Sukta 10.39
ऋषिकाक्षिवती घोषा
देवताअश्विनौ
मन्त्र14
छन्दजगती
यो वां॒ परि॑ज्मा सु॒वृद॑श्विना॒ रथो॑ दो॒षामु॒षासो॒ हव्यो॑ ह॒विष्म॑ता । श॒श्व॒त्त॒मास॒स्तमु॑ वामि॒दं व॒यं पि॒तुर्न नाम॑ सु॒हवं॑ हवामहे ॥
यः । वा॒म् । परि॑ऽज्मा । सु॒ऽवृत् । अ॒श्वि॒ना॒ । रथः॑ । दो॒षाम् । उ॒षसः॑ । हव्यः॑ । ह॒विष्म॑ता । श॒श्व॒त्ऽत॒मासः॑ । तम् । ऊँ॒ इति॑ । वा॒म् । इ॒दम् । व॒यम् । पि॒तुः । न । नाम॑ । सु॒ऽहव॑म् । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥
हे अश्विना अश्विनौ वां युवयोः परिज्मा परितो गन्ता सुवृत् सुष्ठु वर्तमानः यः रथः दोषां रात्रिम् उषसः च । अहोरात्रयोरित्यर्थः । हविष्मता यजमानेन हव्यः ह्वातव्यः वां युवयोः स्वभूतं सुहवं शोभनाह्वानं तमु तमेव रथं शश्वत्तमासः अतिशयेन चिरंतना वयं पितुर्न यथा पितुः इदं नाम तथा हवामहे ह्वयामः ॥
“We from very ancient times invoke, Aśvins, by a name as venerable as that of a father, this yourglorious chariot, which travels all around, which turns, well, and which is to be invoked morning and evening bythe worshipper.”
As 'twere the name of father, easy to invoke, we all assembled here invoke this Car of yours,
Asvins, your swiftly-rolling circumambient Car which he who worships must invoke at eve and dawn.
Your earth-encircling, smooth-rolling chariot, to be invoked at evening and at the dawns by the man who offers oblation—
that (chariot) of yours do we now invoke, (we) as the latest of those
who constantly do so—the (chariot) good to invoke like the name of one’s father.
Wir rufen jetzt auch wieder euren Wagen an, der früh und spät begrüsst wird von dem opfernden, Der schnell, o Ritter, hinrollt um das Erdenrund, den man so gerne wie des Vaters Namen ruft.
Euren umherfahrenden leichtrollenden Wagen, ihr Asvin, der abends und morgens von dem Opfernden anzurufen ist, den rufen wir euch jetzt zum soundsovielten Male an, den man gern anruft wie den Namen des Vaters.
Ваша ездящая кругами, легко катящаяся колесница, о Ашвины,
Которую жертвователь должен призывать вечером и на заре, –
Все мы один за другим призываем ее для вас,
Легко призываемую, как имя отца.
चो॒दय॑तं सू॒नृता॒: पिन्व॑तं॒ धिय॒ उत्पुरं॑धीरीरयतं॒ तदु॑श्मसि । य॒शसं॑ भा॒गं कृ॑णुतं नो अश्विना॒ सोमं॒ न चारुं॑ म॒घव॑त्सु नस्कृतम् ॥
चो॒दय॑तम् । सू॒नृताः॑ । पिन्व॑तम् । धियः॑ । उत् । पुर॑म्ऽधीः । ई॒र॒य॒त॒म् । तत् । उ॒श्म॒सि॒ । य॒शस॑म् । भा॒गम् । कृ॒णु॒त॒म् । नः॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । सोम॑म् । न । चारु॑म् । म॒घव॑त्ऽसु । नः॒ । कृ॒त॒म् ॥
हे अश्विना अश्विनौ युवां सूनृताः वाच उषसो वा चोदयतं प्रेरयतम् । अस्माकं धियः कर्माणि च पिन्वतं पूरयतम् । पुरंधीः बह्वीः प्रज्ञाश्च उत् ईरयतम् उद्गमयतं प्रेरयतम् । उत्पादयतमित्यर्थः। तत् एतत्त्रयम् उश्मसि वयं कामयामहे । किंच नः अस्माकं यशसं यशस्विनं भागं भजनीयं धनादिकं कृणुतं कुरुतम् । चारुं कल्याणं सोमं न सोममिव नः अस्मान मघवत्सु धनवत्सु कृतं कुरुतम् ॥
“Stimulate, Aśvins, our words of truth, perfect (our) sacred rites, and inspire (our) numerous facultires;this (is what) we wish; grant us a glorious portion (cf. wealth); put us like prosperous Soma among the affluent.”
Awake all pleasant strains and let the hymns flow forth: raise up abundant fulness: this is our desire.
Asvins, bestow on us a glorious heritage, and give our princes treasure fair as Soma is.
Stimulate liberal giving; swell our insightful thoughts; rouse
profusions—we are eager for that.
Make us a glorious portion, o Aśvins; make it dear to our generous
patrons like soma.
Erweckt die Lieder, segnet die Gebete uns, lasst Reichthums Fülle uns erstehn, das wünschen wir; Macht herrlich, Ritter, uns das Theil, das ihr bescheert, und macht den Fürsten werth uns wie den Somasaft.
