Sukta 10.66
ऋषिवसुकर्णो वासुक्रः
देवताविश्वेदेवाः
मन्त्र15
छन्दजगती
दे॒वान्हु॑वे बृ॒हच्छ्र॑वसः स्व॒स्तये॑ ज्योति॒ष्कृतो॑ अध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसः । ये वा॑वृ॒धुः प्र॑त॒रं वि॒श्ववे॑दस॒ इन्द्र॑ज्येष्ठासो अ॒मृता॑ ऋता॒वृध॑: ॥
दे॒वान् । हु॒वे॒ । बृ॒हत्ऽश्र॑वसः । स्व॒स्तये॑ । ज्यो॒तिः॒ऽकृतः॑ । अ॒ध्व॒रस्य॑ । प्रऽचे॑तसः । ये । व॒वृ॒धुः । प्र॒ऽत॒रम् । वि॒श्वऽवे॑दसः । इन्द्र॑ऽज्येष्ठासः । अ॒मृताः॑ । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ ॥
बृहच्छ्रवसः प्रभूतान्नान् ज्योतिष्कृतः आदित्याख्यस्य तेजसः कर्तॄन् प्रचेतसः प्रकृष्टज्ञानांस्तान् देवान् अध्वरस्य अस्य यज्ञस्य स्वस्तये अविनाशाय निर्विघ्नेन यज्ञपरिसमाप्तये हुवे आह्वयामि । विश्ववेदसः सर्वधनाः इन्द्रज्येष्ठासः। इन्द्रो ज्येष्ठः प्रधानो येषाम् । इन्द्रनेतृका इत्यर्थः । अमृताः मरणधर्मरहिताः ऋतावृधः यज्ञेन प्रवृद्धाः ये देवाः प्रतरम् अत्यन्तं ववृधुः वर्धन्ते ॥
“I invoke for the success of the sacrifice the gods, who bestow abundant food, the diffusers of light, theextremely wise who flourish mightily, abounding in all riches, having Indra as their chief, immortal, augmented bysacrifice.”
I CALL the Gods of lofty glory for our weal, the makers of the light, well-skilled in sacrifice;
Those who have waxen mightily, Masters of all wealth, Immortal, strengthening Law, the Gods whom Indra leads.
I call upon the gods of lofty fame for well-being—the makers of light, attentive to the rite,
who, having all possessions, have grown even stronger, the immortals having Indra as their chief, grown strong through truth—
Die hochberühmten Götter rufe ich zum Heil, des Lichtes Schöpfer, die des Opfers nehmen wahr, Die alles wissen und zur Macht erwachsen sind, geführt von Indra, heilige, unsterbliche.
Die hochberühmten Götter rufe ich an zum Heile, die lichtschaffenden, des Opfers Kenner, die noch weiter gewachsen sind, die Allwissenden, Unsterblichen, die Wahrheit Mehrenden, deren Oberster Indra ist;
इन्द्र॑प्रसूता॒ वरु॑णप्रशिष्टा॒ ये सूर्य॑स्य॒ ज्योति॑षो भा॒गमा॑न॒शुः । म॒रुद्ग॑णे वृ॒जने॒ मन्म॑ धीमहि॒ माघो॑ने य॒ज्ञं ज॑नयन्त सू॒रय॑: ॥
इन्द्र॑ऽप्रसूताः । वरु॑णऽप्रशिष्टाः । ये । सूर्य॑स्य । ज्योति॑षः । भा॒गम् । आ॒न॒शुः । म॒रुत्ऽग॑णे । वृ॒जने॑ । मन्म॑ । धी॒म॒हि॒ । माघो॑ने । य॒ज्ञम् । ज॒न॒य॒न्त॒ । सू॒रयः॑ ॥
इन्द्रप्रसूताः इन्द्रेण तत्तत्कार्येषु प्रेरिताः वरुणप्रशिष्टाः वरुणेनानुशिष्टा अनुमोदिताः ये मरुतः ज्योतिषः द्योतमानस्य सूर्यस्य स्वस्वकर्मणि सर्वस्य प्रेरकस्यामुष्यादित्यस्य भागं भजनीयं लोकम् आनशुः आनशिरे व्याप्तवन्तः । सूर्यमधिष्ठाय वर्तन्त इत्यर्थः । वृजने शत्रूणां छेदके माघोने मघवत इन्द्रस्य संबन्धिनि मरुद्गणे तेषां मरुतां गणे मन्म मननीयं स्तोत्रं धीमहि दध्मः । कुर्मः। किंच सूरयः प्राज्ञा यजमानास्तन्निमित्तमेव यज्ञं जनयन्त जनयन्ति । तेषां हविष्प्रदानाय कुर्वन्ति ॥
“We offer praise to the company of the Maruts, the attendants upon Maghavan, who, encouraged byIndra, and instrumental ucted by Varuṇa, have acquired a portion of the light of the sun; the wise worshippers beget thesacrifice.”
For the strong band of Maruts will we frame a hymn: the chiefs shall bring forth sacrifice for Indra's troop,
Who, sent by Indra and advised by Varuna, have gotten for themselves a share of Surya's light
Who, thrust forth by Indra, directed forth by Varuṇa, attained a share of the light of the sun.
We would set our thoughts on the community having the Maruts as their troop. In their generosity, they begot the sacrifice as its patrons.
