्थाने बह्वीः समाः बहून् संवत्सरान् अकरम् अकार्षम् । चिरकालं न्यवात्सम् । तत्र इन्द्रं वृणानः संभजमानः पितरम् उत्पादकमरण्यात्मकं जहामि परित्यजामि । यदा त्वहं देवेभ्यो निर्गत्य गुहायां निगूढः तदा ते देवा: अग्निः सोमो वरुणः च च्यवन्ते । राष्ट्रात् प्रच्युता अभवन् । एकस्याप्यग्नेर्हविर्वोढृत्वरूपेण देवतात्मना च पृथक्त्वात्परोक्षनिर्देशः । आयन् पुनरागच्छन्नहं यद्राष्ट्रमसुरैरपहृतं पर्यावर्त् पर्यावर्तमानं मदभिमुखं पुनरावर्तमानं तत् राष्ट्रं राज्यं यज्ञभूमिम् अवामि असुरेभ्यो रक्षामि ॥ पर्यावर्त् । उपसृष्टाद्वृतेः अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते' (पा. सू. ३. २. ७५ ) इति विच् । रात्सस्य ' ( पा. सू. ८. २. २४ ) इति नियमात् ‘ संयोगान्तस्य°' ( पा. सू. ८. २. २३) इति लोपाभावः ॥
“I spent many years within this (altar), preferring Indra I abandon the progenitor; Agni, Soma, Varuṇa,fall (from their power); returning, I protect that kingdom which awaits me.”
I tarried many a year within this altar: I leave the Father, for my choice is Indra.
Away pass Agni, Varuna and Soma. Rule ever changes: this I come to favour.
[Soma:] I have “done” many years within him. (Now) choosing Indra, I leave the father.
Agni, Soma, Varuṇa—they bestir themselves. The kingship has made a revolution; I help it (along), by coming here.
Verlebt hab' ich bei jenem viele Jahre, den Indra wählend geb' ich auf den Vater; Es weichen Agni, Varuna und Soma; es kehrt die Macht sich um, das merk' ich kommend.«
Viele Jahre war ich in ihm tätig. Da ich Indra erwähle, verlasse ich den Vater. Agni, Soma, Varuna, die gehen fort: Die Herrschaft hat sich gewendet; diese unterstütze ich durch meinen Beitritt.
Многие годы я провел в нем.
Выбирая Индру, отца я покидаю.
Агни, Сома, Варуна – они колеблются.
Перевернулась власть. Я поддерживаю это, приходя (сюда).
Индра:
निर्मा॑या उ॒ त्ये असु॑रा अभूव॒न्त्वं च॑ मा वरुण का॒मया॑से । ऋ॒तेन॑ राज॒न्ननृ॑तं विवि॒ञ्चन्मम॑ रा॒ष्ट्रस्याधि॑पत्य॒मेहि॑ ॥
निःऽमा॑याः । ऊँ॒ इति॑ । त्ये । असु॑राः । अ॒भू॒व॒न् । त्वम् । च॒ । मा॒ । व॒रु॒ण॒ । का॒मया॑से । ऋ॒तेन॑ । रा॒ज॒न् । अनृ॑तम् । वि॒ऽवि॒ञ्चन् । मम॑ । रा॒ष्ट्रस्य॑ । अधि॑ऽपत्यम् । आ । इ॒हि॒ ॥
त्ये ते असुराः मय्यग्नावागते सति निर्मायाः मायारहिताः अभूवन् । आसुर्यः सर्वा माया मया दग्धा आसन्नित्यर्थः । हे वरुण त्वं च ॥ अयं चशब्दश्चेदर्थे वर्तमानश्चण्णिति निपातान्तरम् । अनेन युक्तत्वात् कामयासे इति तिङ्विभक्तेः ‘ निपातैर्यद्यदिहन्त°' (पा. सू. ८. १. ३० ) इति निघातप्रतिषेधः॥ हे वरुण त्वं चेत् मा कामयासे मां कामयेथाः तर्हि हे राजन ईश्वर ऋतेन सत्येनास्मदीयेन कर्मणा अनृतम् असत्यभूतं मायामयमासुरं चरित्रं विविञ्चन् पृथक्कुर्वन् अपसारयन् मम राष्ट्रस्य मया यत्साधितं राज्यं तस्य अधिपत्यम् अधिपतित्वमीश्वरत्वम् एहि प्राप्नुहि ॥ ॥९॥
“These asuras were deprived of their magical power; if you, Varuṇa, desire me, (then), O king,separating truth from falsehood, come and enjoy sovereignty over my realm.”
