Sukta 10.168
ऋषिअनिलो वातायनः
देवतावायुः
मन्त्र4
छन्दत्रिष्टुप्
वात॑स्य॒ नु म॑हि॒मानं॒ रथ॑स्य रु॒जन्ने॑ति स्त॒नय॑न्नस्य॒ घोष॑: । दि॒वि॒स्पृग्या॑त्यरु॒णानि॑ कृ॒ण्वन्नु॒तो ए॑ति पृथि॒व्या रे॒णुमस्य॑न् ॥
वात॑स्य । नु । म॒हि॒मान॑म् । रथ॑स्य । रु॒जन् । ए॒ति॒ । स्त॒नय॑न् । अ॒स्य॒ । घोषः॑ । दि॒वि॒ऽस्पृक् । या॒ति॒ । अ॒रु॒णानि॑ । कृ॒ण्वन् । उ॒तो इति॑ । ए॒ति॒ । पृ॒थि॒व्या । रे॒णुम् । अस्य॑न् ॥
वातस्य वायोः रथस्य रंहणशीलस्य महिमानं माहात्म्यं नु क्षिप्रं प्रब्रवीमि । अस्य वायोः घोषः शब्दः स्तनयन् गिरिगह्वरादिषु विविधं शब्दमुत्पादयन् रुजन् सर्वं स्थावरजङ्गमजातं भञ्जन् एति गच्छति । स च वायुः दिविस्पृक् दिवमाकाशं स्पृशन् व्याप्नुवन् अरुणानि अरूणवर्णानि विकृतरूपाणि दिगन्तराणि कृण्वन् कुर्वन् याति प्राप्नोति । उतो अपि च पृथिव्या भूमेः रेणुं पांसुम् अस्यन् गृहीत्वा सर्वत्र विक्षिपन् एति गच्छति । अत एव अरुणानि कृण्वन् इत्युक्तम् ॥
“(I proclaim) the greatness of the impetuous Vāyu, his voice spread thundering around; he movesalong sweeping the sky, tinting purple (the quarters of the horizon), he advances, raising the dust of the earth.”
O THE Wind's chariot, O its power and glory! Crashing it goes and hath a voice of thunder.
It makes the regions red and touches heaven, and as it moves the dust of earth is scattered.
Of Vāta's car I now will praise the greatness: Rending it speeds along; its noise is thunder. Touching the sky it flies, creating lightnings; Scattering dust it traverses earth's ridges.
Now (I shall proclaim) the greatness of Wind and of his
chariot: shattering as he goes; thundering is his sound.
Touching heaven as he drives, turning things red, and tossing up dust from the earth as he goes.
Des Windes grossen Wagen will ich preisen; zerbrechend eilt er, donnernd ist sein Rasseln; Am Himmel streicht er hin, die Röthen schaffend, und Staub aufwirbelnd geht er auf der Erde.
Die Macht von Vata´s Wagen will ich jetzo preisen: Zerbrechend geht er, donnernd ist sein Getöse. Zum Himmel reichend fährt er und macht die roten Farben und geht auf der Erde Staub aufwerfend.
(Я хочу провозгласить) сейчас величие Ваты, (его) колесницы:
Он движется, сокрушая, гремит его грохот.
Он едет, касаясь неба, создавая алые (тона).
А также движется он по земле, поднимая пыль.
