Sukta 10.77
ऋषिस्यूमरश्मिर्भार्गवः
देवतामरुतः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
अ॒भ्र॒प्रुषो॒ न वा॒चा प्रु॑षा॒ वसु॑ ह॒विष्म॑न्तो॒ न य॒ज्ञा वि॑जा॒नुष॑: । सु॒मारु॑तं॒ न ब्र॒ह्माण॑म॒र्हसे॑ ग॒णम॑स्तोष्येषां॒ न शो॒भसे॑ ॥
अ॒भ्र॒ऽप्रुषः॑ । न । वा॒चा । प्रु॒ष॒ । वसु॑ । ह॒विष्म॑न्तः । न । य॒ज्ञाः । वि॒ऽजा॒नुषः॑ । सु॒ऽमारु॑तम् । न । ब्र॒ह्माण॑म् । अ॒र्हसे॑ । ग॒णम् । अ॒स्तो॒षि॒ । ए॒षा॒म् । न । शो॒भसे॑ ॥
अभ्रप्रुषो न मेघान्निर्गच्छन्त उदकबिन्दव इव वाचा स्तुत्या प्रीता मरुतः वसु धनं प्रुष सिञ्चन्ति । व्यत्ययेन बहुवचनम्। किंच हविष्मन्तो न यज्ञाः हविर्भिर्युक्ता यागा इव विजानुषः जगतो विजनयितारौ भवन्ति । अथ समुदायेनाह। तेषाम् एषां सुमारुतं शोभनानां मरुतां ब्रह्माणं महान्तं गणम् अर्हसे पूजार्थं न अस्तोषि नास्तौषम् । न स्तुतवानस्मीतः पूर्वम् । तथा शोभसे शोभार्थमपि मारुतं गणं न अस्तोषि। अत इदानीं नूतनेन स्तोत्रेण स्तौमीत्यर्थः ॥
“(The Maruts), plural ased with our praise like water-drops sent down by clouds, shower wealth; they arethe genitive rators (of the world) like sacrifices abounding with oblations; I have not praised the mighty band ofMaruts (adequately) for their honour or of their glory.”
As with their voice from cloud they sprinkle treasure so are the wise man's liberal sacrifices.
I praise their Company that merits worship as the good Martits' priest to pay them honour.
Like (the Maruts) showering (rain) from a cloud with their speech [=thunder], I will shower goods with my speech. The sacrifices of a discerning one [=poet] are like [=just as good as] those provided with oblations.
I have praised the flock of them as if praising the Formulator [=Indra?], who is well provided with Maruts—have praised them for their worthiness (of soma), as if for their beauty.
Wie Ergüsse der Regenwolke will ich mit meiner Stimme Gutes ergiessen, wie trankreiche Opfer des kundigen; um werth zu halten wie einen Priester das Volk der Maruts (?), habe ich nun ihre Schar zu rühmen unternommen wie zu ihrer Verherrlichung.
Wie die Wolkenschauer den Regen will ich mit meiner Rede Gutes sprühen. Die Gebetsworte des Sachkundigen sind wie die von Opferspenden begleiteten. Wie um den Beschwörer aufzuwiegen, der schönes Marutwetter beschwört, habe ich auf ihre Schar ein Loblied angestimmt, um sie gleichsam schön zu machen.
Речью я хочу кропить добро, подобно брызгам из туч.
(Словесные) почитания разбирающегося (в этом) подобны сопровождаемым возлиянием (обрядам).
Чтобы быть достойным прекрасного содружества Марутов, как брахмана,
Я восхвалил их толпу – как бы для блеска.
