Sukta 10.14
ऋषियमः
देवतायमः
मन्त्र16
छन्दत्रिष्टुप्
प॒रे॒यि॒वांसं॑ प्र॒वतो॑ म॒हीरनु॑ ब॒हुभ्य॒: पन्था॑मनुपस्पशा॒नम् । वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ दुवस्य ॥
प॒रे॒यि॒ऽवांस॑म् । प्र॒ऽवतः॑ । म॒हीः । अनु॑ । ब॒हुऽभ्यः॑ । पन्था॑म् । अ॒नु॒ऽप॒स्प॒शा॒नम् । वै॒व॒स्व॒तम् । स॒म्ऽगम॑नम् । जना॑नाम् । य॒मम् । राजा॑नम् । ह॒विषा॑ । दु॒व॒स्य॒ ॥
हे मदीयान्तरात्मन् यजमान वा त्वं राजानं पितॄणां स्वामिनं यमं हविषा पुरोडाशादिना दुवस्य परिचर । कीदृशम् । प्रवतः प्रकृष्टकर्मवतो भूलोकवर्तिभोगसाधनं पुण्यमनुष्ठितवतः पुरुषान् महीः तत्तद्भोगोचितभूप्रदेशविशेषान् अनु परेयिवांसं क्रमेण मरणादूर्ध्वं प्रापितवन्तं तथा बहुभ्यः स्वर्गार्थिभ्यः पुण्यकृद्भ्यः पुण्यकृतार्थे पन्थां स्वर्गस्योचितं मार्गम् अनुपस्पशानम् अबाधमानम् । पापिन एव पुरुषान् स्वर्गमार्गबाधेन नरकं प्रापयति न तु पुण्यकृत इत्यर्थः । वैवस्वतं विवस्वतः सूर्यस्य पुत्रं जनानां पापिनां संगमनं गन्तव्यस्थानरूपम् ॥
“Worship with oblations from Yama, king (of the Pitṛs), son of Vivasvat, the aggregation of mankind,who conducts those who are virtuous over the earth, and opens to many the path (of heaven).”
HONOUR the King with thine oblations, Yama, Vivasvan's Son, who gathers men together,
Who travelled to the lofty heights above us, who searcbes out and shows the path to many.
Him who has past along the mighty ridges, And has spied out the path for many travellers, Vivasvant's son, the gatherer of people, Yama, the king, do thou present with offering.
To the one who has departed along the great slopes, having spied out the path for many,
son of Vivasvant, unifier of the peoples—to Yama the king show favor with oblation.
Der einst dahinschied zu den sel'gen Höhen, und vielen so den Weg dahin gezeigt hat, Den Sohn Vivasvats, der die Menschen sammelt, den König Jama ehr' mit Opfergabe.
Der den großen Wasserläufen nachgezogen ist und für viele den Weg entdeckt hat, dem Vivasvatsohn, dem Sammler der Menschen, dem König Yama huldige mit Opfer!
Того, кто удалился по великим отлогим склонам,
Разглядел путь для многих,
Сына Вивасвата, собирателя людей,
Яму-царя почти жертвой!
य॒मो नो॑ गा॒तुं प्र॑थ॒मो वि॑वेद॒ नैषा गव्यू॑ति॒रप॑भर्त॒वा उ॑ । यत्रा॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: परे॒युरे॒ना ज॑ज्ञा॒नाः प॒थ्या॒३॒॑ अनु॒ स्वाः ॥
य॒मः । नः॒ । गा॒तुम् । प्र॒थ॒मः । वि॒वे॒द॒ । न । ए॒षा । गव्यू॑ति॒र् अप॑ऽभ॒र्त॒वै । ऊँ॒ इति॑ । यत्र॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । प॒रा॒ऽई॒युः । ए॒ना । ज॒ज्ञा॒नाः । प॒थ्याः॑ । अनु॑ । स्वाः ॥
प्रथमः सर्वेषां मुख्यः यमः नः अस्माकं प्रजानां गातुं शुभाशुभनिमित्तं विवेद जानाति । एषा गव्यूतिः न अपभर्तवा उ । अतिशयज्ञानयोगात् यमस्य न केनचिदपहर्तुमपनेतुं शक्यत इत्यर्थः । यत्र यस्मिन् मार्गे नः अस्माकं पूर्वे पितरः परेयुः एना अनेन मार्गेण गच्छन्तः: जज्ञानाः जाताः सर्वे स्वाः स्वभूताः पथ्याः स्वकर्ममार्गभूता गतीः अनु गच्छन्ति ।
“Yama, the chief (of all), knows our well-being; this pasture no one can take from us; by the road bywhich our forefathers have gone, all who are born (proceed) along the paths they have made for themselveṣ”
Yama first found for us a place to dwell in: this pasture never can be taken from
Us.
Men born on earth tread their own paths that lead them whither our ancient Fathers have departed.
For us has Yama first found out the pathway: This pasture never can be taken from us. To where have passed away our former fathers, The later born by their own paths have travelled.
Yama first found the way for us: this pasture-land is not to be taken away. (The way) on which our ancient forefathers departed, along that (do) those who have since been born (follow) along their own paths.
Zuerst hat Jama uns die Bahn gefunden zu jener Flur, die niemand uns entziehn kann, Zu welcher unsre Ahnen hingelangt sind, indem sie seine Pfade dort erkannten.
