Sukta 10.80
ऋषिअग्निः सौचीको वैश्वानरो वा सप्तिर्वा वाजंभरः
देवताअग्निः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
अ॒ग्निः सप्तिं॑ वाजम्भ॒रं द॑दात्य॒ग्निर्वी॒रं श्रुत्यं॑ कर्मनि॒ष्ठाम् । अ॒ग्नी रोद॑सी॒ वि च॑रत्सम॒ञ्जन्न॒ग्निर्नारीं॑ वी॒रकु॑क्षिं॒ पुरं॑धिम् ॥
अ॒ग्निः । सप्ति॑म् । वा॒ज॒म्ऽभ॒रम् । द॒दा॒ति॒ । अ॒ग्निः । वी॒रम् । श्रुत्य॑म् । क॒र्म॒निः॒ऽस्थाम् । अ॒ग्निः । रोद॑सी॒ इति॑ । वि । च॒र॒त् । स॒म्ऽअ॒ञ्जन् । अ॒ग्निः । नारी॑म् । वी॒रऽकु॑क्षिम् । पुर॑म्ऽधिम् ॥
अयम् अग्निः सप्तिं सर्पणस्वभावमश्वं वाजंभरं युद्धे शत्रून् जित्वान्नसंपादकं ददाति स्तोतृभ्यः । तथा अग्निर्वीरं वीर्यवन्तं पुत्रं श्रुत्यं पितृव्यपदेशकं कर्मनिःष्ठां यागेऽनन्यचित्तं ददाति । अग्नी रोदसी द्यावापृथिव्यौ समञ्जन् सम्यगञ्जयन् वि चरत् विविधं चरति । अयम् अग्निर्नारीं योषितं वीरकुक्षिं वीरप्रसवकुक्षिं पुरधिं च करोति ॥
“Agni gives (his worshipper) a food-acquiring steed, Agni gives (him) a valiant son, renowned,assiduous in pious works; Agni travels beautifying heaven and earth; Agni (makes) as woman the bearer of maleoff-spring (and) intelligent.”
AGNI bestows the fleet prize-winning courser: Agni, the hero famed and firm in duty.
Agni pervades and decks the earth and heaven, and fills the fruitful dame who teems with heroes.
Agni gives a prize-bringing team; Agni (gives) a hero, worthy of fame, outstanding through his work—
Agni roams widely through the two world-halves, anointing them
completely—Agni (gives) a woman with a hero in her belly, Plenitude (herself).
Das Ross, was Preis gewinnt, verleiht uns Agni, berühmten Helden, der durch That hervorragt, Durch Erd' und Himmel wandert segnend Agni; er gibt das reiche Weib, das heldenschwangre.
Agni schenkt das preisgewinnende Gespann, Agni den berühmten, im Werke anhaltenden Mann. Agni durchwandert beide Welten, sie ausschmückend; Agni schenkt eine gesegnete Frau, die mit einem Sohne schwanger geht.
Агни дарит упряжку, приносящую награду,
Агни – прославленного мужа, прилежного в деле,
Агни проходит через две половины (вселенной), умащая (их).
Агни (дарит) изобильную жену, приносящую сыновей.
