Sukta 10.131
ऋषिसुकीर्तिः काक्षीवतः
देवताइन्द्रः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
अप॒ प्राच॑ इन्द्र॒ विश्वाँ॑ अ॒मित्रा॒नपापा॑चो अभिभूते नुदस्व । अपोदी॑चो॒ अप॑ शूराध॒राच॑ उ॒रौ यथा॒ तव॒ शर्म॒न्मदे॑म ॥
अप॑ । प्राचः॑ । इ॒न्द्र॒ । विश्वा॑न् । अ॒मित्रा॑न् । अप॑ । अपा॑चः । अ॒भि॒ऽभू॒ते॒ । नु॒द॒स्व॒ । अप॑ । उदी॑चः । अप॑ । शू॒र॒ । अ॒ध॒राचः॑ । उ॒रौ । यथा॑ । तव॑ । शर्म॑न् । मदे॑म ॥
हे इन्द्र प्राचः प्रमुखमञ्चतः प्राग्देशे वर्तमानान् । अस्मत्तः पूर्वभागे वर्तमानानित्यर्थः । प्रपूर्वादञ्चतेः ‘ ऋत्विक् इत्यादिना क्विन् । ‘ अनिदिताम्' इति, नलोपः । शसि ‘ अचः । इत्यकारलोपे ' चौ ' इति दीर्घत्वम् ।“ अनिगन्तोऽञ्चतौ वप्रत्यये' (पा. सू. ६.२.५२) इति गतेः प्रकृतिस्वरत्वम् । तादृशान् विश्वान् सर्वान् अमित्रान् शत्रून् अप नुदस्व अस्मत्तोऽपगमय । तथा हे अभिभूते शत्रूणामभिभवितरिन्द्र अपाचः अपमुखमञ्चतः पृष्ठभागे वर्तमानान् सर्वान् शत्रून् अप नुदस्व । अपि च उदीचः ऊर्ध्वमञ्चतः उपरिवर्तमानान् । उत्पूर्वादञ्चतेः पूर्ववत् क्विनि ‘ उद ईत्' इत्यञ्चतेरकारस्येकारः । पूर्ववत्स्वरः । तथाविधानपि शत्रून अप नुदस्व। तथा हे शूर शौर्यवन्निन्द्र अधराचः अधरदेशमधोभागमञ्चतश्च अधस्तनानपि शत्रून् अप नुदस्व । अधरशब्दोपपदादञ्चतेः शसि पूर्ववत् प्रक्रिया । चौ ' इति पूर्वपदस्यान्तोदात्तः । उरौ विस्तीर्णे तव संबन्धिनि त्वया दत्ते शर्मन् शर्मणि गृहे सुखे वा यथा वयं मदेम निरुपद्रवाः सन्तो हृष्येम तथा त्वं सर्वत्र वर्तमानानस्मदीयान् शत्रून् विनाशयेत्यर्थः ॥
“Victorious Indra, drive off all our foes, those who dwell in the east, and those who dwell in the west,(drive) off, O hero, those who dwell in the north, and those who dwell in the south, that we may rejoice in yourexceeding felicity.”
DRIVE all our enemies away, O Indra, the western, mighty Conqueror, and the eastern.
Hero, drive off our northern foes and southern, that we in thy wide shelter may be joyful.
O overpowering Indra, thrust away all the eastern foes, away the
western ones,
away the northern ones, o champion, and away the southern ones, so that we might rejoice in your broad shelter.
O Indra, stoss hinweg die Feinde alle, die östlichen, die westlichen, o Sieger, Hinweg, o Held, die nördlich sind und südlich, damit in deinem weiten Schutz wir froh sein.
Vertreibe, Indra, alle östlichen Feinde, vertreibe die westlichen, o Überlegener, vertreibe die nördlichen, vertreibe die südlichen, o Held, auf daß wir uns unter deinem breiten Schirm erfreuen können!
От(толкни) восточных всех врагов, о Индра,
Оттолкни, западных, о (всех) превосходящий,
От(толкни) северных, от(толкни), о герой, южных,
Чтобы радовались мы под твоей широкой защитой!
कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यवं॑ चि॒द्यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं वि॒यूय॑ । इ॒हेहै॑षां कृणुहि॒ भोज॑नानि॒ ये ब॒र्हिषो॒ नमो॑वृक्तिं॒ न ज॒ग्मुः ॥
कु॒वित् । अ॒ङ्ग । यव॑ऽमन्तः । यव॑म् । चि॒त् । यथा॑ । दान्ति॑ । अ॒नु॒ऽपू॒र्वम् । वि॒ऽयूय॑ । इ॒हऽइ॑ह । ए॒षा॒म् । कृ॒णु॒हि॒ । भोज॑नानि । ये । ब॒र्हिषः॑ । नमः॑ऽवृक्तिम् । न । ज॒ग्मुः ॥
अङ्ग हे इन्द्र यवमन्तः यवादिधान्ययुक्ताः कर्षकाः यवं चित् । उपलक्षणमेतत् । यवगोधूमादीन् अनुपूर्वं यो यो धान्यविशेषः प्रथमं पच्यते तेनानुपूर्व्येण वियूय पृथक्कृत्य यथा कुवित् बहुलं दान्ति लुनन्ति । ‘दाप् लवने ' । आदादिकः । विपूर्वात् यौतेर्ल्यपि ‘युप्लुवोर्दीर्घश्छन्दसि ( पा. सू. ६.४.५८ ) इति दीर्घः । एवम् इहेह अस्मिन्नस्मिन् देशे सर्वस्मिन् एषां यजमानानां भोजनानि । धननामैतत् । भोगसाधनानि धनानि कृणुहि कुरु। यस्मिन् यस्मिन् देशे यद्धनमपेक्षितं तदनुगुणं प्रयच्छेत्यर्थः ॥ ‘उतश्च प्रत्ययाच्छन्दसि वावचनम् ' (पा. सू. ६.४. १०६.१) इति हेर्लुगभावः । एषामित्युक्तं के पुनरिमे इत्यत आह । ये यजमानाः बर्हिषः यज्ञस्य नमोवृक्तिं नमसो हविर्लक्षणस्यान्नस्य नमस्कारात्मकस्य स्तोत्रस्य वा वर्जनमकरणं न जग्मुः न प्राप्नुवन्ति किंतु सर्वदा हविर्भिर्यजन्ति स्तुतिभिः स्तुवन्ति च । एषां कृणुहीत्यन्वयः ॥
“As the growers of barley often cut the barley, separating it uin due order, so do you, (O Indra), bestowhere and there nourishment upon those who have not neglected the performance of the sacrifice.”
What then? As men whose fields are full of barley reap the ripe corn removing it in order,
So bring the food of those men, bring it hither, who went not to prepare the grass for worship.
Surely it is like barley-growers and their barley—how they cut it,
threshing it according to the old ways—
(so), here, just here (with us [=grain]) put the goodies of those [=chaff] who have not come for the reverent twisting of the sacred grass.
Fürwahr, so recht wie Schnitter das Getreide in Reihen mähen, miteinander wechselnd, So bringe her die Nahrungsmittel derer, die nicht gekommen, fromm die Streu zu weihen.
Sicher weißt du doch, wie die Getreidebauer das Getreide schneiden, indem sie es reihenweise weglegen. So bring hier- und dorthin deren Besitztümer, die nicht zur ehrfürchtigen Umlegung des Barhis gekommen sind!
Конечно же, (ты поступишь так,) как хозяева зерна
Жнут зерно, сортируя (его) по порядку.
Туда-сюда доставляй средства питания (тех),
Кто не пришел к раскладыванию жертвенной соломы для почитания (богов)!
