Sukta 10.181
ऋषिप्रथो वासिष्ठः
देवताविश्वेदेवाः
मन्त्र3
छन्दत्रिष्टुप्
प्रथ॑श्च॒ यस्य॑ स॒प्रथ॑श्च॒ नामानु॑ष्टुभस्य ह॒विषो॑ ह॒विर्यत् । धा॒तुर्द्युता॑नात्सवि॒तुश्च॒ विष्णो॑ रथंत॒रमा ज॑भारा॒ वसि॑ष्ठः ॥
प्रथः॑ । च॒ । यस्य॑ । स॒ऽप्रथः॑ । च॒ । नाम॑ । आनु॑ऽस्तुभस्य । ह॒विषः॑ । ह॒विः । यत् । धा॒तुः । द्युता॑नात् । स॒वि॒तुः । च॒ । विष्णोः॑ । र॒थ॒म्ऽत॒रम् । आ । ज॒भा॒र॒ । वसि॑ष्ठः ॥
यस्य वसिष्ठस्य प्रथः नाम पुत्रो यस्य भरद्वाजस्य सप्रथः नाम पुत्रः तयोर्मध्ये वसिष्ठः आनुष्टुभस्य अनुष्टुप्छन्दसा युक्तस्य हविषः घर्माख्यस्य यत् हविः हविष्ट्वापादकं रथन्तरम् । रथरंहःसाधनं साम तद्रथन्तरम् । धातुः धातृसंज्ञाद्देवात् द्युतानात् द्योतमानात् सवितुश्च विष्णोः च आ जभार आजहार । हृतवान् ॥ ' हृग्रहोर्भः ' हति भत्वम् । रथशब्दोपपदात्तरतेः संज्ञायां ' भृतॄवृजि० ' इति खच् । ' अरुर्द्विषदजन्तस्य इति मुमागमः ॥
“Vasiṣṭha, whos (son) is Pratha by name, and whose (son) is Sapratha, has (with them) borne awayfrom Dhāta, and from the radiant Savitā, and from Viṣṇu, the rathantara portion of the oblation which isoffered with the anuṣṭup verse.”
VASISTHA mastered the Rathantara, took it from radiant Dhatar, Savitar, and Visnu,
Oblation, portion of fourfold oblation, known by the names of Saprathas and Prathas.
Whose name is “Spread” and “Wide-spread,” which is the oblation of the oblation in anuṣṭubh meter:
from the flashing Founder and from Savitar and Viṣṇu has Vasiṣṭha
carried here the Rathaṃtara.
Den Opfertrank, der zu dem aus vier Theilen bestehenden Opfertrank gehört, und den man die Ausbreitung [práthas] und den weit ausgedehnten [sapráthas] nennt, und das rathamtnará-Lied hat Vasischtha vom glänzenden Dhātar, vom Savitar und Vischnu empfangen.
Dessen Name Prathas und Saprathas ist, was das Opfer des anustubhischen Opfers ist: vom glänzenden Schöpfer und von Savitri und Vishnu hat Vasistha das Rathantara geholt.
Чье имя распространение и далеко распространенный,
Кто жертва от жертвы, сопровождаемый (стихом) ануштубх -
От сверкающего Дхатара и от Савитара, от Вишну
Васиштха принес (напев) ратхантара.
अवि॑न्द॒न्ते अति॑हितं॒ यदासी॑द्य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ पर॒मं गुहा॒ यत् । धा॒तुर्द्युता॑नात्सवि॒तुश्च॒ विष्णो॑र्भ॒रद्वा॑जो बृ॒हदा च॑क्रे अ॒ग्नेः ॥
अवि॑न्दन् । ते । अति॑ऽहितम् । यत् । आसी॑त् । य॒ज्ञस्य॑ । धाम॑ । प॒र॒मम् । गुहा॑ । यत् । धा॒तुः । द्युता॑नात् । स॒वि॒तुः । च॒ । विष्णोः॑ । भ॒रत्ऽवा॑जः । बृ॒हत् । आ । च॒क्रे॒ । अ॒ग्नेः ॥
ते धात्रादयः तत् अविन्दन् अलभन्त यत् बृहत्सामाख्यं घर्मस्य हविषः संस्कारकम् अतिहितं तिरोहितम् आसीत् । यत् च बृहत्साम यज्ञस्य ज्योतिष्टोमादेः परमम् उत्कृष्टं धाम धारकं शरीरभूतं वा गुहा गुहायामस्मदादिविषये निहितमासीत् तत्ते धात्रादयोऽलभन्त । तेभ्यः अग्नेः च सकाशात्तत् बृहत् साम भरद्वाजः ऋषिः आ चक्रे आभिमुख्येन कृतवान् । आहृतवानित्यर्थः ॥
“They discovered (the Bṛhat) which has been put away, the most excellent substance of the sacrificewhich was hidden; Bharadvāja took the Bṛhat from Dhātā, the radiant Savitā, Viṣṇu, and Agni.”