These Asuras have lost their powers of magic. But thou, O Varuna, if thou dost love me,
O King, discerning truth and right from falsehood, come and be Lord and Ruler of my kingdom.
[Indra:] These lords [/Asuras] have lost their magic powers. And if you, Varuṇa, will love me,
sifting untruth out from truth, o king, come here to the overlordship of my kingdom.
»Auch die Asuren sind der Macht entkleidet; auch du musst Freundschaft, Varuna, mir hegen; Unrecht vom Recht, o König, unterscheidend komm her in meines Reiches Oberherrschaft.
Die Asura´s sind jetzt ihrer Zauberkraft verlustigt gegangen. Wenn du, Varuna, mich lieben willst, so tritt, o König, der das Unrechte vom Rechten scheidet, die Oberherrschaft meines Reiches an!
Эти Асуры, стали сейчас без колдовской силы.
Если ты, О Варуна, хочешь меня любить,
То, отделяя правое от неправого, о царь,
Приди под господство моей власти!
इ॒दं स्व॑रि॒दमिदा॑स वा॒मम॒यं प्र॑का॒श उ॒र्व१॒॑न्तरि॑क्षम् । हना॑व वृ॒त्रं नि॒रेहि॑ सोम ह॒विष्ट्वा॒ सन्तं॑ ह॒विषा॑ यजाम ॥
इ॒दम् । स्वः॑ । इ॒दम् । इत् । आ॒स॒ । वा॒मम् । अ॒यम् । प्र॒ऽका॒शः । उ॒रु । अ॒न्तरि॑क्षम् । हना॑व । वृ॒त्रम् । निः॒ऽएहि॑ । सो॒म॒ । ह॒विः । त्वा॒ । सन्त॑म् । ह॒विषा॑ । य॒जा॒म॒ ॥
इयमृगग्नेर्वरुणस्य वा वाक्यम् । हे सोम इदं स्वः अयं द्युलोकः यद्वायं शोभनारणः सूर्यः इदमित् इदमेव वामं वननीयम् आस बभूव । इदंशब्देन प्रकृतं स्वः परामृश्यते । अयं च प्रकाशः प्रकाशस्याधारभूतः उरु विस्तीर्णमिदम् अन्तरिक्षं हे सोम एतत्सर्वं पश्य । अत एव अस्मिन्समय आवां वृत्रं हनाव हिनसाव । तदर्थं निरेहि निष्क्रम्यागच्छ। हविः सन्तं लतारूपेण हविर्भवन्तं देवतात्मानं त्वां हविषा चरुपुरोडाशादिना वयं यजाम ॥
“(Agni or Varuṇa speak). This, O Soma, is heaven; this verily was beautiful this (was) the light, thebroad firmament; let us together slay Vṛtra; come forth; we worship with an oblation you who are yourselfoblation.”
Here is the light of heaven, here allis lovely; here there is radiance, here is air's wide region.
Let us two slaughter Vrtra. Forth, O Soma! Thou art oblation: we therewith will serve thee.
[Indra:] Here is the sun—it alone used to be the thing of value. (But now) there is this coming to light—the broad midspace.
Let us two smash Vr̥tra—come forth, Soma. We shall sacrifice to you with an oblation, though you yourself are an oblation.