अ॒ग्नेरप्न॑सः स॒मिद॑स्तु भ॒द्राग्निर्म॒ही रोद॑सी॒ आ वि॑वेश । अ॒ग्निरेकं॑ चोदयत्स॒मत्स्व॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ दयते पु॒रूणि॑ ॥
अ॒ग्नेः । अप्न॑सः । स॒म्ऽइत् । अ॒स्तु॒ । भ॒द्रा । अ॒ग्निः । म॒ही इति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । आ । वि॒वे॒श॒ । अ॒ग्निः । एक॑म् । चो॒द॒य॒त् । स॒मत्ऽसु॑ । अ॒ग्निः । वृ॒त्राणि॑ । द॒य॒ते॒ । पु॒रूणि॑ ॥
अप्नसः कर्मवतः अग्नेः समित् भद्रा अस्तु । अयम् अग्निः मही महत्यौ रोदसी द्यावापृथिव्यौ आ विवेश आविष्टवान् स्वतेजसा । तथायम् अग्निरेकम् असहायमेव चोदयत् चोदयति प्रेरयति समत्सु संग्रामेषु । युद्धे स्वभक्तं स्वयं सहायः सन् जयिनं करोतीत्यर्थः । तथा अग्निर्वृत्राणि पुरूणि बहून् शत्रून् दयते हन्ति ॥
“May the fuel of the efficient Agni be auspicious; Agni has penetrated the vast heaven and earth; Agnianimates (the worshipper) alone in battles; Agni destroys numerous enemies.”
Blest be the wood that feeds the active Agni: within the two great worlds hath Agni entered.
Agni impels a single man to battle, and with him rends in pieces many a foeman.
Let Agni’s kindling be auspicious and of profit. Agni has entered the two great world-halves.
Agni propels the one in battles; Agni divides up the many obstacles.
Heilbringend sei des thät'gen Agni Flamme, Agni drang ein in beide weiten Welten; Den einen feuert Agni an in Schlachten, die vielen Feinde sprengt er auseinander.
Dem Agni soll das Brennholz des Verdienstes zu Gute kommen; Agni ist in beide Welten eingezogen. Agni ermutigt den Alleinstehenden in den Kämpfen; Agni macht die vielen Feinde klein.
Для Агни, для (его) состояния пусть будут благодатны (наши) дрова!
Агни вошел в обе великие половины вселенной.
Агни вдохновляет одинакового в сражениях,
Агни уничтожает много врагов.
अ॒ग्निर्ह॒ त्यं जर॑त॒: कर्ण॑मावा॒ग्निर॒द्भ्यो निर॑दह॒ज्जरू॑थम् । अ॒ग्निरत्रिं॑ घ॒र्म उ॑रुष्यद॒न्तर॒ग्निर्नृ॒मेधं॑ प्र॒जया॑सृज॒त्सम् ॥
अ॒ग्निः । ह॒ । त्यम् । जर॑तः । कर्ण॑म् । आ॒व॒ । अ॒ग्निः । अ॒त्ऽभ्यः । निः । अ॒द॒ह॒त् । जरू॑थम् । अ॒ग्निः । अत्रि॑म् । घ॒र्मे । उ॒रु॒ष्य॒त् । अ॒न्तः । अ॒ग्निः । नृ॒ऽमेध॑म् । प्र॒ऽजया॑ । अ॒सृ॒ज॒त् । सम् ॥
अग्निर्ह अयमग्निः खलु त्यं तं प्रसिद्धं जरतः कर्णं जरत्कर्णनामानमृषिम् आव ररक्ष । तथायम् अग्निः अद्भ्यः जरूथम् एतन्नामानमसुरम् निरदहत् निर्दग्धवान् । तथा अग्निरत्रिं महर्षिं घर्मे अन्तः ऋबीसेऽवस्थितम् उरुष्यत् ररक्ष । तथायम् अग्निर्नृमेधम् एतन्नामकऋषिं प्रजया पुत्रादिलक्षणया सम् असृजत् संयुयोज ॥
“Agni verily has protected Jaratkarṇa; he has consumed Jarūtha with his flames; Agni rescued Atri inthe hot fissure; Agni furnished Nṛmedha with progeny.”
Agni rejoiced the car of him who praised lim, and from the waters burnt away jarutha.
Agni saved Atri in the fiery cavem, and made Nrmedha rich with troops of children.
Agni helped this Jaratkarṇa [/ear of the old man]; Agni burned Jarūtha out from the waters.
Agni gave freedom to Atri, (who was) within the hot vessel; Agni
brought Nr̥medha together with offspring.
