Sukta 10.48
ऋषिइन्द्रो वैकुंठः
देवताइन्द्रो वैकुंठः
मन्त्र11
छन्दजगती
अ॒हं भु॑वं॒ वसु॑नः पू॒र्व्यस्पति॑र॒हं धना॑नि॒ सं ज॑यामि॒ शश्व॑तः । मां ह॑वन्ते पि॒तरं॒ न ज॒न्तवो॒ऽहं दा॒शुषे॒ वि भ॑जामि॒ भोज॑नम् ॥
अ॒हम् । भु॒व॒म् । वसु॑नः । पू॒र्व्यः । पतिः॑ । अ॒हम् । धना॑नि । सम् । ज॒जा॒मि॒ । शश्व॑तः । माम् । ह॒व॒न्ते॒ । पि॒तर॑म् । न । ज॒न्तवः॑ । अ॒हम् । दा॒शुषे॑ । वि । भ॒जा॒मि॒ । भोज॑नम् ॥
अहम् इन्द्रः वसुनः धनस्य पूर्व्यः मुख्योऽसाधारणः पतिः स्वामी भुवम् अभवम् । भवतेर्लंङि बहुलं छन्दसि ' इति शपो लुक् । 'अचि नुधातुभ्रुवाम् ' इत्यादिना उवङादेशः । अडभावश्छान्दसः । तथा अहं शश्वतः । बहुनामैतत् । बहोः शत्रोः संबन्धीनि धनानि । सम् इत्येकीभावे । सह जयामि । किंच माम् एव जन्तवः प्राणिनो यजमानाः हवन्ते आह्वयन्ति । पितरं न पितरमिव पुत्राः । अहं दाशुषे हविषो दात्रे यजमानाय भोजनम् अन्नं वि भजामि ददामि ॥
“I am the principal lord of wealth; I conquer the treasure of many (adversaries); living beings call uponme as (sons call upon) a father; I bestow food on the donor of oblations.”
I WAS the first possessor of all precious gear: the wealth of every man I win and gather up.
On me as on a Father living creatures call; I deal enjoyment to tho. man who offers gifts.
I was the foremost lord of goods. I win the stakes over and over.
Upon me do the creatures call, like kinfolk their father. I apportion
food to the pious man.
»Ich bin der Herr der Güter schon von Alters her, und ich erbeute eines jeden Schätze mir, Wie einen Vater rufen mich die Wesen an, ich theile viele Nahrung dem Verehrer aus.
Ich ward der allererste Herr des Guts; ich erobere alle Schätze zusammen. Mich rufen die Menschengeschlechter wie die Kinder ihren Vater. Ich teile dem Opferspender Speisung aus.
Я был первым господином добра.
Я завоевываю богатство постоянно.
Меня призывают (роды людские), как дети – отца.
Я наделяю едой почитающего (меня).
अ॒हमिन्द्रो॒ रोधो॒ वक्षो॒ अथ॑र्वणस्त्रि॒ताय॒ गा अ॑जनय॒महे॒रधि॑ । अ॒हं दस्यु॑भ्य॒: परि॑ नृ॒म्णमा द॑दे गो॒त्रा शिक्ष॑न्दधी॒चे मा॑त॒रिश्व॑ने ॥
अ॒हम् । इन्द्रः॑ । रोधः॑ । वक्षः॑ । अथ॑र्वणः । त्रि॒तायः॑ । गाः । अ॒ज॒न॒य॒म् । अहेः॑ । अधि॑ । अ॒हम् । दस्यु॑ऽभ्यः । परि॑ । नृ॒म्णम् । आ । द॒दे॒ । गो॒त्रा । शिक्ष॑न् । द॒धी॒चे । मा॒त॒रिश्व॑ने ॥
आद्यपादस्येतिहासमाहुः । आथर्वणं दध्यञ्चं मधुविद्यावन्तमिन्द्र आगत्य मधुविद्यां कस्यचिन्न ब्रूया इति नियमितवान् । यदि ब्रूयास्ते शिरो हरामीत्युक्तवान् । स चाथर्वणोऽश्विभ्यामुवाच । इदं वै तन्मधु दध्यङ्ङाथर्वाणोऽश्विभ्यामुवाच ' (श. ब्रा. १४.२.५.