Hier ist der Himmel, hier allein das Schöne, hier helles Licht und hier der weite Luftraum, Komm Soma her, wir wollen Vritra schlagen, und dich, den Trank, mit Opfertränken ehren.«
Dies ist das Sonnenlicht, dies ward das Heil; dies ist die Helle, der weite Luftraum. Wir beide wollen den Vritra erschlagen, komm heraus, Soma! Dich, der selbst die Opfergabe ist, wollen wir mit Opfergabe verehren!
Вот солнечный свет – это он всегда был благом,
Вот ясность, (вот) широкое воздушное пространство.
Давай убьем вдвоем Вритру! Сома, выходи!
Тебя, являющегося жертвой, мы почтим жертвой.
Автор:
क॒विः क॑वि॒त्वा दि॒वि रू॒पमास॑ज॒दप्र॑भूती॒ वरु॑णो॒ निर॒पः सृ॑जत् । क्षेमं॑ कृण्वा॒ना जन॑यो॒ न सिन्ध॑व॒स्ता अ॑स्य॒ वर्णं॒ शुच॑यो भरिभ्रति ॥
क॒विः । क॒वि॒ऽत्वा । दि॒वि । रू॒पम् । आ । अ॒स॒ज॒त् । अप्र॑ऽभूती । वरु॑णः । निः । अ॒पः । सृ॒ज॒त् । क्षेम॑म् । कृ॒ण्वा॒नाः । जन॑यः । न । सिन्ध॑वः । ताः । अ॒स्य॒ । वर्ण॑म् । शुच॑यः । भ॒रि॒भ्र॒ति॒ ॥
कविः क्रान्तदर्शी मित्रः कवित्वा कवित्वेन ॥ ‘सुपां सुलुक्” इति तृतीयाया आकारः ॥ क्रान्तदर्शनेन दिवि द्युलोके रूपम् आत्मीयं तेजः आसजत् आसक्तं करोति ॥ ‘ षन्ज संगे । अस्माल्लङि शपि दंशसञ्जष्वञ्जां शपि' (पा. सू. ६. ४. २५) इति नलोपः ॥ अप्रभूती अप्रभूत्या ॥ सुपां सुलुक्' इति तृतीयायाः पूर्वसवर्णदीर्घः ॥ अप्रभूष्णुना अल्पेनैव यत्नेन वरुणः मेघात् अपः निः सृजत् निरगमयत् । वरुणेन विसृष्टास्ता आपः सिन्धवः स्यन्दनशीला नद्यो भूत्वा जनयो न जाया इव यथा जायाः पत्युः क्षेमकारिण्यो भवन्ति तथा क्षेमं कुर्वाणा जगतो रक्षणं कुर्वाणाः शुचयः शुद्धा दीप्यमाना वा अस्य वरुणस्य वर्णं शुक्लं भास्वररूपं भरिभ्रति ॥ भृशं बिभ्रति धारयन्ति ॥ दाधर्त्यादिसूत्रे (पा. सू. ७. ४. ६५ ) ‘ भरिभ्रत्' इति निपातनाद्बिभर्तेः यङ्लुक्यभ्यासस्य जश्त्वाभावः॥
“The sage (Mitra) by his wisdom fixed his body in the sky; Varuṇa with but a wslight effort let loose thewaters, conferring happiness, like wives, the pure rivers assume his (white) tint.”
The Sage hath fixed his form by wisdom in the heavens: Varuna with no violence let the waters flow.
Like women-folk, the floods that bring prosperity have eau lit his hue and colour as they gleamed and shone.
The poet with his poetic craft has fastened the form (of the sun?) in heaven. Without excess of power Varuṇa released the waters.
Making peace with each other like (co)wives, the rivers, (though) clear, each variously bear his color.
Klug schloss der Kluge Lichtglanz an den Himmel an und Varuna liess frei die Ströme ohne Macht, Und Frieden machend tragen diese Ströme nun des Indra Farbe, Frauen gleich, die glänzenden.
Der Seher heftete mit Sehergabe die Farbe an den Himmel. Varuna ließ die Gewässer frei, da er keine Macht mehr besaß. Wie seine Frauen machen sich's die Flüsse behaglich; die Reinen wogen seine Farbe hin und her.