Es labte Agni einst das Ohr des Greises und trieb durch Glut Dscharutha aus den Wassern; Er half dem Atri in der heissen Spalte, beschenkte reich mit Kindern den Nrimedha.
Agni stand jenem Jaratkarna bei, Agni brannte den Jarutha von den Gewässern weg. Agni befreite den Atri in der Glut; Agni machte den Nrimedha der Nachkommenschaft teilhaft.
Агни выручил того самого Джараткарну.
Агни сжег дотла Джарутху из воды.
Агни освободил Атрии в пекле.
Агни снабдил Нримедху потомством.
अ॒ग्निर्दा॒द्द्रवि॑णं वी॒रपे॑शा अ॒ग्निॠषिं॒ यः स॒हस्रा॑ स॒नोति॑ । अ॒ग्निर्दि॒वि ह॒व्यमा त॑ताना॒ग्नेर्धामा॑नि॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा ॥
अ॒ग्निः । दा॒त् । द्रवि॑णम् । वी॒रऽपे॑शाः । अ॒ग्निः । ऋषि॑म् । यः । स॒हस्रा॑ । स॒नोति॑ । अ॒ग्निः । दि॒वि । ह॒व्यम् । आ । त॒ता॒न॒ । अ॒ग्नेः । धामा॑नि । विऽभृ॑ता । पु॒रु॒ऽत्रा ॥
अयम् अग्निः वीरपेशाः प्रेरकज्वालारूपः द्रविणं धनं दात् ददाति । तथा अग्निर्ऋषिं मन्त्रद्रष्टारं पुत्रं प्रयच्छतीति शेषः । ऋषिः विशेष्यते । यः ऋषिः सहस्रा गवां सहस्राणि सनोति भजते दक्षिणात्वेन तमृषिं ददातीति । तथा अग्निः दिवि द्युलोके हव्यं यजमानैर्हुतम् आ ततान देवेषु विस्तारयति । तथा अग्नेर्धामानि शरीराणि विभृता विभृतानि संभृतानि पुरुत्रा बहुषु स्थानेष्वाहवनीयधिष्ण्यादिषु क्षित्यादिषु वा ॥
“Agni sending forth flames bestows wealth; Agni (gives a son to) the Ṛṣi who acquires a thousandcows; Agni spreads the oblation through heaven, the forms of Agni are manifested in many plural ces.”
Agni hath granted wealth that decks the hero, and sent the sage who wins a thousand cattle.
Agni hath made oblations rise to heaven: to every place are Agni's laws extended.
Agni gives wealth whose ornament is heroes; Agni (gives) a seer who wins thousands.
Agni stretches the oblation to heaven; Agni’s domains are dispersed in many places.
Es schenke Agni Gut, das Helden zieret, den Dichter uns, dem reicher Schatz zu Theil wird; Zum Himmel liess das Opfer Agni steigen; des Agni Macht ist überall verbreitet.
Agni schenkt Reichtum, dessen Zier die Söhne sind, Agni einen Rishi, der Tausende verdient. Agni hat das Opfer bis zum Himmel ausgespannt, Agni´s Formen sind vielerorts verteilt.
Агни дарит богатство, украшенное сыновьями,
Агни (дарит) риши, который получает тысячи.
Агни протянул жертву на небо.
У Агни формы распределены по многим местам.
