Sukta 10.84
ऋषिमन्युस्तापसः
देवतामन्युः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
त्वया॑ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जन्तो॒ हर्ष॑माणासो धृषि॒ता म॑रुत्वः । ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा सं॒शिशा॑ना अ॒भि प्र य॑न्तु॒ नरो॑ अ॒ग्निरू॑पाः ॥
त्वया॑ । म॒न्यो॒ इति॑ । स॒ऽरथ॑म् । आ॒ऽरु॒जन्तः॑ । हर्ष॑मानासः । धृ॒षि॒ताः । म॒रु॒त्वः॒ । ति॒ग्मऽइ॑षवः । आयु॑धा । स॒म्ऽशिशा॑नाः । अ॒भि । प्र । य॒न्तु॒ । नरः॑ । अ॒ग्निऽरू॑पाः ॥
हे मन्यो हे मरुत्वः त्वया सरथं समानमेकमेव रथमारुह्येति शेषः । आरुजन्तः गच्छन्तः हर्षमाणासः हृष्टाः धृषिताः धृष्टाः तिग्मेषवः तीक्ष्णबाणाः आयुधा आयुधानि संशिशानाः सम्यग्निश्यन्तः नरः युद्धस्य नेतार इन्द्रादयो देवास्त्वदनुचरा वा अग्निरूपाः अग्निवत्तीक्ष्णदाहादिकर्माणो यद्वा संनद्धाः कवचिनः अभि प्र यन्तु युद्धे सहायार्थम् । अत्र त्वया मन्यो सरथमारुह्य रुजन्तः' ( निरु. १०. ३०) इत्यादि निरुक्तमनुसंधेयम् ॥
“May the leaders (of rites) wearing the form of Agni, (ascending) the same car with you, Manyu, whoare accompanied by the Maruts, proceed to combat, advancing, exulting, indignant, armed with sharp arrow,whetting their weapons.”
BORNE on with thee, O Manyu girt by Maruts, let our brave men, impetuous, bursting forward,
March on, like flames of fire in form, exulting, with pointed arrows, sharpening their weapons.
Let them go forth on attack on the same chariot with you, o Battle Fury, you Marut-friend—doing damage, bristling with excitement,
emboldened,
possessing sharp arrows, having honed their weapons—the superior men with fire’s form.
Mit dir vereint, o Manju, mögen kommen die feuergleichen Männer, Freund der Maruts! Die hocherfreut mit Kühnheit Bahn sich brechen mit scharfen Pfeilen, ihre Waffen wetzend.
Mit dir, Manyu, auf einem Wagen, zerschmetternd, kampffroh, mutig, du Marutfreund, mit spitzen Pfeilen, ihre Waffen schärfend sollen die Männer dem Feuer gleichend drauflos gehen.
अ॒ग्निरि॑व मन्यो त्विषि॒तः स॑हस्व सेना॒नीर्न॑: सहुरे हू॒त ए॑धि । ह॒त्वाय॒ शत्रू॒न्वि भ॑जस्व॒ वेद॒ ओजो॒ मिमा॑नो॒ वि मृधो॑ नुदस्व ॥
अ॒ग्निःऽइ॑व । म॒न्यो॒ इति॑ । त्वि॒षि॒तः । स॒ह॒स्व॒ । से॒ना॒ऽनीः । नः॒ । स॒हु॒रे॒ । हू॒तः । ए॒धि॒ । ह॒त्वाय॑ । शत्रू॑न् । वि । भ॒ज॒स्व॒ । वेदः॑ । ओजः॑ । मिमा॑नः । वि । मृधः॑ । नु॒द॒स्व॒ ॥
हे मन्यो अग्निरिव त्विषितः ज्वलितः सहस्व अभिभव शत्रून् । हे सहुरे सहनशील सेनानीः एधि भव नः अस्माकं संग्रामे हूतः सन् । किंच हत्वाय हत्वा शत्रून्वि भजस्व प्रयच्छास्माकं वेदः धनं शत्रुसंबन्धि। किंच औजो मिमानः अस्माकं बलं कुर्वन् मृधः शत्रून् वि नुदस्व घातयेत्यर्थः ॥
“Manyu, blazing like Agni, overthrow (our foes), come as our genitive ral, enduring (manyu) when invoked(by us) in battle; having slain the enemies divide (among us) the treasure; granting (us) strength, scatter (our)foes.”
Flashing like fire, be thou, O conquering Manyu, invoked, O Victor, as our army's leader.
Slay thou our foes, distribute their possessions: show forth thy vigour, scatter those who hate us.
Flaring like fire, o Battle Fury, be victorious. Be our army-leader,
victorious one, when you are invoked.
On smiting our rivals, share out their possessions. Showing the measure of your strength, shove aside the scorners.
Wie Feuer bist du glühend, starker Manju; gerufen sei, siegreicher, wie ein Feldherr; Die Feinde schlage und ihr Gut vertheile, und Kraft erweisend stosse fort die Hasser.
Wie Feuer funkelnd siege, o Manyu; sei aufgerufen unser Heerführer, du Überlegener! Erschlage die Feinde und verteile ihre Habe; deine Stärke erprobend jage die Verächter auseinander!
