Sukta 10.28
ऋषिइन्द्रस्नुषा वसुक्रपत्नी ऋषिका
देवताइन्द्रः
मन्त्र12
छन्दत्रिष्टुप्
विश्वो॒ ह्य१॒॑न्यो अ॒रिरा॑ज॒गाम॒ ममेदह॒ श्वशु॑रो॒ ना ज॑गाम । ज॒क्षी॒याद्धा॒ना उ॒त सोमं॑ पपीया॒त्स्वा॑शित॒: पुन॒रस्तं॑ जगायात् ॥
विश्वः॑ । हि । अ॒न्यः । अ॒रिः । आ॒ज॒गाम॑ । मम॑ । इत् । अह॑ । श्वशु॑रः । न । आ । ज॒गा॒म॒ । ज॒क्षी॒यात् । धा॒नाः । उ॒त । सोम॑म् । प॒पी॒या॒त् । सुऽआ॑शितः । पुनः॑ । अस्त॑म् । ज॒गा॒या॒त् ॥
अनया वसुक्रपत्नीन्द्रं स्तौति । अन्यः इन्द्रव्यतिरिक्तः अरिः अर्य ईश्वरः विश्वो हि सर्व एव देवगणः आजगाम अस्मद्यज्ञं प्रत्याययौ। इत् इत्यवधारणे। अह इत्यद्भुते । सर्वदेवगण आगते सति मम एव श्वशुरः इन्द्रः ना जगाम । स इन्द्रो यद्यागच्छेत् तर्हि धानाः भृष्टयवान् जक्षीयात् भक्षयेत् । उत अपि च सोमम् अभिषुतं पपीयात् पिबेत् । ततः स्वाशितः सुष्ठु भुक्तस्तृप्तः सन् पुनः भूयः अस्तं स्वगृहं प्रति जगायात् गच्छेत् ॥
“(The wife of Vasukra speaks). Every other (divine) lord has come, but my father-in-law has notcome;may he eat the parched grain; and drink the Soma; when he is well-satisfied, may he return home.”
Now all my other friends are here assembled: my Sire-in-law alone hath not come hither.
So might he eat the grain and drink the Soma, and, satisfied, return unto; his dwelling.
[Sacrificer’s wife:] While every other stranger has come here, only my father-in-law has not come here.
He should eat the roasted grains and he should drink the soma. Well-fed he should then go home again.
Ein jeder andre Freund ist ja gekommen, und nur mein Schwäher ist nicht hergekommen; Die Körner soll er essen, Soma trinken und wohlgesättigt wieder heimwärts gehen.
Allewelt und sonstiger Standesherr ist doch gekommen, nur mein Schwäher ist nicht gekommen. Er hätte Gerstenkörner essen und Soma trinken und wohlgesättigt wieder nach Hause gehen können.
Любой другой (преданный) друг пришел,
А мой свекор и впрямь не пришел.
Он мог бы вкусить зерен и попить сомы,
Насытившись же, обратно уйти домой.
Индра:
स रोरु॑वद्वृष॒भस्ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ वर्ष्म॑न्तस्थौ॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्याः । विश्वे॑ष्वेनं वृ॒जने॑षु पामि॒ यो मे॑ कु॒क्षी सु॒तसो॑मः पृ॒णाति॑ ॥
सः । रोरु॑वत् । वृ॒ष॒भः । ति॒ग्मऽशृ॑ङ्गः । वर्ष्म॑न् । त॒स्थौ॒ । वरि॑मन् । आ । पृ॒थि॒व्याः । विश्वे॑षु । ए॒न॒म् । वृ॒जने॑षु । पा॒मि॒ । यः । मे॒ । कु॒क्षी इति॑ । सु॒तऽसो॑मः । पृ॒णाति॑ ॥
वृषभः कामानां वर्षिता तिग्मशृङ्गः तीक्ष्णरश्मिः सः इन्द्रोऽहं पृथिव्याः अन्तरिक्षस्य वर्ष्मन् वर्ष्मणि । वर्ष्मञ्शब्द उन्नतवचनः स्थिरवचनो वा । एवंभूते वरिमन् विस्तीर्णे प्रदेशे रोरुवत् भृशं शब्दायमानः सन् आ तस्थौ आतिष्ठामि । एवंभूतोऽहं विश्वेषु सर्वेषु वृजनेषु संग्रामेषु एनम् ईदृशं वसुक्रं यजमानं पामि रक्षामि। यः यजमानः सुतसोमः अभिषुतसोमः मे मम कुक्षी उभौ पार्श्वौ पृणाति सोमरसपुरोडाशादिहविर्भिः पूरयति । ईदृशं रक्षामीति संबन्धः॥
“(Indra speaks). (Indra) the showerer (of blessings), having not rays, abides roaring in the resoundingexpanse of the firmament; in all conflicts I defend him, (Vasukra), who, having effused the libation, fills my flanks.”