सं प्रेर॑ते॒ अनु॒ वात॑स्य वि॒ष्ठा ऐनं॑ गच्छन्ति॒ सम॑नं॒ न योषा॑: । ताभि॑: स॒युक्स॒रथं॑ दे॒व ई॑यते॒ऽस्य विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॑ ॥
सम् । प्र । ई॒र॒ते॒ । अनु॑ । वात॑स्य । वि॒ऽस्थाः । आ । ए॒न॒म् । ग॒च्छ॒न्ति॒ । सम॑नम् । न । योषाः॑ । ताभिः॑ । स॒ऽयुक् । स॒ऽरथ॑म् । दे॒वः । ई॒य॒ते॒ । अ॒स्य । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । राजा॑ ॥
विष्ठाः विशेषणावस्थिताः पर्वताद्याः वातस्य वायोरनुगुणं सं प्रेरते संप्रगच्छन्ति । यदभिमुखो वायुर्वर्तते तदभिमुखाः प्रकम्पन्त इत्यर्थः । समनं न संग्राममिव एनं वायुं योषाः अश्वयोषितो वडवाः आ गच्छन्ति । ताभिः वडवाभिः स्वयुक् स्वयमेव युज्यमानं सरथं समानमेकं रथमारुह्य देवः दीप्यमानः वायुः ईयते गच्छति । ' ईङ् गतौ ' । अस्य विश्वस्य सर्वस्य भुवनस्य द्वितीयविकारभाजो भूतजातस्य राजा स्वामी भवति । यद्वा । समनं धृष्टं पुरुषं योषाः कामिन्य इव एवं वायुं तरुगुल्मादिरूपाः स्त्रियोऽभिगच्छन्ति । ताभिः सरथं सहरथं देव ईयत इति ॥
“Solid masses advance to meet the wind; the mares come to him as to battle; associated with themandin the same car the divinity proceeds, the sovereign of all this world.”
Along the traces of the Wind they hurry, they come to him as dames to an assembly.
Borne on his car with these for his attendants, the God speeds forth, the universe's Monarch.
The hosts of Vāta onward speed together: They haste to him as women to a concourse. The god with them upon the same car mounted, The king of all this universe speeds onward.
The dispersed eddies of the Wind press forward together following (him). They go to him, like girls to a festive gathering.
Yoked together with them on the same chariot, the god speeds on as king of this whole world.
Ihm eilen nach des Windes weite Flüge, und gehn zu ihm wie zu dem Fest die Jungfraun, Mit ihnen eilt der Gott auf gleichem Wagen vereint der König dieses ganzen Weltalls.
Hinterdrein erheben sich alle Arten des Windes; sie kommen zu ihm wie Frauen zur Hochzeit. Mit ihnen zusammen fährt der Gott auf gleichem Wagen, der König dieser ganzen Welt.
Вслед за Ватой устремляются (все) виды ветров.
Они мчатся к нему, как женщины на праздничное собрание.
Вместе с ними на одной колеснице едет бог,
Царь всего этого мироздания.
अ॒न्तरि॑क्षे प॒थिभि॒रीय॑मानो॒ न नि वि॑शते कत॒मच्च॒नाह॑: । अ॒पां सखा॑ प्रथम॒जा ऋ॒तावा॒ क्व॑ स्विज्जा॒तः कुत॒ आ ब॑भूव ॥
अ॒न्तरि॑क्षे । प॒थिऽभिः । ईय॑मानः । न । नि । वि॒श॒ते॒ । क॒त॒मत् । च॒न । अह॒रिति॑ । अ॒पाम् । सखा॑ । प्र॒थ॒म॒ऽजाः । ऋ॒तऽवा॑ । क्व॑ । स्वि॒त् । जा॒तः । कुतः॑ । आ । ब॒भू॒व॒ ॥
अन्तरिक्षे नभसि विद्यमानैः पथिभिः मार्गैः ईयमानः गच्छन् वायुः कतमच्चनाहः एकमपि दिनं न नि विशते नोपविशति । किंतु सर्वदैव गच्छति । ' नेर्विशः ' ( पा. सू. १. ३. १७) इत्यात्मनेपदम् । अपि च अपाम् उदकानां सखा । ' वायुर्वै वृष्ट्या ईशे ' ( तै. सं. २ .४. ९. १) इति श्रुतेः । प्रथमजाः सर्वेभ्यः प्राणिभ्यः पूर्वोत्पन्न एव ऋतावा सत्यवान् यज्ञवान् वा एवंभूतो वायुः क्व स्वित् कुत्र खलु देशे जातः उत्पन्नः कुतः कस्माच्च देशान्निष्क्रम्य आ बभूव इदं सर्वं जगद्व्याप्नोत् । सर्वदा सर्वत्र वर्तमानत्वादस्योत्पत्तिर्व्याप्तिप्रकारश्च न केनापि ज्ञातुं शक्यत इत्यर्थः ॥
“Traversing the firmament by its paths, (Vāyu) rests not for a single day; the friend of the waters, thefirst-born, the utterer of truth-- where has he been genitive rated, whence was he manifested?”