१६) ‘ अश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाच ' (ऋ. सं. १. ११६. १२) इति हि श्रुतिः । स चेन्द्र आगत्य दधीचः शिरोऽहरदिति तदत्रोच्यते । इन्द्रः अहम् अथर्वणः अथर्वणः पुत्रस्य दधीचः वक्षः । तदुपलक्षितं शिर इत्यर्थः । तस्य रोधः रोधको हर्तास्मि । तथा त्रिताय एतन्नामकायाप्त्याय कूपपतितायोद्धरणार्थम् अहेः मेघस्य अधि उपरि गाः उदकानि अजनयम् उदपादयम् । त्रितस्य कूपपतितस्येन्द्रं प्रत्युद्धरणप्रार्थनं 'सं मा तपन्त्यभितः' ( ऋ. सं. १०.३३.२) इत्यत्र प्रतिपादितम् । तथा अहं दस्युभ्यः उपक्षपयितृभ्यः शत्रुभ्यः सकाशात् नृम्णं धनम् आ ददे आदत्तवानस्मि । किं कुर्वन् । गोत्रा गवामुदकानां रक्षकान मेघान शिक्षन् विनयन्। किमर्थम् । मातरिश्वने मातरिश्वनः पुत्राय दधीचे एतन्नामकायर्षये वर्षकामाय प्रवर्षयितुमिच्छन् ॥
“I, Indra, amd the strtiker off of the head of the son of Atharvan, I genitive rated the waters from above thecloud for the sake of Trita. I carried off their wealth from the Dasyus; taming the clouds for Dadhyañc, the son ofMātariśvan.”
I, Indra, am Atharvan's stay and firm support: I brought forth kine to Trita from the Dragon's grasp.
I stripped the Dasyus of their manly might, and gave the cattle-stalls to Matarigvan and Dadhyac.
I am Indra, the bulwark and breast(-plate) of the Atharvan. For Trita I begat the cows from the serpent.
I took the manliness from the Dasyus, through my abilities seeking to win their cowpens for Dadhyañc and Mātariśvan.
Ich Indra bin des Feuerpriesters Schutz und Wehr, dem Trita schafft' ich Kühe von dem Drachen her; Ich raubte den Dämonen ihre Manneskraft, dem Matariçvan, Dadhjank füllend ihren Stall.
Ich Indra ward des Atharvan Wall und schützende Brust. Für Trita trieb ich vom Drachen die Kühe ab. Ich nahm den Dasyu´s die Manneskraft weg, um ihre Kuhherden dem Dadhyanc, dem Matarisvan zuzuwenden.
Я, Индра, – (защитный) вал, грудь Атхарвана.
Для Триты я породил коров из змея.
Я забрал мужскую силу у дасью,
Желая подарить (их) стада Дадхьянчу, Матаришвану.
मह्यं॒ त्वष्टा॒ वज्र॑मतक्षदाय॒सं मयि॑ दे॒वासो॑ऽवृज॒न्नपि॒ क्रतु॑म् । ममानी॑कं॒ सूर्य॑स्येव दु॒ष्टरं॒ मामार्य॑न्ति कृ॒तेन॒ कर्त्वे॑न च ॥
मह्य॑म् । त्वष्टा॑ । वज्र॑म् । अ॒त॒क्ष॒त् । आ॒य॒सम् । मयि॑ । दे॒वासः॑ । अ॒वृ॒ज॒न् । अपि॑ । क्रतु॑म् । मम॑ । अनी॑कम् । सूर्य॑स्यऽइव । दु॒स्तर॑म् । माम् । आर्य॑न्ति । कृ॒तेन॑ । कर्त्वे॑न । च॒ ॥
मह्यं मदर्थं त्वष्टा देवः आयसम् अयोमयं वज्रम् आयुधम् अतक्षत संपादितवान्। देवाः मयि विषये क्रतुं स्वविरोधिहननरूपं कर्म अपि अवृजन् समपादयन् । मम अनीकं सेनासमूहं सूर्यानीकमिव दुष्टरम् अन्येन तरीतुमशक्यम्। माम् एव कृतेन कर्मणा कर्त्वेन इतः परं कर्तव्येन वृत्रवधादिरूपेण आर्यन्ति गच्छन्ति । आर्यतिर्गतिकर्म। यद्वा । अर्यमीश्वरं कुर्वन्ति ।
“For me Tvaṣṭā fabricated the metal thunderbolt; in me the gods have concentrated pious acts; mylustre is insurmountable, like that of the Sun; men acknowledge me as lord in consequence of what I have done,and of what I shall do.”