श्रि॒ये मर्या॑सो अ॒ञ्जीँर॑कृण्वत सु॒मारु॑तं॒ न पू॒र्वीरति॒ क्षप॑: । दि॒वस्पु॒त्रास॒ एता॒ न ये॑तिर आदि॒त्यास॒स्ते अ॒क्रा न वा॑वृधुः ॥
श्रि॒ये । मर्या॑सः । अ॒ञ्जीन् । अ॒कृ॒ण्व॒त॒ । सु॒ऽमारु॑तम् । न । पू॒र्वीः । अति॑ । क्षपः॑ । दि॒वः । पु॒त्रासः॑ । एताः॑ । न । ये॒ति॒रे॒ । आ॒दि॒त्यासः॑ । ते । अ॒क्राः । न । व॒वृ॒धुः॒ ॥
श्रिये शोभार्थं मर्यासः मारका मनुष्यरूपा वा मरुतः । पूर्वं मनुष्याः सन्तः पश्चात्सुकृतविशेषेण ह्यमरा आसन् । ते अञ्जीन् अञ्जकान्याभरणानि अकृण्वत कुर्वन्ति । किमर्थम् । श्रिये स्वशरीरशोभनार्थम् । सुमारुतं शोभनानां मरुतां गणं पूर्वी: बह्व्यः क्षपः क्षपयित्र्यः सेनाः न अति न पराभावयन्तीति शेषः । किंच दिवः द्युदेवतायाः पुत्रासः पुत्राः एताः गन्तारः न येतिरे निर्गच्छन्ति । ते आदित्यासः अदितेः पुत्राः अक्राः आक्रमणशीला मरुतः न वावृधुः न वर्धन्ते । यतोऽस्माभिर्न स्तुता अत इति भावः ॥
“The destructive (Maruts) made ornaments for their decoration many hostile hosts cannot overcomethe band of Maruts; the moving sons of heaven do not issue forth, the swift-going sons of Aditi do not increase (inglory).”
The youths have wrought their ornaments for glory through many nights,-this noble band of Maruts.
Like stags the Sons of Dyatis have striven onward, the Sons of Aditi grown strong like pillars.
For their splendor the young bloods have provided themselves with ornaments across the many nights, just as they have made (the
Formulator) well provided with Maruts.
The sons of heaven have taken their places like antelopes; (as) Ādityas they have grown strong like foals [?].
Zum Schmucke haben die jugendlichen Männer sich ihr Geschmeide angelegt als schönes Marutvolk viele Nächte hindurch; die Söhne des Himmels gingen wie Hirsche gereiht, sie, die Aditja's, wuchsen wie Heeresbanner empor.
Zur Schönheit legten die Jünglinge ihre Zierrate an, wie ihr schönes Marutwetter über viele Nächte. Des Himmels Söhne haben sich wie Antilopen zusammengeschlossen; die Söhne der Aditi sind wie Elefanten groß geworden.
Для красоты надели (свои) украшения юные мужи
Как прекрасное содружество Марутов, (сверкая) сквозь многие ночи.
Сыновья неба сомкнули свои ряды, как антилопы.
Эти Адитьи выросли, как слоны (?).
प्र ये दि॒वः पृ॑थि॒व्या न ब॒र्हणा॒ त्मना॑ रिरि॒च्रे अ॒भ्रान्न सूर्य॑: । पाज॑स्वन्तो॒ न वी॒राः प॑न॒स्यवो॑ रि॒शाद॑सो॒ न मर्या॑ अ॒भिद्य॑वः ॥
प्र । ये । दि॒वः । पृ॒थि॒व्याः । न । ब॒र्हणा॑ । त्मना॑ । रि॒रि॒च्रे । अ॒भ्रात् । न । सूर्यः॑ । पाज॑स्वन्तः । न । वी॒राः । प॒न॒स्यवः॑ । रि॒शाद॑सः । न । मर्याः॑ । अ॒भिऽद्य॑वः ॥
ये मरुतः दिवः पृथिव्या न पृथिव्याश्च । नेति चार्थे । बर्हणा महत्त्वेन त्मना आत्मनैव रिरिच्रे रिरिचिरे अतिरिक्ता अभवन् स्वशरीरेण अभ्रान्न अभ्रादिव सूर्यः । किंच पाजस्वन्तो न वीराः बलवन्तो वीरा इव पनस्यवः स्तुतिकामा भवन्ति । किंच रिशादसो न मर्याः रिशतामसितारो मनुष्या इव अभिद्यवः अभिगतदीप्तयो भवन्ति ॥
“(The Maruts), who through the might of heaven and earth have emerged from their own person ns asthe sun emerges from the cloud, (are) desirous of praise like powerful heroes, and radiant like men whooverpower their enemies.”