Loud belloweth the Bull whose horns are sharpened: upon the height above earth's breadth he standeth.
That man I guard and save in all his troubles who fills my flanks when he hath shed the Soma.
[Indra:] The sharp-horned bull [=soma] continually bellowing has mounted to the height (of heaven), upon the expanse of the earth.
In all communities I protect him who, having pressed the soma, fills both my cheeks.
Laut brüllend steht der Stier, der scharfgehörnte, in weitem Umkreis auf der Erde Fläche. »Den schütze ich in allen Ortsgemeinden, der mit gepresstem Soma meinen Bauch füllt.«
Da steht der spitzhörnige Bulle brüllend in der Höhe und Breite der Erde. In allen Kriegsbedrängnissen schütze ich den, der Soma auspreßt und mir die Seiten füllt.
Вот стоит бык остророгий,
Громко ревя во (всю) высь и ширь земли.
Во всех общинах я защищаю того,
Кто, выжав сому, наполняет мне живот.
Васукра:
अद्रि॑णा ते म॒न्दिन॑ इन्द्र॒ तूया॑न्त्सु॒न्वन्ति॒ सोमा॒न्पिब॑सि॒ त्वमे॑षाम् । पच॑न्ति ते वृष॒भाँ अत्सि॒ तेषां॑ पृ॒क्षेण॒ यन्म॑घवन्हू॒यमा॑नः ॥
अद्रि॑णा । ते॒ । म॒न्दिनः॑ । इ॒न्द्र॒ । तूया॑न् । सु॒न्वन्ति॑ । सोमा॑न् । पिब॑सि । त्वम् । ए॒षा॒म् । पच॑न्ति । ते॒ । वृ॒ष॒भान् । अत्सि॑ । तेषा॑म् । पृ॒क्षेण॑ । यत् । म॒घ॒ऽव॒न् । हू॒यमा॑नः ॥
हे इन्द्र ते त्वदर्थं मन्दिनः मादयितॄन् तूयान् अविलम्बितान् सोमान् अद्रिणा अभिषवग्राव्णा सुन्वन्ति यजमाना अभिषुण्वन्ति । एषाम् अस्मदादियजमानानां संबन्धिनः सोमान् त्वं पिबसि । किंच त्वदर्थं वृषभान् पशून ये च यजमानाः पचन्ति तेषां संबन्धिनो हविर्भूतान् पशून् अत्सि भक्षयसि । हे मघवन् धनवन्निन्द्र त्वं यदा पृक्षेण हविर्भूतेनान्नेन निमित्तेन हूयमानः यजमानैर्हूयसे तदेति पूर्वेण संबन्धः ॥
“(Vasukra speaks). Your worshippers express with the stone fast flowing exhilarating Soma for you, youdrink them; they roast bulls for you, you eat them, when you are invoked, Maghavan, to the sacrificial food.”
Men with the stone press out for thee, O Indra, strong, gladdening Soma, and thereof thou drinkest.
Bulls they dress for thee, and of these thou eatest when, Maghavan, with food thou art invited.
[Singer/Sacrificer:] With a stone they press the exhilarating, powerful soma-drinks for you, Indra. You drink of them.
They cook bulls for you. You eat of them—coming when you are
summoned with nourishment, bounteous one.
Mit Steinen presst man starke Somatränke, die dich erfreun, o Indra, trink von ihnen; Man brät dir Stiere, iss du nun von diesen, wenn, mächt'ger, du vom Prikscha wirst gerufen.
Mit dem Steine pressen sie dir, Indra, schleunig die berauschenden Somasäfte aus; du trinkst davon. Sie kochen dir Stiere, du issest davon, mit Ungestüm kommend, wenn gerufen, du Gabenreicher.
Давильным камнем выжимают тебе, о Индра, опьяняющие,
Крепкие соки сомы – ты пьешь их,
Тебе готовят быков – ты ешь их,
Являясь со (своей) силой, когда тебя зовут, о щедрый.
