Sukta 10.78
ऋषिस्यूमरश्मिर्भार्गवः
देवतामरुतः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
विप्रा॑सो॒ न मन्म॑भिः स्वा॒ध्यो॑ देवा॒व्यो॒३॒॑ न य॒ज्ञैः स्वप्न॑सः । राजा॑नो॒ न चि॒त्राः सु॑सं॒दृश॑: क्षिती॒नां न मर्या॑ अरे॒पस॑: ॥
विप्रा॑सः । न । मन्म॑ऽभिः । सु॒ऽआ॒ध्यः॑ । दे॒व॒ऽअ॒व्यः॑ । न । य॒ज्ञैः । सु॒ऽअप्न॑सः । राजा॑नः । न । चि॒त्राः । सु॒ऽस॒न्दृशः॑ । क्षि॒ती॒नाम् । न । मर्याः॑ । अ॒रे॒पसः॑ ॥
विप्रासो न विप्रा ब्राह्मणा इव ते यथा मन्मभिः स्तुतिभिः स्वाध्यः शोभनाध्याना भवन्ति एवं मरुतोऽप्यस्मदीयैर्मन्मभिर्मननीयैः स्तोत्रैः स्वाध्यः सुमनसो भवन्ति । अथवा । मन्मभिः स्तोत्रैर्युक्ता विप्रासो न मेधाविनः स्तोतार इव स्वाध्यो यज्ञे यजमाने वा सुध्याना इत्यर्थः । तथा यज्ञैः यागैः देवाव्यो न देवानां तर्पयितारो यजमाना इव स्वप्नसः । अप्न इति कर्मनाम । शोभनकर्माणः । ते यथा कर्मसु व्यापृता भवन्ति तद्वद्वृष्टिप्रदानादिकर्मसु व्यापृता इत्यर्थः । राजानो न मूर्धाभिषिक्ताः क्षितिपतय इव चित्राः चायनीयाः पूजनीयाः । यद्वा चित्राभरणः । तथा सुसंदृशः सुष्ठु दर्शनीयाः । तथा क्षितीनां निवासानां स्वामिनः मर्याः न मनुष्या इव अरेपसः अपापाः । यथा प्रतिग्रहार्थमन्यत्रागत्वा स्वगृह एवानुतिष्ठन्तो निर्दोषा भवन्ति तादृशा इत्यर्थः । ईदृशाः शोभन्त इत्यर्थः ॥
“They (the Maruts) are like Brāhmaṇas sanctified by pious praises, they are instrumental tutors of holy riteslike the propitiators of the gods by sacrifices; decked with various ornaments, and handsome like kings, devoid ofsin like men (who are the lords) of habitations.”
Ye by your hymns are like high-thoughted singers, skilful, inviting Gods with sacrifices;
Fair to behold, like Kings, with bright adornment, like spotless gallants, leaders of the people:
Rich in purpose like inspired poets with their thoughts, rich in profit like those who pursue the gods with sacrifices,
lovely to look at like brilliant kings, unblemished like the young bloods of the settlements—
Wie Sänger seid ihr andächtig mit Liedern, wie Götter labende [Opferherrn] gabenreich bei den Opfern; wie Könige glänzend, schönen Anblick gewährend, und fleckenlos wie jugendliche Helden der Völker.
Gutes sinnend wie Beredsame mit ihren Gedanken, Gutes verdienend wie die, welche mit Opfern die Götter einladen, prächtig wie die Könige von schönem Aussehen, makellos wie die jungen Männer unter den Leuten.