Spornet zu Schenkungen an, befruchtet die Gedanken, treibet Belohnungen auf! Das wünschen wir. Schaffet uns, o Asvin, einen ehrenvollen Anteil, machet uns den Gönnern angenehm wie Soma!
Поощряйте щедроты, оплодотворяйте поэтические мысли,
Приведите в движение силы изобилия – этого мы хотим.
Славную долю создайте нам, о Ашвины!
Сделайте нас, о Ашвины, приятными, как сома, для богатых покровителей!
अ॒मा॒जुर॑श्चिद्भवथो यु॒वं भगो॑ऽना॒शोश्चि॑दवि॒तारा॑प॒मस्य॑ चित् । अ॒न्धस्य॑ चिन्नासत्या कृ॒शस्य॑ चिद्यु॒वामिदा॑हुर्भि॒षजा॑ रु॒तस्य॑ चित् ॥
अ॒मा॒ऽजुरः॑ । चि॒त् । भ॒व॒थः॒ । यु॒वम् । भगः॑ । अ॒ना॒शोः । चि॒त् । अ॒वि॒तारा॑ । अ॒प॒मस्य॑ । चि॒त् । अ॒न्धस्य॑ । चि॒त् । ना॒स॒त्या॒ । कृ॒शस्य॑ । चि॒त् । यु॒वाम् । इत् । आ॒हुः॒ । भि॒षजा॑ । रु॒तस्य॑ । चि॒त् ॥
हे नासत्या नासत्यौ युवं युवाम् अमाजुरश्चित् पितृगृहे जूर्यन्त्या अपि दुर्भगाया घोषायाः भगः भवथः । शोभनरूपेणात्मानं परिणमय्य पतिं दत्तवन्तौ स्थ इत्यर्थः । तथा च निगमान्तरं--- ‘घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम् ' ( ऋ. सं. १. ११७. ७) इति । अनाशोश्चित् अनशनस्यापि अवितारा रक्षितारौ युवां भवथः । अपमस्य चित् जात्यातिनिकृष्टस्यापि रक्षितारौ भवथः । अन्धस्य चित् चक्षुर्विकलस्यापि रक्षितारौ भवथः । कृशस्य चित् दुर्बलस्यापि रक्षितारौ भवथः । किंच युवामित् युवामेव ऋतस्य चित् यज्ञस्यापि भिषजौ वैद्यौ आहुः विद्वांसः ॥ .
“You, Nāsatyās, are the good fortune of a damsel growing old in (her father's) mansion; thepreservers of the famishing, the protectors of the object, of the blind, of the feeble, they call you the physicians ofthe sacrifice.”
Ye are the bliss of her who groweth old at home, and helpers of the slow although he linger last.
Men call you too, Nasatyas, healers of the blind, the thin and feeble, and the man with broken bones.
You become good fortune even for the woman growing old at home, the helpers even of the one lacking speed, even of the one furthest
behind.
Even of the blind man, o Nāsatyas, even of the starving, even of the
broken—they say just you are their healers.
Der alten Jungfrau auch verleiht ihr Liebesglück, dem trägen auch, und wär's der letzte, helft ihr fort; Man nennt, o treue, als die guten Aerzte euch für jeden blinden, siechen und zerschlagenen.
Ihr seid das Glück auch der zuhause alternden Jungfer, ihr helfet auch dem Langsamen, auch dem, der am weitesten zurück ist. Von euch sagen sie, daß ihr auch den Blinden, auch den Abgemagerten, auch den, der etwas gebrochen hat, heilet, o Nasatya´s.
Вы бываете счастьем даже для стареющей дома (девицы),
Помощниками даже для небыстрого, даже для самого отсталого.
Это про вас говорят, что вы целители, о Насатьи,
Даже слепого, даже истощенного, даже искореженного.
यु॒वं च्यवा॑नं स॒नयं॒ यथा॒ रथं॒ पुन॒र्युवा॑नं च॒रथा॑य तक्षथुः । निष्टौ॒ग्र्यमू॑हथुर॒द्भ्यस्परि॒ विश्वेत्ता वां॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥
यु॒वम् । च्यवा॑नम् । स॒नय॑म् । यथा॑ । रथ॑म् । पुनः॑ । युवा॑नम् । च॒रथा॑य । त॒क्ष॒थुः॒ । निः । तौ॒ग्र्यम् । ऊ॒ह॒थुः॒ । अ॒त्ऽभ्यः । परि॑ । विश्वा॑ । इत् । ता । वा॒म् । सव॑नेषु । प्र॒ऽवाच्या॑ ॥
हे अश्विनौ युवं युवां सनयं पुराणं च्यवानम् ऋषिं यथा रथं जीर्णं रथमिव पुनर्युवानं तरुणं चरथाय चरणार्थं तक्षथुः ततक्षथुः । अकुरुतमित्यर्थः । तथा च यास्कः-- युवं च्यवानं सनयं पुराणं यथा रथं पुनर्युवानं चरणाय ततक्षथुर्युवा प्रयौति कर्माणि तक्षतिः करोतिकर्मा ' (निरु. ४. १९) इति । किंच युवां तौग्र्यं तुग्रपुत्रं भुज्युम् अद्भ्यः परि समुद्रस्योपरि निः ऊहथुः । किंच वां युवयोः विश्वा विश्वानि ता तानि कर्माणि सवनेषु यज्ञेषु प्रवाच्या प्रवाच्यानि प्रकर्षेण वक्तव्यानि ॥
“You made the aged Cyavana, when like a worn out chariot, again young and able to go; you bore theson of Tugra above the waters; all these your (exploits) are to be celebrated at our sacrifices.”
