Sukta 10.24
ऋषिविमद ऐन्द्रः प्राजापत्यो वा वसुकृद्वा वासुक्रः
देवताइन्द्रः
मन्त्र6
छन्दआस्तारपङ्क्तिः
इन्द्र॒ सोम॑मि॒मं पि॑ब॒ मधु॑मन्तं च॒मू सु॒तम् । अ॒स्मे र॒यिं नि धा॑रय॒ वि वो॒ मदे॑ सह॒स्रिणं॑ पुरूवसो॒ विव॑क्षसे ॥
इन्द्र॑ । सोम॑म् । इ॒मम् । पि॒ब॒ । मधु॑ऽमन्तम् । च॒मू इति॑ । सु॒तम् । अ॒स्मे इति॑ । र॒यिम् । नि । धा॒र॒य॒ । वि । वः॒ । मदे॑ । स॒ह॒स्रिण॑म् । पु॒रु॒व॒सो॒ इति॑ पुरुऽवसो । विव॑क्षसे ॥
हे इन्द्र त्वम् इमम् ईदृशं सोमं पिब । कीदृशम् । मधुमन्तं मधुररसोपेतं चमू चम्वोः अधिषवणफलकयोः सुतम् अभिषुतम् । तदनन्तरं पुरुवसो बहुधन हे इन्द्र वः तव विमदे विशेषेण सोमजन्यमदे सति अस्मे अस्मासु रयिं धनं नि धारय नितरां स्थापय । कीदृशम् । सहस्रिणं सहस्रसंख्यायुक्तम् । प्रभूतमित्यर्थः । त्वया दत्तेन धनेन यस्माद्वयं पुनरपि त्वदर्थं यागं कुर्मः तस्मादस्मासु धनं निधेहीत्यर्थः । अतः कारणात् विवक्षसे । महन्नामैतत् । त्वं महान् भवसि ॥
“Drink, Indra, this most sweet Soma, expressed by the plural nks (of the Soma-press), then bestow uponus riches in your exhilaration; thousandfold (riches), lord of infinite wealth; you are mighty.”
O INDRA, drink this Soma, pressed out in the mortar, full of sweets.
Send down to us great riches,-at your glad carouse-in thousands, O Most healthy. Thou art waxing great.
O Indra, drink this honeyed soma pressed in the cup;
lay down for us a foundation of wealth in thousands, o you of
many goods.
– In my exhilaration I wish to acclaim you (gods).
Trink, Indra, diesen Soma hier, den süssen ausgepressten Trank Verleih uns tausendfachen Schatz, o güterreicher, zum Besitz.
Indra, trink diesen süßen Soma, der in dem Camugefäß ausgepreßt ist. Uns verleih Reichtum, tausendfältigen, du Schatzreicher - in der Begeisterung will ich es euch verkünden.
О Индра, пей этого сому,
Полного сладости, выжатого в чане!
Надели нас тысячным богатством, о обильный благами -
В опьянении (сомой) я хочу вам (это) провозгласить.
त्वां य॒ज्ञेभि॑रु॒क्थैरुप॑ ह॒व्येभि॑रीमहे । शची॑पते शचीनां॒ वि वो॒ मदे॒ श्रेष्ठं॑ नो धेहि॒ वार्यं॒ विव॑क्षसे ॥
त्वाम् । य॒ज्ञेभिः॑ । उ॒क्थैः । उप॑ । ह॒व्येभिः॑ । ई॒म॒हे॒ । शची॑ऽपते । श॒ची॒न॒म् । वि । वः॒ । मदे॑ । श्रेष्ठ॑म् । नः॒ । धे॒हि॒ । वार्य॑म् । विव॑क्षसे ॥
हे इन्द्र वयं यज्ञेभिः यज्ञैः सोमयागादिभिः उक्थैः शस्त्रलक्षणैः स्तोत्रैः हव्येभिः हव्यैः पुरोडाशादिभिश्च । उपेत्युपसर्गश्रुतेर्योग्यपदाध्याहारः । त्वाम् उपेत्य ईमहे अभिलषितं धनं याचामहे । अतो हे शचीपते कर्मणां पालयितः त्वं कैषांचित्कर्मणां पालको न भवसीति न किंतु शचीनां सर्वेषां कर्मणां पालको भवसीत्यर्थः । एवं याचितस्त्वं नः अस्मभ्यं वा वरणीयं श्रेष्ठं प्रशस्ततमं पश्वादिधनं धेहि देहि । शिष्टं स्पष्टम् ॥
“We solicit you with sacrifices, with prayers, with oblations; lord of all pious acts, grant us in yourexhilaration, excellent and desirable (affluence); you are mighty.”
To thee with sacrifices, with oblations, and with lauds we come.
Lord of all strength and power, grant-at your glad carouse-the best choiceworthy treasure. Thou art waxing great.
We beseech you with sacrifices, recitations, and oblations:
o power-lord of power, set in place for us the best that can be chosen. – In my exhilaration I wish to acclaim you (gods).