С добрыми намерениями, словно вдохновенные (поэты) со своими мыслями;
С прекрасным имуществом, как те, что приглашают богов жертвами;
Блистательные, как цари, прекрасные на вид;
Безукоризненные, как юные мужи среди (людских) поселений:
अ॒ग्निर्न ये भ्राज॑सा रु॒क्मव॑क्षसो॒ वाता॑सो॒ न स्व॒युज॑: स॒द्यऊ॑तयः । प्र॒ज्ञा॒तारो॒ न ज्येष्ठा॑: सुनी॒तय॑: सु॒शर्मा॑णो॒ न सोमा॑ ऋ॒तं य॒ते ॥
अ॒ग्निः । न । ये । भ्राज॑सा । रु॒क्मऽव॑क्षसः । वाता॑सः । न । स्व॒ऽयुजः॑ । स॒द्यःऽऊ॑तयः । प्र॒ऽज्ञा॒तारः॑ । न । ज्येष्ठाः॑ । सु॒ऽनी॒तयः॑ । सु॒ऽशर्मा॑णः । न । सोमाः॑ । ऋ॒तम् । य॒ते ॥
हे मरुतः अग्निर्न अग्निरिव स यथा भ्राजसा तेजसा शोभते तद्वद्भ्राजसा युक्ताः किंच रुक्मवक्षसः रुक्मालंकृतवक्षस्का: वातासो न प्रत्यक्षवाता इव स्वयुजः स्वयं युज्यमाना: सद्यऊतयः सद्योगमनाः प्रज्ञातारो न प्रकर्षेण ज्ञातारो ज्ञानिन इव ज्येष्ठाः पूज्याः सुनीतयः सुनयनाः सुशर्माणो न सोमाः सुसुखाः सोमा इव ते यूयम् ऋतं यते यज्ञं गच्छते यजमानाय गच्छतेति ॥
“(You) who like Agni (are endowed) with splendour, who have golden ornaments upon your breasts,who like the winds (are) self-yoked, swift-moving, who like the extremely wise (are) venerable and able guides,and like the Soma the giver of delight, (do you com) to the (worshipper) going to the sacrifice.”
Like fire with flashing flame, breast-bound with chains of gold, like tempest-blasts, self-moving, swift to lend your aid;
As best of all foreknowers, excellent to guide, like Somas, good to guard the man who follows Law.
Who, with brilliants on their breasts, are like fire with their flash; like the winds, their own yokemates, bringing immediate aid;
providing good guidance like elders who think ahead, providing good shelter like soma drinks to the one pursuing truth—
Die Goldschmuck an der Brust tragend, an Glanz wie Feuer sind, mit Hülfe zur Hand, sich selbst bewegend wie die Winde, die besten sicheren Leiter wie wegkundige Führer, wie schutzreiche Somatränke für den der rechtschaffen wandelt.
Die wie Feuer an Glanz mit ihrem Goldschmuck auf der Brust, wie die Winde sich selbst schirrend, sofort Hilfe bringend, gute Führer, wie die besten Wegekenner, guten Schutz gewährend wie die Somasäfte dem, der den rechten Brauch hält.
(Те,) что подобны Агни сверканием, нося золотые пластинки на груди;
Сами запрягающие себя, словно ветры, сразу помогающие;
Прекрасные вожди, как лучшие знатоки (путей);
Дающие прекрасную защиту, как соки сомы, (тому,) кто идет (по пути) закона:
वाता॑सो॒ न ये धुन॑यो जिग॒त्नवो॑ऽग्नी॒नां न जि॒ह्वा वि॑रो॒किण॑: । वर्म॑ण्वन्तो॒ न यो॒धाः शिमी॑वन्तः पितॄ॒णां न शंसा॑: सुरा॒तय॑: ॥
वाता॑सः । न । ये । धुन॑यः । जि॒ग॒त्नवः॑ । अ॒ग्नी॒नाम् । न । जि॒ह्वाः । वि॒ऽरो॒किणः॑ । वर्म॑ण्ऽवन्तः॑ । न । यो॒धाः । शिमी॑ऽवन्तः । पि॒तॄ॒णाम् । न । शंसाः॑ । सु॒ऽरा॒तयः॑ ॥
ये मरुतः वातासो न वायव इव धुनयः शत्रूणां कम्पयितारः जिगत्नवः गमनशीलाः । अत्र मारुते सूक्ते मरुतामेव दृष्टान्तकथनं संचरणस्वभाववायुपदार्थ तदभिमानिदेवताभेदेनाविरुद्धम् । तथा अग्नीनां न जिह्वाः अग्नीनां ज्वाला इव विरोकिणः विरोचनशीलमुखाः । तथा वर्मण्वन्तो न योधाः कवचिनो योद्धार इव शिमीवन्तः शौर्यकर्मवन्तः । तथा पितॄणां न शंसाः पितॄणां जनकाना शंसा वाच इव सुरातयः सुदानाः । एवंमहानुभावा एते मरुतोऽस्मद्यज्ञमागच्छन्तु ॥
“(The Maruts), who like the winds cause (the gods) to tremble and move swift; blazing like the flames offires, (who are) the achievers of heroic deeds like warriors clad in mail; munificent donors like the praises ofancestors.”