Ye made Cyavana, weak and worn with length of days, young again, like a car, that he had power to move.
Ye lifted up the son of Tugra from the floods. At our libations must all these your acts be praised.
You two fashioned old Cyavāna, like a chariot, into a youth again, (for him) to move about.
You pulled the son of Tugra out from the waters. All these (deeds) of yours are to be proclaimed at the pressings.
Tschjavana auch, der da lag wie ein alter Karrn, den habt zum Gehn ihr Ritter wieder jung gemacht, Den Sohn des Tugra zogt ihr aus der Wasserflut; das alles muss man rühmen euch bei jedem Fest.
Ihr habt den alten Cyavana wie einen Wagen wieder jung gezimmert zum Laufen. Ihr führtet den Tugrasohn aus dem Wasser. All das von euch soll bei den Somaopfern kundgetan werden.
Вы Чьявану старого, словно колесницу,
Снова смастерили юным, чтобы он двигался.
Сына Тугры вы вывезли из вод.
Все эти ваши (деяния) достойны провозглашения на выжиманиях (сомы).
पु॒रा॒णा वां॑ वी॒र्या॒३॒॑ प्र ब्र॑वा॒ जनेऽथो॑ हासथुर्भि॒षजा॑ मयो॒भुवा॑ । ता वां॒ नु नव्या॒वव॑से करामहे॒ऽयं ना॑सत्या॒ श्रद॒रिर्यथा॒ दध॑त् ॥
पु॒रा॒णा । वा॒म् । वी॒र्या॑ । प्र । ब्र॒व॒ । जने॑ । अथो॒ इति॑ । ह॒ । आ॒स॒थुः॒ । भि॒षजा॑ । म॒यः॒ऽभुवा॑ । ता । वा॒म् । नु । नव्यौ॑ । अव॑से । क॒रा॒म॒हे॒ । अ॒यम् । ना॒स॒त्या॒ । श्रत् । अ॒रिः । यथा॑ । दध॑त् ॥
हे अश्विनौ वां युवयोः पुराणा पुराणानि वीर्याणि जने लोके प्र ब्रव प्रब्रवीमि । अथो अपि च हे नासत्या नासत्यौ युवां मयोभुवा सुखस्य भावयितारौ भिषजा भिषजौ वैद्यौ आसथुः बभूवथुः। ता तौ युवाम् अवसे रक्षणाय नव्यौ स्तुत्यौ करामहे कुर्मः । अयम् अरिः गन्ता पतिर्यजमानः यथा श्रत् दधत् श्रद्दध्यादिति ॥ ॥ १५ ॥
“I proclaim, Aśvins, your ancient exploits among the people, for you were the physicians, the bestowersof felicity; we count you two worthy to be praised for (our) preservation; so that this worshipper Na-satyās, maybelieve (in you).”
We will declare among the folk your ancient deeds heroic; yea, ye were Physicians bringing health.
You, you who must be lauded, will we bring for aid, so that this foe of ours, O Asvins, may believe.
I shall proclaim your ancient heroic deeds before the people. And you were also healers, embodiments of joy.
Now we shall make you new (for you) to help us, o Nāsatyas, so that this stranger will place his trust (in us?).
Nun künd' ich eure alten Thaten vor dem Volk, denn immer wart ihr Aerzte, welche Heil verleihn, Drum schaffen wir aufs neue euch zur Hülfe her, damit, o treue, fest der fromme euch vertrau.
Eure alten Heldentaten will ich vor allem Volke verkünden. Auch waret ihr die erfreulichen Ärzte. Als solche bewegen wir euch aufs neue zur Gnade, auf daß dieser hohe Herr Vertrauen habe, ihr Nasatya´s.
О прежних ваших подвигах я хочу рассказать среди народа.
А также были вы целителями, приносящими радость.
Сейчас мы хотим снова использовать вас для помощи,
Чтобы поверил, о Насатьи, (даже) этот чужой!
इ॒यं वा॑मह्वे शृणु॒तं मे॑ अश्विना पु॒त्राये॑व पि॒तरा॒ मह्यं॑ शिक्षतम् । अना॑पि॒रज्ञा॑ असजा॒त्याम॑तिः पु॒रा तस्या॑ अ॒भिश॑स्ते॒रव॑ स्पृतम् ॥
इ॒यम् । वा॒म् । अह्वे । शृ॒णु॒तम् । मे॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । पु॒त्राय॑ऽइव । पि॒तरा॑ । मह्य॑म् । शि॒क्ष॒त॒म् । अना॑पिः । अज्ञाः॑ । अ॒स॒जा॒त्या । अम॑तिः । पु॒रा । तस्याः॑ । अ॒भिऽश॑स्तेः । अव॑ । स्पृ॒त॒म् ॥
हे अश्विना अश्विनौ वां युवाम् इयं घोषा अहम् अह्वे आह्वयामि । मे मम संबन्धिनम् इममाह्वानं शृणुतम् । श्रुत्वा चाह्वानं मह्यं पुत्रायेव यथा पुत्राय पितरा मातापितरौ तद्वत् शिक्षतं धनं दत्तम् । अनापिः अबन्धुः अज्ञा अकृतज्ञा असजात्यामतिः अश्रद्धेया चाभिशस्तिः मामागच्छति । तस्या अभिशस्तेः पुरा प्रागेव अव स्पृतं मामवपारयतम् ॥
“I here, (ghoṣā), invoke you. Here my (invocation), Aśvins, give me (wealth) as parents give to a son;before (it come) beyond the reach of (a course) that has no relatives, ungrateful, without kinsfolk, without belief,(pursues me); save me from that curse before (it reaches me).”