Die Antheil haben an der Sonne hellem Licht, erregt von Indra und von Varuna belehrt, Dem Schwarm und Heer der Maruts bringen wir Gebet, die Fürsten schafften Opfer für des Indra Schar.
Die von Indra befehligt, von Varuna unterwiesen, Anteil an dem Sonnenlicht erlangt haben: Auf den Bund der Götter mit den Marut als Gefolgschaft wollen wir ein Lied dichten. In Ihrer Freigebigkeit haben die Götter als Opferherren das Opfer für sich erschaffen.
इन्द्रो॒ वसु॑भि॒: परि॑ पातु नो॒ गय॑मादि॒त्यैर्नो॒ अदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु । रु॒द्रो रु॒द्रेभि॑र्दे॒वो मृ॑ळयाति न॒स्त्वष्टा॑ नो॒ ग्नाभि॑: सुवि॒ताय॑ जिन्वतु ॥
इन्द्रः॑ । वसु॑ऽभिः । परि॑ । पा॒तु॒ । नः॒ । गय॑म् । आ॒दि॒त्यैः । नः॒ । अदि॑तिः । शर्म॑ । य॒च्छ॒तु॒ । रु॒द्रः । रु॒द्रेभिः॑ । दे॒वः । मृ॒ळ॒या॒ति॒ । नः॒ । त्वष्टा॑ । नः॒ । ग्नाभिः॑ । सु॒वि॒ताय॑ । जि॒न्व॒तु॒ ॥
वसुभिः एतन्नामकैरष्टभिर्देवैः सहितः इन्द्रः नः अस्मदीयं गयम्। गृहनामैतत् । प्राप्तव्यं गायते शब्द्यतेऽत्रेति वा गयं गृहम् । परि पातु परिरक्षतु । तथा अदितिः देवमाता आदित्यैः देवैः सह नः अस्मभ्यं शर्म सुखं प्रयच्छतु । किंवा देवः दीप्यमानः रुद्रो रुद्रेभिः स्वपुत्रैः मरुद्भिः सह नः अस्मान् मृळयति सुखयतु । मृड सुखने ' । लेट्याडागमः । अपि वा त्वष्टा प्रजापतिः ग्नाभिः देवपत्नीभिश्छन्दोभिः सुविताय सुष्ठु प्राप्तव्यायाभ्युदयाय नः अस्मान् जिन्वतु प्रीणयतु ॥
“May Indra with the Vasus guard our dwelling; may Aditi with the Ādityas grant us felicity; may thedivine Rudra with the Rudras make us happy;may Tvaṣṭā with the wives of the gods be favourable to us forour prosperity.”
May Indra with the Vasus keep our dwelling safe, and Aditi with Adityas lend us sure defence.
May the God Rudra with the Rudras favour us, and Tvastar with the Dames further us to success.
Let Indra with the Vasus protect our livelihood on every side. Let Aditi with the Ādityas extend shelter to us.
The god Rudra with the Rudras shall be merciful to us. Let Tvaṣṭar with the Wives (of the Gods) enliven us for good faring.
Es schütze Indra mit den Vasu's unser Haus, mit den Aditja's reiche Aditi uns Schutz, Gott Rudra mit den Rudra's mög' uns gnädig sein, und mit den Weibern fördre Tvaschtar uns zum Glück.
Indra mit den Vasu´s soll unser Haus ringsum schützen, Aditi mit den Aditya´s soll uns Zuflucht gewähren. Gott Rudra soll sich mit den Rudra´s unser erbarmen, Tvastri mit den Götterfrauen soll uns zu guter Fahrt stärken.
अदि॑ति॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तं म॒हदिन्द्रा॒विष्णू॑ म॒रुत॒: स्व॑र्बृ॒हत् । दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अव॑से हवामहे॒ वसू॑न्रु॒द्रान्त्स॑वि॒तारं॑ सु॒दंस॑सम् ॥
अदि॑तिः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ऋ॒तम् । म॒हत् । इन्द्रा॒विष्णू॒ इति॑ । म॒रुतः॒ । स्वः॑ । बृ॒हत् । दे॒वान् । आ॒दि॒त्यान् । अव॑से । ह॒वा॒म॒हे॒ । वसू॑न् । रु॒द्रान् । स॒वि॒तार॑म् । सु॒ऽदंस॑सम् ॥
अदितिर्द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ महत् महान् ऋतं सत्यभूतोऽग्निः इन्द्राविष्णू मरुतः च बृहत् परिवृढः स्वः आदित्यः एते देवाः सर्वत्र स्वमहिम्ना वर्तन्ते । एतान् देवान् आदित्यादीन् सुदंससं सुकर्माणं सवितारम् एतन्नामानं च अवसे रक्षणाय हवामहे वयमाह्वयामहे ॥
“Aditi, heaven and earth, the mighty Truth (Agni), Indra, Viṣṇu, the Maruts, the great sun-- (these) weinvoke for our protection, as well as the divine Ādityas, the Vasus, the Rudras, and Savitā, the accomplisher ofgood works.”
Aditi, Heaven and Earth, the great eternal Law, Indra, Visnu, the Maruts, and the lofty Sky.
We call upon Adityas, on the Gods, for help, on Vasus, Rudras, Savitar of wondrous deeds.