They who extend beyond the earth and heaven, by their own mass, as from the cloud spreads Surya;
Like mighty Heroes covetous of glory, like heavenly gallants who destroy the wicked.
Those who by themselves project beyond heaven as beyond earth mightily, like the sun beyond the clouds,
inviting admiration like heroes of (great) dimension, heaven-bound like young bloods who care for the stranger.
Die mit ihrer Macht über Himmel und Erde emporragen, gleich wie die Sonne über das Gewölk, bewundernswerth gleich funkelnden Helden, die himmlischen, wie feindvertilgende Männer.
Die in ihrem Eifer von selbst über den Himmel wie über die Erde hinausreichen, wie die Sonne über das Gewölk, wie ansehnliche Helden Lob wünschend, wie die Freier, die über Nebenbuhler triumphieren, die Himmlischen.
(Те,) что мощно выступили словно за пределы неба (и) земли,
Сами по себе, как солнце из тучи,
Вызывающие восхищение, как герои могучего сложения,
Как юные мужи, заботящиеся о чужом (?), обращенные к небу:
यु॒ष्माकं॑ बु॒ध्ने अ॒पां न याम॑नि विथु॒र्यति॒ न म॒ही श्र॑थ॒र्यति॑ । वि॒श्वप्सु॑र्य॒ज्ञो अ॒र्वाग॒यं सु व॒: प्रय॑स्वन्तो॒ न स॒त्राच॒ आ ग॑त ॥
यु॒ष्माक॑म् । बु॒ध्ने । अ॒पाम् । न । याम॑नि । वि॒थु॒र्यति॑ । न । म॒ही । श्र॒थ॒र्यति॑ । वि॒श्वऽप्सुः॑ । य॒ज्ञः । अ॒र्वाक् । अ॒यम् । सु । वः॒ । प्रय॑स्वन्तः । न । स॒त्राचः॑ । आ । ग॒त॒ ॥
हे मरुतः युष्माकं बुध्ने परस्परसंघाते अपां न यामनि प्रवृद्धानामुदकानां गमन इव मही महती भूः न विथुर्यति न व्यथते । नापि श्रथर्यति न विशीर्णा भवति । शीघ्रगतयोऽपि यूयमेनां न पीडयध्वमित्यर्थः । विश्वप्सुः विश्वरूपः अयं यज्ञः यागसाधनं हविः वः युष्माकम् अर्वाक् अभिमुखं सु सुष्ठु गच्छति । प्रयस्वन्तो न अन्नवन्तः परिष्कर्तार इव सुखप्रदाः सन्तः सत्राचः सहाञ्चनाः आ गत आगच्छत । संघाकारेणागच्छतेत्यर्थः । ‘ सप्तगणा वै मरुतः । (तै. सं. २. २. ५. ७ ) इति श्रुतेः ॥
“In your collision, as in the transit of waters, the earth is not shaken, is not shattered; this manifoldsacrifice comes towards you; approach united as if laden with food.”
When ye come nigh, as in the depth of waters, the earth is loosened, as it were, and shaken.
This your all-feedin sacrifice approaches: come all united, fraught, as 'twere with viands.
At your journey—as if (resting) on a base of waters, as if going with faltering step, the great (earth) becomes slack.
There is a sacrifice consisting of all good things close by. It is for you. Like dispensers of ritual delight, come here to those who are concentrated (on you).
Wenn ihr wandert wie auf dem Boden der Wolkenwasser, dann wankt gleichsam die Erde und lockert sich; dies mannichfach gestaltete Opfer hat sich euch zugewandt, Labung empfangend kommt allesammt hierher.
