Sukta 10.38
ऋषिइन्द्रो मुष्कवान्
देवताइन्द्रः
मन्त्र5
छन्दजगती
अ॒स्मिन्न॑ इन्द्र पृत्सु॒तौ यश॑स्वति॒ शिमी॑वति॒ क्रन्द॑सि॒ प्राव॑ सा॒तये॑ । यत्र॒ गोषा॑ता धृषि॒तेषु॑ खा॒दिषु॒ विष्व॒क्पत॑न्ति दि॒द्यवो॑ नृ॒षाह्ये॑ ॥
अ॒स्मिन् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । पृ॒त्सु॒तौ । यश॑स्वति । शिमी॑ऽवति । क्रन्द॑सि । प्र । अ॒व॒ । सा॒तये॑ । यत्र॑ । गोऽसा॑ता । धृ॒षि॒तेषु॑ । खा॒दिषु॑ । विष्व॑क् । पत॑न्ति । दि॒द्यवः॑ । नृ॒ऽसह्ये॑ ॥
हे इन्द्र त्वं यशस्वति कीर्तिमति शिमीवति परस्परप्रहारलक्षणकर्मवति अस्मिन् उपस्थिते पृत्सुतौ संग्रामे क्रन्दसि सिंहनादं करोषि । सातये धनलाभाय प्राव नः अस्मान् प्ररक्षसि च । कस्मिन्नित्यत्राह। यत्र यस्मिन् गोषाता गोसातौ लब्धपशुके नृषाह्ये नृणामभिभावुके च संग्रामे खादिषु परस्परखादकेषु च योद्धृषु धृषितेषु धृष्टेषु सत्सु दिद्यवः आयुधानि विष्वक् सर्वतः पतन्ति ।
“You shout, Indra, in this glorious and arduous conflict, and assist us to the acquisition (of spoil), in thisbattle where cows are won and men overpowered, wherein the weapons descend on every side upon the fierceand courageous combatants.”
O INDRA, in this battle great and glorious, in this loud din of war help us to victory,
Where in the strife for kine among bold ring-decked men arrows fly all around and heroes are subdued.
At this glorious battle charge, Indra, at the vehement battle cry, help us to win,
when at the winning of cattle, when the bespangled (warriors) have been emboldened, the missiles fly in all directions at the time to conquer
superior men.
Hilf zur Erbeutung, Indra, uns in diesem Kampf, der Ruhm verleiht, im mühevollen Schlachtenlärm, Wo bei der kühnen, ringgeschmückten Schar im Streit Geschosse fliegen überall im Männerkrieg.
In diesem ruhmreichen Kampfe, dem heftigen Schlachtlärm steh uns, Indra, bei zum Gewinn, in dem Kampf um die Rinder, wo unter den kühnen, sich verbeißenden Kämpfern nach allen Seiten die Pfeile fliegen in der Männerschlacht!
В этом славном сражении, о Индра,
Среди нарастающего шума (битвы) поддержи нас для захвата,
Когда в схватке за коров среди отважных, украшенных кольцами (бойцов)
Во все стороны летят стрелы при покорении мужей!
स न॑: क्षु॒मन्तं॒ सद॑ने॒ व्यू॑र्णुहि॒ गोअ॑र्णसं र॒यिमि॑न्द्र श्र॒वाय्य॑म् । स्याम॑ ते॒ जय॑तः शक्र मे॒दिनो॒ यथा॑ व॒यमु॒श्मसि॒ तद्व॑सो कृधि ॥
सः । नः॒ । क्षु॒ऽमन्त॑म् । सद॑ने । वि । ऊ॒र्णु॒हि॒ । गोऽअ॑र्णसम् । र॒यिम् । इ॒न्द्र॒ । श्र॒वाय्य॑म् । स्याम॑ । ते॒ । जय॑तः । श॒क्र॒ । मे॒दिनः॑ । यथा॑ । व॒यम् । उ॒श्मसि॑ । तत् । व॒सो॒ इति॑ । कृ॒धि॒ ॥
हे इन्द्र सः सर्वानुग्राहकत्वेन प्रसिद्धस्त्वं नः अस्माकं सदने गृहे क्षुमन्तम् अन्नवन्तं शब्दवन्तं वा गोअर्णसम् । गावोऽर्णं उदकमिव प्रवृद्धा यस्मिन् । तं श्रवाय्यं श्रवणीयं रयिं धनं व्यूर्णुहि विविधमाच्छादय । किंच हे वसो वासक शक्र इन्द्र जयतः शत्रुं ते तव प्रसादाद्वयं मेदिनः मेदसा युक्ता बलवन्तः स्याम भवेम । किं बहूक्त्या । यथा यत् वयमुश्मसि कामयामहे तत् सर्वं कृधि कुरु ॥
“Do you, Indra, heap up in our dwelling famous riches, comprising food and herds of cattle; may we,Śakra, be vigorous (through the favour) of you, the victorious; grant us, Vasu, that which we desire.”