Listen to me, O Asvins; I have cried to you. Give me-your aid as sire and mother aid their son.
Poor, without kin or friend or ties of blood am I. Save me before it be too late, from this my curse.
[A woman:] “It’s I who invoked you: hear me, o Aśvins. Like parents for their son, do your best for me.
I am without friends, without kin, without blood relatives, and
heedless: rescue me in the face of this shame.”
Ich fleh' euch an, o Ritter, höret meinen Ruf, und seid mir hold, so wie die Aeltern ihrem Kind; Ich bin verwaist, Verwandten hab' ich nicht, noch Freund, so helfet mir, der armen, doch aus solcher Noth.
Ich habe euch angerufen, erhöret mich, Asvin, versuchet für mich, was ihr könnt, wie die Eltern für den Sohn! Ich bin ohne Freunde, ohne Bekannte, ohne Anhang, ratlos. Bewahret mich vor diesem Makel!
Я позвала вас – услышьте меня, о Ашвины!
Постарайтесь для меня, как родители для сына!
(Я) без друзей, неопытна, без кровных родных, неразумна.
Защитите меня от этого проклятия!
यु॒वं रथे॑न विम॒दाय॑ शु॒न्ध्युवं॒ न्यू॑हथुः पुरुमि॒त्रस्य॒ योष॑णाम् । यु॒वं हवं॑ वध्रिम॒त्या अ॑गच्छतं यु॒वं सुषु॑तिं चक्रथु॒: पुरं॑धये ॥
यु॒वम् । रथे॑न । वि॒ऽम॒दाय॑ । शु॒न्ध्युव॑म् । नि । ऊ॒ह॒थुः॒ । पु॒रु॒ऽमि॒त्रस्य॑ । योष॑णम् । यु॒वम् । हव॑म् । व॒ध्रि॒ऽम॒त्याः । अ॒ग॒च्छ॒त॒म् । यु॒वम् । सुऽसु॑तिम् । च॒क्र॒थुः॒ । पुर॑म्ऽधये ॥
हे अश्विनौ युवं युवां पुरुमित्रस्य पुरुमित्रनामधेयस्य योषणां दुहितरं शुन्ध्युवं नाम जायां विमदाय विमदनामधेयाय ऋषये रथेन स्वसेनापरिवृतेन रथेन न्यूहथुः प्रापयतम् । विमदस्य गृहं नीतवन्तौ स्थ इत्यर्थः। तथा च निगमान्तरं --' यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा न्यूहतू रथेन ' ( ऋ. सं. १, ११६. १) इति । किंच युवं युवां वध्रिमत्याः संग्रामे शत्रुभिश्छिन्नहस्तायाः हवम् आह्वानम् अगच्छतम् । आगत्य च तस्यै हिरण्मयं हस्तं प्रायच्छतम् । तथा च निगमान्तरम् ---' अजोहवीन्नासत्या करा वां महे यामन् पुरुभुजा पुरंधिः । श्रुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ' ( ऋ. सं. १. ११६. १३ ) इति । किंच युवं युवां पुरंधये बहुप्रज्ञायै वध्रिमत्यै सुषुतिं सुप्रसवं शोभनमैश्वर्यं वा चक्रथुः कृतवन्तौ स्थः ॥
“You brought, Śundhyu, the daughter of Purumitra to (her husband) Vimada; you came atVadharimati's invocation, and gave excellent offsprin to her who was full of wisdom.”
Ye, mounted on your chariot brought to Vimada the comely maid of Purumitra as a bride.
Ye, came unto the calling of the weakling's dame, and granted noble offspring to the happy wife.
You two with your chariot carried down to Vimada the sleek maiden of Purumitra (to be his wife).
You two came to the call of Vadhrimatī. You two made an easy birth for Puraṃdhi.
Auf eurem Wagen fuhret ihr dem Vimada als Gattin zu des Purumitra schmucke Maid; Zur Frau des Schwächlings kamt ihr hin auf ihr Gebet und schenktet der Purandhi glückliche Geburt.
Ihr führet zu Wagen dem Vimada die Sundhyu zu, des Purumitra Maid. Ihr kamet auf der Vadhrimati Ruf, ihr schafftet der Purandhi leichte Geburt.
Вы привезли на колеснице для Вимады
Шундхью – девицу Пурумитры.
Вы отправились на зов Вадхримати,
Вы создали удачное зачатие для Пурамдхи.