For me hath Tvastar forged the iron thunderbolt: in me the Gods have centred intellectual power.
My sheen is like the Sun's insufferably bright: men honour me as Lord for past and future deeds.
For me Tvaṣṭar fashioned the metal mace. To me have the gods bent their will.
My face, like that of the sun, is difficult to surpass. They recognize me by what has been done and is to be done.
Es machte Tvaschtar mir den Blitz, den ehernen, die Götter flössten hohe Geisteskraft mir ein; Unwiderstehlich wie der Sonne ist mein Glanz; was ich gethan und was ich thun will, rühmt man hoch.
Für mich hat Tvastri die eherne Keule geschmiedet; nach mir haben die Götter ihren Willen gerichtet. Mein Anblick ist so schwer auszuhalten wie der der Sonne; mich erkennen sie an ob dem getanen und künftigen Werk.
Мне Тваштар выковал железную дубину,
Ко мне боги обратили (свою) волю.
Мой вид ослепительней, чем у солнца.
Меня уважают за то, что сделано и что будет сделано.
अ॒हमे॒तं ग॒व्यय॒मश्व्यं॑ प॒शुं पु॑री॒षिणं॒ साय॑केना हिर॒ण्यय॑म् । पु॒रू स॒हस्रा॒ नि शि॑शामि दा॒शुषे॒ यन्मा॒ सोमा॑स उ॒क्थिनो॒ अम॑न्दिषुः ॥
अ॒हम् । ए॒तम् । ग॒व्यय॑म् । अश्व्य॑म् । प॒शुम् । पु॒री॒षिण॑म् । साय॑केन । हि॒र॒ण्यय॑म् । पु॒रु । स॒हस्रा॑ । नि । शि॒शा॒मि॒ । दा॒शुषे॑ । यत् । मा॒ । सोमा॑सः । उ॒क्थिनः॑ । अम॑न्दिषुः ॥
अहमेतं गव्ययं गोमयम् अश्व्यम् अश्वमयं हिरण्ययं हिरण्यालंकारोपेतं पुरीषिणम् । पुरीषमुदकं क्षीररूपम् । तद्वन्तं पशुं शत्रुसंबन्धिनम् । जात्येकवचनम् । पशुसंघमित्यर्थः । तं सायकेन आयुधेन अजयम् । तथा पुरु पुरूणि सहस्रा सहस्राणि शस्त्राणि नि शिशामि संस्करोमि दाशुषे हविर्दत्तवते यजमानाय । वैरिविनाशायेत्यर्थः । कदेति उच्यते । यत् यदा मा मां सोमासः सोमाः उक्थिनः शस्त्रोपेताः सन्तः अथवा सोमेन शस्त्रैश्चोपेता यजमानाः अमन्दिषुः तर्पयन्ति ।
“(I conquered) by my shaft this (wealth) comprehending kine, horses, herds, water, and gold; I givemany thousands to the donor (of the oblation) when libations and praises have afforded me delight.”
I won myself these herdi of cattle, steeds and kine, and gold in ample store, with my destructive bolt.
I give full many a thousand to the worshipper, what time the Somas and the lauds have made me glad.
I (win) livestock in cows and horses, overflowing and golden, with my weapon.
Many thousands do I “grind down” for the pious man, when the soma drops accompanied by hymns have brought me to exhilaration.
Ich treibe Ross- und Rinderheerden schnell herbei und reichversehnen goldnen Schatz durch mein, Geschoss; Viel tausend Güter führ' ich dem Verehrer zu, wenn Somatrank und Loblied mich begeistert hat.
Ich erbeutete jene Rinder- und Roßherde, die dungreiche, goldgeschmückte, mit meinem Geschoß. Viele Tausende steche für den Opferspender nieder, wann mich die Somatränke, von Lobliedern begleitet, berauscht haben.
Это богатство из коров и коней, скот,
Дающий изобилие, золотой (я захватил одним) выстрелом.
Много тысяч я повергаю ниц для почитающего (меня),
Когда меня опьянили соки сомы, сопровождаемые восхвалениями.