Aditi, Heaven and Earth, great truth, Indra and Viṣṇu, the Maruts, and the lofty Sun—
we call upon the gods for help—the Ādityas, Vasus, Rudras, and
well-skilled Savitar.
Die Erd', den Himmel, Aditi, das grosse Recht, die Maruts, Indra, Vischnu und das hohe Licht, Die Götter, die Aditja's rufen wir zur Hülfe uns, die Vasu's, Rudra's und den thät'gen Savitar.
Aditi, Himmel und Erde, das große Gesetz, Indra und Vishnu, die Marut, die hohe Sonne - die Götter Aditya´s rufen wir zum Beistand, die Vasu´s, Rudra´s und Savitri, den Werktüchtigen.
सर॑स्वान्धी॒भिर्वरु॑णो धृ॒तव्र॑तः पू॒षा विष्णु॑र्महि॒मा वा॒युर॒श्विना॑ । ब्र॒ह्म॒कृतो॑ अ॒मृता॑ वि॒श्ववे॑दस॒: शर्म॑ नो यंसन्त्रि॒वरू॑थ॒मंह॑सः ॥
सर॑स्वान् । धी॒भिः । वरु॑णः । धृ॒तऽव्र॑तः । पू॒षा । विष्णुः॑ । म॒हि॒मा । वा॒युः । अ॒श्विना॑ । ब्र॒ह्म॒ऽकृतः॑ । अ॒मृताः॑ । वि॒श्वऽवे॑दसः । शर्म॑ । नः॒ । यं॒स॒न् । त्रि॒ऽवरू॑थम् । अंह॑सः ॥
धीभिः प्रज्ञाभिर्युक्तः सरस्वान् एतन्नामा धृतव्रतः धृतकर्मा वरुणः च पूषा महिमा महत्त्वेन युक्तः विष्णुः च वायुः अश्विना अश्विनौ ब्रह्मकृतः कर्मकृतः स्तोतॄणामन्नदातारो वा विश्ववेदसः सर्वधना व्याप्तज्ञाना वा अंहसः पापरूपाणां शत्रूणां हन्तार: अमृताः एते देवाः नः अस्मभ्यं त्रिवरूथं त्रिष्कम्भं त्रिकक्ष्यं शर्म गृहम् । यद्वा । त्रिवरूथम् । द्रोणाधवनीयपृतभृत्संज्ञकानि त्रीणि पात्राणि यत्र व्रियन्ते संभज्यन्ते तद्यज्ञसाधनं गृहम् । यंसन् प्रयच्छन्तु । यच्छतेर्लेटि सिप्यडागमः ॥ ॥ १२ ॥
“May Sarasvatī, (endowed) with intelligences, Varuṇa the observer of oblations, Pūṣan, Viṣṇu, themighty Vāyu, the Aśvins, (may these) the bestowers of food upon worshippers, immortal, the possessors of allwealth, grant us a habitation triply-guarded from evil.”
With Holy Thoughts Sarasvan, firm-lawed Varuna, great Vayu, Pusan, Visnu, and the Asvins Twain,
Lords of all wealth, Immortal, furtherers of prayer, grant us a triply-guarding refuge from distress.
Sarasvant along with insights, Varuṇa whose commandments are upheld, Pūṣan, Viṣṇu, the Greatness, Vāyu, and the Aśvins,
the creators of sacred formulations, immortal, having all possessions, they will extend to us shelter providing threefold defense from
difficult straits.
Sarasvat mit den Dhī's, der Rechtshort Varuna, die Açvin, Puschan, Vischnu, Mahiman, der Wind, die ew'gen die allwissend fördern das Gebet, die mögen uns dreifachen Schutz vor Noth verleihn.
Sarasvat mit den frommen Gedanken, Varuna, der die Gesetze aufrecht erhält, Pusan, Vishnu, die Hoheit, Vayu, die Asvin, die Erbauenden, Unterblichen, Allwissenden mögen uns Zuflucht gewähren, die dreifach vor Not schützt.
वृषा॑ य॒ज्ञो वृष॑णः सन्तु य॒ज्ञिया॒ वृष॑णो दे॒वा वृष॑णो हवि॒ष्कृत॑: । वृष॑णा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒ताव॑री॒ वृषा॑ प॒र्जन्यो॒ वृष॑णो वृष॒स्तुभ॑: ॥
वृषा॑ । य॒ज्ञः । वृष॑णः । स॒न्तु॒ । य॒ज्ञियाः॑ । वृष॑णः । दे॒वाः । वृष॑णः । ह॒विः॒ऽकृतः॑ । वृष॑णा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ऋ॒तऽव॑री॒ इत्यृ॒तऽव॑री । वृषा॑ । प॒र्जन्यः॑ । वृष॑णः । वृ॒ष॒ऽस्तुभः॑ ॥
यज्ञः एषोऽस्मदीयः वृषा कामानां वर्षितास्तु । तथा यज्ञियाः यज्ञार्हा देवाश्च वृषणः सन्तु । किंच देवाः स्तुतिकारिण ऋत्विजः वृषणः धनवर्षणे कारणानि सन्तु साधुस्तुतिकरणेन । तथा हविष्कृतः हविषां कर्तारोऽध्वर्य्वादयः वृषणः अव्यग्रतया मन्त्रसाहित्येन च हविष्प्रदानेन । अपि च ऋतावरी यज्ञवत्यौ द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ वृषणा हविरुत्पादनेन कामानां वर्षयित्र्यौ भवताम् । तथा पर्जन्यः इन्द्रः वृषा अपां वर्षिता भवतु। वृषस्तुभः वर्षणशीलस्तुतिभिर्देवान् स्तुवन्तः सर्व ऋत्विजः वृषणः भवन्तु ॥
“May our sacrifice be the showerer (of benefits); may the gods who are worthy of sacrifice be theshowerers (of benefits); may the priest, may the presenters of the oblation, be the showerers (of benefits); mayheaven and earth receiving adoration be the showerers (of benefits); may Parjanya be the showerer (of rain);may those who praise (the gods) with showers be showerers.”