Shakers of all, like gales of wind they travel, like tongues of burning fires in their effulgence.
Mighty are they as warriors clad in armour, and, like the Fathers' prayers, Most Bounteous Givers.
Who like the boisterous winds are always on the move, radiating like the tongues of fires,
vehement like armored warriors, bringing lovely gifts like the lauds of the ancestors—
Eilend wie stürmende Winde, glänzend wie die Flammenzungen, kräftig vordringend wie gepanzerte Streiter, gabenreich wie die Gesänge der Väter.
Die wie die brausenden Winde eilig kommen, wie die Zungen der Feuer leuchtend, wütig wie gepanzerte Krieger, glückspendend wie der Väter Worte.
(Те,) что бушуют, спеша, словно ветры;
Освещающие, словно языки костров;
Свирепые, словно воины, защищенные щитами;
С прекрасными дарами, как прославления отцов:
रथा॑नां॒ न ये॒३॒॑ऽराः सना॑भयो जिगी॒वांसो॒ न शूरा॑ अ॒भिद्य॑वः । व॒रे॒यवो॒ न मर्या॑ घृत॒प्रुषो॑ऽभिस्व॒र्तारो॑ अ॒र्कं न सु॒ष्टुभ॑: ॥
रथा॑नाम् । न । ये । अ॒राः । सऽना॑भयः । जि॒गी॒वांसः॑ । न । शूराः॑ । अ॒भिऽद्य॑वः । व॒रे॒ऽयवः॑ । न । मर्याः॑ । घृ॒त॒ऽप्रुषः॑ । अ॒भि॒ऽस्व॒र्तारः॑ । अ॒र्कम् । न । सु॒ऽस्तुभः॑ ॥
रथानां न रथचक्राणामिव अराः ते यथा बहवोऽपि सनाभयः समाननाभयो भवन्ति तद्वत् ये परस्परं सनाभयः समानबन्धना एकस्मिन्नेवान्तरिक्षे वर्तमानाः । परस्परं बन्धुभूता इत्यर्थः । जिगीवांसो न शूराः जयशीलाः शूरा इव अभिद्यवः अभिगतदीप्तयः किंच वरेयवो न मर्याः वृतं वरं परस्मै प्रदातुमिच्छन्तो मनुष्या इव घृतप्रुषः उदकसेक्तारः । उदकपूर्वं हि वराणि वसूनि दीयन्ते नियमेन । वृष्ट्युदकप्रदा इत्यर्थः । किंच अभिस्वर्तारः अर्कं न अर्कमर्चनीयं स्तोत्रमभिस्वर्तारोऽभितः शब्दयितारो बन्दिन इव सुष्टुभः सुशब्दाः ॥
“Who (are) united to a common centre like the spokes (of the wheels) of chariots, brilliant like victoriousheroes, sprinkling water like benevolent men, sweet-voiced like men who recite praise.”
Like spokes of car-wheels in one nave united, ever victorious like heavenly Heroes,
Shedding their precious balm like youthful suitors, they raise their voice and chant their psalm as singers.
Who, like the spokes of chariots, have the same nave(l), heaven bound like victorious champions,
showering ghee [=rain] as young bloods gone awooing shower (goods), of good rhythm like those who sound a chant—
Die wie die Speichen der Wagen von je einer Nabe ausgehen, himmelerstrebend wie siegreiche Helden, Fett sprühend [d.h. Gut austheilend] wie jugendliche Freier, schön brausend wie Sänger, die das Preislied anstimmen.