At home disclose to us opulence rich in food, streaming with milk, O Indra, meet to be renowned.
Sakra, may we be thine, the friendly Conqueror's: even as we desire, O Vasu, so do thou.
Uncover for us at our seat wealth in livestock, flooding with cows, worthy of fame, o Indra.
May we share the fat with you when you win, able one. As we want it, make it so, good one.
In unserm Sitz erschliess uns nahrungsreichen Schatz, der reich an Rindern, preisenswerth, o Indra, sei; Wir wollen, starker Sieger, deine Freunde sein; wie wir es wünschen, so gewähr es, Guter, uns.
Erschließe uns, Indra, an Ort und Stelle Reichtum an Vieh, an Rinderfülle, der zum Ruhm gereicht! Wir möchten deine Verbündeten sein, wenn du siegest, o Mächtiger. Wie wir wollen, du Gütiger, also tu!
Открой (и) на нашем месте богатство, состоящее из скота,
Изобилующее коровами, достойное славы, о Индра!
Пусть будем мы твоими союзниками, о могучий, когда ты побеждаешь!
Как мы хотим, так сделай, о благой!
यो नो॒ दास॒ आर्यो॑ वा पुरुष्टु॒तादे॑व इन्द्र यु॒धये॒ चिके॑तति । अ॒स्माभि॑ष्टे सु॒षहा॑: सन्तु॒ शत्र॑व॒स्त्वया॑ व॒यं तान्व॑नुयाम संग॒मे ॥
यः । नः॒ । दासः॑ । आर्यः॑ । वा॒ । पु॒रु॒ऽस्तु॒त । अदे॑वः । इ॒न्द्र॒ । यु॒धये॑ । चिके॑तति । अ॒स्माभिः॑ । ते॒ । सु॒ऽसहाः॑ । स॒न्तु॒ । शत्र॑वः । त्वया॑ । व॒यम् । तान् । व॒नु॒या॒म॒ । स॒म्ऽग॒मे ॥
हे पुरुष्टुत बहुस्तुत इन्द्र यः दासः कर्मकरः शूद्रः आर्यः त्रैवर्णिको वा अदेवः देवादन्योऽसुरो वा नः अस्मान् युधये युद्धाय चिकेतति जानाति ते सर्वे शत्रवः अस्मदरयः ते तव प्रसादात् अस्माभिः सुसहाः स्वभिभवाः सन्तु भवन्तु । किंच वयं त्वया सहायेन तान् शत्रून् संगमे संग्रामे वनुयाम हन्याम ॥
“Indra, the praised of many, may he who proposes to assail us, whether he be a dāsa, an ārya, or anenemy of the gods; through your aid may all (such) foes be easily overcome by us; through you may we destroythem in battle.”
The godless man, much-lauded Indra, whether he be Dasa or be Arya, who would war with us,-
Easy to conquer he for thee, with us, these foes: with thee may we subdue them in the clash of fight.
Whatever godless one, Dāsa or Ārya, will have in view to fight us, o much-praised Indra—
let those rivals be easy to conquer for you along with us. With you may we vanquish them in the clash.
Welch Götterhasser, sei er heimisch, sei er fremd, o vielgerühmter Indra, uns bekämpfen will, Sie, deine Feinde, seien leicht besiegbar uns, wir wollen sie durch dich bezwingen in der Schlacht.
Wenn, o vielgepriesener Indra, ein dasischer oder arischer Gottloser uns zu bekämpfen beabsichtigt, so sollen dir die Feinde durch uns leicht zu bezwingen sein. Mit dir wollen wir sie im Kampf überwinden.