यु॒वं विप्र॑स्य जर॒णामु॑पे॒युष॒: पुन॑: क॒लेर॑कृणुतं॒ युव॒द्वय॑: । यु॒वं वन्द॑नमृश्य॒दादुदू॑पथुर्यु॒वं स॒द्यो वि॒श्पला॒मेत॑वे कृथः ॥
यु॒वम् । विप्र॑स्य । ज॒र॒णाम् । उ॒प॒ऽई॒युषः॑ । पुन॒रिति॑ । क॒लेः । अ॒कृ॒णु॒त॒म् । यु॒व॒त् । वयः॑ । यु॒वम् । वन्द॑नम् । ऋ॒श्य॒ऽदात् । उत् । ऊ॒प॒थुः॒ । यु॒वम् । स॒द्यः । वि॒श्पला॑म् । एत॑वे । कृ॒थः॒ ॥
हे अश्विनौ युवं युवां विप्रस्य मेधाविनः जरणां जराम् उपेयुषः उपगतवतः कलेः कलिनामधेयस्य ऋषेः वयः पुनः पुनरपि युवत् युवत्वयुक्तम् अकृणुतम् अकुरुतम् । तथा च निगमान्तरं- कलिं याभिर्वित्तजानिं दुवस्यथः' (ऋ. सं. १. ११२. १५) इति । किंच युवं युवां वन्दनं जायावियोगसंतापेन कूपपतितं वन्दनाख्यमृषिम् ऋश्यदात् कूपात् उदूपथुः उदैरयतम् । तथा निगमान्तरम् - ’उद्वन्दनमैरयतं स्वर्दृशे' (ऋ. सं. १. ११२. ५) इति । किंच युवं युवां विश्पलाम् । खेलस्य राज्ञः सेनायां योद्ध्री विश्पला नाम काचित् स्त्री । तां संग्रामे शत्रुभिश्छिन्नजङ्घां सद्यः तदैव एतवे गमनाय कृथः अकुरुतम् । तथा च निगमान्तरं- चरित्रं हि वेरिवाच्छेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्यधत्तम्' (ऋ. सं. १. ११६. १५) इति ॥
“You made young again the life of the sage Kali, when approaching old age, you rescued Vandanafrom the well; you quickly enabled Viśapalā to walk.”
Ye gave a ain the vigour of his youthful life to tge sage Kali when old age was coming nigh.
Ye rescued Vandana and raised him from the pit, and in a moment gave Vispala power to move.
You two made youthful vigor again for the inspired poet Kali, who was approaching old age.
You two dug Vandana out from the antelope snare. You two in an
instant made Viśpalā go.
Dem Sänger Kali, da er alt geworden war, verschafftet ihr aufs neue frische Jugendkraft, Ihr zoget aus der tiefen Gruft den Vandana, schnell machtet gehend ihr die lahme Viçpala.
Ihr machtet das Alter des redegewaltigen Kali, der ins Greisenalter gekommen war, wieder jugendlich. Ihr grubt den Vandana aus der Fanggrube aus; ihr bringet die Vispala sofort wieder zum Laufen.
Вы сделали возврат вдохновенного Кали,
Достигшего старости, снова юным.
Вы вытащили Вандану из западни,
Вы сразу же дали возможность Вишпале бежать.
यु॒वं ह॑ रे॒भं वृ॑षणा॒ गुहा॑ हि॒तमुदै॑रयतं ममृ॒वांस॑मश्विना । यु॒वमृ॒बीस॑मु॒त त॒प्तमत्र॑य॒ ओम॑न्वन्तं चक्रथुः स॒प्तव॑ध्रये ॥
यु॒वम् । ह॒ । रे॒भम् । वृ॒ष॒णा॒ । गुहा॑ । हि॒तम् । उत् । ऐ॒र॒य॒त॒म् । म॒मृ॒ऽवांस॑म् । अ॒श्वि॒ना॒ । यु॒वम् । ऋ॒बीस॑म् । उ॒त । त॒प्तम् । अत्र॑ये । ओम॑न्ऽवन्तम् । चक्रथुः । स॒प्तऽव॑ध्रये ॥
हे वृषणा वर्षितारौ अश्विना अश्विनौ युवं युवां गुहा गुहायां हितम् असुरैर्निहितं ममृवांसं म्रियमाणं रेभं रेभाख्यमृषिम् उदैरयतम् उत्तारितवन्तौ स्थः । तथा च निगमान्तरं -- 'दश रात्रीरशिवेना नव द्यूनवनद्धं श्नथितमप्स्वन्तः । विप्रुतं रेभमुदनि प्रवृक्तमुन्निन्यथुः सोममिव स्रुवेण ' ( ऋ. सं. १. ११६. २४ ) इति । उत किंच युवं युवां तप्तम् ऋबीसम् अग्निकुण्डम् अत्रये अत्रेरर्थाय ओमन्वन्तम् अवनवन्तं चक्रथुः । वृष्ट्या निशमय्य शीतं कृतवन्तौ स्थ इत्यर्थः। तथा च निगमान्तरं -- हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति' ( ऋ. सं. १, ११६. ८) इति । किंच युवां सप्तवध्रये अश्वमेधेन राज्ञा केनचिदपराधेन काष्ठमयमञ्जूषायां निहितस्य सप्तवाध्रिनामधेयस्य ऋषेरर्थाय चक्रथुः । मञ्जूषोद्घाटनं कृतवन्तौ स्थ इत्यर्थः । तथा च निगमान्तरं -- वि जिहीष्व वनस्पते योनिः सूष्यन्त्या इव । श्रुतं मे अश्विना हवं सप्तवध्रिं च मुञ्चतम्' ( ऋ. सं. ५: ७८. ५) इति ॥
“Aśvins, shedders of rain, you extricated Rebha when he was plural ced in a cave and was dying; youmade the heated fire-pit cool for Atri; you gave (liberty) to Saptavadhri.”
