Sukta 10.67
ऋषिअयास्यः
देवताबृहस्पतिः
मन्त्र12
छन्दत्रिष्टुप्
इ॒मां धियं॑ स॒प्तशी॑र्ष्णीं पि॒ता न॑ ऋ॒तप्र॑जातां बृह॒तीम॑विन्दत् । तु॒रीयं॑ स्विज्जनयद्वि॒श्वज॑न्यो॒ऽयास्य॑ उ॒क्थमिन्द्रा॑य॒ शंस॑न् ॥
इ॒माम् । धिय॑म् । स॒प्तऽशी॑र्ष्णीम् । पि॒ता । नः॒ । ऋ॒तऽप्रजाताम् । बृ॒ह॒तीम् । अ॒वि॒न्द॒त् । तु॒रीय॑म् । स्वि॒त् । ज॒न॒य॒त् । वि॒श्वऽज॑न्यः । अ॒यास्यः॑ । उ॒क्थम् । इन्द्रा॑य । शंस॑न् ॥
अत्रेतिहासमाचक्षते । पुर किलाङ्गिरा नामर्षिर्बृहस्पतिं पुत्रमलभत । स तु देवानां हितोपदेशनायेन्द्रस्य पुरोहितोऽभवत् । कदाचित्तस्य गावः पणिनामकैरसुरैरपहृत्य वलपुरं प्रापय्य त्रिषु स्थानेषु तमसावृतेषु स्थापिता आसन् । अथ तासामन्वेषणायेन्द्रेण प्रेरितो बृहस्पतिर्मरुद्भिः सह तत्रागत्य गवां गुहास्थितानां दर्शनाय सूर्यं जनयित्वा वलनामानमसुरं तदनुचरान् पणींश्च हत्वा गा आजहारेति । तदत्र दर्शयिष्यते । तथा चास्या ऋचोऽयमर्थः । धियं कर्मणां धात्रीं सप्तशीर्ष्णीं सप्तशिरस्कां सप्तभिः शिरःस्थानीयैस्तद्वत्प्रधानभूतैर्मरुद्गणैरुपेताम् । यद्वा सप्तच्छन्दोमयशिरस्काम् । ऋतप्रजातां यज्ञार्थमुत्पन्नां बृहतीं महतीम् इमां तनुं नः अस्माकं पिता अङ्गिराः अविन्दत् लब्धवान् । कर्मणां ध्यातारं बृहस्पतिं पुत्रमलभतेत्यर्थः । ‘ येऽङ्गारा आसंस्तेऽङ्गिरसोऽभवन् यदङ्गाराः पुनरवशान्ता उददीप्यन्त तद्बृहस्पतिरभवत् ' (ऐ. ब्रा. ३. ३४ ) इति ब्राह्मणम् । तथा तुरीयं स्वित् नप्तारमपि जनयत् अजनयत् विश्वजन्यः सर्वजनहितः इन्द्राय ईश्वराय बृहस्पतय इन्द्राय वा उक्थं स्तोत्रं शंसन् अयम् अयास्यः नामर्षिः । पूर्वमेव नोऽस्माकं पिताकार्षीदित्याह ॥
“This great seven-headed ceremony, born of truth our father (Aṅgirasa) discovered; Ayāsya, thefrined of all races, engendered the fourth (genitive ration), reciting a hymn to Indra.”
THIS holy hymn, sublime and sevenheaded, sprung from eternal Law, our sire discovered.
Ayasya, friend of all men, hath engendered the fourth hymn as he sang his laud to Indra.
This seven-headed insightful thought here, born of truth and lofty, did our father find.
The fourth one indeed did the irrepressible one, belonging to all men, generate as he was pronouncing a solemn speech for Indra.
Dies siebenköpfige Gebet, das aus heiliger Gesinnung entsprungene, erhabene, hat unser Vater erfunden; zum vierten Male erzeugte es der allen Menschen wohlwollende Ajāsia, den Spruch dem Indra singend.
Diese siebenköpfige Dichtung erfand unser Vater, die aus der Wahrheit geborene, hohe. Wohl ein Viertel davon brachte der allen bekannte Ayasya hervor, als er das Loblied auf Indra vortrug.
Эту поэтическую мысль семиглавую нашел
Наш отец, рожденную от (вселенского) закона, высокую.
Наверно, четверть (ее) породил известный всем народам
Аясья, когда произносил гимн для Индры.
ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒जु दीध्या॑ना दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः । विप्रं॑ प॒दमङ्गि॑रसो॒ दधा॑ना य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं म॑नन्त ॥
ऋ॒तम् । शंस॑न्तः । ऋ॒जु । दीध्या॑नाः । दि॒वः । पु॒त्रासः॑ । असु॑रस्य । वी॒राः । विप्र॑म् । प॒दम् । अङ्गि॑रसः । दधा॑नाः । य॒ज्ञस्य॑ । धाम॑ । प्र॒थ॒मम् । म॒न॒न्त॒ ॥
ऋतं सत्यभूतं स्तोत्रं शंसन्तः स्तुवन्तः ऋजु कल्याणं दीध्यानाः कर्माणि ध्यायन्तः दिवः दीप्तस्य असुरस्य प्रज्ञावतः अग्नेः अङ्गिरसः पुत्रा: । अङ्गिरसो ह्यङ्गारेभ्यो जाता इत्युक्तम् । अङ्गारेष्वङ्गिराः ' ( निरु. ३. १७) इति । वीराः विक्रान्तप्रज्ञा एतेऽङ्गिरसः विप्रं प्रज्ञापकं यज्ञस्य धाम धारकं पदं बृहस्पत्याख्यं दधानाः कर्मणा धारयन्तः सन्तः प्रथमम् आदित एव मनन्त स्तुवन्ति । प्रज्ञापकं ह्येतत्स्थानं यद्बृहस्पतिरिति ॥
“Reciting sincere praise, reflecting correctly, the Aṅgirasas, the pious sons of the brilliant and powerful(Agni), upholding the intelligent base, the supporter of the sacrifice, praise from the beginning.”
Thinking aright, praising eternal Order, the sons of Dyaus the Asura, those heroes,
Angirases, holding the rank of sages, first honoured sacrifice's holy statute.
Pronouncing the truth, thinking straight, the sons of heaven, the heroes of the lord,
the Aṅgirases, establishing their inspired word [/laying their inspired track], pondered the first foundation of the sacrifice.
Die heilige Ordnung preisend, dem Rechte nachsinnend, gedachten die Söhne des Himmels, des höchsten Gottes Helden, die Angiras, zum Sänger ihren Schritt lenkend (?) an die erste Stätte des Opfers.
Wahrheit sprechend, redlich denkend haben die Söhne des Himmels, die Mannen des Asura, die Angiras´ den Redekundigen zu ihrer Wegspur machend die erste Form des Opfers ersonnen.
Произнося истину, правильно размышляя,
Сыновья неба, мужи Асуры –
Ангирасы, оставляя вдохновенный след,
Придумали первую форму жертвоприношения.
हं॒सैरि॑व॒ सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिरश्म॒न्मया॑नि॒ नह॑ना॒ व्यस्य॑न् । बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रद॒द्गा उ॒त प्रास्तौ॒दुच्च॑ वि॒द्वाँ अ॑गायत् ॥
हं॒सैःऽइ॑व । सखि॑ऽभिः । वाव॑दत्ऽभिः । अ॒श्म॒न्ऽमया॑नि । नह॑ना । वि॒ऽअस्य॑न् । बृह॒स्पतिः॑ । अ॒भि॒ऽकनि॑क्रदत् । गाः । उ॒त । प्र । अ॒स्तौ॒त् । उत् । च॒ । वि॒द्वान् । अ॒गा॒य॒त् ॥
हंसैरिव मधुरवाग्भिः सखिभिः सखिभूतैः वावदद्भिः अत्यन्तै शब्दायमानैर्मरुद्भिः अश्मन्मयानि अश्ममयानि नहना गवां बन्धकान्यावरकाण्यसुराणां स्थानानि व्यस्यन् विक्षिपन् शिथिलयन् अभिकनिक्रदत् आभिमुख्येन शब्दयन् गाः पणिभिरपहृतान् पशूनाजिहीर्षुः सः बृहस्पतिः वर्तते । यद्वा । वावदद्भिरत्यन्तं स्तुवद्भिः स्तोतृभिः सह गाः स्तोत्रलक्षणा वाचोऽभिकनिक्रदत् आभिमुख्येनोच्चारयन् । उत अपि च प्रास्तौत् । कर्मणि प्रवृत्तौ यज्ञस्य सखिभिः सहासीनः साम गातुं प्रस्तौति । विद्वान् सर्वं जानानः स उद्गाता भूत्वा उत् अगायत देवान् उद्गायति अभिष्टौति ॥
“With his friends (the Maruts) clamouring like geese, throwing open the (asuras') cattle-folds made ofstone, Bṛhaspati calling aloud (desires to carry off) the cows; knowing all things he praises (the gods) andchants (their laudation).”