Yama hat uns zuerst den Weg aufgefunden; dieser begangene Weg ist uns nicht mehr zu entreißen; auf welchem Wege unsere Vorväter abgeschieden sind, auf dem ziehen die Geborenen je ihre Straße.
Яма первым нашел для нас выход –
Это пастбище назад не отобрать.
Куда (некогда) прошли наши древние отцы,
Туда (все) рожденные (последуют) по своим путям.
मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒र्बृह॒स्पति॒ॠक्व॑भिर्वावृधा॒नः । याँश्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्त्स्वाहा॒न्ये स्व॒धया॒न्ये म॑दन्ति ॥
मात॑ली । क॒व्यैः । य॒मः । अङ्गि॑रःऽभिः । बृह॒स्पतिः॑ । ऋक्व॑ऽभिः । व॒वृ॒धा॒नः । यान् । च॒ । दे॒वाः । व॒वृ॒धुः । ये । च॒ । दे॒वान् । स्वाहा॑ । अ॒न्ये । स्व॒धया॑ । अ॒न्ये । म॒द॒न्ति॒ ॥
मातली । मातलिरिन्द्रस्य सारथिः । तद्वानिन्द्रो मातली । स च कव्यैः कव्यभाग्भिः पितृभिः सह ववृधानः वर्धमानो भवति । यमः च अङ्गिरोभिः पितृविशेषैः सह वर्धमानो भवति । - - - । तत्र देवाः इन्द्रादयः यांश्च कव्यभागादीन् पितॄन् ववृधुः वर्धयन्ति ये च कव्यभागादयः पितरः देवान् इन्द्रादीन् वर्धयन्ति तेषां मध्ये अन्ये इन्द्रादयः स्वाहा मदन्ति स्वाहाकारेण हृष्यन्ति । अन्ये पितरः स्वधया स्वधाकारेण हृष्यन्ति ॥
“Mātalin prospers with the Kavyas; Yama with the Aṅgirasas; Bṛhaspati with the Ṛkvans; they whomthe gods augment, and they who augment the gods, these rejoice in Svāhā, those in the Svadhā.”
Mitali prospers there with Kavyas, Yama with Angiras' sons, Brhaspati with Rkvans:
Exalters of the Gods, by Gods exalted, some joy in praise and some in our oblation.
Mātalī having been strengthened along with the poets, Yama with the Aṅgirases, Br̥haspati with the versifiers,
both those whom the gods strengthen and who strengthen the gods— the ones [=gods] become exhilarated on (the cry) “svāhā,” the others [=forefathers] on “svadhā.”
Dort freut sich Matali mit Kavja's, Jama mit Angiras, Brihaspati mit Rikvan's, Gelabt von Göttern sie, von diesen jene, durch Heilsruf jene, und durch Trank die andern.
Matali mit den Kavya´s, Yama mit den Angiras, Brihaspati von den Sängern erhöht, welchen die Götter zur Erhöhung verholfen haben und welche den Göttern: die einen ergötzen sich unter Svaharuf, die anderen an der Götterspeise.
Матали с Кавьями, Яма с Ангирасами,
Брихаспати, возвеличенный песнопевцами,
Кого возвеличили боги, и кто – богов:
Одни радуются (возгласу) Свага!, другие – Свадха!
इ॒मं य॑म प्रस्त॒रमा हि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभि॑: संविदा॒नः । आ त्वा॒ मन्त्रा॑: कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन्ह॒विषा॑ मादयस्व ॥
इ॒मम् । य॒म॒ । प्र॒ऽस्त॒रम् । आ । हि । सीद॑ । अङ्गि॑रःऽभिः । पि॒तृऽभिः॑ । स॒म्ऽवि॒दा॒नः । आ । त्वा॒ । मन्त्राः॑ । क॒वि॒ऽश॒स्ताः । व॒ह॒न्तु॒ । ए॒ना । रा॒ज॒न् । ह॒विषा॑ । मा॒द॒य॒स्व॒ ॥
हे यम अङ्गिरोभिः एतन्नामकैः पितृभिः संविदानः ऐकमत्यं गतस्त्वम् इमं प्रस्तरं विस्तीर्णं यज्ञविशेषम् आ सीद आगत्योपविश । हि यस्मादेवं तस्मात् कविशस्ताः विद्वद्भिर्ऋत्विग्भिः प्रयुक्ताः मन्त्राः त्वा त्वाम् आ वहन्तु । हे राजन् एना एतेन हविषा तुष्टः मादयस्व यजमानं हर्षय ॥
“Yama, who are associated with the Aṅgirasa Pitṛs, sit down at this sacrifice; may the prayers recitedby the priests bring you here; be exhilarated, Sovereign, (Yam), by this oblation.”
Come, seat thee on this bed of grass, O Yama, in company with Angirases and Fathers.
Let texts recited by the sages bring thee O King, let this oblation make thee joyful.
Upon this sacred grass sit down, O Yama, Uniting with the Aṅgiras, our fathers. Let spells recited by the sages bring thee; Do thou, O king, rejoice in this oblation.
This strewn grass here, Yama—just sit here on it, in concord with the Aṅgirases, our forefathers.