Ye Asvins Twain, endowed with manly strength, brought forth Reblia when hidden in the cave and well-nigh dead,
Freed Saptavadliri, and for Atri caused the pit heated with fire to be a pleasant resting-place.
You two raised up Rebha, set in hiding and already dead, o bullish Aśvins. You two made the earth-cleft and the heated (pot) comfortable for Atri, for Saptavadhri.
Ihr Helden hobt den Rebha, der im Wasser lag, hervor, o Ritter, als er fast gestorben war; Dem Atri auch und Saptavadhri machtet ihr den heissen Schlund der Erde kühl und angenehm.
Ihr Bullen Asvin holtet den versteckten Rebha heraus, als er schon gestorben war, und ihr versahet für Atri den glühenden Ofen mit einem Schutzmittel, für Saptavadhri.
О два быка, Ребху, тайно спрятанного,
(Уже) умершего, это вы извлекли, о Ашвины,
А также раскаленную печь
Вы сделали приятной для Атрии Саптавадхри.
यु॒वं श्वे॒तं पे॒दवे॑ऽश्वि॒नाश्वं॑ न॒वभि॒र्वाजै॑र्नव॒ती च॑ वा॒जिन॑म् । च॒र्कृत्यं॑ ददथुर्द्राव॒यत्स॑खं॒ भगं॒ न नृभ्यो॒ हव्यं॑ मयो॒भुव॑म् ॥
यु॒वम् । श्वे॒तम् । पे॒दवे॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । अश्व॑म् । न॒वऽभिः॑ । वाजैः॑ । न॒व॒ती । च॒ । वा॒जिन॑म् । च॒र्कृत्य॑म् । द॒द॒थुः॒ । द्र॒व॒यत्ऽस॑खम् । भग॑म् । न । नृऽभ्यः॑ । हव्य॑म् । म॒यः॒ऽभुव॑म् ॥
हे अश्विना अश्विनौ युवं युवां पेदवे पेदुनामधेयाय राज्ञे श्वेतं श्वेतवर्णं वाजिनं बलिनं नवभिः नवती नवत्याश्वैः सहितं चर्कृत्यं संग्रामाणामत्यर्थं कर्तारं शत्रूणां जेतारं वा द्रवयत्सखं शत्रुसखीनां द्रावयितारं हव्यं ह्वातव्यं मयोभुवं सुखस्य भावयितारम् अश्वं नृभ्यः मनुष्येभ्यः भगं न भजनीयं धनमिव ददथुः प्रायच्छतम् ॥ ॥ १६ ॥
“You gave, Aśvins, to Pedu a strong white horse with nine-and-ninety (other) steeds, (a horse), active(in combat), putting to flight the friends (of the foe), worthy to be invoked, a source of deligght, like wealth to meṇ”
On Pedu ye bestowed, Asvins, a courser white, mighty with nine-and-ninety varied gifts of strength,
A horse to be renowned, who bore his friend at speed, joy-giving, Bhaga-like to be invoked of men.
You two gave to Pedu a white horse, a prizewinner with nine and ninety prizes, o Aśvins,
(a horse) to be celebrated, one setting its comrades to running, to be
invoked by men like good fortune, and the embodiment of joy.
Dem Pedu schenktet, Ritter, ihr das weisse Ross, das kraftbegabt durch neunundneunzig Kräfte ist, Das werth des Rühmens rasch den Reiter vorwärts trägt, das Männer anflehn wie den reichen güt'gen Herrn.
Ihr Asvin habt dem Pedu das weiße Roß geschenkt, das mit neunundneunzig Siegespreisen Sieger war, das rühmenswerte, das den Gefährten schnell fortträgt, das wie Bhaga für die Herren anzurufen ist, das Erfreuliche.
Вы, о Ашвины, подарили Педу белого
Коня, победителя с девяносто девятью наградами,
Достойного воспевания, быстро увозящего друзей,
(Коня, которого) мужи должны призывать, как Бхагу, (коня,) приносящего радость.
न तं रा॑जानावदिते॒ कुत॑श्च॒न नांहो॑ अश्नोति दुरि॒तं नकि॑र्भ॒यम् । यम॑श्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोर॒थं कृ॑णु॒थः पत्न्या॑ स॒ह ॥
न । तम् । रा॒जा॒नौ॒ । अ॒दि॒ते॒ । कुतः॑ । च॒न । न । अंहः॑ । अ॒श्नो॒ति॒ । दुः॒ऽइ॒तम् । नकिः॑ । भ॒यम् । यम् । अ॒श्वि॒ना॒ । सु॒ऽह॒वा॒ । रु॒द्र॒व॒र्त॒नी॒ इति॑ रुद्रऽवर्तनी । पु॒रः॒ऽर॒थम् । कृ॒णु॒थः । पत्न्या॑ । स॒ह ॥
हे राजानौ ईश्वरौ अदिते अदीनौ सुहवौ स्वाह्वानौ रुद्रवर्तनी स्तोत्रयुक्तमार्गौ हे अश्विना अश्विनौ युवां यं जनं पुरोरथम् अग्रतोरथं पत्न्या सह स्वयंवरे कृणुथः कुरुथः तं जनं कुतश्चन कुतोऽपि अंहः पापं न अश्नोति न व्याप्नोति । दुरितं दुर्गतिरपि न अश्नोति । नकिः न च भयं संसारभयं न प्राप्नोति ॥
“Lofty soverigns, worthy of invocation, going on roads which are praised in hymns, Aśvins, the manwhom with his wife you plural ce in front of (your) car, encounters not from any quarter wickedness, difficulty, ordanger.”
