Sukta 10.54
ऋषिबृहदुक्थो वामदेव्यः
देवताइन्द्रः
मन्त्र6
छन्दत्रिष्टुप्
तां सु ते॑ की॒र्तिं म॑घवन्महि॒त्वा यत्त्वा॑ भी॒ते रोद॑सी॒ अह्व॑येताम् । प्रावो॑ दे॒वाँ आति॑रो॒ दास॒मोज॑: प्र॒जायै॑ त्वस्यै॒ यदशि॑क्ष इन्द्र ॥
ताम् । सु । ते॒ । की॒र्तिम् । म॒घ॒ऽव॒न् । म॒हि॒ऽत्वा । यत् । त्वा॒ । भी॒ते इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अह्व॑येताम् । प्र । आ॒वः॒ । दे॒वान् । आ । अ॒ति॒रः॒ । दास॑म् । ओजः॑ । प्र॒ऽजायै॑ । त्व॒स्यै॒ । यत् । अशि॑क्षः । इन्द्र ॥
हे इन्द्र मघवन् धनवन् ते तव संबन्धिनीं महित्वा महत्त्वेनागतां कीर्तिं सु सुष्ठु कीर्तयामीति शेषः । किंच यत् यदा त्वा त्वां प्रति भीते असुरैर्भयं प्राप्ते रोदसी द्यावापृथिव्यौ अह्वयेतां अवेत्यब्रूतां तदानीं देवान् प्रावः प्रारक्षः। तथा दासं देवानामुपक्षयकर्तारमसुरम् आतिरः व्यनाशयः। असुरान् हत्वा देवानां रक्षणेन द्यावापृथिव्योः भीतिं पर्यहर इति यदस्ति किंच त्वस्यै एकस्यै प्रजायै यजमानरूपायै यत् बलम् अशिक्षः प्रायच्छः । तां कीर्तिं कीर्तयामीत्यर्थः।
“(I celebrate), Maghavat, the great glory (you have acquired) by your might; when heaven and earthalarmed called upon you, you did defend the gods, and destroy (their) adversary; (I celebrate your glory), Indra,in that you gave strength to one person n (the worshipper).”
I SING thy fame that, Maghavan, through thy Greatness the heavens and earth invoked thee in their terror,
Thou, aiding Gods, didst quell the power of Dasas, what time thou holpest many a race, O Indra.
It was to your reputation in its greatness, o bounteous one, that the two frightened world-halves called upon you.
You furthered the gods, you overcame the Dāsa might, as you did your best for the other progeny, Indra.
Mit Kraft will, mächt'ger, deinen Ruhm ich künden; als furchtsam dich die beiden Welten riefen, Halfst du den Göttern, schlugst die Macht des Dämons, als manchem Wesen, Indra, Huld du schenktest.
Diesen deinen guten Ruf, o Gabenreicher, will ich fein verkünden in ganzer Größe, da dich beide Welten erschrocken anriefen. Du standest den Göttern bei und setztest der dasischen Kraft ein Ziel, als du dem einen Teile der Kreatur nützen wolltest, Indra.
Эту твою хвалу (я хочу) прекрасно, величественно (провозгласить), о щедрый,
Когда испуганные две половины вселенной звали тебя.
Ты помог богам, положил конец дасовой силе,
Когда ты старался, о Индра, для некоего народа.