Let mantras pronounced by poets convey you hither. Become exhilarated on this oblation, o king.
So setz dich, Jama, hin auf diesen Grassitz, vereint den Angiras und unsern Vätern; Dich fahre her der Liederklang der Sänger, ergötz dich hier an unserm Trank, o König.
Setze dich, Yama, darum auf diesen Grasbüschel in Eintracht mit den Angiras´, den Vätern! Die von den Sehern vorgetragenen Dichterworte sollen dich herführen. Ergötze dich an diesem Opfer, o König!
Поэтому, Яма, садись на эту солому
В единении с Ангирасами, отцами!
Да привезут тебе молитвы, произнесенные поэтами!
Этой жертве радуйся, о царь!
अङ्गि॑रोभि॒रा ग॑हि य॒ज्ञिये॑भि॒र्यम॑ वैरू॒पैरि॒ह मा॑दयस्व । विव॑स्वन्तं हुवे॒ यः पि॒ता ते॒ऽस्मिन्य॒ज्ञे ब॒र्हिष्या नि॒षद्य॑ ॥
अङ्गि॑रःऽभिः । आ । ग॒हि॒ । य॒ज्ञिये॑भिः । यम॑ । वै॒रू॒पैः । इ॒ह । मा॒द॒य॒स्व॒ । विव॑स्वन्तम् । हु॒वे॒ । यः । पि॒ता । ते॒ । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । ब॒र्हिषि॑ । आ । नि॒ऽसद्य॑ ॥
हे यम वैरूपैः विविधरूपयुक्तैर्वैरूपसामप्रियैर्वा यज्ञियेभिः यज्ञयोग्यैः अङ्गिरोभिः सह आ गहि आगच्छ । आगत्य च इह अस्मिन् यज्ञे मादयस्व यजमानं हर्षय । यः विवस्वान् ते तव पिता अस्ति अस्मिन् यज्ञे तं विवस्वन्तं हुवे आह्वयामि । स चास्तीर्णे बर्हिषि आ निषद्य उपविश्य यजमानं हर्षयतु ॥ ॥ १४ ॥
“Come here, Yama, with the venerable multiform Aṅgirasas, and be exhilarated; I summon Vivasvat,who is your father, to this sacrifice; be seated on the sacred grass (delight the sacrificer).”
Come, Yama, with the Angirases the Holy, rejoice thee here with children of Virupa.
To sit on sacred grass at this our worship, I call Vivasvan, too, thy Father hither.
Come hither with the Aṅgiras, the holy: Here with Virūpa's sons, O Yama revel, Vivasvant I invoke, who is thy father, When at this rite upon the straw he's seated.
With the Aṅgirases, deserving of the sacrifice, come hither; Yama, become exhilarated here along with the Vairūpas—
I call upon Vivasvant, who is your father—once having sat down at this sacrifice, on this ritual grass here.
Komm, Jama, mit den heil'gen Angirasen, berausch dich hier mit den Virupa-Söhnen; Ich rufe den Vivasvat, deinen Vater, bei diesem Opfer auf der Streu zu sitzen.
Komm mit den opferwürdigen Angiras´! O Yama, ergötze dich hier mit den Vairupa´s - ich lade auch den Vivasvat, der dein Vater ist - nachdem du bei diesem Opfer auf dem Barhis Platz genommen hast.
Приди с Ангирасами, достойными жертвы!
О, Яма, радуйся здесь с Варупами!
Я призываю Вивасвата, кто отец тебе,
Когда (ты) сел на солому при этом жертвоприношении.
अङ्गि॑रसो नः पि॒तरो॒ नव॑ग्वा॒ अथ॑र्वाणो॒ भृग॑वः सो॒म्यास॑: । तेषां॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒मपि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥
अङ्गि॑रसः । नः॒ । पि॒तरः॑ । नव॑ऽग्वाः । अथ॑र्वाणः । भृग॑वः । सो॒म्यासः॑ । तेषा॑म् । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिया॑नाम् । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥
अङ्गिरसः अङ्गिरोनामकाः अथर्वाणः अथर्वनामकाः भृगवः भृगुनामकाश्च नः अस्माकं पितरः नवग्वाः अभिनवगमनयुक्ताः । सदा नूतनवत्प्रीतिजनका इत्यर्थः। ते च सोम्यासः । सोममर्हन्तीति सोम्याः । यज्ञियानां यज्ञार्हाणां तेषां सुमतौ अनुग्रहयुक्तायां बुद्धौ वयं स्याम सर्वदा तिष्ठेम । अपि च सौमनसे भद्रे सौमनसस्य कारणे कल्याणे फले स्याम सर्वदा तिष्ठेम ॥
“The Aṅgirasas, the Atharvas, the Bhṛgus, who are entitled to the Soma, are our recent progenitors;may we ever have a plural ce in the favour of these venerable (pitrṣ); may we be ever held in their auspiciousregard.”
Our Fathers are Angirases, Navagvas, Atharvans, Bhrgus who deserve the Soma.
May these, the Holy, look on us with favour, may we enjoy their gracious loving-kindness.
The Aṅgiras, our fathers, the Navagvas, The Bhṛgus and Atharvans, Soma-loving: May we abide for ever in the favour And the good graces of those holy sages.