अ॒ग्निमु॒क्थैॠष॑यो॒ वि ह्व॑यन्ते॒ऽग्निं नरो॒ याम॑नि बाधि॒तास॑: । अ॒ग्निं वयो॑ अ॒न्तरि॑क्षे॒ पत॑न्तो॒ऽग्निः स॒हस्रा॒ परि॑ याति॒ गोना॑म् ॥
अ॒ग्निम् । उ॒क्थैः । ऋष॑यः । वि । ह्व॒य॒न्ते॒ । अ॒ग्निम् । नरः॑ । याम॑नि । बा॒धि॒तासः॑ । अ॒ग्निम् । वयः॑ । अ॒न्तरि॑क्षे । पत॑न्तः । अ॒ग्निः । स॒हस्रा॑ । परि॑ । या॒ति॒ । गोना॑म् ॥
अग्निमुक्थैः शस्त्रैः ऋषयः पूर्वे वि हृयन्ते विविधमाह्वयन्ति यज्ञे स्वीये । अग्निं नरः मनुष्याः यामनि संग्रामे । यातिर्वधकर्मसु पठितः। बाधितासः शत्रुभ्यो बाधिताः प्राप्नुवन्ति जयार्थम् । तथा अग्निं वयः पक्षिणः अन्तरिक्षे पतन्तः पश्यन्ति रात्रिषु । तस्मादिमां वयांसि नक्तं नाध्यासते' (तै. सं. ५, ६. ४. ४ ) इति ब्राह्मणम् । यद्वा दावभूतमग्निमन्तरिक्षगा वयः पतन्ति । तथा अग्निः गोनां गवां सहस्रा सहस्राणि परि परितः याति गच्छति ।
“The Ṛṣis variously invoke Agni with hymns; men when hard pressed in battle (invoke) Agni; the birdsflying in mid-heaven (invoke) Agni; Agni circumambulates thousands of cattle.”
With songs of praise the Rsis call on Agni; on Agni, heroes worsted in the foray.
Birds flying in the region call on Agni around a thousand cattle Agni wanders.
It’s Agni whom seers vie in calling upon with their recitations; Agni (do) men when hard-pressed on an expedition;
Agni (do) birds flying in the midspace. Agni encircles thousands of cows.
Die Dichter rufen Agni an mit Sprüchen, die Männer ihn, wenn sie im Kampf bedrängt sind, Die Vögel ihn, die in den Lüften fliegen; um tausend Heerden wandert schützend Agni.
Agni rufen die Rishi´s mit den Liedern von vielen Seiten an, Agni die Männer, die auf der Kriegsfahrt in Bedrängnis sind; Agni die Vögel, die in der Luft fliegen, Agni kreist Tausende von Rindern ein.
Агни песнями риши со всех сторон призывают,
Агни – мужи, попавшие в беду в походе,
Агни – птицы, летающие по воздуху.
Агни обходит, (, охраняя) тысячи коров.
अ॒ग्निं विश॑ ईळते॒ मानु॑षी॒र्या अ॒ग्निं मनु॑षो॒ नहु॑षो॒ वि जा॒ताः । अ॒ग्निर्गान्ध॑र्वीं प॒थ्या॑मृ॒तस्या॒ग्नेर्गव्यू॑तिर्घृ॒त आ निष॑त्ता ॥
अ॒ग्निम् । विशः॑ । ई॒ळ॒ते॒ । मानु॑षीः । याः । अ॒ग्निम् । मनु॑षः । नहु॑षः । वि । जा॒ताः । अ॒ग्निः । गान्ध॑र्वीम् । प॒थ्या॑म् । ऋ॒तस्य॑ । अ॒ग्नेः । गव्यू॑तिः । घृ॒ते । आ । निऽस॑त्ता ॥
अग्निं विशः प्रजा ऋत्विग्यजमानलक्षणाः ईळते स्तुवन्ति । याः मानुषीः मानुष्यो मनुष्याज्जाताः ता ईळते । तथा अग्निं मनुषः मनुष्याः नहुषः राज्ञः सकाशात् जाताः प्रजा विविधं स्तुवन्तीति । अग्निर्गान्धर्वीम् । वाङ्नामैतत् । वाचं शृणोति । कीदृशीं गान्धर्वीम् । ऋतस्य यज्ञस्य पथ्यां पथि हिताम् । अग्नेः महात्मनः गव्यूतिः मार्गः घृते आज्ये आ निषत्ता सर्वतो निषण्णो भवति ।
“The races who are of human birth praise (Agni, so do the men descended from king Nahuṣa; Agni,(hears) the voice which is fit for the path of sacrifice; Agni's path lies everywhere in ghī.”