यदच॑रस्त॒न्वा॑ वावृधा॒नो बला॑नीन्द्र प्रब्रुवा॒णो जने॑षु । मा॒येत्सा ते॒ यानि॑ यु॒द्धान्या॒हुर्नाद्य शत्रुं॑ न॒नु पु॒रा वि॑वित्से ॥
यत् । अच॑रः । त॒न्वा॑ । व॒वृ॒धा॒नः । बला॑नि । इ॒न्द्र॒ । प्र॒ऽब्रु॒वा॒णः । जने॑षु । मा॒या । इत् । सा । ते॒ । यानि॑ । यु॒द्धानि॑ । आ॒हुः । न । अ॒द्य । शत्रु॑म् । न॒नु । पु॒रा । वि॒वि॒त्से॒ ॥
हे इन्द्र तन्वा शरीरेण स्तोत्रेण वा वावृधानः वर्धमानः जनेषु प्राणिषु बलानि प्रब्रुवाणः वृत्रवधादिरूपाणि सामर्थ्यानि प्रकर्षेण कथयन् अचरः इति यत् संचारं कृतवानिति यदस्ति ते तव सा गतिः मायेत् मायैव । मृषेत्यर्थः। किंच यानि युद्धानि शत्रुविषयाणि आहुः ब्रुवते पुराविद ऋषयः तान्यपि मायैव । कुत इति आह । अद्य इदानीं शत्रुं हन्तव्यं न विवित्से न लभसे। अद्य मा भूत् पूर्वं हतवानस्मीति यत् ब्रूषे तदपि नेत्याह । ननु इति प्रश्ने। किं पुरा शत्रुमलभथाः । तदपि नेत्यर्थः ॥
“When you proceed, Indra, increasing in form, and proclaiming your prowess among mankind, false isthat your (wandering), false the combats which you have narrated; you (find) now no enemy (to attack), did youformerly find one? person n you have genitive rated at once both mother and father (or earth and heaven)?”
When thou wast roaming, waxen strong in body, telling thy might, Indra, among the people,
All that men called thy battles was illusion: no foe hast thou to-day, nor erst hast found one.
When you roamed, having grown strong in body, proclaiming your own powers among the peoples, o Indra,
that was just your magic trick, which they call battles: neither today nor before have you discovered a rival.
Als du dahingingst, wachsend an dem Leibe, den Menschen zeigend, Indra, deine Kräfte, Da war's dein Zauber, was man Kämpfe nannte, nicht jetzt, noch je ist dir ein Feind gewachsen.
Als du wandertest, am Leibe wachsend, deine Kräfte unter den Völkern kund tuend, Indra, - da war nur Blendwerk, was sie von deinen Kämpfen sagen. Nicht heute, noch ehedem hast du einen ebenbürtigen Gegner gefunden.
Когда ты странствовал, возрастая телом,
Провозглашая (свои) силы, о Индра, среди народов, -
Это только колдовство, то, что называют твоими битвами:
Ни сегодня, ни прежде ты не знал (равного себе) врага.
क उ॒ नु ते॑ महि॒मन॑: समस्या॒स्मत्पूर्व॒ ऋष॒योऽन्त॑मापुः । यन्मा॒तरं॑ च पि॒तरं॑ च सा॒कमज॑नयथास्त॒न्व१॒॑: स्वाया॑: ॥
के । ऊँ॒ इति॑ । नु । ते॒ । म॒हि॒मनः॑ । स॒म॒स्य॒ । अ॒स्मत् । पूर्वे॑ । ऋष॑यः । अन्त॑म् । आ॒पुः॒ । यत् । मा॒तर॑म् । च॒ । पि॒तर॑म् । च॒ । सा॒कम् । अज॑नयथाः । त॒न्वः॑ । स्वायाः॑ ॥
हे इन्द्र ते तव महिमनः महिम्नः समस्य सर्वस्यापि अन्तं पारम् अस्मत् अस्मत्तः पूर्व ऋषयः के आपुः प्राप्नुवन् । न केऽपीत्यर्थः । यद्यपि महत्त्वं प्रख्यापयन्ति तथापि न कार्त्स्न्येनेति । तत्र कारणमाह । यत् यस्मात् मातरं च पितरं च ।' द्यौः पिता पृथिवी माता! ( तै. ब्रा. ३.७.५,४-५ ) इति हि श्रुतम् । अतो द्यावापृथिव्यावित्यर्थः । ते उभे अपि साकं सहैव स्वायाः तन्वः स्वकीयाच्छरीरात् अजनयथाः उदपादयः । अतो नापुरिति संबन्धः ॥
Who are the Rsis, then, who comprehended before our time the bounds of all thy greatness?
For from thy body thou hast generated at the same time the Mother and the Father.
What seers before us have reached the end of your whole greatness, in that you begot your mother and father [=Heaven and Earth] at the same time from your own body?
Gab je es Sänger, welche vor uns lebten, die deiner ganzen Grösse Ziel erreichten? Der du zugleich den Vater und die Mutter aus deinem eignen Leibe dir erzeugt hast.