अ॒हमिन्द्रो॒ न परा॑ जिग्य॒ इद्धनं॒ न मृ॒त्यवेऽव॑ तस्थे॒ कदा॑ च॒न । सोम॒मिन्मा॑ सु॒न्वन्तो॑ याचता॒ वसु॒ न मे॑ पूरवः स॒ख्ये रि॑षाथन ॥
अ॒हम् । इन्द्रः॑ । न । परा॑ । जि॒ग्ये॒ । इत् । धन॑म् । न । मृ॒त्यवे॑ । अव॑ । त॒स्थे॒ । कदा॑ । च॒न । सोम॑म् । इत् । मा॒ । सु॒न्वन्तः॑ । या॒च॒त॒ । वसु॑ । न । मे॒ । पू॒र॒वः॒ । स॒ख्ये । रि॒षा॒थ॒न॒ ॥
इन्द्रः सर्वस्य धनस्य स्वामी अहं धनम् आत्मीयं न परा जिग्य इत् नैव पराभावयामि । मदीयं धनं न पराभूयत इत्यर्थः। किंचाहं मृत्यवे सर्वेषां मारकाय कदा चन कदापि न अव तस्थे नावस्थितो भवामि । इन्द्रभक्ता न मृत्युभाजो भवन्ति किल किमु वक्तव्यमिन्द्रस्य मृत्युविरहे । यस्मादेवं तस्मात् सोमं सुन्वन्तः हे यजमानाः वसु युष्मदपेक्षितं धनं मा इत् मामेव याचत । हे पूरवः मनुष्याः मे सख्ये न रिषाथन मा रिष्टा भवथ। मत्सख्यं मा विनाशयत ॥ ॥ ५ ॥
“I, Indra, am not surpassed in affluence; I never yield to death; pouring forth the Soma libation, ask ofme wealth; O men, forfeit not my friendship.”
Indra am I none ever wins my wealth from me never at any time am I a thrall to death.
Pressing the Soma, ask riches from me alone: ye, Purus, in my friendship shall not suffer harm.
I am Indra: only I have not had the stake won away, and never have I given way to death.
Just when you are pressing soma, beg me for good things. You will not suffer harm in partnership with me, o Pūrus.
Ich Indra gebe nimmer meine Beute hin; und auch dem Tode falle nimmer ich anheim; Presst Soma nur, dann mögt ihr fordern jedes Gut, in meiner Freundschaft trifft euch Menschen nimmer Leid.
Ich Indra habe nie den Gewinn verspielt, und auch nicht einmal war ich dem Tod verfallen. Presset Soma aus und bittet mich um Gut! In meiner Freundschaft sollt ihr Puru´s keinen Schaden erleiden!
Я, Индра, никогда не проигрывал ставки,
(И) ни разу не попадался смерти.
Выжимая сому, просите меня о добре!
В дружбе со мной вы, Пуру, не потерпите вреда.
अ॒हमे॒ताञ्छाश्व॑सतो॒ द्वाद्वेन्द्रं॒ ये वज्रं॑ यु॒धयेऽकृ॑ण्वत । आ॒ह्वय॑मानाँ॒ अव॒ हन्म॑नाहनं दृ॒ळ्हा वद॒न्नन॑मस्युर्नम॒स्विन॑: ॥
अ॒हम् । ए॒तान् । शाश्व॑सतः । द्वाऽद्वा॑ । इन्द्र॑म् । ये । वज्र॑म् । यु॒धये॑ । अकृ॑ण्वत । आ॒ऽह्वय॑मानान् । अव॑ । हन्म॑ना । अ॒ह॒न॒म् । दृ॒ळ्हा । वद॑न् । अन॑मस्युः । न॒म॒स्विनः॑ ॥
अहम् इन्द्रः एतान् वक्ष्यमाणान् शाश्वसतः भृशं प्राणतः प्रवृद्धबलान् शत्रून् द्वाद्वा द्वौ द्वौ। युग्मभूतानित्यर्थः। तानहनमिति संबन्धः। एतानित्युक्तं कानित्याह । ये शत्रवः इन्द्रं शत्रूणां दारकम् । इन्द्रः शत्रूणां दारयिता इति निरुक्तम् (निरु. १०. ८ )। ईदृशं वज्रं बलिनं यद्वा वज्रवन्तं युधये युद्धाय अकृण्वत अकुर्वत तानेतानित्यर्थः । पुनः कीदृशान् । आह्वयमानान् एहि युध्यस्वेत्याह्वयतः शत्रून् नमस्विनः नमनवतो बलान्नामयित्वा अनमस्युः अप्रणतिशीलः सन् दृळ्हा दृढानि भयजनकानि स्थिराणि वचनानि वदन् अहनं हतवानस्मि ॥
“I destroy those powerful (enemies) two by two who defy the (wielder of the) thunderbolt, Indra, tobattle, I slew them challenging (me to fight) with (great) slaughter, the unbending (slaying) the bending, theuttering stern (menaces).”