Girt by his friends who cried with swanlike voices, bursting the stony barriers of the prison,
Brhaspati spake in thunder to the cattle, and uttered praise and song when he had found them.
Along with his comrades, who were constantly gabbling like geese, while he was throwing open the fastenings made of stone,
while he kept roaring to the cows, Br̥haspati both started the praise song and struck up the melody, as knowing one.
Begleitet wie von Gänsen, von den lautsingenden Genossen, zersprengend die steinernen Klammern, die Kühe anbrüllend, stimmte Brihaspati Loblied an, und erhob Gesang mit Weisheit.
Mit den Freunden, die wie die Gänse schrieen, die steinernen Bänder sprengend hat Brihaspati, den Kühen zubrüllend, den Ton angestimmt und laut gesungen als Kundiger.
С товарищами, громко кричащими, как гуси,
Взрывая каменные скрепы,
Брихаспати, мощно ревя навстречу коровам,
Задал тон и запел как знаток.
अ॒वो द्वाभ्यां॑ प॒र एक॑या॒ गा गुहा॒ तिष्ठ॑न्ती॒रनृ॑तस्य॒ सेतौ॑ । बृह॒स्पति॒स्तम॑सि॒ ज्योति॑रि॒च्छन्नुदु॒स्रा आक॒र्वि हि ति॒स्र आव॑: ॥
अ॒वः । द्वाभ्या॑म् । प॒रः । एक॑या । गाः । गुहा॑ । तिष्ठ॑न्तीः । अनृ॑तस्य । सेतौ॑ । बृह॒स्पतिः॑ । तम॑सि । ज्योतिः॑ । इ॒च्छन् । उत् उ॒स्राः । आ । अ॒कः॒ । वि । हि । ति॒श्रः । आव॒रित्यावः॑ ॥
पणयो गा आहृत्य त्रिषु स्थानेषु निदधुः । अवः अवस्तात्स्थिताः अनृतस्य तमसः सेतौ स्थाने गुहा गुहायां तिष्ठन्तीः गाः द्वाभ्यां स्थानाभ्यामुदाजत् । ततः परः परस्तादवस्थिता गाः एकया एकेन स्थानेन उदगमयत् । तदेवाह। बृहस्पतिः तस्मिन् तमसि ज्योतिः कर्तुम् इच्छन् तत्र स्थिताः उस्राः गाः उत् आकः उदकार्षीत् । प्रादुर्भूता अकार्षीत् । इत्थमयं तिस्रः असुराणां द्वारः वि आवः विवृतवान् खलु। वृणोतेर्लुङि ‘मन्त्रे घस' इति च्लेर्लुक्। ‘ बहुलं छन्दसि' इत्याडगमः ॥
“Bṛhaspati purposing to bring light into the darkness drove out the cows standing in the cave in theplace of darkness below by two (ways), and those above by one (way); he opened the three (doors of the”
Apart from one, away from two above him, he drave the kine that stood in bonds of falsehood.
Brhaspati, seeking light amid the darkness, drave forth the bright cows: three he made apparent.
With two (gates) below, with one above, the cows standing hidden in the fetter of untruth—
Br̥haspati, seeking light in the darkness, brought up the ruddy ones, for he opened up the three (gates).
Die Kühe [Lichtstrahlen], welche unterhalb zweier [Verschlüsse] und oberhalb des dritten verborgen standen an den Wehren, die der Ungerechte aufgethürmt hatte, sie, die schimmernden, brachte Brihaspati, Licht in der Finsterniss suchend, heraus; denn er schloss die drei Verschlüsse auf. [Die zwei Verschlüsse sind wol West und Ost, unter denen die Abend- und Morgenstrahlen verborgen liegen, und die dritte die Himmelskuppe, oberhalb deren die Tagesstrahlen verschlossen gedacht sind].
Unten durch zwei, oben durch eine Tür hat Brihaspati die in den Banden des Unrechts versteckten Kühe, im Dunkeln das Licht suchend, herausgeholt, denn er hatte die drei Türen geöffnet.
Внизу через двое (ворот), вверху через одни
Брихаспати, ищущий свет во мраке,
Выпустил коров, находящихся в укрытии, в путах зла,
Коров утренней зари – ведь он открыл трое (ворот).
