Sukta 10.47
ऋषिसप्तगुः
देवताइन्द्रो वैकुंठः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
ज॒गृ॒भ्मा ते॒ दक्षि॑णमिन्द्र॒ हस्तं॑ वसू॒यवो॑ वसुपते॒ वसू॑नाम् । वि॒द्मा हि त्वा॒ गोप॑तिं शूर॒ गोना॑म॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
ज॒गृ॒भ्म । ते॒ । दक्षि॑णम् । इ॒न्द्र॒ । हस्त॑म् । व॒सु॒ऽयवः॑ । व॒सु॒ऽप॒ते॒ । वसू॑नाम् । वि॒द्म । हि । त्वा॒ । गोऽप॑तिम् । शू॒र॒ । गोना॑म् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
वसूनां वसुपते बहूनां धनानां स्वामिन् हे इन्द्र ते तव दक्षिणं हस्तं वसूयवः वसुकामा वयं जगृभ्म गृह्णीमः । यथा बहुप्रदस्यार्थिनो मह्यमदत्त्वा न गन्तव्यमिति हस्तं गृह्णन्ति तद्वत् । हे शूर विक्रान्तेन्द्र त्वा त्वां गोनां गोपतिम् । अत्र वृत्त्यवृत्तिभ्यां स्वामित्वं बहुत्वं च प्रतिपाद्यते । बह्वीनां गवां गोपतिं विद्म जानीमः । अतः अस्मभ्यं चित्रं चायनीयं वृषणं वर्षकं रयिं धनं दाः देहि ॥
“Indra, lord of abundant wealth, we, desiring wealth, seize hold of your right hand; we know you, hero,lord of abundant cattle, give us various fertilizing riches.”
THY right hand have we grasped in ours, O Indra, longing for treasure, Treasure-Lord of treasures!
Because we know thee, Hero, Lord of cattle: vouchsafe us mighty and resplendent riches.
We have grasped your right hand, Indra, seeking goods, you goods-lord of goods,
for we know you as cow-lord of cows, o champion. – To us give bright, bullish wealth.
Wir haben deine rechte Hand ergriffen, nach Schätzen lüstern, Indra, Herr der Schätze. Wir kennen dich, o Held, als Herrn der Heerden; drum gib uns Reichthum, mannichfachen, starken.
Wir haben deine rechte Hand erfaßt, Indra, nach Gut begehrend, du Herr der Güter, denn wir kennen dich als Herrn der Rinder, o Tapferer. - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Мы схватили твою правую руку, о Индра,
Стремясь к благам, о господин благ.
Ведь мы знаем тебя, о герой, как господина коров.
Нам даруй яркое, мощное богатство!
स्वा॒यु॒धं स्वव॑सं सुनी॒थं चतु॑:समुद्रं ध॒रुणं॑ रयी॒णाम् । च॒र्कृत्यं॒ शंस्यं॒ भूरि॑वारम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
सु॒ऽआ॒यु॒धम् । सु॒ऽअव॑सम् । सु॒ऽनी॒थम् । चतुः॑ऽसमुद्रम् । ध॒रुण॑म् । र॒यी॒णाम् । च॒र्कृत्य॑म् । शंस्य॑म् । भूरि॑ऽवारम् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
स्वायुधं शोभनवज्राद्यायुधं स्ववसं शोभनरक्षणं सुगमनं वा सुनीथं सुनयनं चतुःसमुद्रं चतुरः समुद्रान् यो यशसा व्याप्नोति तं धरुणं धारकम् । केषाम् । रयीणां धनानाम् । चर्कृत्यं पुनःपुनः कर्तव्यं शंस्यं स्तुत्यं भूरिवारं भूरीणां दुःखानां वारकं बहुभिर्वरणीयं वा त्वां विद्मेति शेषः । तादृशोऽस्मभ्यमित्यादि पूर्ववत् । यद्वा । हे इन्द्र उक्तगुणविशिष्ट पुत्राख्यं रयिं दाः देहि ॥
“(We know you to be) well armed, a sure protector, a safe guide, (renowned throughout) the fouroceans, the depositary of riches, deserving of repeated worship, adorable, the preventer of many (ills); grant usvarious fertilizing riches.”