These, breathing loud in fury, two and two, who caused Indra to bring his bolt of thunder to the fray,
The challengers, I struck with deadly weapon down: firm stand what words the God speaks to his worshippers.
This One by stronger might I conquered singly; yea, also two: shall three prevail against me?
Like many sheaves upon the floor I thrash them. How can my foes, the Indraless, revile me?
I (struck down) by twos those, snorting heavily, who caused Indra and his mace to fight (them);
I struck down with my stroke those who were challenging (me), while I, unbowable, was talking tough to those to be bowed.
Ich schlug die wüthend schnaubenden je zwei und zwei, die Indra mich, und meinen Blitz zum Streit ersahn, Mit einem Hieb, die mich zum Kampfe forderten, mit starkem Schall, unbeugsam die sich beugenden.
Ich trieb jene Schnaubenden je zwei zu Paaren, die den Indra, seine Keule zum Kampfe veranlaßten. Die Herausfordernden schlug ich mit einem Schlage nieder, eine feste Sprache gegen die sich Beugenden führend, selbst unbeugsam.
Я (разогнал) подвое этих сопящих,
Что заставили Индру (поднять) ваджру для битвы.
Вызывающих (на бой) я сразил одним ударом,
Говоря твердо, несгибаемый с согнувшимися.
अ॒भी॒३॒॑दमेक॒मेको॑ अस्मि नि॒ष्षाळ॒भी द्वा किमु॒ त्रय॑: करन्ति । खले॒ न प॒र्षान्प्रति॑ हन्मि॒ भूरि॒ किं मा॑ निन्दन्ति॒ शत्र॑वोऽनि॒न्द्राः ॥
अ॒भि । इ॒दम् । एक॑म् । एकः॑ । अ॒स्मि॒ । नि॒ष्षाट् । अ॒भि । द्वा । किम् । ऊँ॒ इति॑ । त्रयः॑ । क॒र॒न्ति॒ । खले॑ । न । प॒र्षान् । प्रति॑ । ह॒न्मि॒ । भूरि॑ । किम् । मा॒ । नि॒न्द॒न्ति॒ । शत्र॑वः । अ॒नि॒न्द्राः ॥
अहम् इदम् इदानीम् एकं शत्रुम् एकः असहाय एव सन् अभि अस्मि अभिभवामि । किंच निष्षाट् सपत्नान्निःषहमाणोऽहं द्वा द्वावप्यसह्यौ शत्रू अभि अस्मि । किमु किं वा त्रयः शत्रवः करन्ति कुर्वन्ति । तानप्यभिभवामीत्यर्थः । किं बहुना । खले न खलनिष्पादने यथा जीर्णव्रीह्यादिस्तम्बाननायासेन प्रतिहन्ति कर्षकः तद्वत् पर्षान् निष्ठुरान् भूरि बहून् शत्रून् प्रति हन्मि । मा माम् अनिन्द्राः इन्द्ररहिता इन्द्रमजानन्त इन्द्रविरोधिनः शत्रवः मामिन्द्रं किं निन्दन्ति । निन्दितुमशक्ता इत्यर्थः । अत्र ‘ अभिभवामि' (निरु. ३. १०) इत्यादि निरुक्तं द्रष्टव्यम् ॥
“Single, I overcome my single (adversary); (over-powering them) I overcome two foes; what can threeenemies who know not Indra revile me?”
अ॒भी॒३॒॑दमेक॒मेको॑ अस्मि नि॒ष्षाळ॒भी द्वा किमु॒ त्रयः॑ करन्ति ।
खले॒ न प॒र्षान्प्रति॑ हन्मि॒ भूरि॒ किं मा॑ निन्दन्ति॒ शत्र॑वोऽनि॒न्द्राः ॥
One against one here, I am the utter victor—and against two. What can three do?
I strike against a multitude, like sheaves on a threshing floor. Do my rivals, who have no Indra, scorn me?