वि॒भिद्या॒ पुरं॑ श॒यथे॒मपा॑चीं॒ निस्त्रीणि॑ सा॒कमु॑द॒धेर॑कृन्तत् । बृह॒स्पति॑रु॒षसं॒ सूर्यं॒ गाम॒र्कं वि॑वेद स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः ॥
वि॒ऽभिद्य॑ । पुर॑म् । श॒यथा॑ । ई॒म् । अपा॑चीम् । निः । त्रीणि॑ । सा॒कम् । उ॒द॒ऽधेः । अ॒कृ॒न्त॒त् । बृह॒स्पतिः॑ । उ॒षस॑म् । सूर्य॑म् । गाम् । अ॒र्कम् । वि॒वे॒द॒ । स्त॒नय॑न्ऽइव । द्यौः ॥
सः बृहस्पतिः शयथा उपशयेन स्थित्वा अपाचीं पराङ्मुखीम् ईम् इमाम् असुरपुरीं विभिद्य विदार्य उदधेः वलात् मेघरूपादसुरात् साकं सह युगपत् त्रीणि उषसं सूर्यं गाम् एतानि त्रीणि निः अकृन्तत् निर्गतमकार्षीत्। तमसावृतेषु स्थानेषूषःकालं ततः पश्चाद्भाविनं सूर्यं च जनयित्वा पशून्निरगमयदित्यर्थः । सोऽयम् अर्कम् अर्चनीयं मन्त्रं सूर्यं विवेद प्रज्ञापयति । कथमिव । यथा स्तनयन् शब्दं कुर्वन् द्यौः इव स्थितः ॥
“Resting near it, demolishing the western city, Bṛhaspati wrested at once from Vala the three, thedawn, the sun, the cow; thundering like the heaven, he proclaimed the adorable (Sun).”
When he had cleft the lairs and western castle, he cut off three from him who held the waters.
Brhaspati discovered, while he thundered like Dyaus, the dawn, the Sun, the cow, the lightning.
Having split apart the stronghold (from front) to back, (having split apart) the lairs, at one blow he cut out the three [=dawn, sun, cow]
from the reservoir.
Br̥haspati found the dawn, the sun, the cow, (found) the chant while he was thundering like heaven.
Nachdem er die westliche Burg und die Lager zerstört hatte, spaltete Brihaspati aus dem Wasserbehälter drei [Helligkeiten] heraus: die Morgenröthe, die Sonne und die Kuh [hier also wol die westliche Helligkeit repräsentirend]; und fand den Lichtglanz, wie der donnernde Himmel [den Blitz findet].
Nachdem er die Burg zerspalten hatte, daß sie sich hintenüber legte, erlöste er auf einmal die Drei aus dem Meere: Brihaspati fand die Morgenröte, die Sonne, die Kuh; er fand den Gesang wie der Himmel donnernd.
Разрубив крепость – лежбища (врага), (от этого) накренившуюся назад,
Брихаспати сразу вырубил из моря три (сокровища):
Утреннюю зарю, солнце, корову.
Он нашел (также) напев, гремя, как небо.
इन्द्रो॑ व॒लं र॑क्षि॒तारं॒ दुघा॑नां क॒रेणे॑व॒ वि च॑कर्ता॒ रवे॑ण । स्वेदा॑ञ्जिभिरा॒शिर॑मि॒च्छमा॒नोऽरो॑दयत्प॒णिमा गा अ॑मुष्णात् ॥
इन्द्रः॑ । व॒लम् । र॒क्षि॒तार॑म् । दुघा॑नाम् । क॒रेण॑ऽइव । वि । च॒क॒र्त॒ । रवे॑ण । स्वेदा॑ञ्जिऽभिः । आ॒ऽशिर॑म् । इ॒च्छमा॑नः । अरो॑दयत् । प॒णिम् । आ । गाः । अ॒मु॒ष्णा॒त् ॥
इन्द्रः ईश्वरो बृहस्पतिः दुघानां क्षीरस्य दोग्ध्रीणां गवां रक्षितारं वलम् असुरं करेणेव सायुधकर इव स्थितेन रवेण शब्देन वलं वि चकर्त विचिच्छेद । किंच स्वेदाञ्जिभिः । स्वेदाञ्जयो मरुतः क्षरदाभरणाः । तैः सह आशिरम् आश्रयणं संयोगम् इच्छमानः कामयमानः सः पणिं वलस्थानुचरमेतन्नामानमसुरम् अरोदयत् व्यनाशयत् । ततस्तेनापहृताः गाः अमुष्णात् आजहार ॥ ॥ १५ ॥
“Indra with his voice as with an (armed) hand clove Vala the defender of hte kine; desirous of themixture (of milk and Soma) he with (the Maruts)k, who were shining with person iration, destroyed Paṇi andliberated the cows.”