The Aṅgirases, our forefathers, the Navagvas, the Atharvaṇas, the Bhr̥gus deserving of soma—
may we be in the favor of these who are deserving of the sacrifice; may we be also in their propitious benevolence.
Die Angiras, die Neuner, und die Väter, die Feuerpriester und die frommen Bhrigu's, Sie mögen fest in ihrer Huld uns halten, die heiligen im Segen ihrer Liebe.
Unsere Väter, die Angiras, die Navagva´s, die Atharvan´s, Bhrigu´s, die Somawürdigen - in der Gunst dieser Opferwürdigen und in ihrem glückbringenden Wohlwollen möchten wir sein.
Ангирасы – наши отцы, Навагва,
Атхарваны, Бхригу, достойные Сомы,
Да будем мы в милости у них, достойных жертвы,
И в добром (их) расположении!
प्रेहि॒ प्रेहि॑ प॒थिभि॑: पू॒र्व्येभि॒र्यत्रा॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: परे॒युः । उ॒भा राजा॑ना स्व॒धया॒ मद॑न्ता य॒मं प॑श्यासि॒ वरु॑णं च दे॒वम् ॥
प्र । इ॒हि॒ । प्र । इ॒हि॒ । प॒थिऽभिः॑ । पू॒र्व्येभिः॑ । यत्र॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । प॒रा॒ऽई॒युः । उ॒भा । राजा॑ना । स्व॒धया॑ । मद॑न्ता । य॒मम् । प॒श्या॒सि॒ । वरु॑णम् । च॒ । दे॒वम् ॥
यत्र यस्मिन् स्थाने नः अस्माकं पूर्वे पुरातनाः पितरः पितामहादयः परेयुः पूर्व्येभिः पूर्वस्मिन् काले भवैः । अनादिकालप्रवृत्तैरित्यर्थः। पथिभिः मार्गैः हे मत्पितः तत्स्थानं प्रेहि प्रगच्छ शीघ्रं गच्छ। गत्वा च स्वधया अमृतान्नेन मदन्ता मदन्तौ तृप्यन्तौ राजाना राजानौ उभा उभौ यमं देवं द्योतमानं वरुणं च पश्यासि पश्य ॥
“Depart, depart, by the former paths by which our forefathers have departed; there shall you behold thetwo monarchs Yama and the divine Varuṇa rejoicing in the Svadhā.”
Go forth, go forth upon the ancient pathways whereon our sires of old have gone before us.
'Mere shalt thou look on both the Kings enjoying their sacred food, God Varuna and Yama.
Depart, depart, along those ancient pathways, On which have passed away our former fathers: There thou shalt see rejoicing in libations The two kings, Varuṇa the god and Yama.
Go forth, go forth along the ancient paths on which our ancient forefathers departed.
You will see both kings becoming exhilarated on the svadhā(-cry), Yama and Varuṇa the god.
Geh vor, geh vor auf jenen alten Wegen, auf denen unsre Ahnen heimgegangen; Die beiden Herrscher, die in Wonne schwelgen, Gott Varuna und Jama sollst du schauen.[300]
Geh hin, geh hin auf den früheren Wegen, auf denen unsere Vorväter verzogen sind. Beide Könige, die sich an der Geisterspeise ergötzen, den Yama und den Gott Varuna sollst du schauen.
Ступай, ступай прежними путями,
Куда (некогда) прошли наши отцы!
Обоих царей, радующихся поминальной жертве,
Яму и Варуну-бога ты должен будешь увидеть.
सं ग॑च्छस्व पि॒तृभि॒: सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्यो॑मन् । हि॒त्वाया॑व॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छस्व त॒न्वा॑ सु॒वर्चा॑: ॥
सम् । ग॒च्छ॒स्व॒ । पि॒तृऽभिः॑ । सम् । य॒मेन॑ । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेन॑ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् । हि॒त्वाय॑ । अ॒व॒द्यम् । पुनः॑ । अस्त॑म् । आ । इ॒हि॒ । सम् । ग॒च्छ॒स्व॒ । त॒न्वा॑ । सु॒ऽवर्चाः॑ ॥
हे मदीय पितः ततस्त्वं परमे उत्कृष्टे व्योमन् व्योमनि स्वर्गाख्ये स्थाने स्वभूतैः पितृभिः सह सं गच्छस्व । इष्टापूर्तेन श्रौतस्मार्तदानफलेन सं गच्छस्व । तत इष्टापूर्तेन सहागम्य अवद्यं पापं हित्वा परित्यज्य अस्तं व्रियमानाख्यं गृहम् एहि आगच्छ। ततः सुवर्चाः। तृतीयार्थे प्रथमा । सुवर्चसा शोभनदीप्तियुक्तेन तन्वा स्वशरीरेण सं गच्छस्व ॥
“Be united with the Pitṛs, with Yama, and with the fulfilment of your wishes in the highest heaven;discarding iniquity, return to your abode, and unite yourself to a luminous body.”
Meet Yama, meet the Fathers, meet the merit of free or ordered acts, in highest heaven.
Leave sin and evil, seek anew thy dwelling, and bright with glory wear another body.
Unite thou with the Fathers and with Yama, With thy good works' reward in highest heaven. To home return, all imperfection leaving. Unite with thine own body, full of vigour.