Strong be the sacrifice, strong be the Holy Ones, strong the preparers of oblation, strong the Gods.
Mighty be Heaven and Earth, true to eternal Law, strong be Parjanya, strong be they who laud the Strong.
Let our sacrifice be a bull and those belonging to the sacrifice bulls, the gods bulls, and those making the oblation bulls;
truthful Heaven and Earth bulls, Parjanya a bull, and those praising the bull bulls.
Stier sei das Opfer, Stiere die ehrwürdigen, die Götter Stiere, Stiere die das Opfer weihn, Und Stiere Erd' und Himmel, sie die heiligen, ein Stier Pardschanja, Stier, wer Götter-Stiere preist,
Bullenhaft ist das Opfer, bullenhaft müssen die Opferwürdigen sein, bullenhaft die Götter, bullenhaft die Opferbereiter. Bullenhaft sind Himmel und Erde, die ordnungsvollen, bullenhaft Parjanya, bullenhaft die wie die Bullen Singenden.
अ॒ग्नीषोमा॒ वृष॑णा॒ वाज॑सातये पुरुप्रश॒स्ता वृष॑णा॒ उप॑ ब्रुवे । यावी॑जि॒रे वृष॑णो देवय॒ज्यया॒ ता न॒: शर्म॑ त्रि॒वरू॑थं॒ वि यं॑सतः ॥
अ॒ग्नीषोमा॑ । वृष॑णा । वाज॑ऽसातये । पु॒रु॒ऽप्र॒श॒स्ता । वृष॑णौ । उप॑ । ब्रु॒वे॒ । यौ । ई॒जि॒रे । वृष॑णः । दे॒व॒ऽय॒ज्यया॑ । ता । नः॒ । शर्म॑ । त्रि॒ऽवरू॑थम् । वि । यां॒स॒तः॒ ॥
वृषणा वर्षणशीलौ पुरुप्रशस्ता बहुभिः प्रशस्तौ अग्नीषोमा अग्नीषोमौ वाजसातये अन्नलाभाय उप ब्रुवे अहमुपस्तौमि । पुनः वृषणौ इति आदरार्थम् । यौ देवौ वृषणः ऋत्विजः देवयज्यया । देवा इज्यन्तेऽत्रेति देवयज्या यज्ञः । ‘ छन्दसि निष्टर्क्य ' इति निपातितः । तेन ईजिरे यजन्ते हविर्भिः पूजयन्ति ता तौ प्रसिद्धौ नः अस्मभ्यं त्रिवरूथं त्रिष्कम्भं शर्म गृहं वि यंसतः विशेषेण प्रयच्छताम् ॥
“I glorify for the obtaining of food the two showerers (of benefits), Agni and Soma, the many-laudedshowerers (of benefits), may these two whom the priests have worshipped with divine worship bestow upon us atriply-guarded dwelling.”
To win us strength I glorify the Mighty Twain, Agni and Soma, Mighty Ones whom many laud.
May these vouchsafe us shelter with a triple guard, these whom the strong have served in worship of the Gods.
I entreat the bulls Agni and Soma in order to win the prize, those two bulls lauded by many.
Those two to whom the bulls have sacrificed through their sacrifice
to the gods, those two will spread out shelter providing threefold
defense for us.
Die Stiere, Agni, Soma, rufe ich herbei, die vielgerühmten Stiere, Labung zu empfahn, Die von den Stieren sind geehrt durch Gottesdienst; so reichet uns denn Schutzwehr, welche dreifach, schirmt.
Agni und Soma, den Bullenhaften, rede ich zu, um den Preis zu gewinnen, den beiden vielgelobten Bullen, denen die Bullen mit Götteropfer geopfert haben, die sollen uns dreifach schützende Zuflucht gewähren.