As with a hand, so with his roaring Indra cleft Vala through, the guardian of the cattle.
Seeking the milk-draught with sweatshining comrades he stole the Pani's kine and left him weeping.
Indra cut apart Vala, the guard over the milkers, with a roar like a tool. Seeking the milk-mixture with (his comrades) anointed with sweat, he made the niggard wail: he stole the cows.
Indra zerbrach mit Krachen die Höhle, welche die Milchkühe verschloss, wie mit der Faust, und mit den schweisstriefenden Genossen die Zumischung der Milch begehrend, versetzte er den Paṇi in Trauer und raubte ihm die Kühe.
Indra hat den Vala, den Bewacher der Milchkühe, durch sein Gebrüll wie mit der Hand zerschnitten. Mit den Schweißbetupften die Milch suchend brachte er den Pani zum Weinen; er raubte seine Kühe.
Валу, хранителя дойных коров, Индра
Ревом (своим) разрубил на куски, словно рукой.
Вместе с (Ангирасами), покрытыми потом, ища молока,
Он заставил Пани рыдать: он похитил (его) коров.
स ईं॑ स॒त्येभि॒: सखि॑भिः शु॒चद्भि॒र्गोधा॑यसं॒ वि ध॑न॒सैर॑दर्दः । ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्वृष॑भिर्व॒राहै॑र्घ॒र्मस्वे॑देभि॒र्द्रवि॑णं॒ व्या॑नट् ॥
सः । ई॒म् । स॒त्येभिः॑ । सखि॑ऽभिः । शु॒चत्ऽभिः॑ । गोऽधा॑यसम् । वि । ध॒न॒ऽसैः । अ॒द॒र्द॒रित्य॑दर्दः । ब्रह्म॑णः । पतिः॑ । वृष॑ऽभिः । व॒राहैः॑ । घ॒र्मऽस्वे॑देभिः । द्रवि॑णम् । वि । आ॒न॒ट् ॥
सः बृहस्पतिः सत्येभिः यथार्थबलैः सखिभिः सखिभूतैः शुचद्भिः दीप्यमानैः धनसैः धनस्य संभक्तृभिर्मरुद्भिः सह गोधायसं गवां धारकम् ईम् एनं वलं वि अदर्दः व्यदारयत्। ततः ब्रह्मणः ऋग्यजुःसामलक्षणस्य स्तोत्रस्य पतिः अधिपतिः सः वृषभिः वर्षितृभिः वराहैः वराहारैर्वरस्य वरणीयस्योदकस्याहर्तृभिः घर्मस्वेदेभिः दीप्तागमनैः । यद्वा क्षरदुदकैः । अथवा घर्मो यज्ञः । तं प्रति गन्तृभिः मरुद्भिः द्रविण गोलक्षणं धनं व्यानट् व्याप्नोत् ॥
“Together with his true brilliant wealth-winning friendly (Maruts) he destroyed the detainer of the cows;Brahmaṇaspati, with the showerers (of benefits), the conveyers of desirable (water), the frequenters of sacrifice,acquired wealth.”
He with bright faithful Friends, winners of booty, hath rent the milker of the cows asunder.
Brhaspati with wild boars strong and mighty, sweating with heat, hath gained a rich possession.
With his trusty comrades blazing, with the winners of spoils, he cleaved apart the cow-nurturer.
The Lord of the Sacred Formulation reached through to the treasure with his bulls, his boars, with their hot sweat [/sweating over the
gharma pot].
Auch dieser Brahmanaspati zerspaltete mit den tapfern, leuchtenden, Beute gewinnenden Genossen den Verschliesser der Kühe; mit den kräftigen von der Glut schwitzenden Ebern erlangte er den Schatz.
Mit seinen wahrhaften Freunden, den Erglühenden, den Schätzegewinnern hat er den Vala gesprengt, der von den Rindern sich nährte. Brahmanaspati gelangte mit den Bullen, den Ebern, den vor Hitze Schwitzenden, in den Besitz des Reichtums.
Со своими верными друзьями, пылающими (Ангирасами),
Захватывающими богатство, он взорвал (Валу,) сосущего молоко коров.
Брахманаспати вместе с быками, кабанами,
Потными от горячего молока, овладел богатством.