Unite with the forefathers, unite with Yama, with what has been sacrificed and bestowed, in the highest distant heaven.
Having left behind imperfection, come home again. Unite with your body in your full luster.
Vereine dich mit Jama und den Vätern, mit jedes Wunschs Gewähr im höchsten Himmel; Von Fehlern frei geh ein zu deiner Heimat, mit neuem Leib vereine dich erglänzend.
Tritt mit den Vätern zusammen, mit Yama, mit deinen Opfern und den anderen guten Werken im höchsten Himmel! Allen Makel zurücklassend komm wieder ins Haus; vereinige dich mit einem neuen Leib in blühender Kraft!
Соединись с отцами, со(единись) с Ямой,
С жертвами и (добрыми) деяниями на высшем небе!
Оставив (все) греховное, снова возвращайся домой!
Соединись с телом, полный жизненной силы!
अपे॑त॒ वी॑त॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ऽस्मा ए॒तं पि॒तरो॑ लो॒कम॑क्रन् । अहो॑भिर॒द्भिर॒क्तुभि॒र्व्य॑क्तं य॒मो द॑दात्यव॒सान॑मस्मै ॥
अप॑ । इ॒त॒ । वि । इ॒त॒ । वि । च॒ । स॒र्प॒त॒ । अतः॑ । अ॒स्मै । ए॒तम् । पि॒तरः॑ । लो॒कम् । अ॒क्र॒न् । अहः॑ऽभिः । अ॒त्ऽभिः । अ॒क्तुऽभिः॑ । विऽअ॑क्तम् । य॒मः । द॒दा॒ति॒ । अ॒व॒ऽसान॑म् । अ॒स्मै॒ ॥
श्मशाने पूर्वं स्थिता हे पिशाचादयः अतः अस्मात् प्रसृज्यमानदहनस्थानात् अपेत अपगच्छत। वीत विशेषेण गच्छत । वि सर्पत च । इदं स्थानं परित्यज्य नानाभावेन दूरतरं देशं गच्छतेत्यर्थः । पितरः अस्मै मृतयजमानस्यार्थाय एतं लोकम् इदं दहनस्थानम् अक्रन् । यमस्याज्ञयान्वकुर्वन् । यमः अपि अहोभिः दिवसैः अद्भिः अभ्युक्षणोदकैः अक्तुभिः रात्रिभिः व्यक्तं संगतम् । शुद्धिनिमित्तैः कालोदकादिभिः शोधितमित्यर्थः । अवसानं दहनस्थानम् अस्मै मृतयजमानस्यार्थाय ददाति दत्तवान् ॥
“Depart from hence, begone, go far off, (evil spirits); the Pitṛs have assigned this plural ce to him, yamahas given him a plural ce of cremation consecrated by days, streams and nights. To him-- (the departedworshipper].”
Go hence, depart ye, fly in all directions: this place for him the Fathers have provided.
Yama bestows on him a place to rest in adorned with days and beams of light and waters.
Begone, depart from here, disperse and scatter: For him the Fathers have prepared this dwelling. Yama bestows on him this place to rest in, A place by waters, days and nights distinguished.
(You all)—go away, go apart, and slink away from here. It is for him that the forefathers made this world.
A resting place anointed with waters through the days and nights Yama gives to him.
Geht fort von hier, verlasst ihn und zerstreut euch, schon schufen Väter ihm die sel'ge Stätte; Den Ruheort, wo alle Tag' und Nächte des Segens Ströme fliessen, gibt ihm Jama.
Weichet, entweichet, verkriechet euch von da: diesem haben die Väter jene Stätte bereitet. Einen durch Tage, Wasser, Nächte verschönten Rastort gewähret Yama diesem.
Уходите, расходитесь и расползайтесь отсюда!
Ему приготовили отцы это пристанище.
Яма дает ему место успокоения,
Украшенное днями, водами, ночами.
अति॑ द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था । अथा॑ पि॒तॄन्त्सु॑वि॒दत्राँ॒ उपे॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति ॥
अति॑ । द्र॒व॒ । सा॒र॒मे॒यौ । श्वानौ॑ । च॒तुः॒ऽअ॒क्षौ । श॒बलौ॑ । सा॒धुना॑ । प॒था । अथ॑ । पि॒तॄन् । सु॒ऽवि॒दत्रा॑न् । उप॑ । इ॒हि॒ । य॒मेन॑ । ये । स॒ध॒ऽमाद॑म् । मद॑न्ति ॥
हे अग्ने साधुना पथा समीचीनेन मार्गेण श्वानौ उभौ अति द्रव अतिक्रम्य गच्छ । यमसंबन्धिनौ यौ श्वानौ प्रेतस्य बाधकौ तौ परित्यज्य समीचीनेन मार्गेण प्रेतं नयेत्यर्थः । कीदृशौ श्वानौ । सारमेयौ । सरमा नाम काचित् प्रसिद्धा देवशुनी। तस्याः पुत्रौ चतुरक्षौ उपरिभागे पुनरप्यक्षिद्वयं ययोस्तादृशौ । अथ शोभनमार्गेण गमनानन्तरं ये पितरः यमेन सधमादं सहर्षं मदन्ति प्राप्नुवन्ति तान् सुविदत्रान् सुष्ठ्वभिज्ञान् पितॄन् उपेहि उपगच्छ॥ ॥ १५ ॥
“Pass by a secure path beyond the two spotted four-eyed dogs, the progeny of Saramā, and join thewise Pitṛs who rejoice joyfully with Yama.”