Die wie die Speichen der Wagen gleiche Nabe, gleichen Ursprung haben, wie siegreiche Helden, die Himmlischen, schmalzspritzend, verschwenderisch wie werbende Jünglinge, wie gute Sänger ihre Lieder ertönen lassend.
У кого (общее происхождение), как у спиц колесницы общая втулка;
Кто устремлен к небу как герои-победители;
Юные мужи, кропящие жиром, как будто сватаясь;
Прекрасно запевающие, как исполнители песни:
अश्वा॑सो॒ न ये ज्येष्ठा॑स आ॒शवो॑ दिधि॒षवो॒ न र॒थ्य॑: सु॒दान॑वः । आपो॒ न नि॒म्नैरु॒दभि॑र्जिग॒त्नवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒ अङ्गि॑रसो॒ न साम॑भिः ॥
अश्वा॑सः । न । ये । ज्येष्ठा॑सः । आ॒शवः॑ । दि॒धि॒षवः॑ । न । र॒थ्यः॑ । सु॒ऽदान॑वः । आपः॑ । न । नि॒म्नैः । उ॒दऽभिः॑ । जि॒ग॒त्नवः॑ । वि॒श्वऽरू॑पाः । अङ्गि॑रसः । न । साम॑ऽभिः ॥
ये मरुतः अश्वासो न अश्वा इव ज्येष्ठासः ज्येष्ठाः प्रशस्यतमाः आशवः शीघ्रगमनाः । तथा दिधिषवो न वसूनां धारका इव रथ्यः रथस्वामिनः सुदानवः सुदानाः । तथा आपो न आप इव निम्नैः प्रवणगैः उदभिः उदकैः सह जिगत्नवः गमनशीलाः । तथा विश्वरूपाः नानारूपाः सामभिः युक्ताः अङ्गिरसो न अङ्गिरस इव । सर्वदा सामगा इत्यर्थः ॥ ॥ १२ ॥
“Who (are) most excellent and swift like horses, lords of cars and munificent like the possessors ofwealth, swiftly moving like rivers with water flowing from a height, (accompanied) everywhere with hymns like themultiform Aṅgirasas.”
They who are fleet to travel like the noblest steeds, long to obtain the prize like bounteous charioteers,
Like waters speeding on with their precipitous floods, like omniform Angirases with Sama-hymns.
Who are swift like superior horses, of good gifts [/drops] like charioteers seeking to acquire (brides),
always on the move with their moisture like the waters with their
depths, displaying all forms through their melodies like the
Aṅgirases—
Die schnell sind wie die vorzüglichsten Rosse, schatzreich wie Wagenlenker, die nach dem Preise streben, mit Fluten eilend wie Wasser durch Gesenke; mannichfach an Gesängen wie die Angiras.
Die schnell wie die besten Rosse, freigebig wie freiende Ritter, eilig wie die Flüsse talwärts mit ihren Gewässern, mit den Sangesweisen abwechselnd wie die Visvarupa Angiras`.