न॒हि स्थूर्यृ॑तु॒था या॒तमस्ति॒ नोत श्रवो॑ विविदे संग॒मेषु॑ । ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः ॥
न॒हि । स्थूरि॑ । ऋ॒तु॒ऽथा । या॒तम् । अस्ति॑ । न । उ॒त । श्रवः॑ । वि॒वि॒दे॒ । स॒म्ऽग॒मेषु॑ । ग॒व्यन्तः॑ । इन्द्र॑म् । स॒ख्याय॑ । विप्राः॑ । अ॒श्व॒ऽयन्तः॑ । वृष॑णम् । वा॒जऽय॑न्तः ॥
एकेन धुर्येण युक्तमनः स्थूरि इत्युच्यते । ऋतुथा ऋतौ यद्यस्मिन् काले प्राप्तव्यं तद्योग्यकाले स्थूरि अनः यातं तं देशं प्राप्तं नहि अस्ति न हि भवति । एकेन धुर्येण युक्तः शकटः शीघ्रं गन्तव्यं न प्राप्नोतीत्यर्थः । उत अपि च संगमेषु संग्रामेषु श्रवः अन्नं यशो वा न विविदे न लभते । इन्द्रस्तु उक्तविलक्षणः । वृषणं वर्षितारं तम् इन्द्रं गव्यन्तः गा इच्छन्तः विप्राः मेधाविनो वयं सख्याय सखिकर्मणे आह्वयाम इति शेषः । कथंभूताः । अश्वायन्तः अश्वानप्यात्मन इच्छन्तः वाजयन्तः अन्नकामा बलकामाश्च ॥
“The cart has not arrived in due season, nor does he acquire fame in battles, (let us), the sages,desiring cattle, desiring horses, desiring food, (solicit) Indra, the showerer, for his friendship.”
Men come not with one horse at sacred seasons; thus they obtain no honour in assemblies.
Sages desiring herds of kine and horses strengthen the mighty Indra for his friendship.
Because a “one-horse” carriage doesn’t drive well, so fame has never been acquired (thus) at the encounters.
Inspired ones, seeking cows, seeking horses, seeking prizes, (seek) the bull Indra for partnership.
Rechtzeitig kommt nicht, wer mit einem Ross fährt, der findet Ruhm nicht in der Festversammlung; Die Priester aber, Rind und Ross begehrend, sie sind es, die den Helden Indra stärken.
Einspännig ist ja nicht richtig gefahren; auch hat ein solcher in den Versammlungen keinen Ruhm gewonnen. Auf Kühe ausgehend rufen wir Redekundigen den Indra zur Freundschaft, auf Rosse ausgehend den Bullen, auf den Siegerpreis ausseiend.
Ведь одноконный выезд бывает не по правилам,
И не находит (такой человек) славы в собраниях.
Желая коров, желая коней, желая добычи,
(Зовут) вдохновенные Индру-быка для дружбы.
यु॒वं सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चावासु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒ना शु॑भस्पती॒ इन्द्रं॒ कर्म॑स्वावतम् ॥
यु॒वम् । सु॒राम॑म् । अ॒श्वि॒ना॒ । नमु॑चौ । आ॒सु॒रे । सचा॑ । वि॒ऽपि॒पा॒ना । शु॒भः॒ । प॒ती॒ इति॑ । इन्द्र॑म् । कर्म॑ऽसु । आ॒व॒त॒म् ॥
हे अश्विना अश्विनौ हे शुभस्पती उदकस्य शोभनालंकारस्य वा पती पालयितारौ सुरामं सुष्ठु रमणसाधनमिदं हविः विपिपाना विशेषेण पीतवन्तौ युवं युवां सचा सन्तौ संगतौ आसुरे असुरपुत्रे नमुचौ एतत्संज्ञे असुरे हन्तव्ये सति कर्मसु योधनकर्मसु इन्द्रम् आवतम् अरक्षतम् ॥ विपिपाना।' पा पाने ' इत्यस्मात् लिटः कानच्। ‘ बहुलं छन्दसि ' इत्यभ्यासस्येत्वम् । शुभस्पती इति • सुबामन्त्रिते°' इति षष्ठ्यन्तस्य पराङ्गवद्भावात षष्ठ्यामन्त्रितसमुदायस्याष्टमिकं सर्वानुदात्तत्वम् ॥
“You, O Aśvins, lords of light, having drunk the grateful (libation), jointly preserved Indra in battleagainst the Asura Namuci.”
Ye, Asvins, Lords of Splendour, drank full draughts of grateful Soma juice,
And aided Indra in his work with Namuci of Asura birth.
O Aśvins, having separated the surā-soma by drinking it in company with the asuric Namuci,
you helped Indra in his deeds, o lords of beauty.