Run and outspeed the two dogs, Sarama's offspring, brindled, four-eyed, upon thy happy pathway.
Draw nigh then to the gracious-minded Fathers where they rejoice in company with Yama.
Run on thy path straight forward, past the two dogs, The sons of Saramā, four-eyed and brindled. Draw near thereafter to the bounteous Fathers, Who revel on in company with Yama.
Outrun the two dogs of Saramā’s breed, four-eyed and brindled, along the path that leads straight to the goal.
Then approach the forefathers who are good to find, who reach exhilaration in joint revelry with Yama.
Lauf graden Wegs vorbei an den zwei Hunden, der Sarama, die bunt sind und vieräugig, Geh dorthin zu den gabenreichen Vätern, die mit dem Jama in Genüssen schwelgen.
Eile an den beiden saramaischen Hunden, den vieräugigen, gefleckten, auf dem richtigen Wege vorbei und gelange zu den Vätern, die leicht zu finden sind, die mit Yama in gemeinsamen Gelage schwelgen!
Спеши мимо двух псов, потомков Сарамы,
Четырехглазых, пятнистых, по верному пути
И достигни отцов, которых легко найти,
Которые веселятся на общем пиру с Ямой!
यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒रक्षी॑ नृ॒चक्ष॑सौ । ताभ्या॑मेनं॒ परि॑ देहि राजन्त्स्व॒स्ति चा॑स्मा अनमी॒वं च॑ धेहि ॥
यौ । ते॒ । श्वानौ॑ । य॒म॒ । र॒क्षि॒तारौ॑ । च॒तुः॒ऽअ॒क्षौ । प॒थि॒रक्षी॒ इति॑ पथिऽरक्षी॑ । नृ॒ऽचक्ष॑सौ । ताभ्या॑म् । ए॒न॒म् । परि॑ । दे॒हि॒ । रा॒ज॒न् । स्व॒स्ति । च॒ । अ॒स्मै॒ । अ॒न॒मी॒वम् । च॒ । धे॒हि॒ ॥
हे राजन् हे यम ते त्वदीयौ यौ श्वानौ विद्येते ताभ्यां श्वभ्यां हे राजन् यम एनं प्रेतं परि देहि रक्षार्थं प्रयच्छ। कीदृशौ श्वानौ। रक्षितारौ यमगृहस्य रक्षकौ चतुरक्षौ अक्षिचतुष्टययुक्तौ पथिरक्षी मार्गस्य रक्षकौ नृचक्षसौ मनुष्यैः ख्याप्यमानौ । श्रुतिस्मृतिपुराणाभिज्ञाः पुरुषास्तौ प्रख्यापयन्ति । ताभ्यां श्वभ्यां दत्त्वा अस्मै प्रेताय स्वस्ति च क्षेममपि अनमीवं च रोगाभावम् अपि धेहि संपादय ॥
“Entrust him, O king, to your two dogs, which are your protectors, Yama, the four-eyed guardians of theroad, renowned by men, and grant him prosperity and health.”
And those two dogs of thine, Yama, the watchers, four-eyed, who look on men and guard the pathway,-
Entrust this man, O King, to their protection, and with prosperity and health endow him.
O King, to those two this dead man deliver, The two that are thy guardian dogs, O Yama, Four-eyed, observing men, the pathway watching. Bestow upon the dead man health and welfare.
Your two dogs, Yama, who are guardians, four-eyed guards of the path with their eyes on men—
to them deliver him, o king. Provide for him well-being and freedom from disease.
Den beiden Hunden, Jama, deinen Wächtern, die Pfad' beschirmen, Männer schaun, vieräugig, O König, denen gib beschützend diesen; verleih ihm Wohlsein ohne Leid und Krankheit.
Deine beiden Hunde, Yama, die vieräugigen Wächter, die den Weg bewachen, die mit dem Herrscherauge, denen vertraue ihn an, o König, und verleih ihm Glück und Gesundheit!
Два твоих пса, о Яма, – сторожа,
Четырехглазые, стерегущие путь, надзирающие за людьми.
Им его передай, о царь,
И надели его благополучием и здоровьем!
उ॒रू॒ण॒साव॑सु॒तृपा॑ उदुम्ब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ जनाँ॒ अनु॑ । ताव॒स्मभ्यं॑ दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्दाता॒मसु॑म॒द्येह भ॒द्रम् ॥
उ॒रु॒ऽन॒सौ । अ॒सु॒ऽतृपौ॑ । उ॒दु॒म्ब॒लौ । य॒मस्य॑ । दू॒तौ । च॒र॒तः॒ । जना॑न् । अनु॑ । तौ । अ॒स्मभ्य॑म् । दृ॒शये॑ । सूर्या॑य । पुनः॑ । दा॒ता॒म् । असु॑म् । अ॒द्य । इ॒ह । भ॒द्रम् ॥
यमस्य संबन्धिनौ दूतौ श्वानौ जनाँ अनु प्राणिनो लक्षीकृत्य सर्वत्र चरतः । कीदृशौ । उरूणसौ दीर्धनासिकायुक्तौ असुतृपौ परकीयान् प्राणान् स्वीकृत्य तैस् तृप्यन्तौ उदुम्बलौ उरुबलौ विस्तीर्णबलौ। तौ उभौ दूतौ सूर्याय दृशये सूर्यस्य दर्शनार्थम् अद्य दिने इह कर्मणि भद्रम् असुं समीचीनं प्राणं पुनः अस्मभ्यं दाताम् अदत्ताम् ॥
“The messengers of Yama, broad-nosed, and of exceeding strength, and satiating themselves with thelife (of mortals), hunt mankind; may they allow us this day a prosperous existence here, that we may look uponthe sun.”