(Те,) что быстрые, как лучшие кони;
С прекрасными дарами, как сваты-колесничие;
Подвижные, как реки с (их) водами, стекающими низиной;
Разнообразные по своим мелодиям, словно Ангирасы:
ग्रावा॑णो॒ न सू॒रय॒: सिन्धु॑मातर आदर्दि॒रासो॒ अद्र॑यो॒ न वि॒श्वहा॑ । शि॒शूला॒ न क्री॒ळय॑: सुमा॒तरो॑ महाग्रा॒मो न याम॑न्नु॒त त्वि॒षा ॥
ग्रावा॑णः । न । सू॒रयः॑ । सिन्धु॑ऽमातरः । आ॒ऽद॒र्दि॒रासः॑ । अद्र॑यः । न । वि॒श्वहा॑ । शि॒शूलाः॑ । न । क्री॒ळयः॑ । सु॒ऽमा॒तरः॑ । म॒हा॒ऽग्रा॒मः । न । याम॑न् । उ॒त । त्वि॒षा ॥
सूरयः उदकस्य प्रेरकाः ग्रावाणो न मेघा इव सिन्धुमातरः नदीनिर्मातारः । आदर्दिरासः आदरणशीलानि अद्रयो न वज्राद्यायुधानीव विश्वहा सर्वदा शत्रूणां हन्तार इत्यर्थः । यद्वा । सर्वदा अद्रयो न वज्रा इव शत्रूणामादर्दिरास आदरणशीलाः । सुमातरः शोभनमातृकाः शिशूला न शिशव इव क्रीळयः विहर्तारः। उत अपि च महाग्रामो न महाञ्जनसंघ इव यामन् यामनि गमने त्विषा दीप्त्या युक्ता भवन्ति । तेऽस्मद्यज्ञमागच्छन्तु ॥
“Having streams for mothers like the grinding-stones which send forth moisture; ever destroying(enemies) like destructive thunderbolts; having tender mothers like sportive infants; (endowed) with splendourlike a great crowd of men in a procession.”
Born from the stream, like press-stones are the Princes, for ever like the stones that crush in pieces;
Sons of a beauteous Dame, like playful children, like a great host upon the march with splendour.
Like pressing stones, the patrons have a river as their mother; like rocks they always keep pounding.
Playful like little children with good mothers, like a great host (of
warriors) on their journey and with their turmoil—
Wie Presssteine sind die stromentsprossnen Fürsten, immerdar wie Felsen zerschmetternd, von schöner Mutter gezeugt wie tanzende Kinder, und wie eine grosse Heerschar auf dem Marsche mit mächtigem Andrang.
Freigebig wie die sindhugeborenen Preßsteine, wie die Felsen immerdar zerschmetternd, wie kleine Kinder spielend, von guter Mutter stammend, und mit ihrem Funkeln wie ein großer Clan auf dem Kriegszug.
Покровители (жертвы), подобные давильным камням, (те,) кому Синдху мать;
Похожие на камни, дробящие целый день;
Играющие, как дети, у которых добрая мать;
Подобные большому отряду в походе, а также (поражающие) сиянием:
उ॒षसां॒ न के॒तवो॑ऽध्वर॒श्रिय॑: शुभं॒यवो॒ नाञ्जिभि॒र्व्य॑श्वितन् । सिन्ध॑वो॒ न य॒यियो॒ भ्राज॑दृष्टयः परा॒वतो॒ न योज॑नानि ममिरे ॥
उ॒षसा॑म् । न । के॒तवः॑ । अ॒ध्व॒र॒ऽश्रियः॑ । शु॒भ॒म्ऽयवः॑ । न । अ॒ञ्जिऽभिः॑ । वि । अ॒श्वि॒त॒न् । सिन्ध॑वः । न । य॒यियः॑ । भ्राज॑त्ऽऋष्टयः । प॒रा॒ऽवतः॑ । न । योज॑नानि । म॒मि॒रे॒ ॥
ये मरुतः उषसां न केतवः उषसां रश्मय इव अध्वरश्रियः यज्ञस्याश्रयितारो भवन्ति । तथा शुभंयवो न कल्याणकामा वरा इव अञ्जिभिः आभरणैः व्यश्वितन् दीप्यन्ते । ‘ श्विता वणें । लङि रूपम् । तथा सिन्धवो न नद्य इव ययियः गमनशीलाः भ्राजदृष्टयः दीप्यमानायुधाः परावतो न दूराध्वनीना वडवा इव योजनानि दूरदेशान् ममिरे परिच्छिन्दन्ति । तेऽस्मद्यज्ञमागच्छन्त्विति ॥
“Who, radiant in sacrifices like the rays of the dawn, shine with their ornaments like those expectant ofgood fortune, (who) swift-moving like rivers, having bright weapons, have traversed leagues like mares who havejourneyed from far, (may they come to our sacrifice).”
Like rays of Dawn, the visitors of sacrifice, they shine with ornaments as eager to be bright.
Like rivers hasting on, glittering with their spears, from far away they measure out the distances.