Wealth, fully armed, good guard and kind protector, sprung from four seas, the prop and stay of treasures,
Fraught with great bounties, meet for praise and glory; vouchsafe us mighty and resplendent riches.
Possessing good weapons, good help, good guidance, supporting four seas worth of riches,
ever to be celebrated, praiseworthy, bringing abundant things of value. – To us give bright, bullish wealth.
Als wohlbewehrten starken Hort und Führer, als Reichthums-Becken, vier der Meere fassend, Als güterreichen, werth des Ruhms und Preises; drum gib uns Reichthum, mannichfachen, starken.
Den gutebewaffneten, hilfreichen, den guten Führer, der dem Viermeer gleicht als Grundlage der Reichtümer, den rühmlichen, löblichen, vielbegehrten. - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Дающее хорошее оружие, хорошую помощь, хорошее руководство,
Исходящее из четырех морей, основу богатств,
Заслуживающее воспевания (и) восхваления, многожеланное -
Нам даруй яркое, мощное богатство!
सु॒ब्रह्मा॑णं दे॒वव॑न्तं बृ॒हन्त॑मु॒रुं ग॑भी॒रं पृ॒थुबु॑ध्नमिन्द्र । श्रु॒तऋ॑षिमु॒ग्रम॑भिमाति॒षाह॑म॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
सु॒ऽब्रह्मा॑णम् । दे॒वऽव॑न्तम् । बृ॒हन्त॑म् । उ॒रुम् । ग॒भी॒रम् । पृ॒थुऽबु॑ध्नम् । इ॒न्द्र॒ । श्रु॒तऽऋ॑षिम् । उ॒ग्रम् । अ॒भि॒मा॒ति॒ऽसह॑म् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
हे इन्द्र त्वं सुब्रह्माणम् । ब्रह्म परिवृढं स्तुतिलक्षणं कर्म । शोभनस्तुतिकमित्यर्थः। देववन्तं बृहन्तं महान्तम् उरुं विस्तीर्णं गभीरम् असुरादिभिरगम्यं पृथुबुध्नं विस्तृतमूलं श्रुतऋषिं श्रुता ऋषयो येन तादृशमृषीणां ख्यापयितारं प्रथितज्ञानं वा उग्रम् उद्गूर्णबलमत एव अभिमातिषाहम् अभिमातीनां शत्रूणामभिभवितारं हन्तारम् अस्मभ्यं चित्रं पूज्यं वृषणं वर्षकं पुत्रं रयिं धनं च दाः देहि । अथवा विशेषणविशेष्यभावः । उक्तलक्षणं पुत्राख्यं रयिं दाः ॥
“Grant us, Indra, various fertilizing riches, the fit object of prayer, honoured by the gods, large, vast,”
Wealth, with good Brahmans, Indra! God-attended, high, wide, and deep, arid based on broad foundations,
Strong, with famed Rsis, conquering our foemen: vouchsafe us mighty and resplendent riches.
Accompanied by good sacred formulations, accompanied by the gods, lofty, wide, deep, broad-based, o Indra,
accompanied by famous seers, powerful, vanquishing hostility. – To us give bright, bullish wealth.
Gib viel erbetnen, gottbeschirmten Reichthum, der weit und tief auf breitem Boden wurzelt, Der Feinde schlagt, den Sänger rühmen, Indra! den schenke uns, den mannichfachen, starken.
Der im heiligen Worte tüchtig, gottbegünstigt, groß, weit, tief, auf breiter Grundlage ruht, o Indra, aus berühmten Rishi´s besteht, gewaltig, die Bedroher bezwingt! - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Связанное с прекрасным священным словом, одобренное богами, высокое,
Широкое, глубокое, с обширной основой, о Индра,
Состоящее из прославленных риши, грозное, осиливающее противников –
Нам даруй яркое, мощное богатство!