Ich einer bin der einen Welt Bewält'ger; was können zwei, was können drei mir anthun? Wie Garben auf der Tenne dresch' ich viele; was tadeln mich die indralosen Feinde?
Da bin ich Einer, gegen Einen Sieger, gegen Zwei. Was machen mir auch Drei aus? Wie die Garben auf der Tenne dresche ich eine Mehrzahl. Wozu schmähen mich die Feinde, die keinen Indra als Gott haben?
Вот я один победитель против одного,
Против двоих. Что же трое (мне) сделают?
Я много смолочу, как снопы на гумне.
Что же надо мной насмехаются враги, не знающие Индры?
अ॒हं गु॒ङ्गुभ्यो॑ अतिथि॒ग्वमिष्क॑र॒मिषं॒ न वृ॑त्र॒तुरं॑ वि॒क्षु धा॑रयम् । यत्प॑र्णय॒घ्न उ॒त वा॑ करञ्ज॒हे प्राहं म॒हे वृ॑त्र॒हत्ये॒ अशु॑श्रवि ॥
अ॒हम् । गु॒ङ्गुऽभ्यः॑ । अ॒ति॒थि॒ऽग्वम् । इष्क॑रम् । इष॑म् । न । वृ॒त्र॒ऽतुर॑म् । वि॒क्षु । धा॒र॒य॒म् । यत् । प॒र्ण॒य॒ऽघ्ने । उ॒त । वा॒ । क॒र॒ञ्ज॒ऽहे । प्र । अ॒हम् । म॒हे । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑ । अशु॑श्रवि ॥
अहम् इन्द्रः गुङ्गुभ्यः एतन्नामकेभ्यो जनपदेभ्यो रक्षणाय अतिथिग्वम् अतिथिगोः पुत्रं दिवोदासमृषिम् इष्करं निष्कर्तारं वृत्रतुरं शत्रूणां हिंसक विक्षु प्रजासु मध्ये इषं न अन्नमिव तासामन्नं यथा भोगाय भवति तद्वदन्नस्थानीयं धारयं धारितवानस्मि । कदेति उच्यते । यत् यदा पर्णयघ्ने पर्णयनामकस्यासुरस्य हननवति उत वा अपि च करञ्जहे एतन्नामकस्य हननोपेते महे महति वृत्रहत्ये संग्रामे अशुश्रवि श्रुतोऽभवम् ॥
“I prepared Atithigva for (the protection of) the Guṅgus, I upheld him, the destroyer of enemies, assustenance among the people; when I gained renown in the great Vṛtra-battle, in which Parṇaya and Karañja= hospitable; guṅgus = name of a people; parṇaya and karañja = names of asuras].”
Against the Gungus I made Atithigva strong, and kept him mid the folk like Vrtra-conquering strength,
When I won glory in the great foe-slaying fight, in battle where Karanja fell, and Parnaya.
I restored Atithigva to the Guṅgus like a restorative, and I upheld the obstacle-overcomer among the clans,
when in the smashing of Parṇaya and in the smashing of Karañja, (as) in the great smashing of Vr̥tra, I spread my fame.
Den Gungu's führte ich den Atithigva zu, bewahrt' den Sieger bei den Leuten wie ein Gut, Als ich im grossen Vritrakampf mich hören liess, worin Karandscha ich erschlug und Parnaja.
Ich stellte den Gungu´s den König Atithigva wieder her wie eine gute Speise und befestigte den Feindetöter bei seinem Clangenossen, als ich bei der Tötung des Parnaya oder auch bei der Tötung des Karanja und bei der großen Vritratötung meinen Ruhm verbreitet habe.
Я (людям) Гунгу приготовил Атитхигву (царем),
Как жертвенную пищу, (и) укрепил убийцу врагов среди (его) соплеменников,
Когда при убийстве Парнаии или же при убийстве Каранджи
И при великом убийстве Вритры я прославил себя.
