Sukta 10.134
ऋषिमान्धाता यौवनाश्वः
देवताइन्द्रः
मन्त्र7
छन्दमहापङ्क्तिः
उ॒भे यदि॑न्द्र॒ रोद॑सी आप॒प्राथो॒षा इ॑व । म॒हान्तं॑ त्वा म॒हीनां॑ स॒म्राजं॑ चर्षणी॒नां दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
उ॒भे इति॑ । यत् । इ॒न्द्र॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । आ॒ऽप॒प्राथ॑ । उ॒षाःऽइ॑व । म॒हान्त॑म् । त्वा॒ । म॒हीना॑म् । स॒म्ऽराज॑म् । च॒र्ष॒णी॒नाम् । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
हे इन्द्र उभे रोदसी द्यावापृथिव्यौ यत् यस्त्वम् आपप्राथ तेजसाप्रासि आपूरयसि । प्रा पूरणे'। आदादिकः । छान्दसो लिट् । उषाइव यथोषाः स्वभासा सर्वं जगदापूरयति तद्वत् । तं महीनां महतां देवानामपि महान्तम् अधिकं चर्षणीनां मनुष्याणामपि सम्राजम् ईश्वरमिन्द्रं त्वा त्वां देवी देवनशीला जनित्री साधु जनयित्री अदितिः अजीजनत् अजनयत् । जनेर्ण्यन्तात्, लुङि चङि रूपमैतत् । यस्मादेषा जनित्री ईदृशं पुत्रम् अजीजनत् अतः कारणात् सा भद्रा कल्याणी प्रशस्ता जाता। जनेर्ण्यन्तात् साधुकारिणि तृन् । ' जनिता मन्त्रे' इतीयादौ णिलोपो निपत्यते।'ऋश्वेभ्यः' इति ङीप् ॥
“You, Indra, who will both heaven and earth (with light) like the dawn- - the divine progenitress hasgiven birth to you, the mighty (gods), the sovereign of man; the auspicious progenitress has given you birth.”
As, like the Morning, thou hast filled, O Indra, both the earth and heaven.
So as the Mighty One, great King of all the mighty world of men, the Goddess Mother brought thee forth, the Blessed Mother gave thee life.
When, Indra, you filled the two world-halves, as Dawn does,
as the great sovereign king of the great domains
did the goddess Begetter beget you, did the auspicious Begetter
beget you.
Als, Indra, gleich dem Morgenroth du Erd' und Himmel ausgefüllt, Da zeugte dich als Oberherrn als grossen Herrn der grossen Welt, Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Als du, Indra, beide Welten gleich der Morgenröte erfülltest, da hatte dich, den großen Herrn der großen Gewässer, den Allkönig der Völker, die göttliche Erzeugerin erzeugt, die segensreiche Erzeugerin erzeugt.
Когда, о Индра, обе половины вселенной
Ты заполнил, словно Ушас,
Тебя, великого вседержателя
Великих народов,
Породила богиня-родительница,
Породила благая родительница.
अव॑ स्म दुर्हणाय॒तो मर्त॑स्य तनुहि स्थि॒रम् । अ॒ध॒स्प॒दं तमीं॑ कृधि॒ यो अ॒स्माँ आ॒दिदे॑शति दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
अव॑ । स्म॒ । दुः॒ऽह॒ना॒य॒तः । मर्त॑स्य । त॒नु॒हि॒ । स्थि॒रम् । अ॒धः॒ऽप॒दम् । तम् । ई॒म् । कृ॒धि॒ । यः । अ॒स्मान् । आ॒ऽदिदे॑शति । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
दुर्हणायतः दुःखप्रदं हननमाचरतः मर्तस्य मनुष्यस्य शत्रोः स्थिरं दृढं बलम् अव तनुहि। अवततं नीचीनं कुरु। स्म इति पूरकः । तं शत्रुम् ईम् एनम् अधस्पदं पादयोरधस्ताद्वर्तमानं कृधि कुरु। यः शत्रुः अस्मानादिदेशति जिघांसति । समानमन्यत् ॥
“Enfeeble the strength of the malicious man, cast under foot him who tries to kill us; the divineprogenitress has given you birth, the auspicious progenitress has given you birth.”
Relax that mortal's stubborn strength whose heart is bent on wickedness.
Trample him down beneath thy feet who watches for and aims at us. The Goddess Mother brought thee forth, the Blessed Mother gave thee life.
Make slack the taut (bow) of the evilly angry mortal.
Set him beneath our feet—whoever will set his sights on us.
– The goddess Begetter begat (you), the auspicious Begetter begat (you).