From no side, ye Two Kings whom none may check or stay, doth grief, distress, or danger come u on the man
Whom, Asvins swift to hear, borne on your glowing path, ye with your Consort make the foremost in the race.
O you two kings and Aditi—not from anywhere does distress or difficulty or fear reach him
for whom you arrange that his chariot, along with his wife, will be in front, o Aśvins good to invoke, you who follow the course of the
Rudras [=Maruts].
Von keiner Seite trifft Gefahr, o Könige, noch Ungemach und Noth den Mann, o Aditi, Den, Ritter, ihr nebst seinem Weibe vorwärts bringt, ihr, die ihr fahrt auf lichter Bahn und gern erhört.
Nicht sucht den von irgend woher Not, noch Gefahr, noch Furcht heim, ihr zwei Könige, o Aditi, den ihr nebst Gemahlin mit seinem Wagen an die Spitze bringet, ihr gerngerufenen Asvin, die ihr die Bahn des Rudra wandelt.
Не настигнет ниоткуда, о два царя, о Адити,
Ни беда, ни опасность, никакой страх того,
Кого, вы, о Ашвины, легкопризываемые, ездящие по дорогам Рудры,
Вместе с супругой делаете обладателем первой колесницы.
आ तेन॑ यातं॒ मन॑सो॒ जवी॑यसा॒ रथं॒ यं वा॑मृ॒भव॑श्च॒क्रुर॑श्विना । यस्य॒ योगे॑ दुहि॒ता जाय॑ते दि॒व उ॒भे अह॑नी सु॒दिने॑ वि॒वस्व॑तः ॥
आ । तेन॑ । या॒त॒म् । मन॑सः । जवी॑यसा । रथ॑म् । यम् । वा॒म् । ऋ॒भवः॑ । च॒क्रुः । अ॒श्वि॒ना॒ । यस्य॑ । योगे॑ । दु॒हि॒ता । जाय॑ते । दि॒वः । उ॒भे इति॑ । अह॑नी॒ इति॑ । सु॒दिने॒ इति॑ सु॒ऽदिने॑ । वि॒वस्व॑तः ॥
हे अश्विना अश्विनौ वां युवयोः यं रथम् ऋभवश्चक्रुः अकार्षुः यस्य रथस्य योगे संबन्धे सति दिवः दुहिता उषाः जायते प्रादुर्भवति यस्य च योगे विवस्वतः भास्करात् उभे अहनी अहोरात्रे सुदिने शोभने जायेते तेन रथेन मनसः अपि जवीयसा वेगवत्तरेण आ यातं युवामागच्छतम् ॥
“Come, Aśvins, with the chariot that is swifter than thought, which the Ribhus made for you; inconnection with which the daughter of heaven, (the dawn), is born and both the auspicious day and night fromVivasvat.”
Come on that Chariot which the Rbhus wrought for you, the Chariot, Asvins, that is speedier than thought,
At harnessing whereof Heaven's Daughter springs to birth, and from Vivasvan come auspicious Night and Day.
Drive here with your chariot swifter than thought, which the R̥bhus made for you, o Aśvins,
and at whose hitching up the Daughter of Heaven [=Dawn] is born and both bright-lit day halves of Vivasvant.
Mit eurem Wagen, den die Ribhu zimmerten, der schneller als Gedanken ist, o Ritter, kommt, Bei dessen Nahn des Himmels Tochter schnell erscheint, und Tag und Nacht sich scheiden bei Vivasvats Licht.
Kommet mit dem Wagen, der schneller als der Gedanke ist, den euch die Ribhu´s gefertigt haben, o Asvin, bei dessen Anschirrung des Himmels Tochter geboren wird und die beiden schönen Tageshälften des Vivasvat!
Приезжайте на той более быстрой, чем мысль,
Колеснице, которую вам сделали Рибху, о Ашвины,
(И) при запрягании которой рождается дочь неба
(И) обе прекрасные половины для Вивасвата.