Bei eurem Kommen, wie bei dem des Hochwassers, schwankt unter euch gleichsam die Erde, gibt sie nach. Dieses allfarbige Opfer wendet sich fein euch zu; kommet wie die, welche Opfergaben haben, zu den darauf Gespannten her!
При вашем походе, как на дне вод,
Земля словно колеблется, расступается.
Жертва, состоящая вся из дыхания, исходящая от нас, вот она – для вас!
Приходите к нам все вместе как несущие жертвенную усладу!
यू॒यं धू॒र्षु प्र॒युजो॒ न र॒श्मिभि॒र्ज्योति॑ष्मन्तो॒ न भा॒सा व्यु॑ष्टिषु । श्ये॒नासो॒ न स्वय॑शसो रि॒शाद॑सः प्र॒वासो॒ न प्रसि॑तासः परि॒प्रुष॑: ॥
यू॒यम् । धूः॒ऽसु । प्र॒ऽयुजः॑ । न । र॒श्मिऽभिः॑ । ज्योति॑ष्मन्तः । न । भा॒सा । विऽउ॑ष्टिषु । श्ये॒नासः॑ । न । स्वऽय॑शसः । रि॒शाद॑सः । प्र॒वासः॑ । न । प्रऽसि॑तासः । प॒रि॒ऽप्रुषः॑ ॥
हे मरुतः यूयं धूर्षु रथसंबन्धिनीषु रश्मिभिः योक्त्रैः प्रयुजः प्रयुक्ता बद्धा अश्वा इव परिप्रुषः परितो गन्तारः स्थ। तथा ज्योतिष्मन्तो न तेजस्वन्त आदित्यादय इव भासा युक्ता भवथ व्युष्टिषु उषःसूदितासु । किंच श्येनासो न श्येना इव स्वयशसः स्वायत्तयशसः ते यथा रिशादसः रिशतामसितारस्तद्वद्रिशादसः स्वायत्तयशसश्च । किंच प्रवासो न प्रवासिन इव पथिका इव प्रसितासः प्रसिद्धयानाः । उक्तरूपा मरुतः परिप्रुषः परितो गन्तारो भवथ ॥ ॥१०॥
“You (move along) like horses harnessed to the chariot-poles with reins; at break of day you (areendowed) with radiance like the luminaries (of heaven); you are like hawks, like the destroyers of foes, desirousof renown; you cover the ground like travellers, you move everywhere.”
Ye are like horses fastened to the chariot poles, luminous with your beams, with splendour as at dawn;
Like self-bright falcons, punishers of wicked men, like hovering birds urged forward, scattering rain around.
With your reins [/rays] you are like (horses) hitched up to the chariot-poles—like light-bearing (fires) at the early brightenings with your beam—
self-glorious like falcons, caring for the stranger—when (just) launched, (you are) like water birds, showering (drops) all around.
Ihr seid wie Rosse, die mit Strängen an die Deichsel geschirrt sind, wie strahlend mit Licht in der Dämmerung, feindverzehrend wie prächtige Adler, rings sprühend wie vorgespannte Flügelrosse.
Ihr seid wie Gespanne in den Jochen mit Zügeln gelenkt, wie Lichtbringer an Glanz bei Tagesanbruch; wie selbstherrliche Adler über die Nebenbuhler triumphierend, wie Schwimmvögel im Fluge um euch spritzend.
Вы подобны упряжкам, (привязанным) поводьями к дышлам,
Как носители света со (своим) сверканием при вспышках (утренней зари),
Как орлы, обладающие собственным блеском, заботящиеся о чужом,
Как парящие (птицы), выпущенные (на простор) (и) поднимающие брызги вокруг.