Welche Rishi´s vor uns haben je die Grenze deiner ganzen Größe erreicht, da du Vater und Mutter auf einmal aus deinem Leib erzeugtest?
Какие же риши до нас достигли предела
Всего твоего величия,
Когда отца и мать сразу
Ты породил из своего тела?
च॒त्वारि॑ ते असु॒र्या॑णि॒ नामादा॑भ्यानि महि॒षस्य॑ सन्ति । त्वम॒ङ्ग तानि॒ विश्वा॑नि वित्से॒ येभि॒: कर्मा॑णि मघवञ्च॒कर्थ॑ ॥
च॒त्वारि॑ । ते॒ । अ॒सु॒र्या॑णि । नाम॑ । अदा॑भ्यानि । म॒हि॒षस्य॑ । स॒न्ति॒ । त्वम् । अ॒ङ्ग । तानि॑ । विश्वा॑नि । वि॒त्से॒ । येभिः॑ । कर्मा॑णि । म॒घ॒ऽव॒न् । च॒कर्थ॑ ॥
हे इन्द्र महिषस्य महतः पूज्यस्य ते तव चत्वारि असुर्याणि असुरविघातीनि अदाभ्यानि अन्यैरहिंस्यानि उत्तरसूक्त उपान्त्यवर्जिते ‘दूरे तन्नाम' इत्यादिषु प्रतिपादितानि यानि नाम नामकानि शरीराणि सन्ति अङ्ग सखे त्वं तानि विश्वानि सर्वाणि वित्से वेत्सि जानासि । येभिः यैः नामभिः कर्माणि वृत्रवधादिरूपाणि चकर्थ कुरुषे हे मघवन् तानि वेत्सीति ॥
“Four are the asura-slaying uninjurable forms of you the mighty one: you know them all wherewith,Maghavat, you have achieved your exploits.”
Thou, Mighty Steer, hast four supremest natures, Asura natures that may ne'er be injured.
All these, O Maghavan, thou surely knowest, wherewith thou hast performed thy great achievements.
There exist four lordly names for you, the unfalsifiable names of the buffalo.
You surely know all these, through which you have done your deeds, o bounteous one.
Vier allerhöchste Wesenheiten sind dir, dem allgewalt'gen, ewig unvertilgbar; Nur dir allein sind alle sie zu eigen, durch sie hast, starker, du vollbracht die Thaten.
Vier sind deine, des Büffels, asurische Namen, die unbetörbaren. Du allein kennst alle diese, unter denen du Gabenreicher deine Taten getan hast.
Четыре асурских имени,
Не поддающихся обману, есть у тебя, быка.
Только ты знаешь их все
(Имена,) с помощью которых, о щедрый, ты совершил (свои) подвиги.
त्वं विश्वा॑ दधिषे॒ केव॑लानि॒ यान्या॒विर्या च॒ गुहा॒ वसू॑नि । काम॒मिन्मे॑ मघव॒न्मा वि ता॑री॒स्त्वमा॑ज्ञा॒ता त्वमि॑न्द्रासि दा॒ता ॥
त्वम् । विश्वा॑ । द॒धि॒षे॒ । केव॑लानि । यानि॑ । आ॒विः । या । च॒ । गुहा॑ । वसू॑नि । काम॑म् । इत् । मे॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । मा । वि । ता॒रीः॒ । त्वम् । आ॒ऽज्ञा॒ता । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । अ॒सि॒ । दा॒ता ॥
हे इन्द्र त्वं विश्वा सर्वाणि केवलानि अन्येषामसाधारणानि वसूनि धनानि दधिषे धारयसि । विश्वानीत्युक्तं कथं विश्वत्वमित्यत आह । यान्याविः आविर्भूतानि सर्वैः प्रसिद्धानि वसूनि वासयोग्यानि धनानि सन्ति या च गुहा गुहायां निगूढे प्रदेशे वर्तमानानि वसूनि सन्ति तानि विश्वानि दधिष इति । यस्मादेवं तस्मात् मे मम कामं काङ्क्षितं हे मघवन् धनवन्निन्द्र मा वि तारीः मा हिंसीः। इत् इति पूरणः। वर्धयेति शेषः। हे इन्द्र त्वमाज्ञाता असि प्रापयितासि अभिलषितं धनम् । तथा हे इन्द्र त्वं दाता असि ॥
“You have in your keeping all treasures, which are yours exclusively, whether they be manifest orhidden; thwart not, therefore, Maghavat, my desire (for wealth); for you are cognizant (of my desire), you are thedonor.”