स॒नद्वा॑जं॒ विप्र॑वीरं॒ तरु॑त्रं धन॒स्पृतं॑ शूशु॒वांसं॑ सु॒दक्ष॑म् । द॒स्यु॒हनं॑ पू॒र्भिद॑मिन्द्र स॒त्यम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
स॒नत्ऽवा॑जम् । विप्र॑ऽवीरम् । तरु॑त्रम् । ध॒न॒ऽस्पृत॑म् । शू॒शु॒ऽवांस॑म् । सु॒ऽदक्ष॑म् । द॒स्यु॒हन॑म् । पूः॒ऽभिद॑म् । इ॒न्द्र॒ । स॒त्यम् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
सनद्वाजं लब्धान्नं विप्रवीरं मेधाविनं पुत्रं तरुत्रं तारकं धनस्पृतं धनानां पूरकं स्प्रष्टारं वा । स्पृणोतेः स्पृशतेर्वोत्तरपदम्। शूशुवांसं वर्धमानं सुदक्षं शोभनबलं दस्युहनं शत्रूणां हन्तारं पूर्भिदं शत्रूणां पुरां भेत्तारं सत्यं सत्यकर्माणम् । शिष्टमुक्तम् ॥
“Grant us, Indra, various fertilizing riches, dispensing food, comprising intelligent male offspring, theprotector, filling men with wealth, the granter of increase, the very powerful, the slayer of the Dasyus, thedestroyer of cities, the observer of truth.”
Victorious, winning strength, with hero sages, confirmed in power, most useful, wealth-attracting,
True, Indra! crushing forts and slaying Dasyus: vouchsafe us mighty and resplendent riches.
Winning prizes, having poets as heroes, overwhelming, gaining the stakes, swelling with strength, of good skill,
Dasyu-smashing, stronghold-splitting—(above all) real, o Indra. – To us give bright, bullish wealth.1454 X.48
Der Labung bringt, der Beute schafft und Stärke, den kräft'gen, wahren, den die Männer preisen, Der Feinde schlägt und Burgen bricht, o Indra, den mannichfachen, starken Reichthum schenk uns.
Der Lohn verdient, aus beredten Männern besteht, siegreich ist, den Siegerpreis davonträgt, überlegen, sehr tüchtig, die Dasyu´s erschlägt, burgbrechend, zuverlässig, o Indra; - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Захватывающее награды, состоящее из вдохновенных мужей победоносное,
Срывающее ставки (в игре), возрастающее, очень действенное,
Убивающее дасью, проламывающее крепости, о Индра, истинное –
Нам даруй яркое, мощное богатство!
अश्वा॑वन्तं र॒थिनं॑ वी॒रव॑न्तं सह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॒ वाज॑मिन्द्र । भ॒द्रव्रा॑तं॒ विप्र॑वीरं स्व॒र्षाम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
अश्व॑ऽवन्तम् । र॒थिन॑म् । स॒ह॒स्रिण॑म् । श॒तिन॑म् । वाज॑म् । इ॒न्द्र॒ । भ॒द्रऽव्रा॑तम् । विप्र॑ऽवीरम् । स्वः॒ऽसाम् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
अश्वावन्तं बहुभिरश्वैरुपेतं रथिनं रथवन्तं वीरवन्तं वीरैः पुरुषैरुपेतं सहस्रिणं सहस्रवन्तं शतिनं शतवन्तम् । असंख्यातगवादियुक्तमित्यर्थः। भद्रव्रातं भद्रगणं कल्याणसेवकैः परिवृतं विप्रवीरं विप्रैर्वीरैश्चोपेतं स्वर्षां सर्वस्य संभक्तारं वाजं बलवन्तं हे इन्द्र । शिष्टमुक्तम् ॥ ॥३॥
“Grant us, Indra, various fettilizing wealth, consisting of horses, of chariots, of valiant followers, ofthousands, of hundreds (of cattle), surrounded by beautiful attendants, endowed with sages and heroes, theenjoyer of all (benefits).”
Wealthy in heroes and in cars and horses, strength hundredfold and thousandfold, O Indra,
With manly sages, happy troops, Iight-winning: vouchsafe us mighty and resplentdent riches.
Rich in horses, in chariots, in heroes, a thousandfold, hundredfold prize, o Indra,
having beneficial troops, having poets as heroes, sun-winning. – To us give bright, bullish wealth.
Gib, Indra, hundert-, tausendfachen Schatz uns, der reich an Rossen, Wagen sei und Männern, Der glanzumschart, gerühmt von Sängern, Glück bringt, den mannichfachen, starken Reichthum schenk uns.