Индра:
इ॒दं सु मे॑ जरित॒रा चि॑किद्धि प्रती॒पं शापं॑ न॒द्यो॑ वहन्ति । लो॒पा॒शः सिं॒हं प्र॒त्यञ्च॑मत्साः क्रो॒ष्टा व॑रा॒हं निर॑तक्त॒ कक्षा॑त् ॥
इ॒दम् । सु । मे॒ । ज॒रि॒तः॒ । आ । चि॒कि॒द्धि॒ । प्र॒ति॒ऽई॒पम् । शाप॑म् । न॒द्यः॑ । व॒ह॒न्ति॒ । लो॒पा॒शः । सिं॒हम् । प्र॒त्यञ्च॑म् । अ॒त्सा॒रिति॑ । क्रो॒ष्टा । व॒रा॒हम् । निः । अ॒त॒क्त॒ । कक्षा॑त् ॥
हे जरितः शत्रूणां जरयितरिन्द्र त्वं मे मम सु शोभनमपि इदम् ईदृशं रूपं सामर्थ्यम् आ चिकिद्धि आ समन्ताज्जानीहि । कीदृशम् । नद्यः गङ्गाद्याः सरितः प्रतीपं प्रतिकूलं शापम् उदकं वहन्ति । अपि च लोपाशः । लुप्यमानं तृणमश्नातीति लोपाशो मृगः । मया प्रेषितः सन् प्रत्यञ्चम् आत्मानं प्रति गच्छन्तं सिंहम् अत्साः अत्सारीत् । आभिमुख्येन गच्छति । तथा क्रोष्टा शृगालः वराहं बलवन्तमपि सूकरं कक्षात् अतिगहनदेशात् निरतक्त निर्गमयति । एतदपि सर्वं सामर्थ्यं त्वत्पुत्रे मयि त्वत्प्रसादाल्लब्धमपि जानीहीत्यर्थः ॥
“Overcomer of foes, (Indra) be cognizant of this my (power, whereby) rivers bear their waterbackwards, and the eater of cut (grass) confronts the lion, the jackal drives the wild boar from his lair.”
Resolve for me, O singer, this my riddle: The rivers send their swelling water backward:
The fox steals up to the approaching lion: the jackal drives the wild-boar from the brushwood.
[Indra:] Mark well this (speech) of mine, singer: The rivers carry the flotsam against their current.
The fox crept up on the lion, his opponent; the jackal sprang on the boar from out of the underbrush.
»Beachte wohl dies Wort, o du mein Sänger: Die Ströme treiben fort gewalt'ges Flössholz, Den Leu beschleicht von hinten die Hyäne; aus Höhlen stürzt der Schakal auf den Eber.«
Versteh fein dieses Wort von mir, o Sänger: die Flüsse treiben das Geflöße stromaufwärts. Der Fuchs hat von hinten den Löwen beschlichen, der Schakal hat sich aus dem Busch auf den Eber gestürzt.
Постигни до конца это (слово) мое, о певец:
Реки гонят плавник против течения.
Лиса подкралась сзади ко льву.
Шакал кинулся на кабана из засады.
Васукра:
क॒था त॑ ए॒तद॒हमा चि॑केतं॒ गृत्स॑स्य॒ पाक॑स्त॒वसो॑ मनी॒षाम् । त्वं नो॑ वि॒द्वाँ ऋ॑तु॒था वि वो॑चो॒ यमर्धं॑ ते मघवन्क्षे॒म्या धूः ॥
क॒था । ते॒ । ए॒तत् । अ॒हम् । आ । चि॒के॒त॒म् । गृत्स॑स्य । पाकः॑ । त॒वसः॑ । म॒नी॒षाम् । त्वम् । नः॒ । वि॒द्वान् । ऋ॒तु॒ऽथा । वि । वो॒चः॒ । यम् । अर्ध॑म् । ते॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । क्षे॒म्या । धूः ॥
हे इन्द्र पाकः पक्तव्यप्रज्ञः अहं गृत्सस्य मेधाविनः तवसः वृद्धस्य ते तव मनीषां स्तुतिम् । कर्तुमिति शेषः । एतत् ईदृशं त्वदीयं सामर्थ्यं कथा कथं केन प्रकारेण “ चिकेतम् आ समन्तात् जानामि । त्वदुपदेशं विना न जानामीत्यर्थः । तस्मात्कारणात् विद्वान् सर्वज्ञः त्वम् एव नः अस्मभ्यम् ऋतुथा कालेकाले वि वोचः विशेषेण ब्रूहि । हे मघवन् धनवन्निन्द्र ते तव अर्धं यं स्तुत्यवयवं कुर्मः सा स्तुतिः धूः क्षेम्या क्षेमे भवा केशरहित वोढुं शक्यास्ति । यस्मात्तव स्तुत्यवयवमेव वयमक्लेशेन कर्तुं न शक्नुमोऽस्माकं मन्दबुद्धित्वात् तस्मात्त्वमेवास्मभ्यं स्वसामर्थ्यं स्तुतिप्रकारं च पुनरपि कथयेत्यर्थः ॥
“How, Indra, should I yet immature (in understanding), be capable of comprehending this (your power,so as to render fitting) praise to those who are wise and powerful? Therefore, do you who are all-knowinginstruct us in fit season; the portion of your (praise) O Maghavan, which (we offer) is a burden easy to be bornṣ”
How shall I solve this riddle, I, the simple, declare the thought of thee the Wise and Mighty?