प्र मे॒ नमी॑ सा॒प्य इ॒षे भु॒जे भू॒द्गवा॒मेषे॑ स॒ख्या कृ॑णुत द्वि॒ता । दि॒द्युं यद॑स्य समि॒थेषु॑ मं॒हय॒मादिदे॑नं॒ शंस्य॑मु॒क्थ्यं॑ करम् ॥
प्र । मे॒ । नमी॑ । सा॒प्यः । इ॒षे । भु॒जे । भू॒त् । गवा॑म् । एषे॑ । स॒ख्या । कृ॒णु॒त॒ । द्वि॒ता । दि॒द्युम् । यत् । अ॒स्य॒ । स॒मि॒थेषु॑ । मं॒हय॑म् । आत् । इत् । ए॒न॒म् । शंस्य॑म् । उ॒क्थ्य॑म् । क॒र॒म् ॥
मे मम मत्संबन्धी नमी । नामकत्वान्नमः स्तोत्रम् । तदस्यास्तीति नमी स्तोता साप्यः । सर्वैराश्रयणीयः सन् इषे अन्नाय भुजे भोगाय प्र भूत प्रभवति । तं मत्स्तोतारं मनुष्याः गवामेषे अन्वेषणाय सख्या सख्याय च द्विता द्विविधं द्विप्रकाराय कृणुत कृण्वन्ति । गवां दातारं सखायं च कुर्वन्तीत्यर्थः । यद्वा। गवामेष एषणे द्विता द्वैधाय सख्याय शारीराय सैनिकाय च सख्यायं कृण्वन्ति । कदेति उच्यते । यत् यदा अस्य मत्संबन्धिनः स्तोतुर्जयार्थं समिथेषु संग्रामेषु दिद्युम् आयुधं मंहयं स्वीकुर्यामित्यर्थः । आदित् अनन्तरमेव एनं स्तोतारं शंस्यं स्तुत्यम् उक्थ्यम् उक्थार्हं करम् अकरं करोमि ॥
“My praiser, the refuge (of all), was food to enjoy; (him, men) use in two ways, to search for their cattle,and to be their freiend, when I bestow upon him a weapon in his battles, and make him worthy of celebrity andpraise.”
With food for mine enjoyment Sapya Nami came: he joined me as a friend of old in search of kine.
As I bestowed on him an arrow for the fight I made him worthy of the song apd hymn of praise.
Namī Sāpya came to the fore for me in order to enjoy restorative refreshment, and in the quest for cows he made partnerships (with
me?) once again.
When I readied the arrow for him in the clashes, just then did I make him one to be praised and hymned.
Mir reichte Namī Sāpja Speis' und Tränke dar, und war Genosse beim Erwerb der Kühe mir; Als ich ihm schenkte in den Kämpfen das Geschoss, da machte ich ihn preisenswerth und hochberühmt.
Nami Sapya ging mir vor, daß er in den Genuß guter Speise kam. Auf der Suche nach Rindern schloß er abermals Freundschaft mit mir. Als ich ihm in den Schlachten seinen Pfeil lieh, da erst machte ich ihn zu einem rühmlichen, preislichen Helden.
Первым стал у меня Нами Сапья для вкушения подкрепляющей пищи.
В поисках коров он снова заключил (со мной) дружбу.
Когда в сражениях я подарил ему стрелу,
Тогда я и сделал его достойным прославления и воспевания.
प्र नेम॑स्मिन्ददृशे॒ सोमो॑ अ॒न्तर्गो॒पा नेम॑मा॒विर॒स्था कृ॑णोति । स ति॒ग्मशृ॑ङ्गं वृष॒भं युयु॑त्सन्द्रु॒हस्त॑स्थौ बहु॒ले ब॒द्धो अ॒न्तः ॥
प्र । नेम॑स्मिन् । द॒दृ॒शे॒ । सोमः॑ । अ॒न्तः । गो॒पाः । नेम॑म् । आ॒विः । अ॒स्था । कृ॒णो॒ति॒ । सः । ति॒ग्मऽशृ॑ङ्गम् । वृ॒ष॒भम् । युयु॑त्सन् । द्रु॒हः । त॒स्थौ॒ । ब॒हु॒ले । ब॒द्धः । अ॒न्तरिति॑ ॥
नेमस्मिन् । नेमशब्दोऽर्धपर्यायः । यष्टा अयष्टा च द्वौ पुरुषौ युध्यन्तौ। तयोरेकस्मिन् यष्टरीत्यर्थः । तस्मिन् अन्तः सोमः ददृशे दृश्यते । तं नेमम् अर्धमेकं गोपाः गोपायितेन्द्रः अस्था क्षेपणसाधनेन वज्रेण आविः कृणोति प्रकटयति । शत्रुभिरनभिभूतं करोतीत्यर्थः । सः यत्र सोमो न दृश्यते सः तिग्मशृङ्गं तीक्ष्णायुधं वृषभं बाणान् वर्षयन्तमिन्द्रेणानुगृहीतं प्रति युयुत्सन् योद्भुमिच्छन् द्रुहः द्रोग्ध्रा बद्धः सन् बहुले अन्धकारे अन्तः तस्य मध्ये तस्थौ तिष्ठति । यद्वा एवं व्याख्येयम् । नेमस्मिन्निन्द्रभक्तेऽन्तः सोमो ददृशे । नेममन्यं गोपाः स्वभक्तरक्षक इन्द्रोऽस्था अस्थ्ना वज्रेणाविष्कृणोति । आविष्करोति । वज्रेण पीडयतीत्यर्थः । स नेमो द्रुहस्तिग्मशृङ्गं वृषभमिन्द्रं युयुत्सन् । शिष्टं समानम् ॥
“The Soma is seen in one of the two (combatants); the cowherd (Indra) manifests the other with histhunderbolt; the latter warring against the sharp- horned bull, remains in great (darkness) bound by the victoṛ”
One of the two hath Soma, seen within it; the Herdsman with the bone shows forth the other.