Thou hast all treasures in thy sole possession, treasures made manifest and treasures hidden.
Defer not thou, O Maghavan, my longing: thou, art Director, Indra, thou art Giver.
You have made those good things yours alone, both those in the open and those that are hidden.
Do not pass over my desire, bounteous one: you are the one who takes heed and gives, Indra,1464 X.55
Du hast die Güter alle, und kein andrer, die im Verborgnen und die offenbar sind; Durchkreuze nicht, o reicher, meine Wünsche, du weisest an, o Indra, du beschenkst auch.
Du hast alle Güter für dich allein beansprucht, die offenkundig und die verborgen sind. Halte meinen Wunsch nicht hin, du Gabenreicher; du bist der Errater des Wunsches; du bist der Geber, Indra!
Ты все безраздельно забрал себе:
(Те,) блага, что (существуют) явно и что тайно.
Не удерживай же моего желания, о щедрый:
Ты – тот, кто замечает; ты, Индра, тот, кто дает.
यो अद॑धा॒ज्ज्योति॑षि॒ ज्योति॑र॒न्तर्यो असृ॑ज॒न्मधु॑ना॒ सं मधू॑नि । अध॑ प्रि॒यं शू॒षमिन्द्रा॑य॒ मन्म॑ ब्रह्म॒कृतो॑ बृ॒हदु॑क्थादवाचि ॥
यः । अद॑धात् । ज्योति॑षि । ज्योतिः॑ । अ॒न्तः । यः । असृ॑जत् । मधु॑ना । सम् । मधू॑नि । अध॑ । प्रि॒यम् । शू॒षम् । इन्द्रा॑य । मन्म॑ । ब्र॒ह्म॒ऽकृतः॑ । बृ॒हत्ऽउ॑क्थात् । अ॒वा॒चि॒ ॥
यः इन्द्रः ज्योतिषि द्योतमाने आदित्यादिके तेजसि अन्तः ज्योतिः तेजः अदधात् धारितवान्। यदादित्याग्न्यादिषु तेजोऽस्ति तदिन्द्रकृतमित्यर्थः । यः च मधुना मधुरेण रसेन मधूनि सोमादिमधुरद्रव्याणि सम् असृजत् समयोजयत्। यद्वा । मधुना । अत्र मधुशब्देन सर्वैः सेव्यमान आदित्य उच्यते । तेन सह मधूनि उदकानि समसृजत् । अध संप्रति तस्मै इन्द्राय प्रियं प्रीतिजनकं शूषं बलं शत्रूणां शोषकत्वाद्बलकरं मन्म मननीयं स्तोत्रं ब्रह्मकृतः मन्त्रकृतः बृहदुक्थात् प्रभूतशस्त्रयुक्तादेतन्नामकादृषेर्मत्तः अवाचि उक्तमभूत् ॥ ॥ १५ ॥
“To that Indra, who has deposited the light in luminous bodies, who has flavoured sweet things withsweetness, this acceptable invigorating praise has been recited by Bṛhaduktha, the author of the prayer.”
To him who set the light in things of splendour, and with all sweetness blent essential sweetness,
To Indra hath this welcome hymn that strengthens been uttered by the votary Brhaduktha.
Who placed light within the light, who joined the honeys with the honey. So, a dear fortifying thought has been spoken to Indra from
Br̥haduktha, the crafter of sacred formulations.
Der du ins Licht des Lichtes Glanz gesetzt hast, und Süssigkeit mit Süssigkeit besprengt hast, Dir, Indra, ist dies liebe Kraftgebet jetzt gesagt vom frommen Dichter Brihaduktha.
Der das Licht in das Licht legte, der das Süße mit der Süße verband - Darum ward dem Indra ein gerngehörtes Gedicht als Aufmunterung von dem erbauenden Brihaduktha aufgesagt.
Кто вложил свет в свет,
Кто снабдил сладость сладостью:
Поэтому Брихадуктхой-творцом священного слова было исполнено
Произведение как приятная бодрящая песнь для Индры