Sukta 10.174
ऋषिअभीवर्तः
देवताराज्ञस्तुतिः
मन्त्र5
छन्दअनुष्टुप्
अ॒भी॒व॒र्तेन॑ ह॒विषा॒ येनेन्द्रो॑ अभिवावृ॒ते । तेना॒स्मान्ब्र॑ह्मणस्पते॒ऽभि रा॒ष्ट्राय॑ वर्तय ॥
अ॒भि॒ऽव॒र्तेन॑ । ह॒विषा॑ । येन॑ । इन्द्रः॑ । अ॒भि॒ऽव॒वृ॒ते । तेन॑ । अ॒स्मान् । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । अ॒भि । रा॒ष्ट्राय॑ । व॒र्त॒य॒ ॥
अभीवर्तेनेति पञ्चर्चं त्रयोविंशं सूक्तमाङ्गिरसस्याभीवर्ताख्यस्यार्षमानुष्टुभम्। पूर्ववद्राजस्तुतिर्देवता। तथा चानुक्रान्तम्। अभीवर्तेन पञ्चाभीवर्त इति। पुरोहित इदं सूक्तं राजानं युद्धाय कृतसन्नाहं वाचयीत। सूत्र्यते हि। अथैनं सारयमाणमुपारुह्याभीवर्तं वाचयति। आ. गृ. ३-१२-१२। इति॥अभीवर्तेन अभिगच्छत्यनेनेत्यभीवत्रः। करने घञ्। थाथादिस्वरेणोत्तरपदान्तोदात्तत्वम्। उपसर्गस्य घञ्यमनुष्ये बहुलम्। पा. ६-३-१२२। इति दीर्घः। ईदृशेन येन हविषा साधनेनेन्द्रोऽभिववृते सर्वमभिजगाम तेन हविषेष्टवतोऽस्मान् हे ब्रह्मणस्पते राष्ट्राय राज्यं प्राप्तुमभिवर्तय। अभिगमय॥१॥
“By the abhivarta oblation, whereby Indra has conquered (everything), do you, O Brahmaṇaspati, bringname is suggested by the repetition of the derivatives of abhivṛti].”
WITH offering for success in fight whence Indra was victorious.
With this, O Brahmanaspati, let us attain to royal sway.
The Over-rolling oblation with which Indra rolled over (his enemies), with that, o Brahmaṇaspati, make us roll to kingship.
Durch Opfer, welches Sieg verleiht, durch das auch Indra Sieg gewann, Durch das lass, o Gebetes Herr, zur Herrschaft siegreich kommen uns.
Mit dem Oberhandopfer durch das Indra die Oberhand bekam, mit dem gib uns, Brahmanaspati, zur Herrschaft die Oberhand!
(Все)превосходящей жертвой,
С помощью которой Индра (все) превзошел,
Ею сделай нас, о Брахманаспати,
Превосходящими (все) – для господства!
अ॒भि॒वृत्य॑ स॒पत्ना॑न॒भि या नो॒ अरा॑तयः । अ॒भि पृ॑त॒न्यन्तं॑ तिष्ठा॒भि यो न॑ इर॒स्यति॑ ॥
अ॒भि॒ऽवृत्य॑ । स॒ऽपत्ना॑न् । अ॒भि । याः । नः॒ । अरा॑तयः । अ॒भि । पृ॒त॒न्यन्त॑म् । ति॒ष्ठ॒ । अ॒भि । यः । नः॒ । इ॒र॒स्यति॑ ॥
हे राजन् सपत्नान् शत्रून् अभिवृत्य अभितो गमयित्वा नः अस्माकं याः अरातयः अदानशीलाः प्रजाः सन्ति त अपि अभि तिष्थ अभिभव। पृतन्यन्तं पृतनाः सेना आत्मन इच्छन्तं युयुत्सुं च अभि तिष्ठ। पृतनाशब्दात् क्यचि कव्यध्वरपृतनस्य इत्यन्तलोपः। यः च नः अस्मभ्यं इरस्यति ईर्ष्यति। इरस् तिरस् ईर्ष्यायां कण्ड्वादिः। तमपि अभि तिष्ठ। यद्वा। प्रकृतो ब्रह्मणस्पतिरेवात्रापि सम्बोध्यः॥२॥
“Having overcome our rivals, and those who are our enemies, do you attack him who assails us, andhim who behaves insolently towards us.”
Subduing those who rival us, subduing all malignities,
Withstand the man who menaces, withstand the man who angers us.
Having rolled over the rivals, over those who are hostile to us,
stand over the one who gives battle, over the one who is envious of us.
Besiege, die uns feindlich sind und unsre Nebenbuhler auch; Dem, der uns angreift, widersteh, besiege jeden, der uns zürnt.
Den Nebenbuhlern über, denen über, die unsere Neider sind, übermeistere den Feindseligen, den der auf uns eifersüchtig ist.
Превзойдя соперников,
Пре(взойдя тех,) кто наши неприятели,
Покори сопротивляющегося,
По(кори того,) кто нам завидует!