Tell us, well knowing, as befits the season: Whitherward is thy prosperous car advancing?
[Singer/Sacrificer:] How shall I mark this (speech) of yours—I, a simple man, mark the inspired thought of you who are clever and strong?
You who know will declare to us at the proper time toward which half your chariot-pole is to come to rest, bounteous one.
Wie soll ich dies dein Wort doch recht verstehen, ich Thor, des weisen, kräftigen Gedanken? Der Wahrheit nach verkünd' uns das, du weisst es, an welchem Ort, o Held, dein Wagen Rast hält.
Wie soll ich dies Wort von dir verstehen, den Sinn des Klugen, Starken, ich der Einfältige? Du, der Wissende, sollst es uns richtig erklären, nach welcher Seite deine auf Frieden abzielende Deichsel geht, o Gabenreicher?
Как могу я постигнуть это твое (слово),
Замысел мудрого, сильного – (я,) несведущий?
Ты, знаток, правильно обьясни нам,
В какую сторону, о щедрый, (направлено) твое мирное дышло.
Индра:
ए॒वा हि मां त॒वसं॑ व॒र्धय॑न्ति दि॒वश्चि॑न्मे बृह॒त उत्त॑रा॒ धूः । पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शामि सा॒कम॑श॒त्रंय हि मा॒ जनि॑ता ज॒जान॑ ॥
ए॒व । हि । माम् । त॒वस॑म् । व॒र्धय॑न्ति । दि॒वः । चि॒त् । मे॒ । बृ॒ह॒तः । उत्ऽत॑रा । धूः । पु॒रु । स॒हस्रा॑ । नि । शि॒शा॒मि॒ । सा॒कम् । अ॒श॒त्रुम् । हि । मा॒ । जनि॑ता । ज॒जान॑ ॥
हि यस्मात्कारणात् एव एवमुक्तप्रकारेण तवसं प्रवृद्धं मां स्तोतारः स्तुतिभिः स्तुवन्तो वीर्येण वर्धयन्ति तस्मात्कारणात् बृहतः महतः मे मम इन्द्रस्य दिवश्चित् द्युलोकादपि धूः स्तुतिः उत्तरा उद्गततराधिकतरा । किंच पुरु पुरूणि बहूनि सहस्रा शत्रूणां सहस्राणि साकं युगपत् नि शिशामि तनूकरोमि। हिनस्मीत्यर्थः । हि यस्मात्कारणात् जनिता सर्वस्य जनयिता प्रजापतिः मा मामिन्द्रम् अशत्रुम् अविद्यमानशत्रुं जजान जनितवान् ॥ ॥ २० ॥
“(Indra speaks). Since (your laudations) thus increase my strength, (let the praise of me) who ammighty, (rise) even higher than the heavens. I destroy at once many thousand (of foes), for the genitive rator (of all)has engendered me without an enemy.”
Thus do they magnify me, me the mighty higher than even high heaven is my car-pole.
I all at once demolish many thousands: my Sire begot me with no foe to match me.
[Indra:] Because in this way they grow me strong, higher even than lofty heaven is my chariot-pole.
Many thousands do I “grind down” all at once, for the begetter begot me as one without rival.
»So preisen ja die Sänger mich, den starken, den hohen Himmel überragt mein Wagen; Viel tausend werf' auf einmal ich zu Boden; denn unbesiegbar zeugte mich der Vater,
Denn also erheben sie mich, den Starken; meine Deichsel überragt den hohen Himmel. Viele Tausende steche ich auf einmal nieder, denn mein Erzeuger hat mich ohne einen überlegenen Gegner erzeugt.
Так вот меня, сильного, все увеличивают они.
Мое дышло даже выше, чем далекое небо.
Одним махом я повергаю ниц много тысяч –
Ведь создатель создал меня не имеющим (равных) врагов.