Поэт поэтическим вдохновением к нему цвет прикрепил.
Варуна от бессилия выпустил течь воды.
Создавая покой, словно жены, реки
Эти чистые носят туда-сюда его цвет.
ता अ॑स्य॒ ज्येष्ठ॑मिन्द्रि॒यं स॑चन्ते॒ ता ई॒मा क्षे॑ति स्व॒धया॒ मद॑न्तीः । ता ईं॒ विशो॒ न राजा॑नं वृणा॒ना बी॑भ॒त्सुवो॒ अप॑ वृ॒त्राद॑तिष्ठन् ॥
ताः । अ॒स्य॒ । ज्येष्ठ॑म् । इ॒न्द्रि॒यम् । स॒च॒न्ते॒ । ताः । ई॒म् । आ । क्षे॒ति॒ । स्व॒धया॑ । मद॑न्तीः । ताः । ई॒म् । विशः॑ । न । राजा॑नम् । वृ॒णा॒नाः । बी॒भ॒त्सुवः॑ । अप॑ । वृ॒त्रात् । अ॒ति॒ष्ठ॒न् ॥
ताः पूर्वोक्ता वृष्टा आपः अस्य वरुणस्य ज्येष्ठं वृद्धतमम् इन्द्रियं वीर्यं सचन्ते समवयन्ति संभजन्ते । धारयन्तीत्यर्थः । ‘ आपो वरुणस्य पत्नय आसन्' (तै. सं. ५,५.४.१ ) इति श्रुतेः । स्वधया । अन्ननामैतत् । हविलक्षणेनान्नेन मदन्तीः माद्यन्तीः । यद्वा । व्रीह्याद्युत्पादनद्वारेण हविषा मादयन्तीः । ताः अपः ईम् अयं वरुणः आ क्षेति अभिगच्छति ॥ ‘क्षि निवासगत्योः । छान्दसो विकरणस्य लुक् ॥ ताः च ईम् एनं वरुणं विशो न विशः प्रजा यथा राजानं स्वामिनं संभजन्ते तथा वृणानाः संभजमानाः बीभत्सुवः भयेन कम्पमानाः । यद्वा । बद्धा वृत्रेणावृताः सत्यः । तस्मिन् हते सति तस्मात् वृत्रात् अप अतिष्ठन् । अपक्रम्य तत्र तत्रावतिष्ठन्ते ॥ ' बध बन्धने' इत्यस्माद्धातोः ‘ मान्बधदान्शान्भ्यः' (पा. सू. ३.१.६ ) इति सन् अभ्यासस्य च दीर्घः । ‘ सनाशंसभिक्ष उ: ' (पा. सू. ३. २. १६८) इत्युप्रत्ययः । जसि छान्दस उवङादेशः ॥
“They sustain his most excellent energy, he approaches them delighting him with (sacrificial) food; likesubject choosing a king, they, smitten with fear fled from Vṛtra.”
These wait upon his loftiest power and vigour: he dwells in these who triumph in their Godhead;
And they, like people who elect their ruler, have in abhorrence turned away from Vrtra.
They follow his preeminent Indrian power. He dwells peacefully among them who delight in their independent power.
They, on choosing him as clans choose a king, recoiling turned away from Vr̥tra.
Sie folgen nun der höchsten Macht des Indra, er wohnt in ihnen, die in Wonne tanzen, Wie Unterthanen sich den König wählend entflohen sie mit Abscheu von dem Vritra.
Diese folgen seiner höchsten Indramacht; er wohnt bei ihnen, die sich nach eigenem Ermessen ergötzen. Während sie ihn wie die Clane ihren König erwählten, haben sie sich spröde von Vritra abgewandt.
Они подчиняются (этой) его высшей силе Индры.
Он живет у них, наслаждающихся по своей воле.
Выбираем его, как царя племен,
Испытывающие отвращение, они отстранились от Вритры.