Gib uns Gewinn, der in Rossen, Wagen und Mannen besteht, tausendfältigen, o Indra; der eine glückliche Schar bildet, aus beredten Söhnen besteht und das Sonnenlicht gewinnt! - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Награду, состоящую из коней, колесниц, героев,
Тысячную, сотенную, о Индра,
Образующую блистательный отряд, состоящую из вдохновенных мужей, завоевывающую солнце –
Нам даруй яркое, мощное богатство!
प्र स॒प्तगु॑मृ॒तधी॑तिं सुमे॒धां बृह॒स्पतिं॑ म॒तिरच्छा॑ जिगाति । य आ॑ङ्गिर॒सो नम॑सोप॒सद्यो॒ऽस्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
प्र । स॒प्तऽगु॑म् । ऋ॒तऽधी॑तिम् । सु॒ऽमे॒धाम् । बृ॒ह॒स्पति॑म् । म॒तिः । अच्छ॑ । जि॒गा॒ति॒ । यः । आ॒ङ्गि॒र॒सः । नम॑सा । उ॒प॒ऽसद्यः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
सप्तगुं मां मतिः स्तुतिदेवविषया अच्छा जिगाति अभिगच्छति । कीदृशं सप्तगुम् । ऋतधीतिं सत्यकर्माणं सुमेधां शोभनप्रज्ञं बृहस्पतिं बृहतो मन्त्रस्य स्वामिनम्। यः सप्तगुः आङ्गिरसः अङ्गिरोगोत्रोत्पन्नोऽहं नमसा नमस्कारेण देवान् उपसद्यः उपगतः । यद्वा । नमसान्नेनोपसद्य उपसदनीयः । देवैरनुग्राह्य इत्यर्थः । तादृशाय अस्मभ्यं मह्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः॥
“The praise (addressed to the gods) comes to the presence of Saptagu, the observer of the truth, theintelligent, the lord of much (praise), who, being of the family of Aṅgirasa, has approached (the gods) withoblations; do you, (Indra) grant me various fertilizing riches.”
To Saptagu the sage, the holy-minded, to him, Brhaspati, the song approaches,
Angiras' Son who must be met with homage: vouchsafe us mighty and reslendent riches.
To the one with seven cows [/Saptagu], whose poetic vision is truth, to Br̥haspati of good wisdom my thought goes forth,
to him, the Āṅgirasa, who is to be reverently approached with homage. – To us give bright, bullish wealth.
Zum heiligen Brihaspati, dem weisen, der fährt mit sieben Rindern, eilt Gebet hin; Verehrt als Herr der Angiras mit Demuth, verleih uns Reichthum, mannichfachen, starken.
Zu Brihaspati, der sieben Kühe hat und das Rechte erkennt, zu dem Weisen geht mein Denken, zu dem angirasischen, dem man unter Verbeugung nahen muß. - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
К имеющему семь коров, обладающему истинной мыслью, очень мудрому
Брихаспати движется молитва,
К (богу,) принадлежащему к Ангирасам, к которому надо приближаться с поклонением.
Нам даруй яркое, мощное богатство!
वनी॑वानो॒ मम॑ दू॒तास॒ इन्द्रं॒ स्तोमा॑श्चरन्ति सुम॒तीरि॑या॒नाः । हृ॒दि॒स्पृशो॒ मन॑सा व॒च्यमा॑ना अ॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
वनी॑वानः । मम॑ । दू॒तासः॑ । इन्द्र॑म् । सोमाः॑ । च॒र॒न्ति॒ । सु॒ऽम॒तीः । इ॒या॒नाः । हृ॒दि॒ऽस्पृशः॑ । मन॑सा । व॒च्यमा॑नाः । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
वनीवानः वननवन्तः । ‘ छन्दसीवनिपौ ' इति मत्वर्थीयो वनिप् । मम सप्तगोः दूतासः दूतसदृशा दूता यथा भर्तुरभिमतार्थं प्रापणीयं प्रापयन्ति तद्वत्स्तुत्यान् गुणान् प्रापयन्तः स्तोमा: स्तवाः सुमतीः तस्येन्द्रस्यास्मद्विषया अनुकूला बुद्धीः इयानाः याचमानाः इन्द्रं चरन्ति प्राप्नुवन्ति । पुनश्च त एव विशेष्यन्ते । हृदिस्पृशः हृदये स्पृशन्तः । स्तुत्यस्य प्रियभूता इत्यर्थः । ‘ हृद्द्युभ्यां ङेरुपसंख्यानम्' इति सप्तम्या अलुक् । मनसा सत्त्वोद्रिक्तेन वच्यमानाः उच्यमानाः । अस्मभ्यमित्यादि गतम् ॥
“My praises, (my) messengers soliciting ((audience), come to Indra, praying (his) favourable (thoughts),heart-touching, spoken from the soul; (therefore, Indra) grant me various fertilizing riches.”