धृ॒तव्र॑ताः क्ष॒त्रिया॑ यज्ञनि॒ष्कृतो॑ बृहद्दि॒वा अ॑ध्व॒राणा॑मभि॒श्रिय॑: । अ॒ग्निहो॑तार ऋत॒सापो॑ अ॒द्रुहो॒ऽपो अ॑सृज॒न्ननु॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ॥
धृ॒तऽव्र॑ताः । क्ष॒त्रियाः॑ । य॒ज्ञ॒निः॒ऽकृतः॑ । बृ॒ह॒त्ऽदि॒वाः । अ॒ध्व॒राणा॑म् । अ॒भि॒ऽश्रियः॑ । अ॒ग्निऽहो॑तारः । ऋ॒त॒ऽसापः॑ । अ॒द्रुहः॑ । अ॒पः । अ॒सृज॒न् । अनु॑ । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ ॥
धृतव्रताः धृतकर्माणो जात्या क्षत्रियाः । यद्वा । क्षत्रं बलं तदर्हाः । यज्ञनिष्कृतः । यज्ञं प्रति निर्गमनं यज्ञनिः । तस्य कर्तारः बृहद्दिवाः महातेजस्काः अध्वराणां रक्षोभिरहिंसितानां यज्ञानाम् अभिश्रियः अभिसेवकाः अग्निहोतारः अग्निर्होता आह्वाता येषां तादृशाः ऋतसापः। ‘ षप समवाये ' । सत्यभाजः अत एव अद्रुहः केषांचिदप्यद्रोग्धारः । यद्वा । द्रुहेः कर्मण्यौणादिकः क्विप् । कैश्चिदप्यहिंस्याः । एवंप्रभावा देवा: वृत्रतूर्ये । वृत्रस्तूर्यते हिंस्यतेऽत्रेति वृत्रतूर्यः संग्रामः । तस्मिन् अपामावरकशत्रुवधे अपः उदकानि अन्वसृजन् अन्वसारयन् ॥
“The (gods) observing obligations endowed with vigour, developers of sacrifice, possessed ofabundant brightness, the defenders of sacrifices, having Agni for their priest, enjoying truth, unassailable, setfree the waters at the combat with the Vṛtra.”
Potent, with firm-fixt laws, arranging sacrifice, visiting solemn rites in splendour of the day,
Obeying Order, these whose priest is Agni, free from falsehood, poured the waters out when Vrtra died.
The rulers whose commandments are upheld, who bring forth the sacrifice, heaven-lofty ones, the full glory of the rite,
whose Hotar is Agni, who serve the truth without deceit—they let loose the waters following on the triumph over Vr̥tra.
Gesetzbeschirmer, Herrscher, Opferschmückende, die himmlischen Verschönrer jedes Opferfests, Des Werkes Pfleger, deren Priester Agni ist, die holden machten Wasser frei im Vritrakampf.
Die Herrscher, die die Gesetze aufrecht erhalten, das Opfer einrichten, im hohen Himmel wohnen, die Oberherren des Opfers, mit Agni als Hotri, der Wahrheit Pfleger, die Truglosen, sie ließen die Gewässer laufen nach Überwindung des Vritra.
द्यावा॑पृथि॒वी ज॑नयन्न॒भि व्र॒ताप॒ ओष॑धीर्व॒निना॑नि य॒ज्ञिया॑ । अ॒न्तरि॑क्षं॒ स्व१॒॑रा प॑प्रुरू॒तये॒ वशं॑ दे॒वास॑स्त॒न्वी॒३॒॑ नि मा॑मृजुः ॥
द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ज॒न॒य॒न् । अ॒भि । व्र॒ता । आपः॑ । ओष॑धीः । व॒निना॑नि । य॒ज्ञिया॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । स्वः॑ । आ । प॒प्रुः॒ । ऊ॒तये॑ । वश॑म् । दे॒वासः॑ । त॒न्वि॑ । नि । म॒मृ॒जुः॒ ॥
देवासः देवा इन्द्रादयः द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ अभि अभिलक्ष्य व्रता व्रतेन स्वेन कर्मणा आपः । सुब्व्यत्ययः । अप उदकानि ओषधीः च तथा यज्ञिया यज्ञार्हान् वनिनानि वने भवान् पलाशादीन् वृक्षान् जनयन् उदपादयन् । किंच ते देवाः स्वः सर्वम् अन्तरिक्षम् आ पप्रुः तेजसापूरयन्ति । किमर्थम् । ऊतये रक्षणाय शत्रुभ्यो बाधाभावाय । अपि च वशं काम्यमानम्। ' वशिरण्यरुपसंख्यानम् ' ( पा. सू. ३. ३. ५८. ३) इत्यकर्तरि कारकेऽप् । तं यज्ञं तन्वि स्वशरीरे नि ममृजुः नितरां शुद्धमलंकृतं चक्रुः ॥
“The gods engendered the heaven and earth with their respective functions, the waters, the plural nts, thesacred trees; they filled the whole firmament (with lustre) for its protection; they graced the desirable (sacrifice) intheir own person ns.”
The Holy Ones engendered, for their several laws, the heavens and earth, the waters, and the plants and trees.
They filled the firmament with heavenly light for help: the Gods embodied Wish and made it beautiful.
They begot heaven and earth to their commandments, and the waters, the plants, and the trees belonging to the sacrifice.
They filled the midspace and the sun to give help. The gods clasped
their will to themselves.
Zu ihrem Dienste zeugten Erd' und Himmel sie, die Wasser, Kräuter und die heil'gen Bäume auch, Die Luft, den Aether füllten sie zur Labung an, die Götter legten das Verlangen in den Leib.
Himmel und Erde erschufen sie für die heiligen Werke, die Gewässer, Pflanzen, die heiligen Bäume; den Luftraum erfüllten sie mit Sonnenlicht zum Beistand. Die Götter eigneten sich die Herrschaft an.