Travelling on the paths of air's midregion, no single day doth he take rest or slumber.
Holy and earliest-born, Friend of fhe waters, where did he spring and from what region came he?
In air, along his pathways speeding onward, Never on any day he tarries resting. The first-born order-loving friend of waters: Where was he born, and whence has he arisen?
Speeding along the paths in the midspace, he does not settle down on any single day.
Comrade of the waters, the first-born abiding by truth—where was he born? from where has he arisen?
Wenn er dahin eilt auf der Lüfte Pfaden, so kehrt er nimmer ein an keinem Tage, Der erstgeborne, heil'ge Freund der Fluten, wo ist geboren er? von woher kam er?
Auf Wegen durch die Luft fahrend rastet er auch nicht einen Tag. Der Gewässer Freund, der Erstgeborene, Regelmäßige, wo mag er geboren sein, von wannen ist er gekommen?
Он ездит взад-вперед по путям воздушного пространства,
Не успокаивается ни в какой день.
Друг вод, перворожденный, преданный закону.
Где он родился, откуда возник?
आ॒त्मा दे॒वानां॒ भुव॑नस्य॒ गर्भो॑ यथाव॒शं च॑रति दे॒व ए॒षः । घोषा॒ इद॑स्य शृण्विरे॒ न रू॒पं तस्मै॒ वाता॑य ह॒विषा॑ विधेम ॥
आ॒त्मा । दे॒वाना॑म् । भुव॑नस्य । गर्भः॑ । य॒था॒ऽव॒शम् । च॒र॒ति॒ । दे॒वः । ए॒षः । घोषाः॑ । इत् । अ॒स्य॒ । शृ॒ण्वि॒रे॒ । न । रू॒पम् । तस्मै॑ । वाता॑य । ह॒विषा॑ । वि॒धे॒म॒ ॥
अयं वायुः देवानाम् इन्द्रादीनामपि आत्मा जीवरूपेण तेष्ववस्थानात् भुवनस्य अपि भूतजातस्य गर्भः गर्भवत्प्राणरूपेणान्तर्वर्तमानः एषः ईदृशः देवः यथावशं यथाकामं यथेच्छं चरति वर्तते । अनिवारितगतिः सन् क्वचिच्छीघ्रं गच्छति क्वचिच्छनैर्गच्छति कुतश्चिच्छरीरान्निष्क्रामति अन्यच्च शरीरं प्रविशतीत्येवं यथेच्छं वर्तत इत्यर्थः । अस्य वायोरागच्छतः घोषा इत् शब्दा एव शृण्विरे श्रूयन्ते । रूपं स्वरूपं तु न दृश्यते नीरूपत्वात् । अदृग्विषयत्वेन शब्देनैवानुमीयत इत्यर्थः । तस्मै वाताय वायवे हविषा चरुपुरोडाशादिलक्षणेन विधेम परिचरेम ॥ ॥ २६ ॥
“The soul of the gods, the germ of the world, this divinity moves according to his plural asure; his voicesare heard, his form is not (seen); let us worship that Vāta with oblations. nutritious life-sustaining (waters); Rudra, have compassion upon the food which has feet.”
Germ of the world, the Deities' vital spirit, this God moves ever as his will inclines him.
His voice is heard, his shape is ever viewless. Let us adore this Wind with our oblation.
Of gods the breath, and of the world the offspring, This god according to his liking wanders. His sound is heard, his form is never looked on: That Vāta let us worship with oblation.
The breath of the gods, the embryo of the world, this god wanders as he wishes.
Only his sounds are heard, not his form. To him, to the Wind, we would do honor with our oblation.
Der Götter Seele und des Weltalls Sprössling, bewegt der Gott sich, wie es ihn gelüstet, Sein Rauschen nur vernimmt man, nicht sein Aussehn, lasst diesem Winde uns mit Opfer dienen.
Die Seele der Götter, das Kind der Welt, wandelt dieser Gott, wo er will. Sein Getöse hört man - nicht seine Gestalt. Diesem Sturmwind lasset uns mit Opfer dienen.
Дыхание богов, зародыш мироздания,
По (своей) воле странствует этот бог.
Слышат только его грохот, (а) облика не (видят).
Этого Вату мы хотим почтить жертвенным возлиянием.