Races of human birth pay Agni worship, men who have sprung from Nahus' line adore him.
Stablished in holy oil is Agni's pasture, on the Gandharva path of Law and Order.
It’s Agni whom the clans stemming from Manu invoke; Agni (do) those born variously from Manu and from Nahus.
Agni (has found) the Gandharvan path of truth; Agni’s pasture-land is set down in ghee.
Den Agni preisen seines Volkes Stämme, den Agni auch, die von den Nachbarn stammen; Den rechten Weg beschirmt er des Gandharven, die Butter ist der Weideplatz des Agni.
Agni berufen die menschlichen Stämme, Agni die verschiedenen Abkommen des Manu, des Nahus. Agni kennt den gandharvischen Weg der Wahrheit; Agni´s Weidegang ist in Schmalz gebettet.
К Агни взывают племена – (те,) что людские,
К Агни – (те,) кто произошел от Мануса (и) от Нахуса.
Агни (знает) свойственный Гандхарвам путь закона.
У Агни пастбище погружено в жир.
अ॒ग्नये॒ ब्रह्म॑ ऋ॒भव॑स्ततक्षुर॒ग्निं म॒हाम॑वोचामा सुवृ॒क्तिम् । अग्ने॒ प्राव॑ जरि॒तारं॑ यवि॒ष्ठाग्ने॒ महि॒ द्रवि॑ण॒मा य॑जस्व ॥
अ॒ग्नये॑ । ब्रह्म॑ । ऋ॒भवः॑ । त॒त॒क्षुः॒ । अ॒ग्निम् । म॒हाम् । अ॒वो॒चा॒म॒ । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । अग्ने॑ । प्र । अ॒व॒ । ज॒रि॒तार॑म् । य॒वि॒ष्ठ॒ । अग्ने॑ । महि॑ । द्रवि॑णम् । आ । य॒ज॒स्व॒ ॥
अग्नये ब्रह्म स्तोत्रम् ऋभवः मेधाविनः ततक्षुः अकुर्वन् । वयं च महां महान्तम् अग्निं प्रति सुवृक्तिं स्तुतिम् अवोचाम । हे यविष्ठ युवतम अग्ने जरितारं स्तोतारं प्राव प्ररक्ष । हे अग्ने महि महत् द्रविणं धनम् आ यजस्व प्रयच्छेत्यर्थः । अत्र प्रतिवाक्यमग्न्यभिधानं तस्य स्तुत्यत्वप्रदर्शनार्थम् ॥ ॥ १५ ॥
“The Ṛbhus have fabricated praise for Agni; we have recited pious praise to the mighty Agni; Agni,youngest (of the gods), protect your worshipper; Agni, bestow (on him) abundant wealth.”
The Rbhus fabricated prayer for Agni, and we with mighty hymns have called on Agni.
Agni, Most Youthful God, protect the singer: win us by worship, Agni, great possessions.
For Agni did the R̥bhus fashion their formulation; to Agni have we spoken a great, well-turned (hymn).
O Agni, youngest one—further the singer; o Agni, win great wealth by sacrifice.
Two hymns (X.81–82) to Viśvakarman are attributed to the dedicand himself.
Dem Agni schufen Künstler das Gebet nun, dem Agni sangen wir das grosse Lied nun; O jüngster Agni, sei dem Sänger huldreich, eropfre, Agni, du uns grossen Reichthum.
Für Agni haben die Ribhu´s eine erbauliche Rede gezimmert, zu Agni haben wir ein großes Loblied gesprochen. Agni, hilf dem Sänger weiter, o Jüngster; Agni, erbitte großen Reichtum!
Для Агни молитву вытесали Рибху.
К Агни обратились мы с великолепной песней.
О Агни, помогай певцу и дальше, о самый юный!
О Агни, добудь (нам) жертвой великое богатство!