ध॒र्तारो॑ दि॒व ऋ॒भव॑: सु॒हस्ता॑ वातापर्ज॒न्या म॑हि॒षस्य॑ तन्य॒तोः । आप॒ ओष॑धी॒: प्र ति॑रन्तु नो॒ गिरो॒ भगो॑ रा॒तिर्वा॒जिनो॑ यन्तु मे॒ हव॑म् ॥
ध॒र्तारः॑ । दि॒वः । ऋ॒भवः॑ । सु॒ऽहस्ताः॑ । वा॒ता॒प॒र्ज॒न्या । म॒हि॒षस्य॑ । त॒न्य॒तोः । आपः॑ । ओष॑धीः । प्र । ति॒र॒न्तु॒ । नः॒ । गिरः॒ । भगः॑ । रा॒तिः । वा॒जिनः॑ । य॒न्तु॒ । मे॒ । हव॑म् ॥
दिवः द्युलोकस्य धर्तारः धारयितारः ऋभवः सत्येन भासमानाः सुहस्ताः शोभनवजाद्यायुधयुक्तहस्ता देवास्तथा महिषस्य महतः तन्यतोः शब्दस्य । ‘ तनु विस्तारे । ‘ ऋतन्यञ्जि इति यतुच्प्रत्ययः । शब्दस्य कर्तारौ वातापर्जन्या वातश्च पर्जन्यश्च तत्कार्याः आपः ओषधीः ओषधयश्च नः अस्माकं गिरः स्तुतीः प्र तिरन्तु प्रवर्धयन्तु । प्रपूर्वस्तिरतिर्वृद्ध्यर्थः । तथा रातिः दाता भगः भजनीयोऽर्यमा च वाजिनः । ‘ अग्निर्वायुः सूर्यस्ते वै वाजिनः' (तै. ब्रा. १. ६. ३. ९) इति तैत्तिरीयब्राह्मणम् । एते देवाश्च मे मदीयं हवम् आह्वानं यन्तु अभिगच्छन्तु ॥ ॥ १३ ॥
“May the upholders of the sky, the radiant with truth, the well-armed deities, Vāta and Parjanya, (theutterers) of the mighty thunder, the waters, the plural nts, amplify our praises; may the liberal Bhaga and Vājinscome to my invocation.”
May they who bear up heaven, the Rbhus deft of hand, and Vata and Parjanya of the thundering Bull,
The waters and the plants, promote the songs we sing: come Bhaga, Rati, and the Vaijns to my call.
Let the upholders of heaven, the R̥bhus with skilled hands, let Vāta and Parjanya, (masters?) of Thunder the buffalo,
let the waters and plants advance our songs. Let Bhaga, Gift, and the prizewinners come to my call.
Des Himmels Träger, und die Ribhus wohlgeschickt, und Wind und Wolke jenes Stiers, des Donnerers, Die Wasser, Kräuter seien unsern Liedern hold; folgt Bhaga, Rāti, und ihr Rosse meinem Ruf.
Die Träger des Himmels, die Ribhu´s mit schönen Händen, Vata und Parjanya, die Herren des gewaltigen Donners, die Gewässer, die Pflanzen sollen unsere Reden fördern, Bhaga, der Geber, die siegreichen Renner sollen auf meinen Ruf kommen;
स॒मु॒द्रः सिन्धू॒ रजो॑ अ॒न्तरि॑क्षम॒ज एक॑पात्तनयि॒त्नुर॑र्ण॒वः । अहि॑र्बु॒ध्न्य॑: शृणव॒द्वचां॑सि मे॒ विश्वे॑ दे॒वास॑ उ॒त सू॒रयो॒ मम॑ ॥
स॒मु॒द्रः । सिन्धुः॑ । रजः॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । अ॒जः । एक॑ऽपात् । त॒न॒यि॒त्नुः । अ॒र्ण॒वः । अहिः॑ । बु॒ध्न्यः॑ । शृ॒ण॒व॒त् । वचां॑सि । मे॒ । विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । उ॒त । सू॒रयः॑ । मम॑ ॥
समुद्रः समुन्दनशीलः स्यन्दमानोदकः सिन्धुः एतन्नामकः अन्तरिक्षं द्यावापृथिव्योरन्तरा मध्ये क्षितमुषितं रजः मध्यमलोकम् अज एकपात् । अजायमान एक एव पद्यते । एतत्संज्ञको देवः अर्णवः उदकवान् तनयित्नुः स्तनयित्नुर्मेघः बुध्न्यः अन्तरिक्षे भवः अहिः एतत्संज्ञक एते देवाः मे मम वचांसि वक्तव्यानि स्तोत्राणि शृणवत् प्रत्येकं शृणोतु । उत अपि च सूरयः प्राज्ञाः विश्वे देवासः देवाः मम स्तोत्राणि शृण्वन्तु ॥
“May the flowing Sindhu, the atmosphere, the firmament, Aja Ekapād, the rain-bearing thunder-cloud,and Ahirbudhnya hear my words; may the wise universal gods (listen to) my (praises).”
Sindhu, the sea, the region, and the firmament, the thunder, and the ocean, Aja-Ekapad,
The Dragon of the Deep, shall listen to my words, and all the Deities and Princes shall give ear.
The sea, the river, the dusky realm, the midspace; Aja Ekapad,
Thundering, the flood,
and Ahi Budhnya will hear my words, (also) all the gods and my
patrons.