बी॒भ॒त्सूनां॑ स॒युजं॑ हं॒समा॑हुर॒पां दि॒व्यानां॑ स॒ख्ये चर॑न्तम् । अ॒नु॒ष्टुभ॒मनु॑ चर्चू॒र्यमा॑ण॒मिन्द्रं॒ नि चि॑क्युः क॒वयो॑ मनी॒षा ॥
बी॒भ॒त्सूना॑म् । स॒ऽयुज॑म् । हं॒सम् । आ॒हुः॒ । अ॒पाम् । दि॒व्याना॑म् । स॒ख्ये । चर॑न्तम् । अ॒नु॒ऽस्तुभ॑म् । अनु॑ । च॒र्चू॒र्यमा॑णम् । इन्द्र॑म् । नि । चि॒क्युः॒ । क॒वयः॑ । म॒नी॒षा ॥
बीभत्सूनां कम्पमानावयवानां यद्वा मेघेन बद्धानाम् । हन्ति गच्छतीति हंसः सूर्यः । तं सयुजं सखायम् आहुः । ब्रह्मवादिनः कथयन्ति । एतदेवाह । दिव्यानां दिवि भवानामान्तरिक्षाणाम् अपां सख्ये सखित्वे चरन्तं वर्तमानम् । अनुष्टुभम् अनुष्टोभनीयं स्तोतव्यम् । यद्वा । अनुष्टुप्शब्देन तत्संबद्धो यागः स्तुतिर्वा लक्ष्यते । अनुष्टुप्संबद्धं यागमनुष्टुप्छन्दसा युक्तं स्तुतिविशेषं वा । अनुलक्ष्य चर्चूर्यमाणं पुनःपुनश्चरन्तं गच्छन्तम् ॥ चरतेर्यङि ‘ उत्परस्यातः' (पा. सू. ७. ४. ८८) इत्यभ्यासादुत्तरस्याकारस्योत्वम् । चरफलोश्च' (पा. सू. ७. ४, ८७ ) इति नुकि प्राप्ते व्यत्ययेनाभ्यासस्य रुगागमः ॥ एवंगुणविशिष्टम् इन्द्रं कवयः क्रान्तदर्शिन ऋषयः मनीषा मनीषया स्तुत्या नि चिक्युः पूजयन्ति । यद्वा । मनीषा बुद्ध्या नि चिक्युः जानन्ति ॥ मनीषाशब्दात्तृतीयायाः ‘ सुपां सुलुक्' इति लुक् । 'चायृ पूजानिशामनयोः' इत्यस्माच्छान्दसे लिटि ‘ चायः की' (पा. सू. ६. १.३५) इति प्रकृतेः कीभावः । ‘एरनेकाचः' (पा. सू. ६. ४. ८२ ) इति यण् ॥ ॥१०॥
“The sage called the sun the ally of those who are frightened, abiding in the friendship of the waters ofheaven; the wise have honoured with their praise Indra, who ceaselessly moves after the Anuṣṭup.”
They call him Swan, the abhorrent floods' Companion, moving in friendship with celestial Waters.
The poets in their thought have looked on Indra swiftly approaching when Anustup calls him.
They say that a goose is the yokemate of those who recoiled, a goose roaming in the fellowship of the heavenly waters.
The one roaming hither and yon in pursuit of the verse of praise have the sage poets discerned to be Indra through their inspired thought.
Einen Schwan [haṅsám] nannten sie den Genossen der mit Abscheu entfliehenden Gewässer, den, der in der Genossenschaft der himmlischen Fluten wanderte; die Sänger nahmen mit Andacht des Indra wahr, welcher dem Lobgesang eifrig nachwanderte.
Sie sagen, daß ein Schwan der Gefährte der Spröden sei, der in Gesellschaft der himmlischen Gewässer dahinzieht. Die Seher erkennen durch Nachsinnen den Indra, der nach der Anustubh hin und her zieht.
Говорят, что спутник (этих) испытывающих отвращение - лебедь,
Движущийся в обществе небесных вод.
Поэты распознали с помощью размышления Индру,
Движущегося тюда-сюда вслед за ануштубхом.