ते स॒त्येन॒ मन॑सा॒ गोप॑तिं॒ गा इ॑या॒नास॑ इषणयन्त धी॒भिः । बृह॒स्पति॑र्मि॒थोअ॑वद्यपेभि॒रुदु॒स्रिया॑ असृजत स्व॒युग्भि॑: ॥
ते । स॒त्येन॑ । मन॑सा । गोऽप॑तिम् । गाः । इ॒या॒नासः॑ । इ॒ष॒ण॒य॒न्त॒ । धी॒भिः । बृह॒स्पतिः॑ । मि॒थःऽअ॑वद्यपेभिः । उत् । उ॒स्रियाः॑ । अ॒सृ॒ज॒त॒ । स्व॒युक्ऽभिः॑ ॥
गाः पणिभिरपहृतान् पशून् इयानासः अभिगच्छन्तः सत्येन यथार्थभूतेन मनसा युक्ताः ते मरुतः धीभिः आत्मीयैः कर्मभिरेतं बृहस्पतिं गोपतिं तदाहरणेन गवां स्वामिनं कुर्म इति इषणयन्त ऐच्छन् । बृहस्पतिः च मिथोअवद्यपेभिः । पातेः कर्मण्यौणादिकः कप्रत्ययः । अवद्यरूपादसुराद्रक्षितव्या गावो येषु मरुत्सु परस्परं संगच्छन्त इति ते तथोक्ताः । तैः स्वयुग्भिः स्वयमेव युक्तैर्मरुद्भिः उस्रियाः गाः उत् असृजत पर्वतान्निरगमयत् ॥
“They with truthful mind searching for the cows resolved by their exploits to make him the lord of cattle;Bṛhaspati with his self-yoked (allied) mutually defending each other from reproach, set free the kind.”
They, longing for the kine, with faithful spirit incited with their hymns the Lord of cattle.
Brhaspati freed the radiant cows with comrades self-yoked, averting shame from one another.
With trusty mind begging the cowherd for the cows, they compelled him with their insightful thoughts.
Br̥haspati loosed the ruddy ones upward, with his own yokemates who protect each other from fault.
Diese hier setzten mit aufrichtigem Herzen den Herrn der Kühe [Brihaspati] um Kühe angehend, ihn durch Gebete in Bewegung; Brihaspati liess mit den sich selbst in Thätigkeit setzenden, Tadel gegenseitig abwehrenden [Genossen] die Kühe heraus.
Sie eiferten wahrhaften Herzens mit Gebeten den Rinderherren an, ihn um die Rinder anflehend. Brihaspati ließ die Kühe heraus mit seinen Verbündeten, die sich gegenseitig vor Unehre schützen.
Эти истинные духом, прося коров
У повелителя коров, возбудились благодаря силам поэтического видения.
Брихаспати выпустил коров (утренней зари)
Благодаря своим союзникам, защищавшим друг друга от бесчестья.
तं व॒र्धय॑न्तो म॒तिभि॑: शि॒वाभि॑: सिं॒हमि॑व॒ नान॑दतं स॒धस्थे॑ । बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं॒ शूर॑सातौ॒ भरे॑भरे॒ अनु॑ मदेम जि॒ष्णुम् ॥
तम् । व॒र्धय॑न्तः । म॒तिऽभिः॑ । शि॒वाभिः॑ । सिं॒हम्ऽइ॑व । नान॑दतम् । स॒धऽस्थे॑ । बृह॒स्पति॒म् । वृष॑णम् । शूर॑ऽसातौ । भरे॑ऽभरे । अनु॑ । म॒दे॒म॒ । जि॒ष्णुम् ॥
सधस्थे । सह तिष्ठन्त्यत्र देवा इति सधस्थमन्तरिक्षम् । तस्मिन् सिंहमिव नानदतं पुनःपुनः शब्दायमानं वृषणं कामानां वर्षितारं जिष्णुं जयशीलं तं बृहस्पतिं वर्धयन्तः मरुतो वयं शूरसातौ शूरैः संभजनीये भरेभरे संग्रामे शिवाभिः कल्याणीभिः स्तुतिभिः अनु मदेम अनुष्टुमः । स्तोतृपरत्वेन वा योजनीयम् ॥
“Magnifying the victorious Bṛhaspati, the showerer (of benefits), roaring in mid-heaven like a lion, letus praise him in the conflicts where heroes win, with auspicious praises.”
In our assembly with auspicious praises exalting him who roareth like a lion,
Maywe, in every fight where heroes conquer, rejoice in strong Brhaspati the Victor.
With our propitious thoughts strengthening him, ever roaring in his seat like a lion,
we would celebrate Br̥haspati the bull, victorious at the contest of
champions, victorious in every raid,
Den Brihaspati durch heilsame Lieder stärkend, ihn, der wie ein Löwe auf seinem Lager brüllt, wollen wir ihm, dem Stiere, zujauchzen im Heldenkampfe, ihm, der in jeder Schlacht siegreich ist.