These sages found what lay remote and hidden, the sacrifice's loftiest secret essence.
From radiant Dhatar, Savitar, and Visnu, from Agni, Bharadvaja brought the Brhat.
They found what was placed beyond, what was the highest hidden domain of the sacrifice:
from the flashing Founder and from Savitar and Viṣṇu, from Agni, has Bharadvāja brought here the Br̥hat.
Es fanden diese das, was verborgen war, die höchste Stätte des Opfers, die ins Versteck gelegt war; und das bṙhát-Lied hat sich Bharadvādscha herbeigeschafft vom glänzenden Dhātar, vom Savitar und Vischnu.
Die fanden es, das entrückt war, was die höchste Geheimform des Opfers ist: vom glänzenden Schöpfer und von Savitri und Vishnu, von Agni, hat Bharadvaja das Brihat geholt.
Они нашли (то,) что было спрятано,
Высшую форму жертвы, которая сокрыта.
От сверкающего Дхатара и от Савитара, от Вишну
Бхарадваджа получил себе брихат, (а также) от Агни.
ते॑ऽविन्द॒न्मन॑सा॒ दीध्या॑ना॒ यजु॑: ष्क॒न्नं प्र॑थ॒मं दे॑व॒यान॑म् । धा॒तुर्द्युता॑नात्सवि॒तुश्च॒ विष्णो॒रा सूर्या॑दभरन्घ॒र्ममे॒ते ॥
ते । अ॒वि॒न्द॒न् । मन॑सा । दीध्या॑नाः । यजुः॑ । स्क॒न्नम् । प्र॒थ॒मम् । दे॒व॒ऽयान॑म् । धा॒तुः । द्युता॑नात् । स॒वि॒तुः । च॒ । विष्णोः॑ । आ । सूर्या॑त् । अ॒भ॒र॒न् । घ॒र्मम् । ए॒ते ॥
ते धात्रादयः दीध्यानाः दीप्यमानाः सन्तः मनसा बुद्ध्या अविन्दन् अलभन्त । किं तत् । यजुः यागसाधनं स्कन्नं स्कन्दनीयमासेचनीयं प्रवृञ्जनसाधनं प्रथमं मुख्यं देवयानं देवानां प्राप्तिसाधनं घर्मम् । एवं धात्रादिभिः प्रथममुपलब्धं तं घर्मं धातुः द्योतमानात् सवितुः विष्णोः सूर्यात् च एते ऋत्विजः आ अभरन् आहरन् । आनीतवन्त इत्यर्थः ॥ ॥ ३९ ॥
“Those brilliant deities discovered by their intelligence the principal means of sacrifice which has to beeffused, whichleads to the gods; these (priests) have taken the Gharma from Dhātā, the radiant Savitā andViṣṇu.”
They found with mental eyes the earliest Yajus, a pathway to the Gods, that had descended.
From radiant Dhitar, Savitar, and Visnu, from Surya did these sages bring the Gharma.
They found, as they reflected with their mind, the yajus that sprang forth first, going the way of the gods:
from the flashing Founder and from Savitar and Viṣṇu, from the sun, have they carried here the hot milk (gharma).
Sie fanden im Geiste erwägend die erste vordringende zu den Göttern gehende Götterverehrung [yájus]; und das gharma-Lied brachten diese herbei vom glänzenden Dhātar, von Savitar und Vischnu.
Die fanden im Geiste nachsinnend den ersten Opferspruch Yajus, der entsprungen den Götterweg gegangen war. Vom glänzenden Schöpfer, und von Savitri und Vishnu, von der Sonne holten diese den Gharma.
Они нашли, увидев мыслью,
Жертвенную формулу, пробившуюся первой на путь богов.
От сверкающего Дхатара и от Савитара, от Вишну,
От Сурьи они принесли (жертву) гхарма.