Васукра:
ए॒वा हि मां त॒वसं॑ ज॒ज्ञुरु॒ग्रं कर्म॑न्कर्म॒न्वृष॑णमिन्द्र दे॒वाः । वधीं॑ वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नोऽप॑ व्र॒जं म॑हि॒ना दा॒शुषे॑ वम् ॥
ए॒व । हि । माम् । त॒वस॑म् । ज॒ज्ञुः । उ॒ग्रम् । कर्म॑न्ऽकर्मन् । वृष॑णम् । इ॒न्द्र॒ । दे॒वाः । वधी॑म् । वृ॒त्रम् । वज्रे॑ण । म॒न्द॒सा॒नः । अप॑ । व्र॒जम् । म॒हि॒ना । दा॒शुषे॑ । व॒म् ॥
हि यस्मात्कारणात् एव एवमनेनोक्तप्रकारेण हे इन्द्र देवाः मरुदादयः ऋत्विग्यजमाना वा तवसं महान्तं त्वत्पुत्रं त्वद्रूपेणावस्थितं सन्तं वसुक्रं मां कर्मन्कर्मन् वृत्रवधाग्निहोत्रादौ सर्वस्मिन् कर्मणि उग्रं शूरमसह्यं वा वृषणं वर्षितारं हविषां दातारं जज्ञुः जानन्ति अतः मन्दसानः मोदमानोऽहं वज्रेण आयुधेन वृत्रं मेघमसुरं वा वधीं अवधिषम्। किंच दाशुषे हविर्दत्तवते यजमानाय वृष्टिप्रदानार्थं महिना महत्त्वेन व्रजं मेघसमूहम् अप वम् अपावम् अपवृणोमि ॥
“Since, Indra, the gods have known me to be powerful, fierce in every act, the showerer (of oblations);exulting I have slain Vṛtra with your thunderbolt, and by my might have opened the clouds for the donor (ofoblations).”
Yea, and the Gods have known me also, Indra, as mighty, fierce and strong in every exploit.
Exulting with the bolt I slaughtered Vrtra, and for the offerer oped with might the cow-stall.
[Indra:] Because in this way they begot [/knew] me as strong and powerful, at every action (calling) “o Indra” (to me,) the bull—the
gods (did this)—
I smashed Vr̥tra with the mace, while exhilarated; I opened up the
enclosure through my greatness for the pious one.
Denn so erzeugten als gewalt'gen starken die Götter mich, den Stier, bei jedem Werke, Den Vritra schlug ich lustig mit dem Blitze, erschloss mit Macht den Kuhstall dem Verehrer.«
Denn also haben mich die Götter als den starken, gewaltigen Bullen bei jedem Unternehmen kennen gelernt, o Indra: Ich habe den Vritra mit der Keule somaberauscht erschlagen; ich habe für den Opferwilligen mit Macht die Kuhhürde geöffnet.
Так вот меня, сильного, знают боги как грозного
Быка по любому (моему) деянию, о Индра!
Я убил Вритру дубиной, опьяненный (сомой)!
Я мощью (своей) открыл благочестивому загон для скота!
Индра:
दे॒वास॑ आयन्पर॒शूँर॑बिभ्र॒न्वना॑ वृ॒श्चन्तो॑ अ॒भि वि॒ड्भिरा॑यन् । नि सु॒द्र्वं१॒॑ दध॑तो व॒क्षणा॑सु॒ यत्रा॒ कृपी॑ट॒मनु॒ तद्द॑हन्ति ॥
दे॒वासः॑ । आ॒य॒न् । प॒र॒शून् । अ॒बि॒भ्र॒न् । वना॑ । वृ॒श्चन्तः॑ । अ॒भि । वि॒ट्ऽभिः । आ॒य॒न् । नि । सु॒ऽद्र्व॑म् । दध॑तः । व॒क्षणा॑सु । यत्र॑ । कृपी॑टम् । अनु॑ । तत् । द॒ह॒न्ति॒ ॥
देवासः देवाः इन्द्रेण चोदिताः सन्तः आयन् गच्छन्ति । मेघवधार्थं परशून् वज्रान् अबिभ्रन धारयन्ति च । तदनन्तरं विड्भिः मरुदादिप्रजाभिः सहिताः वृश्चन्तः मेघांश्छिन्दन्तः वना वनानि वृष्टिलक्षणान्युदकानि अभि आयन् आभिमुख्येन गच्छन्ति । ततः सुद्र्वं शोभनद्रवणं वृष्ट्युदकं वक्षणासु नदीषु नि दधतः नियमेन स्थापयन्तः यत्र यस्मिन्मेघजाते कृपीटम् । उदकनामैतत् । निगूढमुदकं तिष्ठति त इमे देवाः तत् मेघजातम् अनु लक्षीकृत्य दहन्ति उदकनिर्गमनार्थं शोषयन्ति ॥
“The gods came, they bare their axes, clearing the woods, they came with men in front of the waters;depositing (the tree) of good wood in the belly (of the river); where the underwood (is), they burnt it up.”