О многопрославленный, если даса или арья
Безбожный, о Индра, с нами замышляет сражаться,
Благодаря нам пусть будут враги для тебя легко одолимыми!
С тобою мы хотим победить их в бою!
यो द॒भ्रेभि॒र्हव्यो॒ यश्च॒ भूरि॑भि॒र्यो अ॒भीके॑ वरिवो॒विन्नृ॒षाह्ये॑ । तं वि॑खा॒दे सस्नि॑म॒द्य श्रु॒तं नर॑म॒र्वाञ्च॒मिन्द्र॒मव॑से करामहे ॥
यः । द॒भ्रेभिः । हव्यः॑ । यः । च॒ । भूरि॑ऽभिः । यः । अ॒भीके॑ । व॒रि॒वः॒ऽवित् । नृ॒ऽसह्ये॑ । तम् । वि॒ऽखा॒दे । सस्नि॑म् । अ॒द्य । श्रु॒तम् । नर॑म् । अ॒र्वाञ्च॑म् । इन्द्र॑म् । अव॑से । क॒रा॒म॒हे॒ ॥
नृसह्ये नृणामभिभावुके विखादे विशेषेण भक्षके अभीके संग्रामे वरिवोवित् धनस्य लम्भकः यः इन्द्रः दभ्रेभिः स्वल्पैः हव्यः ह्वातव्यः यश्च भूरिभिः बहुभिः हव्यः तं सस्निं शुचिं श्रुतं सर्वत्र विख्यातं नरं नेतारम् इन्द्रम् अद्य अस्मिन्नहनि अवसे अस्मद्रक्षणाय अर्वाञ्चम् अस्मदभिमुखं करामहे कुर्मः ॥
“Let us bring before us today for ur protection that Indra, the pure, the renowned, the leader of rites,who in the main-destroying, all-devouring conflict, is the winner of wealth; who is to be invoked by few and many.”
Him who must be invoked by many and by few, who standeth nigh with comfort in the war of men,
Indra, famed Hero, winner in the deadly strife, let us bring hitherward to-day to favour us.
Who is to be invoked by the few and who by the many, who finds wide space in close quarters at the time to conquer superior men,
him—the winner in the devouring (battle) today, the famous superior man—Indra may we make inclined toward us for help.
Der anzuflehn von wenigen und vielen ist, der Raum verschafft beim Angriff in der Männerschlacht, Den Ruhmeshelden, der im Treffen Beute schafft, den Indra rufen heute wir zur Hülfe her.
Der von wenigen anzurufen ist und der von vielen, der im Zusammenstoß in der Männerschlacht einen Ausweg findet, den berühmten Herrn, den Gewinner bei dem Sichverbeißen, den Indra wollen wir heute zum Beistand geneigt machen.
Кого должны призывать немногие и кого многие,
Кто находит выход в столкновении при покорении мужей,
Сегодня этого знаменитого мужа, захватывающего (добычу) при истреблении (врагов),
Индру мы хотим привлечь к себе для помощи!
स्व॒वृजं॒ हि त्वाम॒हमि॑न्द्र शु॒श्रवा॑नानु॒दं वृ॑षभ रध्र॒चोद॑नम् । प्र मु॑ञ्चस्व॒ परि॒ कुत्सा॑दि॒हा ग॑हि॒ किमु॒ त्वावा॑न्मु॒ष्कयो॑र्ब॒द्ध आ॑सते ॥
स्व॒ऽवृज॑म् । हि । त्वाम् । अ॒हम् । इ॒न्द्र॒ । शु॒श्रव॑ । अ॒न॒नु॒ऽदम् । वृ॒ष॒भ॒ । र॒ध्र॒ऽचोद॑नम् । प्र । मु॒ञ्च॒स्व॒ । परि॑ । कुत्सा॑त् । इ॒ह । आ । ग॒हि॒ । किम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वाऽवा॑न् । मु॒ष्कयोः॑ । ब॒द्धः । आ॒स॒ते॒ ॥
हे वृषभ कामानां वर्षक इन्द्र स्ववृजं स्वयमेव च्छेत्तारम् अननुदम् अनपेक्षितबलानुप्रदानं रध्रचोदनं राधकस्य चोदकं प्रेरकं त्वाम् अहं लुशः शुश्रव अश्रौषं हि यस्मात् तस्मात् प्र मुञ्चस्व । कुत्सेन वार्धीशतेनाण्डयोर्बद्धमात्मानं बन्धनाद्विमुञ्च । अथ परि सर्वतः परिवृतस्त्वं कुत्सात् कुत्साख्यादृषेः इह अस्मद्यागे आ गहि आगच्छ। किमु त्वावान् त्वत्सदृशोऽन्यः कश्चित् मुष्कयोर्बद्ध आसते । न कोऽप्येतादृशो निर्लज्जस्त्वत्तोऽन्योऽस्तीत्यभिप्रायः । तत्र शाट्यायनकं---- ‘ कुत्सश्च लुशश्चेन्द्रं व्यह्वयेतां स कुत्सस्याहवमागच्छत् तं शतेन वार्धीभिराण्डयोरबध्नात् तं लुशोऽभ्यवदत् स्ववृजं हि त्वामहमिन्द्र शुश्रवानानुदं वृषभ रध्रचोदनं प्र मुञ्चस्व परि कुत्सादिहा गहि किमु त्वावान्मुष्कयोर्बद्ध आसत इति ताः सर्वाः संलुप्य लुशमभि प्रादुद्रवत्' इति । छन्दोगब्राह्मणमपि- कुत्सश्च लुशश्च युगपदिन्द्रमाहूतवन्तौ स्वं स्वं यज्ञं प्रत्यङ्गभावाय सखित्वादिन्द्रः कुत्सं प्रति जगाम तं तु गतं वशित्वात्कुत्सो वार्ध्रीशतेनाण्डयोरबध्नात् । इति ॥ ॥ १४ ॥