Ihr Açvinen beide, nachdem ihr den freudereichen [Soma] zugleich mit dem dämonischen Namutschi getrunken hattet [vipapānâ zu lesen?], halft dem Indra, o Glanzesherrn, bei seinen Thaten.
Ihr Asvin habt bei dem asurischen Namuci den geschnapsten Soma heraus getrunken, ihr Herren der Schönheit, und so dem Indra bei seinen Taten beigestanden.
Вы, о Ашвины, из смеси, отправленной сурой,
У асурского Намучи
Выделив (сому), о повелители красоты,
Помогли Индре в (его) деяниях.
पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्दं॒सना॑भिः । यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक् ॥
पु॒त्रम्ऽइ॑व । पि॒तरौ॑ । अ॒श्विना॑ । उ॒भा । इन्द्र॑ । आ॒वथुः॑ । काव्यैः॑ । दं॒सना॑भिः । यत् । सु॒राम॑म् । वि । अपि॑बः । शची॑भिः । सर॑स्वती । त्वा॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । अ॒भि॒ष्ण॒क् ॥
हे इन्द्र त्वां पितरौ मातापितरौ पुत्रमिव ॥ ‘ पिता मात्रा' (पा. सू. १.२.७०) इति पितुः शेषः । उभा उभौ अश्विनौ काव्यैः प्रशस्यैः दंसनाभिः आत्मीयैः कर्मभिः आवथुः । मध्यमो व्यत्ययेन । आवतुः ररक्षतुः । त्वं च सुरामं सुखेन रमणसाधनं हविः यत् यदा शचीभिः शक्तिभिः सार्धं व्यपिबः विशेषेण पीतवानसि तदा हे मघवन् धनवन्निन्द्र सरस्वती देवी त्वा त्वाम् अभिष्णक् उपासेवत । भिष्णक् उपसेवायाम् । कण्ड्वादिः । छान्दसो यगभावः । लङि ‘ बहुलं छन्दसि' इति शपो लुक् । 'हल्ङ्याब्भ्यः' इति लोपः ॥
“Both the Aśvins defended (you), Indra, like two fathers (defending) a son with glorious exploits; when(triumphing) through the deeds of valour, you drank the grateful libation, Sarasvatī approached you, OMaghavat.”
As parents aid a son, both Asvins, Indra, aided thee with their wondrous Powers and wisdom.
When thou, with might. hadst drunk the draught that gladdens, Sarasvati, O Maghavan, refreshed thee.
Like parents their son, both the Aśvins helped (you), Indra, through their wondrous skills and sage words.
When with your powers you separated the surā-soma by drinking it,
Sarasvatī healed you, bounteous one.
Wie Aeltern ihrem Sohn, so halfen, Indra, die Ritter dir mit Wunderkraft und Weisheit; Als du mit Eifer trankst den freudenreichen, erquickte dich Sarasvati, o starker.
Wie die Eltern dem Sohne, so die beiden Asvin; ihr standet dem Indra bei mit Sehergaben und Künsten. Als du den geschnapsten Soma nach Kräften heraustrankst, da heilte dich, Gabenreicher, die Sarasvati.
Как родители (поддерживают) сына, (так и) оба Ашвина.
Индру вы поддержали поэтическими силами (и) чудесными деяниями.
Когда (своими) силами ты выпил (сому) из смеси, отравленной сурой,
Сарасвати вылечила тебя, о щедрый.
इन्द्र॑: सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒ अवो॑भिः सुमृळी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम ॥
इन्द्रः॑ । सु॒ऽत्रामा॑ । स्वऽवा॑न् । अवः॑ऽभिः । सु॒ऽमृ॒ळी॒कः । भ॒व॒तु॒ । वि॒श्वऽवे॑दाः । बाध॑ताम् । द्वेषः॑ । अभ॑यम् । कृ॒णो॒तु॒ । सु॒ऽवीर्य॑स्य । पत॑यः । स्या॒म॒ ॥
सुत्रामा सुष्ठु त्राता स्ववान् धनवान् सः इन्द्रः अवोभिः रक्षणैः सुमृळीकः सुष्ठु सुखयिता भवतु । तथा च विश्ववेदाः सर्वधनः सर्वविद्वान् वा स इन्द्रः द्वेषः द्वेष्टॄन शत्रून् बाधतां हिनस्तु । अभयं भयरहितं चास्माकं कृणोतु करोतु । वयं च तत्प्रसादात् सुवीर्यस्य शोभनवीर्यस्य पतयः स्याम भवेम ॥
“May Indra, the protector, the possessor of treat wealth, the all- knowing, be favourable (to us) with hisprotections; may he confound our enemies, may he make us free from fear, may we be the parents of excellentmale offspring.”