Dem bösgesinnten Sterblichen spann seines Bogens Sehne ab, Und setze deinen Fuss auf den, der feindlich uns zu schaden sucht; Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Entspanne den straffen Bogen des hartherzigen Sterblichen! Wirf den unter die Füße, der uns bedroht! - Die göttliche Erzeugerin hat dich erzeugt, die segensreiche Erzeugerin hat dich erzeugt.
Расслабь же тугой (лук)
Смертного, замышляющего беду!
Наступи на того,
Кто на нас нацеливается!
(Тебя) породила богиня-родительница,
(Тебя) породила благая родительница.
अव॒ त्या बृ॑ह॒तीरिषो॑ वि॒श्वश्च॑न्द्रा अमित्रहन् । शची॑भिः शक्र धूनु॒हीन्द्र॒ विश्वा॑भिरू॒तिभि॑र्दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
अव॑ । त्याः । बृ॒ह॒तीः । इषः॑ । वि॒श्वऽच॑न्द्राः । अ॒मि॒त्र॒ऽह॒न् । शची॑भिः । श॒क्र॒ । धू॒नु॒हि॒ । इन्द्र॑ । विश्वा॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
हे अमित्रहन् अमित्राणां शत्रूणां हन्तर्हे शक इन्द्र शचीभिः आत्मीयाभिः शक्तिभिः आत्मीयैः कर्मभिर्वा त्याः ताः प्रसिद्धाः बृहतीः महतीः । बृहन्महतोरुपसंख्यानम्' इति ङीप उदात्तत्वम् । विश्वश्चन्द्राः । विश्वानि सर्वाणि चन्द्राणि हिरण्यानि यासां तादृशीः । 'ह्रस्वाञ्चन्द्रोत्तरपदे मन्त्रे' इति सुडागमः। बहुव्रीहौ विश्वं संज्ञायाम्' इति पूर्वपदान्तोदात्तत्वम् । एवंभूताः इषः अन्नानि विश्वाभिः सर्वाभिः ऊतिभिः रक्षाभिः सार्धम् अव धूनुहि अस्मास्ववाड्मुखं कम्पय । अस्मदभिमुखं गमयेत्यर्थः । गतमन्यत् ॥
“Destroyer of enemies, Indra, Śakra, shake down upon us by your exploits those abundant, all-shiningviands, (accompanied) with all your protections; the divine progenitress has given you birth, the auspiciousprogrenitress has given you birth.”
Shake down, O Slayer of the foe, those great all splendid enemies.
With all thy powers, O Sakra, all thine helps, O Indra, shake them down:
Shake down these lofty all-glittering refreshments, you foe-smiter,
through your abilities, able Indra, along with all your forms of help.
– The goddess Begetter begat (you), the auspicious Begetter begat (you).
Feindtödter! schüttle du herab durch deine Kraft, o kräftiger, O Indra, reichen Labetrunk, allglänzenden mit aller Huld, Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Schüttle jene großen Labsale, die allschimmernden, du Feindetöter, mit deiner Macht herab, mächtiger Indra, mit allen Hilfen! - Die göttliche Erzeugerin hat dich erzeugt, die segensreiche Erzeugerin hat dich erzeugt.
Стряхни те великие жертвенные услады,
Ярко сверкающие, о убийца недругов,
(Всеми своими) силами, о могучий
Индра, со всеми поддержками!
(Тебя) породила богиня-родительница,
(Тебя) породила благая родительница.
अव॒ यत्त्वं श॑तक्रत॒विन्द्र॒ विश्वा॑नि धूनु॒षे । र॒यिं न सु॑न्व॒ते सचा॑ सह॒स्रिणी॑भिरू॒तिभि॑र्दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
अव॑ । यत् । त्वम् । श॒त॒ऽक्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । इन्द्र॑ । विश्वा॑नि । धू॒नु॒षे । र॒यिम् । न । सु॒न्व॒ते । सचा॑ । स॒ह॒स्रिणी॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
हे शतक्रतो बहुकर्मन् बहुप्रज्ञ वा इन्द्र सुन्वते सोमाभिषवं कुर्वते । सुनोतेर्लटः शतृ । 'हुश्नुवोः सार्वधातुके' इति यण् । ‘शतुरनुमः' इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । ईदृशाय यजमानाय यत् यदा त्वं विश्वानि व्याप्तान्यन्नानि धनानि वा अव धूनुषे अभिगमयसि ददासीत्यर्थः । तदा रयिं न रयिं च पुत्ररूपं धनं च सहस्रिणीभिः सहस्रसंख्यायुक्ताभिः ऊतिभिः रक्षाभिः सचा सह प्रदेहि । गतमन्यत् ॥
“When you, Indra, Śatakratu, shake down (upon us) all blessings, (then bestow) upon the offerer of thelibation wealth also, together with your thousandfold protections; the divine progenitress has given you birth, theauspicious progrenitress has given you birth.”