My lauds, like envoys, craving loving-kindness, go forth to Indra with their strong entreaty,
Moving his heart and uttered by my spirit: vouchsafe us mighty and resplendent riches.
My eager messengers, my praises, proceed to Indra, begging for favors, touching the heart, intertwining with the mind. – To us give bright,
bullish wealth.
Verehrend gehn zu Indra meine Lieder, als Boten hin, und flehende Gebete, Zum Herzen dringend, andachtsvoll gesprochen, verleih uns Reichthum, mannichfachen, starken.
Als werbende Boten ziehen meine Loblieder zu Indra, um Gnade bittend, herzrührend, mit dem Gedanken fliegend. - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Мои настойчиво добивающиеся вестники – восхваления
Движутся к Индре, прося о милостях,
Касаясь сердца, кружась мыслью.
Нам даруй яркое, мощное богатство!
यत्त्वा॒ यामि॑ द॒द्धि तन्न॑ इन्द्र बृ॒हन्तं॒ क्षय॒मस॑मं॒ जना॑नाम् । अ॒भि तद्द्यावा॑पृथि॒वी गृ॑णीताम॒स्मभ्यं॑ चि॒त्रं वृष॑णं र॒यिं दा॑: ॥
यत् । त्वा॒ । यामि॑ । द॒द्धि । तत् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । बृ॒हन्त॑म् । क्षय॑म् । अस॑मम् । जना॑नाम् । अ॒भि । तत् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । गृ॒णी॒ता॒म् । अ॒स्मभ्य॑म् । चि॒त्रम् । वृष॑णम् । र॒यिम् । दाः॒ ॥
हे इन्द्र त्वा त्वां यत् वक्ष्यमाणं यामि याचामि । वर्णलोपश्छान्दसः । याच्यमानं तत् दद्धि देहि। ‘ दद दाने '। लोटि व्यत्ययेन परस्मैपदम्। 'बहुलं छन्दसि ' इति शपो लुक् । तदिति सामान्येन निर्दिष्टं विशेषयति । बृहन्तं महान्तं क्षयं निवासं जनानाम् अन्येषाम् असमम् असाधारणं देहि । त्वया दातव्यं द्यावापृथिवी अभि गृणीताम् । अस्मभ्यमित्यादि गतम् ॥॥४॥
“Bestow, Indra, that which I solicit of you; a large mansion, not held in common with other men; andmay heaven and earth approve of it; grant us, (Indra), various fertilizing riches.”
Grant us the boon for which I pray, O Indra, a spacious home unmatched among the people.
To this may Heaven and Earth accord approval: vouchsafe us mighty and resplendent riches.
What I beg you for, give that to us, Indra—a lofty dwelling place without equal among the peoples.
Let Heaven and Earth applaud this. – To us give bright, bullish wealth.
The next three hymns (X.48–50) are both ascribed to and dedicated to Indra Vaikuṇṭha. Given the supposed identity of poet and dedicand, the first two of these are appropriately cast as Indra’s own self-praise.
Was ich dich bitte, das gewähr uns, Indra! der Männer grossen Wohnsitz ohne Gleichen, Das mögen Erd' und Himmel hold gewähren; verleih uns Reichthum, mannichfachen, starken.
Gib uns, Indra, das, worum ich dich ersuche, einen großen Wohnsitz, der nicht seines gleichen hat unter den Menschen. Himmel und Erde sollen dem zustimmen. - Gib uns den ansehnlichen bullenhaften Schatz;
Дай нам то, о Индра, о чем тебя прошу я:
Обширное место для жилья, не имеющее равных среди людей!
Пусть признают это Небо-и-Земля!
Нам даруй яркое, мощное богатство!