Dark-hued, insatiate, with distended nostrils, Yama's two envoys roam among the People;
May they restore to us a fair existence here and to-day, that we may see the sunlight.
Broad-nosed and brown the messengers of Yama, Greedy of lives they rove among the people. May they give back to us a life propitious Here and to-day, that we may see the sunlight.
The two broad-nosed, reddish-brown messengers of Yama, stealers of lives, pursue the peoples.
Let these two here today grant a fortunate life again to us, to see the sun.
Des Jama Boten, braun, mit breiten Nasen, das Leben nehmend wandern durch die Völker; Sie mögen lang' die Sonn' uns schauen lassen, und diesem holdes Leben wieder schenken.
Die zwei breitnasigen Lebensräuber, die ..................., gehen als Yama´s Boten unter den Menschen um. Diese sollen uns heute hier das schöne Leben wiedergeben, auf daß wir die Sonne sehen können!
Два похитителя жизни, с широкими ноздрями, рыжеватые (?),
Два вестника Ямы, бродят они среди людей.
Пусть они снова сегодня здесь дадут нам
Счастливую жизнь, чтобы мы увидели солнце!
य॒माय॒ सोमं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः । य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अरं॑कृतः ॥
य॒माय॑ । सोम॑म् । सु॒नु॒त॒ । य॒माय॑ । जु॒हु॒त॒ । ह॒विः । य॒मम् । ह॒ । य॒ज्ञः । ग॒च्छ॒ति॒ । अ॒ग्निऽदू॑तः । अर॑म्ऽकृतः ॥
हे ऋत्विजः यमाय यमदेवतार्थं सोमं सुनुत । लतात्मकं सोममभिषुणुत । तथा यमार्थं हविः जुहुत । अग्निर्दूतो यस्मिन् यज्ञे सोऽयम् अग्निदूतः। अग्नेर्दूतत्वमन्यत्राम्नातम् - अग्निर्देवानां दूत आसीत् ' (तै. सं. २. ५. ८. ५) इति । अरंकृतः बहुभिर्देव्यैरलंकाररूपैर्युक्तः तादृशः यज्ञः यमं ह यममेव गच्छति ॥
“Pour out the Soma for Yama; to Yama offer the oblation, the decorated sacrifice of which Agni is themessenger proceeds to Yama.”
To Yama pour the Soma, bring to Yama consecrated gifts:
To Yama sacrifice prepared and heralded by Agni goes.
For Yama press the Soma juice, To Yama offering present. To Yama goes the sacrifice, Announced by Agni, well-prepared.
For Yama press the soma; for Yama pour the oblation.
To Yama goes the sacrifice, properly prepared, with Agni as messenger.
Dem Jama keltert Somasaft, ergiesst dem Jama Opfertrank; Zu Jama geht das Opfer hin, bereit, von Agni überbracht.
Dem Yama presset Soma, dem Yama opfert die Spende! Zu Yama geht das zubereitete Opfer, dessen Bote Agni ist.
Для Ямы выжимайте Сому!
Для Ямы возливайте жертвенный напиток!
К Яме направляется жертва,
Чей вестник – Агни, (хорошо) приготовленная.
य॒माय॑ घृ॒तव॑द्ध॒विर्जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत । स नो॑ दे॒वेष्वा य॑मद्दी॒र्घमायु॒: प्र जी॒वसे॑ ॥
य॒माय॑ । घृ॒तऽव॑त् । ह॒विः । जु॒होत॑ । प्र । च॒ । ति॒ष्ठ॒त॒ । सः । नः॒ । दे॒वेषु॑ । आ । य॒म॒त् । दी॒र्घम् । आयुः॑ । प्र । जी॒वसे॑ ॥
हे ऋत्विजः यूयं यमाय घृतवत् आज्येन संयुक्तं हविः पुरोडाशादिकं जुहोत जुहुत । प्र तिष्ठत च यमं यूयमुपतिष्ठध्वं च । देवेषु मध्ये सः यमो देवः प्र जीवसे प्रकृष्टजीवनार्थं नः अस्माकं दीर्घमायुः आ यमत् प्रयच्छतु ॥
“Offer the oblation of clarified butter to Yama, and stand near (to the altar); it is he who among the godsgives us a long life to live.”
Offer to Yama holy gifts enriched with butter, and draw near:
So may he grant that we may live long days of life among the Gods.
To Yama offering rich in ghee Present forthwith, and forward step. Let him direct us to the gods, That we may live a life prolonged.
For Yama pour the ghee-rich oblation and set it forth.
He will guide us to the gods, for us to live for a long lifetime.