प्र यद्वह॑ध्वे मरुतः परा॒काद्यू॒यं म॒हः सं॒वर॑णस्य॒ वस्व॑: । वि॒दा॒नासो॑ वसवो॒ राध्य॑स्या॒राच्चि॒द्द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योत ॥
प्र । यत् । वह॑ध्वे । म॒रु॒तः॒ । प॒रा॒कात् । यू॒यम् । म॒हः । स॒म्ऽवर॑णस्य । वस्वः॑ । वि॒दा॒नासः॑ । व॒स॒वः॒ । राध्य॑स्य । आ॒रात् । चि॒त् । द्वेषः॑ । स॒नु॒तः । यु॒यो॒त॒ ॥
हे मरुतः यूयं यत् यदा पराकात् अत्यन्तं दूरदेशात् वहध्वे आगच्छथ तदानीं महः महत् संवरणस्य संवरणीयं राध्यस्य संराधनीयं वस्वः वसु धनं विदानासः प्रयच्छन्तो हे वसवः यूयम् आराच्चित् दूरादेव युयोत पृथक्कुरुत। कानिति उच्यते । द्वेषः द्वेष्टॄन् । कीदृशान् । सनुतः अन्तर्हितान् । निगूढानित्यर्थः । सनुतरित्यन्तर्हितनाम ॥
“When, Maruts, you come from a distance, then, Vasus, distributors of abundant, desirable, covetedwealth, do you scatter afar our concealed foes.”
When ye come forth, O Maruts, from the distance, from the great treasury of rich possessions,
Knowing, O Vasus, boons that should be granted, even from afar drive back the men who hate us.
When you drive yourselves forth from afar, Maruts, you (come as) the ones who know of the great enclosure of goods,
of goods to be realized, o good ones. Even from a distance keep hatred far away.
Wenn ihr, o Maruts, von Ferne her vorwärts fahrt, die ihr, o gute, die grosse Schatzkammer des Gutes kennt, was man gern gewinnt, so treibt auch schon aus der Ferne den Feind hinweg.
Wenn ihr Marut aus der Ferne gefahren kommet, den großen verschlossenen Ort des Gutes kennend, des zu gewinnenden, ihr Vasu´s, so haltet schon von ferne die Feindschaft abseits!
Когда вы продвигаетесь, о Маруты, из дальней дали,
Зная великое замкнутое место добра,
Достойного приобретения, о Васу,
Еще издалека отвратите (от нас) прочь враждебность!
य उ॒दृचि॑ य॒ज्ञे अ॑ध्वरे॒ष्ठा म॒रुद्भ्यो॒ न मानु॑षो॒ ददा॑शत् । रे॒वत्स वयो॑ दधते सु॒वीरं॒ स दे॒वाना॒मपि॑ गोपी॒थे अ॑स्तु ॥
यः । उ॒त्ऽऋचि॑ । य॒ज्ञे । अ॒ध्व॒रे॒ऽस्थाः । म॒रुत्ऽभ्यः॑ । न । मानु॑षः । ददा॑शत् । रे॒वत् । सः । वयः॑ । द॒ध॒ते॒ । सु॒ऽवीर॑म् । सः । दे॒वाना॑म् । अपि॑ । गो॒ऽपी॒थे । अ॒स्तु॒ ॥
अध्वरेष्ठाः यागे सीदन् मानुषः यः यजमानः यज्ञे उदृचि सति । ऋक्शब्देन स्तोत्रमुपलक्ष्यते । यज्ञे समाप्तस्तुतिके सति संपूर्णे सति मरुद्भ्यो न मरुद्भ्य इवान्येषामध्वर्युभ्य ऋत्विगादिभ्यः ददाशत् दद्यात् । यद्वा यज्ञ उदृच्युपक्रान्त इत्यर्थः । तस्मिन् यज्ञे मरुद्भ्य इवान्यस्मै इन्द्राय ददाशत् ददाति । सः यजमानः रेवत् धनवत् सुवीरं शोभनपुत्राद्युपेतं वयः अन्नं दधते धारयति । व्यत्ययेनैकवचनम् । स देवानाम् इन्द्रादीनाम् अपि गोपीथे सोमपाने अस्तु भवतु ॥
“The worshipper who engaged in worship at the sacrifice, accompanied with praise, presentsdonations (to the priests) as if to the Maruts, he enjoys food with riches, and male progeny; may he be present atthe god's soma-drinking.”