As thou, O Satakratu, thou, O Indrv, shakest all things down
As wealth for him who sheds the juice, with thine assistance thousandfold.
Since you shake down all these, o Indra of a hundred resolves,
like wealth for the presser, together with thousandfold forms of help,
the goddess Begetter begot (you), the auspicious Begetter begot (you).
Wenn, Indra, hundertkräftiger! herab du schüttelst alles Gut, Wie Reichthum dem, der Soma braut, mit tausendfacher Hülf' und Huld; Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Wenn du, ratreicher Indra, alle Güter mit einem Male wie Reichtum für den Somapresser herabschüttelst mit deinen tausendfältigen Gnaden, so hat dich die göttliche Erzeugerin erzeugt, die segensreiche Erzeugerin hat dich erzeugt.
Когда ты, о стоумный
Индра, стряхиваешь все (блага),
Как богатство для выжимающего (сому) – сразу
Вместе с поддержками тысячи видов,
(Тебя) породила богиня-родительница,
(Тебя) породила благая родительница.
अव॒ स्वेदा॑ इवा॒भितो॒ विष्व॑क्पतन्तु दि॒द्यव॑: । दूर्वा॑या इव॒ तन्त॑वो॒ व्य१॒॑स्मदे॑तु दुर्म॒तिर्दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
अव॑ । स्वेदाः॑ऽइव । अ॒भितः॑ । विष्व॑क् । प॒त॒न्तु॒ । दि॒द्यवः॑ । दूर्वा॑याःऽइव । तन्त॑वः । वि । अ॒स्मत् । ए॒तु॒ । दुः॒ऽम॒तिः । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
स्वेदाइव गात्रात् स्वेदबिन्दव इव अभितः सर्वतः दिद्यवः द्योतमानान्यायुधानीन्द्रस्य दीप्तयो वा विष्वक् नानामुखाः अव पतन्तु निपतन्तु । दूर्वायाइव तन्तवः । यथा दूर्वाकाण्डा बहुशः प्ररोहन्ति एवं बहुशो विस्तृता दृश्यन्ते। दुर्मतिः दुष्टाभिसंधिः शत्रुः अस्मत् अस्मत्तः वि एतु वियुत्य गच्छतु । गतमन्यत् ॥
“Let your radiant (weapons) fall down everywhere round about like drops of person iration; let the enemydepart from us like the stems of the dūrva grass; the divine progenitress has given you birth, the auspiciousprogrenitress has given you birth.”
Around, on every side like drops of sweat let lightning-flashes fall.
Let all malevolence pass away from us like threads of Darva grass.
Like beads of sweat let the missiles fly down, scattered all around
like blades of dūrvā grass. Let malevolence go away from us.
– The goddess Begetter begat (you), the auspicious Begetter begat (you).
Rings möge fliegen dein Geschoss wie Tropfen Schweisses hier und dort, Wie Fäden von dem Hirsengras; so weiche von uns Feindessinn; Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Wie Schweißtropfen sollen ringsum die Geschosse nach allen Seiten fallen. Wie die Fäden des Durvagrases soll von uns das Übelwollen abgehen. - Die göttliche Erzeugerin hat dich erzeugt, die segensreiche Erzeugerin hat dich erzeugt.
Как капли пота кругом,
Во все стороны пусть падают стрелы!
Как нити дурны,
Пусть уйдет от нас злая воля!
(Тебя) породила богиня-родительница,
(Тебя) породила благая родительница.
दी॒र्घं ह्य॑ङ्कु॒शं य॑था॒ शक्तिं॒ बिभ॑र्षि मन्तुमः । पूर्वे॑ण मघवन्प॒दाजो व॒यां यथा॑ यमो दे॒वी जनि॑त्र्यजीजनद्भ॒द्रा जनि॑त्र्यजीजनत् ॥
दी॒र्घम् । हि । अ॒ङ्कु॒शम् । य॒था॒ । शक्ति॑म् । बिभ॑र्षि । म॒न्तु॒ऽमः॒ । पूर्वे॑ण । म॒घ॒ऽव॒न् । प॒दा । अ॒जः । व॒याम् । यथा॑ । य॒मः॒ । दे॒वी । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् । भ॒द्रा । जनि॑त्री । अ॒जी॒ज॒न॒त् ॥
दीर्घम् आयतम् अङ्कुशं सृणिं यथा बिभर्षि एवमायतां शक्तिं हे मन्तुमः। मन्तुर्ज्ञानम्। तद्वन् ।' मतुवसो रुः' इति संबुद्धौ नकारस्य रुत्वम् । ईदृशेन्द्र बिभर्षि धारयसि ।' डुभृञ् धारणपोषणयोः। जौहोत्यादिकः । श्लौ भृञामित्' इत्यभ्यासस्येत्वम् । हे मघवन् धनवन्निन्द्र यथा पूर्वेण देहस्य पूर्वभागे वर्तमानेन पदा पदेन अजः छागः वयाँ शाखामाकर्षति तथा पूर्वोक्तया शक्त्याकृष्य यमः शत्रून् नियच्छसि । यमेर्लेट्यागमः। 'बहुलं छन्दसि” इति शपो लुक् । गतमन्यत् ॥
“For you, sapient (Indra), wield your might like a long hook; you drag (your foes), Maghavan, as a goatwith its fore-foot (drags) a branch; the divine progenitress has given you birth, the auspicious progrenitress hasgiven you birth.”