Den fettversehnen Opfertrank ergiesst dem Jama, tretet vor; Er lenk uns zu den Göttern hin und lasse lang' uns leben noch.
Dem Yama opfert das schmalzige Opfer und tretet vor! Er soll sich für uns bei den Göttern verwenden, auf daß wir noch lange Zeit weiterleben.
Для Ямы жирный жертвенный напиток
Возлейте и выступите вперед!
Пусть он направляет нас среди богов,
Чтобы (мы) прожили долгий срок жизни!
य॒माय॒ मधु॑मत्तमं॒ राज्ञे॑ ह॒व्यं जु॑होतन । इ॒दं नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्य॒: पूर्वे॑भ्यः पथि॒कृद्भ्य॑: ॥
य॒माय॑ । मधु॑मत्ऽतमम् । राज्ञे॑ । ह॒व्यम् । जु॒हो॒त॒न॒ । इ॒दम् । नमः॑ । ऋषि॑ऽभ्यः । पू॒र्व॒ऽजेभ्यः॑ । पूर्वे॑भ्यः । प॒थि॒कृत्ऽभ्यः॑ ॥
हे ऋत्विजः यमाय राज्ञे मधुमत्तमम् अतिशयेन मधुरं हव्यं पुरोडाशादिकं हविः जुहोतन जुहुत । पूर्वजेभ्यः सृष्ट्यावादावुत्पन्नेभ्यः अत एव पूर्वेभ्यः अस्मत्तः पूर्वभाविभ्यः पथिकृद्भ्यः शोभनमार्गकारिभ्यः ऋषिभ्यः इदं प्रत्यक्षं यथा भवति तथा नमः अस्तु ॥
“Offer to the royal Yama this most sweet oblation; (let) this our adoration (be addressed) to the ancientsages, the first followers of (virtuous) paths.”
Offer to Yama, to the King, oblation very rich in meath:
Bow down before the Rsis of the ancient times, who made this path in days of old.
To Yama as a King present Oblation very honey-sweet. This homage is for seers of old. The ancient makers of the path.
For Yama the king pour the most honeyed oblation.
Here is homage to the seers born of old, to the age-old makers of the path.
Dem König Jama giesset nun die Butter zu, die süsseste; Bringt dies Gebet den Sehern dar, den alten, Wege bahnenden.
Dem König Yama opfert die süßeste Spende! Diese Verbeugung gilt den erstgeborenen Rishi´s, den früheren Wegbereitern.
Для Ямы-царя возлейте
Самый медовый жертвенный напиток!
Это поклонение – мудрецам, прежде рожденным,
Древним открывателям пути!
त्रिक॑द्रुकेभिः पतति॒ षळु॒र्वीरेक॒मिद्बृ॒हत् । त्रि॒ष्टुब्गा॑य॒त्री छन्दां॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आहि॑ता ॥
त्रिऽक॑द्रुकेभिः । प॒त॒ति॒ । षट् । उ॒र्वीः । एक॑म् । इत् । बृ॒हत् । त्रि॒ऽस्तुप् । गा॒य॒त्री । छन्दां॑सि । सर्वा॑ । ता । य॒मे । आऽहि॑ता ॥
त्रिकद्रुकेभिः । द्वितीयार्थे तृतीयैषा । त्रिकद्रुकान् । ज्योतिर्गौरायुरिति त्रयो यागविशेषास्त्रिकद्रुका उच्यन्ते । तान् प्रत्यङ्गभावाय संरक्षणार्थं च पतति । यमस्तान् प्राप्नोति । षट्संख्याकाः उर्वीः भूमीः कृताकृतप्रत्यवेक्षणाय प्राप्नोति । ताश्चोर्व्यः शाखान्तरमन्त्रे समाम्नाताः- ‘ षण्मोर्वीरंहसस्पान्तु द्यौश्च पृथिवी चापश्चौषधयश्चोर्क् च सूनृता च' इति । एकमित् एकमेव बृहत् महत् जगत् यमश्च प्रतिपालनीयः प्राप्नोति । किंच यानि त्रिष्टुब्गायत्र्यादीनि छन्दांसि सन्ति सर्वा ता सर्वाणि तानि च्छन्दांसि यमे आहिता आहितानि ऋत्विग्भिः स्तुतित्वेनावस्थितानि ॥ ॥ १६ ॥
“(Yama) acquires the three trikadruka saacrifices; the six earths, the one great (moving world); thetriṣṭubh, gāyatrī, all the sacred metres converge in Yama.”
Into the six Expanses flies the Great One in Trkadrukas.
The Gayatri, the Trstup, all metres in Yama are contained.
He flies with the Trikadrukas. Six are broad, but just one is lofty. The triṣṭubh, the gāyatrī, the meters—all these are established in Yama.
In die Trikadruka-Gefässe fällt der Soma; sechs Welträume, ein Hohes [der Himmel], Trischtubh und Gājatrī, und alle Versmasse beruhen auf Jama.
An den Trikadrukatagen fliegt er. Sechs Räume gibt es, das eine Hohe. Tristubh, Gayatri, die Metren, all diese sind auf Yama gestellt.
Во время (обрядов) трикадрука он пролетает
Шесть широких (пространств); одно – это высокое.
Триштубх, гаятри, размеры
Все эти для Ямы сложены.