He, fain to fight the Bull whose horns were sharpened, stood fettered in the demon's ample region.
Soma is visible in the one, (even) when it is within (him); the herdsman exposes the other by its absence.
Whoever tries to fight the sharp-horned bull remains bound within the thick (fetter) of deception.
Bei dem einen zeigt sich der Soma im Innern [des Hauses?]; einen andern macht sogleich der Hüter offenbar; dieser, welcher den scharfgehörnten Stier bekämpfen wollte, stand gebunden in dem weiten Bereiche der Unholdin.
Bei dem Einen ward der Soma im Inneren geschaut; den anderen tut der Wächter durch den Knochen kund. Als dieser gegen den spitzhornigen Bullen kämpfen wollte, da blieb er in der dichten Schlinge des Trugs gefangen.
Внутри кого-то был заметен сома.
Кого-то пастух распознает по отсутствующему (соме).
Желая бороться с остророгим быком,
Он оказался пойманным в тугую (петлю) обмана.
आ॒दि॒त्यानां॒ वसू॑नां रु॒द्रिया॑णां दे॒वो दे॒वानां॒ न मि॑नामि॒ धाम॑ । ते मा॑ भ॒द्राय॒ शव॑से ततक्षु॒रप॑राजित॒मस्तृ॑त॒मषा॑ळ्हम् ॥
आ॒दि॒त्याना॑म् । वसू॑नाम् । रु॒द्रिया॑णाम् । दे॒वः । दे॒वाना॑म् । न । मि॒ना॒मि॒ । धाम॑ । ते । मा॒ । भ॒द्राय॑ । शव॑से । त॒त॒क्षुः॒ । अप॑राऽजितम् । अस्तृ॑तम् । अषा॑ळ्हम् ॥
आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां रुद्राणां यद्वा रुद्रपुत्राणां मरुतां च देवानां धाम स्थानं देवः इन्द्रः न मिनाति न हिनस्ति । ते आदित्यादयः मा मां भद्राय शवसे ततक्षुः अनुगृह्णन्तु । अपराजितमस्तृतम् अहिंसितम् अषाळ्हम् अनभिभूतम् ॥
“The divine (Indra) abandons not the abode of the deities, the Ādityas, the Vasus, and the Rudriyas;may they fashion me for auspicious vigour, undefeated, unharmed, unconquered.”
I, as a God, ne'er violate the statutes of Gods, of Vasus, Rudriyas, Adityas.
These Gods have formed me for auspicious vigour, unconquered and invincible for ever.
I, the god of gods, do not violate the ordinances of the Ādityas, Vasus, and Rudriyas.
For auspicious power they have fashioned me—invincible,
indestructible, unconquerable.
Ich störe nicht als Gott der Götter Ordnung, der Rudrija's, der Vasu's und Aditja's; Sie haben mich zu grosser Kraft bereitet als unbezwungnen, unbesiegten Sieger.«
Als Gott übertrete ich nicht das Gesetz der Aditya´s, Vasu´s, Rudriya´s, der Götter. Die haben mich zu löblicher Krafttat geschaffen, mich den Unbesiegten, Unbezwungenen.
Бог, я не нарушаю закона богов:
Адитьев, Васу, Рудриев.
Они создали меня для силы, приносящей счастье,
Непобедимым, неповерженным, необоримым.