Thou bearest in thine hand a lance like a long hook, great Counsellor!
As with his foremost foot a goat, draw down the branch, O Maghavan.
Because you carry your ability like a long crook, you rich in counsel, you will hold (it) as a goat (does) a branch with its forefoot,
bounteous one.
– The goddess Begetter begat (you), the auspicious Begetter begat (you).
Denn einem langen Haken gleich, o weiser, führst du deinen Speer, Wie mit dem Vorderfuss der Bock zieh her den Fruchtzweig, mächtiger! Die Göttin Mutter zeugte dich, die holde Mutter zeugte dich.
Denn wie einen langen Haken trägst du die Kraft, o Ratreicher. Halte den Zweig fest wie der Ziegenbock mit dem Vorderfuß, Gabenreicher! - Die göttliche Erzeugerin hat dich erzeugt, die segensreiche Erzeugerin hat dich erzeugt.
Ведь словно длинный крюк,
Носишь ты (свое) уменье, о сообразительный,
Удерживай ветку, о щедрый,
Как козел – передней ногой!
(Тебя) породила богиня-родительница,
(Тебя) породила благая родительница.
नकि॑र्देवा मिनीमसि॒ नकि॒रा यो॑पयामसि मन्त्र॒श्रुत्यं॑ चरामसि । प॒क्षेभि॑रपिक॒क्षेभि॒रत्रा॒भि सं र॑भामहे ॥
नकिः॑ । दे॒वाः॒ । मि॒नी॒म॒सि॒ । नकिः॑ । आ । यो॒प॒या॒म॒सि॒ । म॒न्त्र॒ऽश्रुत्य॑म् । च॒रा॒म॒सि॒ । प॒क्षेभिः॑ । अ॒पि॒ऽक॒क्षेभिः॑ । अत्र॑ । अ॒भि । सम् । र॒भा॒म॒हे॒ ॥
हे देवाः इन्द्रादयः युष्मद्विषये नकिः मिनीमसि न किमपि हिंस्मः। मीङ् हिंसायाम् । क्रैयादिकः । मीनातेर्निगमे' इति ह्रस्वः । इदन्तो मसिः । आकारः समुच्चये। नकिः न किंच योपयामसि योपयामः। अननुष्ठानेन विमोहयामः । युप विमोहने । किं तर्हि । मन्त्रश्रुत्यं मन्त्रेण स्मार्यं श्रुतौ विधिवाक्ये प्रतिपाद्यं युष्मद्विषयं कर्म तत् चरामसि आचरामः । अनुतिष्ठामः। अपि च पक्षेभिः पक्षैः पक्षस्थानीयैः स्तुतशस्त्रैः अपिकक्षेभिः । अपिकक्षो नाम बाह्वोर्मध्यभागः । यज्ञस्य अपिकक्षभूतैर्हविर्भिः अत्र अस्मिन् यज्ञेऽभितः सर्वतो युष्मान् सं रभामहे सम्यगवलम्बामहे ॥ ॥ २२ ॥
“O gods, we never injure (you), we never inflict annoyance (on you), we follow the teaching of themantra; we take hold of you at this (sacrifice) with wings and arms.”
Never, O Gods, do we offend, nor are we ever obstinate: we walk as holy texts command.
Closely we clasp and cling to you, cling to your sides, beneath your arms.
O gods, never do we confound, never do we efface (them):
we practice obedience to your solemn utterances.
We grab onto (you) here by the sides, by the shoulders.
Nimmer, o Götter, übertreten wir eure Gebote [mántrā aus mantraçrútyam zu ergänzen], nicht verletzen wir sie, wir wandeln ihnen gehorsam; an eure Seiten unter den Achseln schliessen wir uns eng an.
Wir versäumen nichts, o Götter, wir vertuschen nichts, wir halten darauf deinen Rat zu hören. An den Flanken, dicht an den Gurten klammern wir uns dabei fest.
Никогда, о боги, мы не нарушаем (наших заветов),
Никогда (ничего) не замазываем.
Мы живем в послушании (вашим) заветам.
К плечам, к богам (вашим) при этом
Вместе мы тесно приникаем.