The Deities approached, they carried axes; splitting the wood they came with their attendants.
They laid good timber in the fire-receivers, and burnt the grass up where they found it growing.
[Indra:] The gods came; they carried axes; hewing the trees, they advanced with their clans toward (the ritual ground),
depositing the good wood in the belly [=the hearth(s) of the ritual
fires]. Where there is brushwood [?], they [=flames?] burn it up.
Die Götter kamen ihre Aexte tragend, die Bäume fällend mit den Marutstämmen, Das gute Holz dann in die Thäler setzend; sie brennen nieder, wo Gestrüpp sich findet.
Die Götter zogen aus, sie trugen Äxte; die Bäume fällend zogen sie mit ihren Dienstmannen hin. Während sie den Baum von gutem Holze in dem Wageninneren niederlegten, brennen sie da wo Dürrholz ist, den Wagen nieder.
Боги выступили. Они несли топоры.
Рубя деревья, они выступили вместе с подданными.
Складывая внутрь (дерево) с хорошей древесиной,
(Там,) где сухостой, они его сжигают.
Васукра:
श॒शः क्षु॒रं प्र॒त्यञ्चं॑ जगा॒राद्रिं॑ लो॒गेन॒ व्य॑भेदमा॒रात् । बृ॒हन्तं॑ चिदृह॒ते र॑न्धयानि॒ वय॑द्व॒त्सो वृ॑ष॒भं शूशु॑वानः ॥
श॒शः । क्षु॒रम् । प्र॒त्यञ्च॑म् । ज॒गा॒र॒ । अद्रि॑म् । लो॒गेन॑ । वि । अ॒भे॒द॒म् । आ॒रात् । बृ॒हन्त॑म् । चि॒त् । ऋ॒ह॒ते । र॒न्ध॒या॒नि॒ । वय॑त् । व॒त्सः । वृ॒ष॒भम् । शूशु॑वानः ॥
वसुक्र इन्द्रं प्रतिबूते । शशः एतत्संज्ञितो मया प्रेरितो मृगविशेषः प्रत्यञ्चं वधायात्मानं प्रति गच्छन्तं क्षुरं क्षुरवन्तं दृढदीर्घतीक्ष्णनखं सिंहव्याघ्रादिकम् । बलवत्क्रूरशूरमृगमित्यर्थः । जगार गिरति गृह्णाति वा । किंच लोगेन लोष्टेन अद्रिं हिमवदादिकं पर्वतम् आरात् दूरे स्थितमपि वि अभेदम् अहं भिनद्मि । बृहन्तं चित् महान्तमपि हस्त्यादिकम् ऋहते ह्रस्वकायाल्पाय शशकादिकाय रन्धयानि वशं गमयानि । शूशुवानः वीर्येण वर्धमानः वत्सो वृषभं महोक्षं वयत् युद्धाय गच्छति । हे इन्द्र एतदपि सर्वं त्वत्प्रसादादहं करोमीत्यर्थः ॥
“(Vasukra speaks). The hare graps the assailing beast of prey; with a clod of clay I cleave the distant(mountain); I can compel the great to submit to the small; swelling (with courage) the calf attacks the bulḷ”
The hare hath swallowed up the opposing razor: I sundered with a clod the distant mountain.
The great will I make subject to the little: the calf shall wax in strength and cat the bullock.
[Indra:] The hare swallowed the razor coming toward it. I split apart a rock with an earth clod from afar.
Even a lofty one shall I weaken for a weakling. The calf, swelling up, will pursue the bull.
»Der Hase frass das Messer, das ihm drohte, von fern zerschlug den Fels ich mit der Scholle, Auch Grosse geb' ich in der Kleinen Hände, das Kalb besiegt den Stier von Kraft durchdrungen.«
Ein Hase verschlang verkehrt das Messer. Ich habe mit einer Scholle von weitem den Fels zerschmissen. Sogar einen Großen will ich dem Schwachen unterwerfen. Das Kalb wird auf den Stier losgehen, wann es sich stark fühlt.
Заяц проглотил направленный на него нож.
Комком земли я издали разбил скалу.
Даже великого я хочу отдать во власть малому.
Окрепнув, теленок нападает на быка.