May helpful Indra as our good Protector, Lord of all treasures, favour us with succour,
Baffle our foes, and give us rest and safety, and may we be the lords of hero vigour.
Indra, the protector, the granter of aid with his aids;
All knowing, be kindly to us;
Let him restrain the enemy, let him make security,
May we be lords of strength [4].
Let Indra be of good protection, of good help with his help, very gracious, affording all possessions.
Let him thrust away hatred; let him create fearlessness. Might we be lords of good heroes in abundance.
Schönschirmend sei, der alles kennet, Indra, und gnadenreich, mit Hülfen kräftig helfend; Die Feinde schlag' er, schaffe sichern Frieden, und Herren sein wir grosser Heldenscharen.
Indra, der gute Schirmer, der gute Helfer mit seinen Hilfen, soll uns barmherzig sein, der Allwissende. Er soll die Anfeindungen vertreiben, Sicherheit schaffen. Wir wollen Besitzer tüchtiger Mannschaft sein.
Индра, прекрасный спаситель, прекрасный помощник со (своей) помощью
Пусть будет очень милостив (к нам) (он,) всеведущий!
Пусть прогонит он ненависть, пусть создаст безопасность!
Да будем мы повелителями хорошего мужского потомства!
तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द्द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योतु ॥
तस्य॑ । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिय॑स्य । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ । सः । सु॒त्रामा॑ । स्वऽवा॑न् । इन्द्रः॑ । अ॒स्मे इति॑ । आ॒रात् । चि॒त् । द्वेषः॑ । स॒नु॒त । यु॒यो॒तु॒ ॥
यज्ञियस्य यज्ञार्हस्य सुमतौ शोभनायामनुग्रहात्मिकायां बुद्धौ वयं स्याम । तद्विषयभूताः भवेम । तथा भद्रे कल्याणे सौमनसे सुमनसो भावे अपि तदीये स्याम भवेम । स इन्द्रोऽस्मास्वनुग्रहात्मिकां बुद्धिं सौमनस्यं च करोत्वित्यर्थः । सुत्रामा सुष्ठु त्राता स्ववान् धनवान् सः इन्द्रः च अस्मे अस्मत्त: आराच्चित् दूरदेश एव द्वेषः द्वेष्टॄन् सनुतः । अन्तर्हितनामैतत् । अन्तर्हितान् युयोतु पृथक्करोतु ॥
“May we be ever in (the enjoyment of) the favour of that adorable divinity (retained) in his favourablethoughts, and may the protecting and opulent Indra drive away far off us those who hate us.”
May we enjoy the grace of him the Holy, yea, may we dwell in his auspicious favour.
May helpful Indra as our good Preserver drive from us, even from afar, our foemen.
May we enjoy the favour of him the worshipful,
And also his loving kindness;
May the protector Indra, the granter of aid,
For ever fend far from us the enemy.
Might we be in the favor of him who deserves the sacrifice, in his propitious benevolence.
Let Indra of good protection, of good help to us keep hatred away even from a distance.
᳓
Wir mögen stehn in deiner Huld, des Heil'gen, in segensvollem Glücke fest gegründet; Er, Indra, schön uns helfend und errettend, verjage uns den Feind, auch wenn er fern ist.
Wir wollen in der Gunst und glückbringenden Gnade dieses Opferwürdigen leben. Dieser Indra, unser guter Schirmer und guter Helfer soll schon von ferne die Anfeindung abseits wenden.
Да будем мы в милости у него, достойного жертв,
И в добром (его) расположении!
Этот прекрасный спаситель, прекрасный помощник Индра для нас
Еще издалека пусть прогонит ненависть далеко прочь!