Der Ocean, der Strom, der weite Raum, die Luft, der Kreiselwind, der donnernde, der wogende, Der Wetterdrache höre meiner Lieder Schall, die Götter alle und die Glänzenden mein Wort.
Das Meer, die Sindhu, der Umkreis, die Luft, der ungeborene Einfuß, der Donnerschlag, die Wasserflut, der Drache der Tiefe erhöre meine Worte, alle Götter und meine freigebigen Patrone!
स्याम॑ वो॒ मन॑वो दे॒ववी॑तये॒ प्राञ्चं॑ नो य॒ज्ञं प्र ण॑यत साधु॒या । आदि॑त्या॒ रुद्रा॒ वस॑व॒: सुदा॑नव इ॒मा ब्रह्म॑ श॒स्यमा॑नानि जिन्वत ॥
स्याम॑ । वः॒ । मन॑वः । दे॒वऽवी॑तये । प्राञ्च॑म् । नः॒ । य॒ज्ञम् । प्र । न॒य॒त॒ । सा॒धु॒ऽया । आदी॑त्याः । रुद्राः॑ । वस॑वः । सुऽदा॑नवः । इ॒मा । ब्रह्म॑ । श॒स्यमा॑नानि । जि॒न्व॒त॒ ॥
हे देवाः मनवः मनुष्या वयं वः युष्मदीयाय देववीतये । देवानां वीतिर्भक्षणं यस्मिन् स यज्ञः । तस्मै यज्ञाय स्याम यज्ञकर्तारो भवेम । ततः नः अस्मदीयं यज्ञं साधुया । सुपो याजादेशः । साधु कल्याणं प्राञ्चं प्राचीनं प्र णयत प्रकृष्टाञ्चनं कुरुत । हे आदित्याः हे रुद्राः रुद्रपुत्रा मरुतः हे सुदानवः शोभनदाना हे वसवः इमा इमानि शस्यमानानि ब्रह्म ब्रह्माणि स्तोत्राणि जिन्वत प्रीणयत ॥
“May we men be (diligent in providing) for your food, (O gods); conduct our ancient sacrifice to asuccessful end, Ādityas, Rudras, and genitive rous Vasus, graciously accept these hymns which are being recited.”
May we, be yours, we men, to entertain the Gods: further our sacrifice and give it full success.
Adityas, Rudras, Vasus, givers of good gifts, quicken the holy hymns which we are singing now
Might we (all) be Manus [=like Manu] for you, to pursue the gods. Lead our sacrifice forth toward the east straight to the goal.
O Ādityas, Rudras, and Vasus, of good gifts, give life to these sacred formulations as they are being recited.
Wir Menschen seien Freunde euch zum Göttermahl, und unser Opfer führet grade hin zum Ziel, Aditja's, Rudra's, Vasu's, gabenreiche ihr, belebet die Gebete, die wir sprechen hier.
Wir Menschen wollen für euch zur Götterladung bereit sein. Geleitet unser Opfer richtig vorwärts! Ihr Aditya´s, Rudra´s, Vasu´s, ihr Gabenschönen, stärket die vorgetragenen feierlichen Reden!
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा पु॒रोहि॑त ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑मि साधु॒या । क्षेत्र॑स्य॒ पतिं॒ प्रति॑वेशमीमहे॒ विश्वा॑न्दे॒वाँ अ॒मृताँ॒ अप्र॑युच्छतः ॥
दैव्याः॑ । होता॑रा । प्र॒थ॒मा । पु॒रःऽहि॑ता । ऋ॒तस्य॑ । पन्था॑म् । अनु॑ । ए॒मि॒ । सा॒धु॒ऽया । क्षेत्र॑स्य । पति॑म् । प्रति॑ऽवेशम् । ई॒म॒हे॒ । विश्वा॑न् । दे॒वान् । अ॒मृता॑न् । अप्र॑ऽयुच्छतः ॥
प्रथमा मुख्यौ पुरोहिता पुरोहितौ पुरतो निहितौ दैव्या देवसंबन्धिनौ होतारा होतारावेतन्नामानौ अग्न्यादित्यौ अन्वेमि हविर्भिरनुगच्छामि। ततः ऋतस्य यज्ञस्य पन्थां पन्थानं साधुया कल्याणं विघ्नराहित्येन अन्वेमि अनुगच्छामि । अनन्तरं प्रतिवेशं समीपे वर्तमानं क्षेत्रस्य पतिं पालयितारमेतन्नामानम् अमृतान् मरणधर्मरहितान् अप्रयुच्छतः अप्रमाद्यतः विश्वान् सर्वान् देवान् च ईमहे धनं याचामहे ॥
“I follow the two chief priests the divine offerers of burnt sacrifices, (I follow) successfully the path ofsacrifice; we solicit (wealth of) the contiguous lord of the field, and the immortal and not unheeding universaldeities.”
I follow with success upon the path of Law the two celestial Hotars, Priests of oldest time.
We pray to him who dwelleth near, Guard of the Field, to all Immortal Gods who never are remiss.
The two divine Hotars, the first two set in front, do I follow along the path of truth straight to the goal.
We beseech the lord of the field, our neighbor, and all the immortal
gods, who do not stay distant.
Den Götterpriestern, als dem ersten Priesterpaar, folg' graden Wegs ich auf dem Pfad des rechten Werks, Den Herrn des Feldes wünschen wir zum Nachbar uns, die ew'gen Götter alle als Behüter uns.