Индра:
सु॒प॒र्ण इ॒त्था न॒खमा सि॑षा॒याव॑रुद्धः परि॒पदं॒ न सिं॒हः । नि॒रु॒द्धश्चि॑न्महि॒षस्त॒र्ष्यावा॑न्गो॒धा तस्मा॑ अ॒यथं॑ कर्षदे॒तत् ॥
सु॒ऽप॒र्णः । इ॒त्था । न॒खम् । आ । सि॒सा॒य॒ । अव॑ऽरुद्धः । प॒रि॒ऽपद॑म् । न । सिं॒हः । नि॒ऽरु॒द्धः । चि॒त् । म॒हि॒षः । त॒र्ष्याऽवा॑न् । गो॒धा । तस्मै॑ । अ॒यथ॑म् । क॒र्ष॒त् । ए॒तत् ॥
सुपर्णः पक्षिरूपा गायत्री इत्था अमुत्र द्युलोके नखम् आत्मीयम् आ सिषाय सोमाहरणकाल इन्द्रार्थमाबबन्ध । इन्द्रस्य प्रसादाद्दिवि पदं न्यस्तवतीत्यर्थः। तत्र दृष्टान्तः। अवरुद्धः पञ्जरेणावृतः परिवेष्टितः सिंहः परिपदं न यथा करस्योपरि सर्वतः पादमवबध्नाति । किंच। चित् इत्युपमार्थे । यथा केनापि बद्धपादो निरुद्धः महिषः तर्ष्यावान् उदकाभावे तृषावान्भवति एवमिन्द्रः समाहरणात्पूर्वं सोमाभावे तृषितवानभूदिति शेषः । तस्मै । तादर्थ्ये चतुर्थी । तादृशस्य तृषितस्येन्द्रस्यार्थं गोधा । गमयति वर्णानिति गौर्वाक् तन्न निधीयमानत्वात् गायत्री गोधा ॥
“The hawk has fastened her claw in heaven; a lion confined (in a cage) plural ces one foot over the otheṛAs a captive buffalo (is) thirsty, (so) Indra thirsted for the Soma, Ga-yatrī brought it to him easily (from heaven).”
There hath the strong-winged eagle left his talon, as a snared lion leaves the trap that caught him.
Even the wild steer in his thirst is captured: the leather strap still holds his foot entangled.
The eagle caught its talon just so, like a lion entrapped into a snare. The buffalo also got trapped, when it was thirsty. The monitor-lizard plowed this way for him.
Der Adler auch verwickelt seine Kralle, gefangen wie der Löwe in der Falle, Zurückgehalten wird der durst'ge Büffel ihm hält der Riemen seinen Fuss gefangen.
Ein Adler hat auf diese Weise seine Kralle verstrickt, gefangen wie ein in die Fußschlinge geratener Löwe. Eingefangen wurde selbst der Büffel, da er Durst hatte. Ein Krokodil wird ihm dann das Bein wegschleppen.
Орел, таким образом, запутался когтями,
Пойманный, как лев в западню.
Захвачен был даже буйвол, хотевший пить:
Тут ему крокодил и утащил ногу.
Автор:
तेभ्यो॑ गो॒धा अ॒यथं॑ कर्षदे॒तद्ये ब्र॒ह्मण॑: प्रति॒पीय॒न्त्यन्नै॑: । सि॒म उ॒क्ष्णो॑ऽवसृ॒ष्टाँ अ॑दन्ति स्व॒यं बला॑नि त॒न्व॑: शृणा॒नाः ॥
तेभ्यः॑ । गो॒धाः । अ॒यथ॑म् । क॒र्ष॒त् । ए॒तत् । ये । ब्र॒ह्मणः॑ । प्र॒ति॒ऽपीय॑न्ति । अन्नैः॑ । सि॒मः । उ॒क्ष्णः॑ । अ॒व॒ऽसृ॒ष्टान् । अ॒द॒न्ति॒ । स्व॒यम् । बला॑नि । त॒न्वः॑ । शृ॒णा॒नाः ॥
ये मरुदादिदेवगणाः ब्रह्मणः परिवृढस्येन्द्रस्य स्वभूतैः अन्नैः सोमाख्यैः । तृप्ताः सन्त इति शेषः । प्रतिपीयन्ति । पीयतिर्हिँसाकर्मा । इन्द्रादेशाद्धिंसकान् प्रतिहिंसन्ति तेभ्यः तेषां देवगणानामर्थाय गोधाः पूर्वोक्ता गायत्री अयथम् अनायासेन एतत् सोमजातं कर्षत् आकृष्टवती। किंच सिमः सिमाञ्श्रेष्ठान् । यद्वा । सिमशब्दः सर्वशब्दपर्यायः । सर्वान् । उक्ष्णः सिञ्चतः अवसृष्टान् इन्द्रेण निसृष्टाननुज्ञातान् हविर्भूतान् सोमान् यज्ञेषु अदन्ति भक्षयन्ति । किं कुर्वन्तः। स्वयम् आत्मनैव बलानि शत्रूणां सैन्यानि तन्वः शरीराणि च शृणानाः हिंसन्तः । गायत्री इन्द्रादेशाद्देवेभ्यः सोममाहृतवतीत्यर्थः ॥
“Gāyatrī drew it away without difficulty, for the good of those (gods) who, (satisfied) with the viandsof Indra, retaliate the injuries (of the enemies of the gods); they devour all the sprinkling (Soma libations) left (byIndra), spontaneously destroying the armies and bodies (of the enemy).”