“Indra, showerer of benefits, I have heard of you, the self-mutilator, the giver of unexpected strength,encouragin the prosperous; set yourself free from Kutsa, and come here; how should such a one as you remainso bound?”
For, Indra, I have heard thee called Self. capturer, One, Steer! who never yields, who urges even the churl.
Release thyself from Kutsa and come hither. How shall one like thee sit still bound that he may not move?
For I have heard of you, Indra, as tightly wound, unyielding, spurring on (even) the feeble, o bull.
Release yourself from Kutsa! Come here! Will such a one as you stay tied by the balls?
From X.39 through X.56 the hymns are arranged in groups of three, each trio gener ally ascribed to the same poet by the Anukramaṇī. See Oldenberg (1888: 236). The next three hymns, dedicated to the Aśvins, are attributed to a female poet Ghoṣā (X.39–40) and her son (X.41). Ghoṣā herself bears the patronymic Kākṣīvatī “daughter/descendant of Kakṣīvant,” the exceptionally artful poet of I.116–126, who is especially devoted to the Aśvins: five of his eleven hymns are dedicated to them (I.116–120). Indeed the phraseology and mythological references of the Ghoṣā hymns share much with Kakṣīvant’s Aśvin hymns, and whether we accept the Anukramaṇī’s ascription of the hymns to a woman and her son (the latter iden tified by the metronymic Ghauṣeya), there can be no doubt that these hymns have a remarkably close relationship to the Kakṣīvant hymns in Maṇḍala I. It is worth remembering that Kakṣīvant shows a particular interest in women and marriage in his hymns.
All three of the Ghoṣā hymns begin with a verse invoking the Aśvins’ chariot, but they diverge significantly thereafter. The final hymn (X.41) is a brief (three-verse) pendant to the series, straightforwardly describing the Aśvins’ early-morning jour ney to the sacrifice and urging them to come to our offering in preference to other possible ones. The other two are more complex, with significant involvement of an apparent woman’s voice, especially in X.40, which focuses on marriage.
Denn dich, o Indra, rühmt man als Bezwinger mir, als unnachgieb'gen Helden, der den matten stärkt, So mache los dich von dem Kutsa, komme her, was sitzt ein Held wie du an dem Gesäss gebannt?
Ich habe doch gehört, daß du, Indra, dein eigener Herr bist, ein Unnachgiebiger, o Bulle, der dem Schwachen Mut macht. Mach dich von Kutsa los, komm hierher! Einer wie du wird doch nicht an den Hoden gebunden hocken!
А я слышал, о Индра, что ты все рвешь к себе,
Ты не уступаешь, о бык, подбадриваешь слабого.
Освободись от Кутсы! Иди сюда!
Неужели такой, как ты, будет сидеть привязанный за мошонку!