अ॒भि त्वा॑ दे॒वः स॑वि॒ताभि सोमो॑ अवीवृतत् । अ॒भि त्वा॒ विश्वा॑ भू॒तान्य॑भीव॒र्तो यथास॑सि ॥
अ॒भि । त्वा॑ । दे॒वः । स॒वि॒ता । अ॒भि । सोमः॑ । अवीवृतत् । अ॒भि । त्वा॒ । विश्वा॑ । भू॒तानि॑ । अ॒भि॒ऽव॒र्तः । यथा॑ । अस॑सि ॥
हे राजन् देवो दानादिगुणयुक्तः सविता त्वा त्वामभ्यवीवृतत्। अभिवर्तयतु। अभिगमयतु राष्ट्रम्। सोमश्चाभिवर्तयतु। विश्वा विश्वानि सर्वाण्यपि भूतानि पृथिव्यादीनि त्वामभि वर्तयन्तु। यथा येन प्रकारेण त्वमभीवर्तोऽसि। अभितः सर्वत्र वर्तमानो भवसि। अस्तेश्छान्दसः शपो लुगभावः॥३॥
“May te divine Savitā, may Soma establish you, (rājā), may all beings establish you, so that youmay be supreme.”
Soma and Savitar the God have made thee a victorious King
All elements have aided thee, to make thee general conqueror.
God Savitar has made you—Soma has made you roll over—
made you roll over all creatures, so that you will be an Over-roller.
Zum Sieg hat dich Gott Savitar, zum Siege Soma dich geführt, Zum Siege alle Wesen dich damit du ganz der Sieger seist.
Dir hat Gott Savitri, dir Soma die Oberhand gegeben, dir über alle Geschöpfe, auf das du die Oberhand behaltest.
Превосходящий (все) тебя сделал
Бог Савитар, пре(восходящим все) – сома,
Тебя – пре(восходящим) все существа,
Чтобы было у тебя превосходство!
येनेन्द्रो॑ ह॒विषा॑ कृ॒त्व्यभ॑वद्द्यु॒म्न्यु॑त्त॒मः । इ॒दं तद॑क्रि देवा असप॒त्नः किला॑भुवम् ॥
येन॑ । इन्द्रः॑ । ह॒विषा॑ । कृ॒त्वी । अभ॑वत् । द्यु॒म्नी । उ॒त्ऽत॒मः । इ॒दम् । तत् । अ॒क्रि॒ । दे॒वाः॒ । अ॒स॒प॒त्नः । किल॑ । अ॒भु॒व॒म् ॥
येन हविषास्माभिर्दत्तेन माद्यन्निन्द्रः कृत्वी वृत्रवधादेः कर्मणः कर्ता भवत् द्युम्नी। द्युम्नं द्योततेर्यशो वान्नं वा। तद्वान् अत एवोत्तम उत्कृष्टतमश्चाभवत् तदिदं हविर्हे देवाः अक्रि। अकारि। यद्वा। अहमकार्षम्। अत एवाहमसपत्नः किलाभुवम्। शत्रुरहितोऽप्यभवं खलु॥४॥
“That oblation whereby Indra became heroic, renowned and eminent, I have offered, O gods, (to you),may I become freed from my rivals.”
Oblation, that which Indra. gave and thus grew glorious and most high,-
This have I offered, Gods! and hence now, verily, am rivalless.
The oblation through which Indra, when he performed it, became the highest brilliant one,
that (oblation) I have now performed, o gods: I have therefore become without rivals.
Dies Opfer, Götter, ist gebracht, durch welches, als es dargebracht, Sehr gross und kräftig Indra ward; von Nebenbuhlern bin ich frei.
Mit welcher Opferspende Indra opferte und der Glänzende, Höchste wurde, diese habe ich, ihr Götter, jetzt vollzogen. Ich ward wirklich ohne Nebenbuhlerinnen.
(Та) жертва, совершив которую, Индра
Стал сверкающим, самым высшим,
Ее я совершил, о боги.
Воистину, не стало у меня соперников!
अ॒स॒प॒त्नः स॑पत्न॒हाभिरा॑ष्ट्रो विषास॒हिः । यथा॒हमे॑षां भू॒तानां॑ वि॒राजा॑नि॒ जन॑स्य च ॥
अ॒स॒प॒त्नः । स॒प॒त्न॒ऽहा । अ॒भिऽरा॑ष्ट्रः । वि॒ऽस॒स॒हिः । यथा॑ । अ॒हम् । ए॒षाम् । भू॒ताना॑म् । वि॒ऽराजा॑नि । जन॑स्य । च॒ ॥
सपत्नहा सपत्नानां शत्रूणां हन्ता अत एवासपत्नः शत्रुरहितोऽहमभूवम्। अभिराष्ट्रोऽभिगतराष्ट्रः प्राप्तराज्यः सन् विषासहिः शत्रूणां विशेषेणाभिभविता चाभूवम्। यथा येन प्रकारेणाहमेषां दृश्यमानानां सर्वेषां भूतानां प्राणिनां जनस्य च सेवकस्यामत्यादेश्च विराजानि यथेश्वरो भवानि तथा सपत्नहा विषासहिश्चा भूवमित्यर्थः॥५॥
“May I become without a rival, the destroyer of my rivals, obtaining the sovereignty, overcoming (myfoes) so that I may reign over these beings and over my people.”
Slayer of rivals, rivalless, victorious, with royal sway,
Over these beings may I rule, may I be Sovran of the folk.
Without rivals, rival-smiting, (rolling) to kingship, widely victorious— so that I will rule widely over these creatures and over the people.
Von Nebenbuhlern sei ich frei, sie tödtend, siegend, Haupt des Reichs, Damit ich diese Männer hier beherrsche und das ganze Volk.
Auf daß ich ohne Nebenbuhler, die Nebenbuhler tötend, das Reich beherrschend, ein Bezwinger, über diese Geschöpfe und das Volk herrsche.
Без соперников, убийца соперников,
Захватчик владений, покоритель, (хочу,)
Чтобы стал я править
Этими существами и народом!