Den zwei göttlichen Hotri´s, den ersten Bevollmächtigten folge ich richtig auf dem Weg der Wahrheit. An den Herrn der Flur, den Nachbarn wenden wir uns, an alle unsterblichen Götter, die nie achtlos sind.
वसि॑ष्ठासः पितृ॒वद्वाच॑मक्रत दे॒वाँ ईळा॑ना ऋषि॒वत्स्व॒स्तये॑ । प्री॒ता इ॑व ज्ञा॒तय॒: काम॒मेत्या॒स्मे दे॑वा॒सोऽव॑ धूनुता॒ वसु॑ ॥
वसि॑ष्ठासः । पि॒तृ॒ऽवत् । वाच॑म् । अ॒क्र॒त॒ । दे॒वान् । ईळा॑नाः । ऋ॒षि॒ऽवत् । स्व॒स्तये॑ । प्री॒ताःऽइ॑व । ज्ञा॒तयः॑ । काम॑म् । आ॒ऽइत्य॑ । अ॒स्मे इति॑ । दे॒वा॒सः । अव॑ । धू॒नु॒त॒ । वसु॑ ॥
ऋषिवत् पूर्वं ऋषय इव देवान् ईळानाः स्तुवन्तः वसिष्ठासः वसिष्ठकुलजाता ऋषयः पितृवत् वसिष्ठवत् स्वस्तये अविनाशाय वाचं स्तोत्रम् अक्रत कुर्वन्ति । करोतेर्लुङि मन्त्रे घस इति च्लेर्लुक् । हे देवासः देवाः यूयं कामम् अस्मदभिलाषम् एत्य आगत्य अस्मे अस्मासु वसु गवादिलक्षणं धनम् अव धूनुत अभिमुखं प्रेरयत । तत्र दृष्टान्तः । प्रीताइव यथा प्रीताः संहृष्टाः। ज्ञातयः बन्धवः स्वजनस्य धनं प्रेरयन्ति तद्वद्धविर्दानेन स्तुतिकरणेन च बन्धुष्वस्मासु धनं प्रेरयतेति भावः ॥
Vasistha's sons have raised their voices, like their sire. Rsi-like praying to the Gods for happiness.
Like friendly-minded kinsmen, come at our desire, O Gods, and shake down treasures on us from above.
The Vasiṣṭhas have made speech in the manner of their father, invoking the gods in the manner of that seer for well-being.
Like pleased kinsmen, coming here at our desire, shake good things
down upon us, o gods.
So sangen die Vasischtha's nach der Väter Art, nach Dichter Art die Götter preisend sich zum Heil; Wie liebe Freunde kommet her auf unsern Wunsch und schüttelt uns, o Götter, reiches Gut herab.
Die Vasistha´s haben nach der Väter Weise eine Rede getan, die Götter nach der Rishi Weise zum Heile anrufend. Wie freundliche Verwandte auf den Wunsch eingehend schüttelt, ihr Götter, Güter auf uns herab!
दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववन्दे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः । ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥
दे॒वान् । वसि॑ष्ठः । अ॒मृता॑न् । व॒व॒न्दे॒ । ये । विश्वा॑ । भुव॑ना । अ॒भि । प्र॒ऽत॒स्थुः । ते । नः॒ । रा॒स॒न्ता॒म् । उ॒रु॒ऽगा॒यम् । अ॒द्य । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥
वसिष्ठो वसिष्ठकुलजोऽयमृषिरमृतन्मरणरहितान्देवान्ववन्दे। एवमस्तावीत्। ये देवा विश्वा विश्वानि भुवनानि लोकानभि प्रतस्थुः स्वतेजसाभिभवन्ति। अभितः प्रतिष्ठन्तीति वा। प्रपूर्वात्तिष्ठतेर्लिटि रूपम्। समासस्वरः। ते देवा अद्यास्मिन्दिने नोऽस्मभ्यमुरुगायं प्रभूतयशस्कमन्नं रासन्ताम् । प्रयच्छन्तु। हे देवाः यूयम् स्वस्तिभि कल्याणीभिरूतिभिर्नोऽस्मान्सदा सर्वदा पात। रक्षत॥१५॥
“(Descendant of) Vasiṣṭha, I have glorified the immortal gods who preside over all the worlds; maythey this day bestow upon us widely-famed food; do you always cherish us with blessings.”
Immortal Gods have I, Vasistha, lauded, Gods set on high above all other beings.
May they this day grant us wide space and freedom: ye Gods, preserve us evermore with blessings.
Vasiṣṭha has extolled the immortal gods, who stand out over all living beings.
Let them grant us wide-ranging space today. – Do you protect us
always with your blessings.
The two hymns of Ayāsya Āṅgirasa (67–68) are particularly noteworthy treatments of Br̥haspati and the Vala myth.
Die ew'gen Götter hat gerühmt Vasischtha, die alle Wesen weithin überragen, Sie mögen heut uns freie Bahn gewähren. Ihr Götter, schützt uns stets mit eurem Segen.
Die unsterblichen Götter hat Vasistha gelobt, die sich über alle Welten erhoben haben. Die sollen uns heute weite Bahn gewähren! - Behütet ihr uns immerdar mit eurem Segen!