So may the leather strap their foot entangle who fatten on the viands of the Brahman.
They all devour the bulls set free to wander, while they themselves destroy their bodies' vigour.
The monitor-lizard will plow this way for those who taunt the brahmins with their food.
The very same ones eat the released oxen, themselves breaking their
powers, their own bodies.
»Ja, denen hält der Riemen ihren Fuss fest, die schmähn den Priester, welcher Speisen darbringt, Und selbst die losgebundnen Ochsen fressen, sogar die Sehnen ihres Körpers kochend.«
Denen soll ein Krokodil das Bein wegschleppen, die widerstreben, die Priester mit Speisen zu belohnen. Sie essen selber die freigelassenen Stiere, indem sie selbst die Kräfte ihres Leibes zerbrechen.
Тем тут крокодил утащит ногу,
Кто противиться (награждать) брахманом кушаньями.
Такие едят даже отпущенных быков,
Сами разрушая силы (своего) тела.
ए॒ते शमी॑भिः सु॒शमी॑ अभूव॒न्ये हि॑न्वि॒रे त॒न्व१॒॑: सोम॑ उ॒क्थैः । नृ॒वद्वद॒न्नुप॑ नो माहि॒ वाजा॑न्दि॒वि श्रवो॑ दधिषे॒ नाम॑ वी॒रः ॥
ए॒ते । शमी॑भिः । सु॒ऽशमी॑ । अ॒भू॒व॒न् । ये । हि॒न्वि॒रे । त॒न्वः॑ । सोमे॑ । उ॒क्थैः । नृ॒ऽवत् । वद॑न् । उप॑ । नः॒ । मा॒हि॒ । वाजा॑न् । दि॒वि । श्रवः॑ । द॒धि॒षे॒ । नाम॑ । वी॒रः ॥
ये देवर्ष्यादयः तन्वः शरीराणि सोमे सोमयागे उक्थैः शस्त्रैः हिन्विरे वर्धयन्ति एते देवादय इन्द्रादेशात् सोमे आहृते सति शमीभिः सोमयागकर्मभिः सुशमी सुकर्माणः अभूवन् । नृवत् मनुष्यवत् वदन् इदं युष्मभ्यं मया दत्तमिति व्यक्तां वाचमुच्चारयन् नः अस्मभ्यम् उप माहि उपगम्य वाजान् अन्नानि बलानि वा हे इन्द्र त्वं देहीति शेषः । अतः कारणात् वीरः दानशूरस्त्वं दिवि द्युलोके श्रवः दानपतिरिति कीर्तितं नाम नामधेयं दधिषे धारयसि ॥॥२१॥
“They have been sanctified by holy rites, who have fostered their bodies with prayers, at the Soma(sacrifice); speaking like a man, grant us food, you possess in heaven name and fame as a hero.”
They were well occupied with holy duties who sped in person with their lauds to Soma.
Speaking like man, mete to us wealth and booty: in heaven thou hast the name and fame of Hero.
But these (others) have become very fortunate by their ritual labors— the ones who urged themselves on at the soma(-pressing) with
their hymns.
Speaking manfully, measure out prizes to us; in heaven you have
established your fame, your name as “hero.”
Die haben schön gewirkt mit ihren Werken, die sich mit Sprüchen hin zum Soma wandten, Schenk Güter uns, du, der du wie ein Mensch sprichst, du hast als Held im Himmel Ruhm erlanget.
Die sind durch ihre Opferdienste und guten Dienst jetzt hochgekommen, die sich bei Soma mit ihren Lobliedern beeilt haben. Wie ein Herr sprechend, teil uns Belohnungen zu! Im Himmel hast du dir Ruhm, den Namen Held erworben.
Эти стали счастливыми благодаря жертвенным трудам, прекрасному труду,
Кто поспешил со своими хвалебными песнями при соме.
Вещая, как муж, отмерь нам награды!
На небе снискал ты славу, имя героя!