ता व॒र्तिर्या॑तं ज॒युषा॒ वि पर्व॑त॒मपि॑न्वतं श॒यवे॑ धे॒नुम॑श्विना । वृक॑स्य चि॒द्वर्ति॑काम॒न्तरा॒स्या॑द्यु॒वं शची॑भिर्ग्रसि॒ताम॑मुञ्चतम् ॥
ता । व॒र्तिः । या॒त॒म् । ज॒युषा॑ । वि । पर्व॑तम् । अपि॑न्वतम् । श॒यवे॑ । धे॒नुम् । अ॒श्वि॒ना॒ । वृक॑स्य । चि॒त् । वरि॑काम् । अ॒न्तः । आ॒स्या॑त् । यु॒वम् । शची॑भिः । ग्र॒सि॒ताम् । अ॒मु॒ञ्च॒त॒म् ॥
हे अश्विना अश्विनौ ता तौ युवां जयुषा जयशीलेन रथेन पर्वतम् अद्रिं प्रति वर्तिः मार्गं वि यातं विविधं गच्छथः। तथा च निगमान्तरं -- वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं श्रुतं हवं वृषणा वध्रिमत्याः' (ऋ. सं. ६. ६२. ७) इति । किंच युवां शयवे शयोरर्थाय धेनुम् अपिन्वतम् । निवृत्तप्रसवां वृद्धां गां प्रभूतस्य पयसो दोग्ध्रीं कृतवन्तौ स्थ इत्यर्थः। तथा च निगमान्तरं -- ’युवं धेनुं शयवे नाधितायापिन्वतमश्विना पूर्व्याय ' (ऋ. सं. १. ११८. ४) इति । किंच युवं युवां वृकस्य अन्तः अनुप्रविष्टां ग्रसितां वृकेण ग्रस्तां वर्तिकाम् । वर्तिका नाम चटका। ताम् आस्यात् वृकस्य मुखात् शचीभिः प्रज्ञाभिः कर्मभिर्वा अमुञ्चतम् अमोचयतम् । तथा च निगमान्तरम् - ‘अजोहवीदश्विना वर्तिका वामास्नो यत्सीममुञ्चतं वृकस्य ' (ऋ. सं. १.११७.१६ ) इति ॥
“Do you two, Aśvins, climb the path to the mountain with your triumphant chariot; you have renovatedfor Śayu (barren) cow; you liberated by your acts the quail that had been seized from the jaws of the wolf.”
Come, Conquerors of the sundered mountain, to our home, Asvins who made the cow stream milk for Sayu's sake,
Ye who delivered even from the wolf's deep throat and set again at liberty the swallowed quail.
You drove your course with your victorious (chariot) through the mountain. You made the milk-cow swell for Śayu, o Aśvins.
With your powers you two freed the quail, which had been swallowed, even from within the mouth of the wolf.
Zur Stätte drangt ihr siegreich durch das Felsgeklüft, dem Çaju fülltet, Ritter, ihr mit Milch die Kuh; Die Wachtel habt ihr aus des Wolfes Rachen einst durch eure Kraft errettet, die verschlungene.
Machet eure Umfahrt mit dem siegreichen Wagen durch den Berg! Ihr Asvin ließet dem Sayu die Milchkuh strotzen. Die schon verschlungene Wachtel befreitet ihr durch eure Künste mitten aus des Wolfes Rachen.
Совершите обьезд на победоносной (колеснице) через гору!
Вы сделали для Шаю корову набухшей (молоком).
Вы (своими) силами освободили из пасти
Самого волка (уже) проглоченную перепелку.
ए॒तं वां॒ स्तोम॑मश्विनावक॒र्मात॑क्षाम॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् । न्य॑मृक्षाम॒ योष॑णां॒ न मर्ये॒ नित्यं॒ न सू॒नुं तन॑यं॒ दधा॑नाः ॥
ए॒तम् । वा॒म् । स्तोम॑म् । अ॒श्वि॒नौ॒ । अ॒क॒र्म॒ । अत॑क्षाम । भृग॑वः । न । रथ॑म् । नि । अ॒मृ॒क्षा॒म॒ । योष॑णाम् । न । मर्ये॑ । नित्य॑म् । न । सू॒नुम् । तन॑यम् । दधा॑नाः ॥
हे अश्विना अश्विनौ वां युवयोः एतं यथोक्तं स्तोमं स्तोत्रम् अकर्म अकुर्म। तदेवाह । भृगवो न भृगव इव रथम् अतक्षाम वयं स्तोत्रं संस्कृतवन्तः । कर्मयोगादृभवो भृगव उच्यन्ते । अथवा रथकारा भृगवः । किंच वयं नित्यं शाश्वतं तनयं यागादीनां कर्मणां तनितारं सूनुं न औरसं पुत्रमिव स्तोमं दधानाः धारयन्तः मर्ये मनुष्ये न्यमृक्षाम। युवयोः स्तुतिं नितरां संस्कृतवन्तः । तत्र दृष्टान्तः । योषणा न । यथा जायां तद्वदित्यर्थः ॥ ॥ १७ ॥
(भृगवो न रथम् - द्र. ऋभवो न रथम् - ऋ. ४.१६.२०
We have prepared this laud for you, O Asvins, and, like the Bhrgus, as a car have framed it,
Have decked it as a maid to meet the bridegroom, and brought it as a son, our stay for ever.
We have made this praise song for you, o Aśvins. We have fashioned it, like the Bhr̥gus a chariot.
We have clasped it to ourselves like a dashing youth a maiden, holding it close like our own son who continues our lineage.
Dies Preislied haben wir gemacht euch Rittern, gezimmert wie die Künstler einen Wagen, Und ausgeschmückt so wie die Braut dem Freier, und bringen's euch wie eignen Sohn des Leibes.
Dies Loblied haben wir für euch, Asvin, gemacht; wir haben es gezimmert wie die Bhrigu´s einen Wagen. Wir haben es euch hingegeben wie die Maid dem jungen Manne, es wie einen eigenen Sohn, der das Geschlecht fortpflanzt, haltend.
Мы создали эту хвалу для вас, о Ашвины,
Мы вытесали ее, как Бхригу – колесницу.
Мы привели ее, как женщину для юного мужа,
Держа, как собственного сына, продолжателя рода.