Like the beacons of the dawns providing splendor to the ceremony, like those in pursuit of beauty they have shone forth with their
ornaments— coursing like rivers, those with glinting spears have measured out the stages of their journey like the distant realms.
Das Fest verschönend wie der Morgenröthe Strahlen, erglänzen sie mit Geschmeide, wie solche, die zum Prachtfest gehen, mit funkelnden Speeren wie Ströme eilend durchmassen sie wie aus weiter Ferne die Strecken des Weges.
Wie die Strahlen der Morgenröte das Opfer verschönend, wie Prunksüchtige erglänzten sie mit ihren Zieraten. Wie die Ströme eilend mit blinkenden Speeren, wie aus der Ferne Kommende haben sie die Meilen gemessen.
Словно лучи утренних зорь, украшающие обряд,
Как (люди), стремящиеся к роскоши, далеко сверкнули они украшениями.
Мчась, как реки, со (своими) блестящими копьями,
Они измерили пройденные пути, словно (приехали) из дальней дали.
सु॒भा॒गान्नो॑ देवाः कृणुता सु॒रत्ना॑न॒स्मान्त्स्तो॒तॄन्म॑रुतो वावृधा॒नाः । अधि॑ स्तो॒त्रस्य॑ स॒ख्यस्य॑ गात स॒नाद्धि वो॑ रत्न॒धेया॑नि॒ सन्ति॑ ॥
सु॒ऽभा॒गान् । नः॒ । दे॒वाः॒ । कृ॒णु॒त॒ । सु॒ऽरत्ना॑न् । अ॒स्मान् । स्तो॒तॄन् । म॒रु॒तः॒ । व॒वृ॒धा॒नाः । अधि॑ । स्तो॒त्रस्य॑ । स॒ख्यस्य॑ । गा॒त॒ । स॒नात् । हि । वः॒ । र॒त्न॒ऽधेया॑नि । सन्ति॑ ॥
अनया स्तुतिमुपसंहरति । हे मरुतः देवाः ववृधानाः स्तुत्या वर्धमाना यूयं स्तोतॄन् नः अस्मान् सुभागान् सुधनान् कृणुत कुरुत । तथा सुरत्नान् शोभनरत्नान् कृणुत । यद्वा । सुरत्नान् शोभनरमणीयस्तोत्रानस्मानिति संबन्धनीयम् । किंच यूयं सख्यस्य स्तोत्रस्य सखिभूतं स्तोत्रम् अधि गात अधिगच्छत । वः युष्माकं रत्नधेयानि रत्नदानानि अस्मद्विषयाणि सनाद्धि चिरकालादारभ्य खलु सन्ति ॥ ॥ १३ ॥
“Divine Maruts, magnified (by our praise), render us, your praisers, prosperous and opulent; come tothis friendly laudation, for your precious bounties have been long (bestowed upon us).”
Gods, send us happiness and make us wealthy, letting us singers prosper, O ye Maruts.
Bethink you of our praise and of our friendship: ye from of old have riches to vouchsafe us.
O gods, make us possessed of good portions, good treasures,
strengthening us as your praisers, o Maruts, when you have been
strengthened.
Give study to our praise song, to our fellowship. For from long ago
occasions for the conferring of treasures have been yours.
The next two Agni hymns (79–80) belong together.
Macht uns glücklich, o ihr Götter, und schatzreich, o Maruts, uns Sänger erlabend; gedenkt unseres Lobgesanges und unserer Freundschaft; denn von Alters her sind bei euch Güterspenden.
Macht uns, ihr Götter, glücklich, belohnt, uns Lobsänger, o Marut, euch erbauend! Gedenket des Lobliedes und der Freundschaft, denn schon seit langer Zeit teilet ihr Belohnungen aus!
Даруйте нам, о боги, счастливую долю, прекрасные сокровища,
Нам, восхвалителям, о Маруты, (благодаря которым) вы усилились!
Вспомните о восхвалении, о дружбе –
Ведь с незапамятных времен происходят ваши дарения сокровищ!