Mit lieblichen Gedichten ihn erhebend, der wie der Löwe an seinem Stande brüllt, wollten wir dem Brihaspati, dem Bullen, dem im Zweikampf, in jedem Streite Siegreichen, zujubeln;
Усиливая его доброжелательными молитвами,
Громко ревущего, словно лев, на (своем) месте,
(Этого) Брихаспати-быка победоносного
Мы хотим бурно приветствовать при захвате (награды) среди героев, в каждой битве.
य॒दा वाज॒मस॑नद्वि॒श्वरू॑प॒मा द्यामरु॑क्ष॒दुत्त॑राणि॒ सद्म॑ । बृह॒स्पतिं॒ वृष॑णं व॒र्धय॑न्तो॒ नाना॒ सन्तो॒ बिभ्र॑तो॒ ज्योति॑रा॒सा ॥
य॒दा । वाज॑म् । अस॑नत् । वि॒श्वऽरू॑पम् । आ । द्याम् । अरु॑क्षत् । उत्ऽत॑राणि । सद्म॑ । बृह॒स्पति॑म् । वृष॑णम् । व॒र्धय॑न्तः । नाना॑ । सन्तः॑ । बिभ्र॑तः । ज्योतिः॑ । आ॒सा ॥
स बृहस्पतिः यदा यस्मिन् काले विश्वरूपं नानारूपं वाजं गोलक्षणमन्नम् असनत् भजते यदा वाहृतपशुकः सन् द्यां द्युलोकम् अरुक्षत् आरोहति अथवा उत्तराणि वा सद्म स्थानान्यारोहति । रुहेर्लुङि च्लेः ‘शल इगुपधादनिटः क्सः । ( पा. सू. ३. १. ४५ )। तदानीं वृषणं वर्षितारं बृहस्पतिम् आसा आस्येन देवाः वर्धयन्तः भवन्ति । तथा नाना दिक्षु सन्तः भवन्तः ज्योतिः बिभ्रतः धारयन्तो देवाश्च स्तुवन्ति ॥
“When he acquires food of various kinds, when he ascends the sky or the northern stations, (the godsare) extolling Bṛhaspati, the showerer (of benefits), with their mouth, being in various (quarters), bearing light.”
When he had won him every sort of booty and gone to heaven and its most lofty mansions,
Men praised Brhaspati the Mighty, bringing the light within their mouths from sundry places.
When he won the prize of all forms and mounted to heaven, to the higher seats.
Br̥haspati the bull (would we celebrate), strengthening him—though
each (of us) brings light with our mouth in our own way.
Als er die mannichfache Labung erlangt hatte, und er sich zum Himmel erhoben hatte, zu den höchsten Sitzen; da stärkten den Stier Brihaspati die Menschen an verschiedenen Orten, ihm Licht vor sein Angesicht bringend.
Wann er den allfarbigen Siegerpreis gewonnen hat und zum Himmel aufgestiegen ist, zu den höchsten Sitzen, indem wir den Bullen Brihaspati erheben, da und dort weilend, im Munde das Licht tragend.
Когда он захватил разноцветную добычу,
(И) поднялся на небо к высшим сидениям,
(Мы,) усиливая быка Брихаспати,
Находясь в разных местах, неся в устах свет:
स॒त्यामा॒शिषं॑ कृणुता वयो॒धै की॒रिं चि॒द्ध्यव॑थ॒ स्वेभि॒रेवै॑: । प॒श्चा मृधो॒ अप॑ भवन्तु॒ विश्वा॒स्तद्रो॑दसी शृणुतं विश्वमि॒न्वे ॥
स॒त्याम् । आ॒ऽशिष॑म् । कृ॒णु॒त॒ । व॒यः॒ऽधै । की॒रिम् । चि॒त् । हि । अव॑थ । स्वेभिः॑ । एवैः॑ । प॒श्चा । मृधः॑ । अप॑ । भ॒व॒न्तु॒ । विश्वाः॑ । तत् । रो॒द॒सी॒ इति॑ । शृ॒णु॒त॒म् । वि॒श्व॒मि॒न्वे इति॑ वि॒श्व॒म्ऽइ॒न्वे ॥
हे बृहस्पतिप्रभृतयो देवाः वयोधै अन्नस्य निधानायास्मदीयाम् आशिषं स्तुतिं सत्यां यथार्थां कृणुत कुरुत । तथा यूयं स्वेभिः आत्मीयैः एवैः गमनैः कीरिं स्तोतारं माम् अवथ रक्षथ । हिरवधारणे । पश्चा। ‘ °पश्चा च च्छन्दसि ' (पा. सू. ५. ३. ३३ ) इति निपातितः । पश्चात् विश्वाः सर्वाः मृधः हिंसित्र्यः अप भवन्तु नश्यन्तु। तत् इदमस्माभिरुक्तं वचनं हे विश्वमिन्वे विश्वस्य प्रीणयित्र्यौ हे रोदसी द्यावापृथिव्यौ शृणुतम् ॥
“Make good our prayer for the bestowal of food; you protect through your movements even (me) yourprayer).”