He who, engaged in the rite's final duty brings, as a man, oblation to the Maruts,
Wins him life's wealthy fulness, blest with heroes: he shall be present, too, where Gods drink Soma.
The descendant of Manu who, like (Agni) standing up at the ceremony, will do ritual service to the Maruts at the sacrifice when the chant is raised,
he will acquire rich vitality abounding in good heroes. Let him be in the protection of the gods.
Wer beim Opfer fort und fort mit der heiligen Handlung beschäftigt als Mensch den Maruts huldigt, der empfängt reiche Erquickung nebst tapferen Helden; der wird auch stets in der Götter Schutz stehen.
Welcher Mensch, wenn das Lied im Opfer ausklingt, bei der heiligen Handlung zugegen, den Sängern wie den Marut spendet, der empfängt reiche Kraft an guten Söhnen, der soll unter dem Schutze der Götter stehen!
(Если) какой человек, участвующий в обряде,
Почтит (певцов), как если б (это было) для Марутов, когда отзвучит гимн при жертвоприношении,
Он получит жизненную силу, заключенную в прекрасных сыновьях.
Да будет он под покровительством богов!
ते हि य॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञिया॑स॒ ऊमा॑ आदि॒त्येन॒ नाम्ना॒ शम्भ॑विष्ठाः । ते नो॑ऽवन्तु रथ॒तूर्म॑नी॒षां म॒हश्च॒ याम॑न्नध्व॒रे च॑का॒नाः ॥
ते । हि । य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञिया॑सः । ऊमाः॑ । आ॒दि॒त्येन॑ । नाम्ना॑ । शम्ऽभ॑विष्ठाः । ते । नः॒ । अ॒व॒न्तु॒ । र॒थ॒ऽतूः । म॒नी॒षाम् । म॒हः । च॒ । याम॑न् । अ॒ध्व॒रे । च॒का॒नाः ॥
ते हि ते खलु यज्ञेषु यागेषु यज्ञियासः यज्ञार्हा यष्टव्याः ऊमाः अवितारः आदित्येन नाम्ना आदित्यसंबन्धिनोदकेन शंभविष्ठाः सुखस्य भावयितारः । यद्वा । आदित्याख्येन नाम्नादित्यनामकेन देवेन सह शंभविष्ठाः । ते मरुतः नः अस्मान् अवन्तु । रथतूः रथतुरो रथस्य यशगमनसाधनस्य त्वरयितारः सन्तः मनीषां स्तुतिमवन्तु रक्षन्तु । कीदृशास्ते । अध्वरे यामन् यागगमने महः महद्धविः चकानाः कामयमानाः ॥ ॥ ११ ॥
“May those protecting deities who are entitled to be worshipped at sacrifices, who under the name ofĀdityas are the bestowers of felicity, may they (the Maruts) accelerating their chariots, and desirous of theample (oblation), upon their arrival at the sacrificed protect our praise.”
For these are helps adored at sacrifices, bringing good fortune by their name Adityas.
Speeding on cars let them protect our praises, delighting in our sacrifice and worship.
For they are helpers worthy to receive sacrifice at the sacrifices, the best luck-bringers, by the Ādityan name.
Let them aid our inspiration, (like a horse) that outstrips chariots, as they take pleasure in the journey of their great (host) and in the ceremony.
So mögen denn die ehrwürdigen Genossen bei dem Opfer, die durch der Aditja's Wesen am meisten Heil bringen, unser Gebet befördern, mit den Wagen herbeieilend, und rechtes Gefallen finden an dem Feste und der Opferfeier.
Denn diese bei dem Opfer zu verehrenden Helfer, die heilsamsten mit dem aditischen Namen, die sollen unsere Gebete bevorzugen, die Wagen überholend und bei ihrer großen Ausfahrt am Opfer Gefallen findend.
Ведь эти помощники на жертвоприношениях, достойные жертв,
Самые благотворные из-за (своего) имени Адитьев,
Да помогут они нашей молитве, (их толпа), обгоняющая колесницы,
(Они,) находящие удовольствие в обряде во время (своего) великого выезда!