Dich gehen wir mit Opfern an, mit Sprüchen und mit Opferguss; O du der Kräfte starker Herr, verleihe uns das beste Gut.
Dir nahen wir mit Opfergebeten, mit Lobgedichten, mit Spenden. Du Herr der Kräfte, bring uns die beste Wunschgabe - in der Begeisterung will ich es euch verkünden.
Мы приближаемся к тебе с жертвами,
Хвалами, возлияниями.
О повелитель сил, дай нам лучший избранный дар –
В опьянении (сомой) я хочу вам (это) провозгласить.
यस्पति॒र्वार्या॑णा॒मसि॑ र॒ध्रस्य॑ चोदि॒ता । इन्द्र॑ स्तोतॄ॒णाम॑वि॒ता वि वो॒ मदे॑ द्वि॒षो न॑: पा॒ह्यंह॑सो॒ विव॑क्षसे ॥
यः । पति॑म् । वार्या॑णाम् । असि॑ । र॒ध्रस्य॑ । चो॒दि॒ता । इन्द्र॑ । स्तो॒तॄ॒णाम् । अ॒वि॒ता । वि । वः॒ । मदे॑ । द्वि॒षः । नः॒ । पा॒हि॒ । अंह॑सः । विव॑क्षसे ॥
हे इन्द्र यः त्वं वार्याणां वरणीयानां धनानां पतिः असि स्वामी भवसि । रध्रस्य राधकस्य स्तोतुश्च चोदिता धनदानेन कर्मसु नियोक्ता च भवसि । किंच हे इन्द्र यस्त्वं स्तोतॄणामविता रक्षकोऽसि स त्वं वि वो मदे तव विविधे सोमजन्यमदे सति द्विषः द्वेष्टुः सकाशात् नः अस्मान् पाहि रक्ष। अंहसः पापाच्च रक्ष । कस्मादेवमुच्यसे । यस्मात्त्वं विवक्षसे महान् भवसि ॥
“Indra, who are the lord of desirable (riches), the encourager of the worshipper, the protector of theeulogists, defend us, in your exhilaration, from adversaries, (guard us) from sin, you are mighty.”
Thou who art Lord of precious boons, inciter even of the churl.
Guardian of singers, Indra,-at your glad carouse-save us from woe and hatred. Thou art waxing great.
You who are the lord of those things to be chosen, the invigorator of the weak,
and the helper of the praisers, o Indra, protect us from hatred and
constraint.
– In my exhilaration I wish to acclaim you (gods).
Der du der Herr der Schätze bist, und des erschlafften Kräftiger, Der Sänger Helfer Indra du, beschirm uns vor des Feindes Drang.
Der du der Herr der Wunschgaben bist, der Ermutiger des Schwachen, der Gönner der Sänger, Indra, schütz uns vor Anfeindung, vor Ungemach - in der Begeisterung will ich es euch verkünden.
(Ты,) что повелитель избранных даров,
Вдохновитель слабого, о Индра,
Помощник восхвалителей – защити нас от враждебности, от беды –
В опьянении (сомой) я хочу вам (это) провозгласить.
यु॒वं श॑क्रा माया॒विना॑ समी॒ची निर॑मन्थतम् । वि॒म॒देन॒ यदी॑ळि॒ता नास॑त्या नि॒रम॑न्थतम् ॥
यु॒वम् । श॒क्रा॒ । मा॒या॒ऽविना॑ । स॒मी॒ची इति॑ स॒म्ऽई॒ची । निः । अ॒म॒न्थ॒त॒म् । वि॒ऽम॒देन॑ । यत् । ई॒ळि॒ता । नास॑त्या । निः॒ऽअम॑न्थतम् ॥
हे शक्रा शक्रौ शत्रुवधादिकर्मसु समर्थौ हे अश्विनौ मायाविना मायाविनौ प्रज्ञावन्तौ शत्रुवञ्चनकुशलौ वा युवं युवां समीची परस्परं संगतौ निरमन्थतम् अग्निं निरमथ्नीतम् । ‘अश्विनावध्वर्यू' (ऐ. ब्रा. १. १८) इति ब्राह्मणोक्तत्वादग्निमन्थनमप्यश्विनोरुपपन्नमिति । कदाश्विनौ निर्मथितवन्तौ उच्यते । यत् यदा नासत्या नासत्यौ युवां विमदेन मया ईळिता ईळितौ स्तुतौ निरमन्थतं निरमथ्नीतं तदानीं युवां परस्पर संगतौ निर्मथितवन्तौ स्थ इत्यर्थः ॥
“Powerful and sagacious (Aśvins) mutually associated, you have churned forth (the fire); when you,Nāsatyās, glorified by Vimada, have churned it forth.”
Strong, Lords of Magic power, ye Twain churned the united worlds apart,
When ye, implored by Vimada, Nasatyas, forced apart the pair.
O powerful ones, you two possessing magical powers churned out the two joined (fire-churning sticks?),
when, reverently invoked by Vimada, you churned, o Nāsatyas.