Fulfil the prayer that begs for vital vigour: aid in your wonted manner even the humble.
Let all our foes be turned and driven backward. Hear this, O Heaven and Earth, ye All-producers.
Make our hope come true, our hope for the conferring of vigor. For you help even the weakling in your own ways.
Let all slighters be off, be behind (us). You two world-halves, who
set all in motion, hear this.
Erfüllt [o Götter] unser Gebet durch eure Stärkungsmittel und unterstützt den Dichter auch nach eurer Weise; weit hinter uns mögen alle Feinde weichen; das vernehmt, o ihr Welten beide, ihr allerquickenden.
Erfüllet die Bitte zur Kräftigung, denn ihr nehmet euch aus eigenem Antrieb selbst des Dürftigen an! Alle Unbilden sollen dahinten und fern bleiben! Dies höret, Himmel und Erde, die ihr alles zuwege bringet!
Сделайте, чтобы исполнилось наше желание – для получения жизненной силы –
Ведь даже убогого вы поддерживаете по своему обычаю!
Пусть окажутся позади все враждебные силы!
Да услышат это две половины вселенной всепобуждающие!
इन्द्रो॑ म॒ह्ना म॑ह॒तो अ॑र्ण॒वस्य॒ वि मू॒र्धान॑मभिनदर्बु॒दस्य॑ । अह॒न्नहि॒मरि॑णात्स॒प्त सिन्धू॑न्दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥
इन्द्रः॑ । म॒ह्ना । म॒ह॒तः । अ॒र्ण॒वस्य॑ । वि । मू॒र्धान॑म् । अ॒भि॒न॒त् । अ॒र्बु॒दस्य॑ । अह॑न् । अहि॑म् । अरि॑णात् । स॒प्त । सिन्धू॑न् । दे॒वैः । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । प्र । अ॒व॒त॒म् । नः॒ ॥
इन्द्रः ईश्वरः मह्ना महत्त्वेन युक्तो बृहस्पतिः महतो अर्णवस्य उदकवतः अर्बुदस्य अम्बुदस्य मेघस्य मूर्धानं शिरः वि अभिनत् व्यच्छिनत् । तदुच्यते । अहिम् अन्तव्यमपामावरकं शत्रुम् अहन् अवधीत् । ततः सप्त सर्पणशीलाः सिन्धून् स्यन्दमाना अपः । यद्वा । सप्तसंख्याका गङ्गाद्या नदीः । अरिणात् समुद्रं प्रत्यगमयत् । अस्रावयद्वा । अथ प्रत्यक्षकृतः । हे द्यावापृथिव्यौ देवैः सह नः अस्मान् प्रावतं प्ररक्षतम् ॥ ॥ १६ ॥
“Indra by his might has cleft the brow of the vast watery cloud, he has slain Ahi; he has made the sevenrivers flow; do you, heaven and earth, along with the gods, protect us.”
Indra with mighty strength cleft asunder the head of Arbuda the watery monster,
Slain Ahi, and set free the Seven Rivers. O Heaven and Earth, with all the Gods protect us.
Indra with his greatness split apart the head of the great flood, of Arbuda.
He smashed the serpent. He let flow the seven streams. O Heaven and Earth, along with the gods, further us.
Indra hieb mit Macht des mächtigen tobenden Arbuda Kopf ab; er schlug den Drachen und liess die sieben Ströme rinnen. Mit den Göttern unterstützt uns, o Himmel und Erde.
Indra spaltet mit Macht des mächtigen Arnava, des Arbuda Haupt. Er erschlug den Drachen, ließ die sieben Ströme laufen. Himmel und Erde, helfet uns mit den Göttern weiter!
Индра мощно отрубил голову
Мощного Арнавы (и) Арбуды.
Он убил змея, выпустил течь семь рек.
О Небо-и-Земля вместе с богами, помогите нам!