Ihr beiden starken Zauberer, die Welten brachtet ihr hervor, Als ihr von Vimada gerühmt, o Treue, sie entstehen liest.
Ihr beiden Mächtigen habt als Zauberkundige das zusammengehörige Paar ausgerieben, als ihr Nasatya´s, von Vimada angerufen, ausriebet.
Вы, о двое могучих, как обладатели колдовской силы
Добыли трением двух обращенных друг к другу;
Когда вас призвал Вимада,
Вы, о Насатьи, добыли трением.
विश्वे॑ दे॒वा अ॑कृपन्त समी॒च्योर्नि॒ष्पत॑न्त्योः । नास॑त्यावब्रुवन्दे॒वाः पुन॒रा व॑हता॒दिति॑ ॥
विश्वे॑ । दे॒वाः । अ॒कृ॒प॒न्त॒ । स॒म्ऽई॒च्योः । निः॒ऽपत॑न्त्योः । नास॑त्यौ । अ॒ब्रु॒व॒न् । दे॒वाः । पुनः॑ । आ । व॒ह॒ता॒त् । इति॑ ॥
हे अश्विनौ युवाभ्यामग्निमन्थनकाले प्रेर्यमाणयोः समीच्योः परस्परेण संयुक्तयोररण्योः निष्पतन्त्योः विस्फुलिङ्गान् निर्गमयन्त्योः सत्योः विश्वे सर्व इन्द्रादयो देवाः अकृपन्त युवामस्तुवन् । किंच देवाः नासत्यौ अश्विनौ युवाम् अब्रुवन् अवोचन् । किमिति । पुनरा वहतादिति । पुनःपुनरीदृशानि जगत्स्थिति हेतुभूतानि कर्माणि युवामाभिमुख्येन स्थित्वावहतम् । यद्वा । युवाभ्यामुत्पाद्यमानः पुनश्चायमग्निरस्मदीयानि हवींष्यावहत्विति देवा नासत्यावब्रुवन् ॥
“All the gods praised you as you were mutually associated, and caused (the sparks) to fly up; the godshave said to the two Nāsatyās, "let the fire again bear (us oblations)"].”
When the united pair were rent asunder all the Gods complained.
The Gods to the Nasatyas cried, Bring these together once again.
All the gods yearned after the two joined (sticks?) as they flew away. The gods said to the Nāsatyas, “Bring (them) back again.”
Die Götter alle jammerten, als da das Weltenpaar zerstob; »Ihr Treuen« sprach die Götterschar, »o bringt sie wieder her zu uns.«
Alle Götter hatten nach dem wegfliegenden Paare Sehnsucht. Die Götter sprachen zu den Nasatya´s: Holet sie wieder her!
Все боги горевали,
Что улетели две обращенные друг к другу.
Боги сказали Насатьям:
Привезите (их) обратно!
मधु॑मन्मे प॒राय॑णं॒ मधु॑म॒त्पुन॒राय॑नम् । ता नो॑ देवा दे॒वत॑या यु॒वं मधु॑मतस्कृतम् ॥
मधु॑ऽमत् । मे॒ । प॒रा॒ऽअय॑णम् । मधु॑ऽमत् । पुनः॑ । आऽअय॑नम् । ता । नः॒ । दे॒वा॒ । दे॒वत॑या । यु॒वम् । मधु॑ऽमतः । कृ॒त॒म् ॥
हे अश्विनौ मे मदीयं परायणं गृहात्परागमनं मधुमत् । अत्र रसविशेषवाचिना मधुशब्देन तद्गता प्रीतिर्लक्ष्यते । युवयोः प्रसादात् प्रीतियुक्तं भवत्विति शेषः। पुनरायनं गृहं प्रत्यागमनं मधुमत् प्रीतियुक्तं भवतु । अपि च हे देवा देवौ द्योतमानौ ता तौ युवं युवां नः अस्मान् मधुमतः प्रीतियुक्तान् कृतं कुरुतम् । केनेति उच्यते । देवतया देवत्वेन । अणिमादिदेवतैश्वर्ययोगेनेत्यर्थः ॥ ॥ १० ॥
“May my going forth be plural asant, may my coming back be plural asant, you two divine Aśvins, render us,through your divine power, possessed of plural asure.”
Sweet be my going forth, and rich in sweets be my approach to home.
So, through your Deity, both Gods, enrich us with all pleasantness.
Honeyed is my going away and honeyed (my) coming again.
O gods, do you two make us honeyed by your divinity.
Gesegnet mög' mein Ausgang sein, mein Eingang wieder segensreich; So macht uns durch die Götterschar, ihr Götter beide, segensreich.
Süß sei mein Weggang, süß mein Wiederkommen! Ihr beiden Götter, laßt uns durch eure göttliche Macht Süßigkeit besitzen!
Медовый мой уход.
Медовое мое возвращение!
Вы, о два бога, (своей) божественной властью
Сделайте нас медовыми!