सह॑स्व मन्यो अ॒भिमा॑तिम॒स्मे रु॒जन्मृ॒णन्प्र॑मृ॒णन्प्रेहि॒ शत्रू॑न् । उ॒ग्रं ते॒ पाजो॑ न॒न्वा रु॑रुध्रे व॒शी वशं॑ नयस एकज॒ त्वम् ॥
सह॑स्व । म॒न्यो॒ इति॑ । अ॒भिऽमा॑तिम् । अ॒स्मे इति॑ । रु॒जन् । मृ॒णन् । प्र॒ऽमृ॒णन् । प्र । इ॒हि॒ । शत्रू॑न् । उ॒ग्रम् । ते॒ । पाजः॑ । न॒नु । आ । रु॒रु॒ध्रे॒ । व॒शी । वश॑म् । न॒य॒से॒ । ए॒क॒ऽज॒ । त्वम् ॥
हे मन्यो अस्मे अस्माकम् अभिमातिम् अभिगन्तारं शत्रुं सहस्व अभिभव । रुजन् हिंसन् मृणन् प्रमृणन् प्रकर्षेण हिंसन् यथा पुनर्न जीवेत्तथा कुर्वंस्त्वं शत्रून् प्रति प्रेहि। ते तव पाजः बलम् उग्रम् उद्गूर्णं के ननु आ रुरुध्रे आरुन्धन्ति । न तथा संभवति हे एकज त्वम् असहायः वशी त्वं वशं नयसे प्रापयसि शत्रुम् ॥
“Overthrow, Manyu, our assailant; advance against our foes, wounding, killing, annihilating them; (who)can resist your fierce might? O you who are without companion, subjecting them you lead them subject.”
O Manyu, overcome thou our assailant on! breaking, slaying, crushing down the foemen.
They have not hindered thine impetuous vigour: Mighty, Sole born! thou makest them thy subjects.
Vanquish hostility for us, Battle Fury. Breaking, crushing, crushing out, advance on our rivals.
Formidable is your dimension: they have never confined it. Exerting your will, you lead at will, you who are born alone.
Besiege, Manju, unsre Widersacher; geh vor, den Feind zerbrechend, tödtend, tilgend; Er hemmte nimmer deine mächt'ge Stärke, du bringst, o einz'ger, streng' in deine Macht ihn.
Bewältige, Manyu, den feindlichen Anschlag gegen uns; zerschmetternd, malmend, zermalmend geh auf die Feinde los! Deine gewaltige Erscheinung halten sie niemals auf. Mächtig bringst du Einziggeborener sie in deine Macht.
एको॑ बहू॒नाम॑सि मन्यवीळि॒तो विशं॑विशं यु॒धये॒ सं शि॑शाधि । अकृ॑त्तरु॒क्त्वया॑ यु॒जा व॒यं द्यु॒मन्तं॒ घोषं॑ विज॒याय॑ कृण्महे ॥
एकः॑ । ब॒हू॒नाम् । अ॒सि॒ । म॒न्यो॒ इति॑ । ई॒ळि॒तः । विश॑म्ऽविशम् । यु॒धये॑ । सम् । शि॒शा॒धि॒ । अकृ॑त्तऽरुक् । त्वया॑ । यु॒जा । व॒यम् । द्यु॒ऽमन्त॑म् । घोष॑म् । वि॒ऽज॒याय॑ । कृ॒ण्म॒हे॒ ॥
हे मन्यो ईळितः स्तुतस्त्वम् एकः एव असहाय एव बहूनां शत्रूणाम् असि भवसि पर्याप्तो हन्तुम् । अतः विशंविशं तां तामस्मद्विरोधिनीं प्रजां युधये युद्धाय सं शिशाधि सम्यक् । तीक्ष्णीकुरु । किंच हे अकृत्तरुक् अच्छिन्नदीप्ते त्वया युजा सहायेन वयं द्युमन्तं दीप्तिमन्तं घोषं सिंहनादवन्तं विजयाय विशिष्टजयार्थं कृण्महे कुर्मः ३ ॥
“You are praised, Manyu, as (the conqueror) alone of many; animate us to contend with all men; withyyou, O you of unshorn radiance, for our ally, we raise aloud shout for victory.”
Alone or many thou art worshipped, Manyu: sharpen the spirit of each clan for battle.
With thee to aid, O thou of perfect splendour, we will uplift the glorious shout for conquest.
You alone are reverently invoked by many, Battle Fury. Hone every clan for battle.
O one of unbroken brilliance, with you as yokemate we raise our
heavenly cry for victory.
Du wirst, als einz'ger unter vielen, angefleht; begeistre du zum Kampf, o Manju, Stamm für Stamm; Mit dir vereinigt, dessen Glanz untilgbar ist, erheben wir zum Siege lauten Jubelsang.
Einzig du bist von vielen angerufen, Manyu; mache jeden Clan zum Kampfe scharf! Von ungeteiltem Glanze du, mit dir im Bunde wollen wir hellen Schlachtruf erheben zum Siege.
वि॒जे॒ष॒कृदिन्द्र॑ इवानवब्र॒वो॒३॒॑ऽस्माकं॑ मन्यो अधि॒पा भ॑वे॒ह । प्रि॒यं ते॒ नाम॑ सहुरे गृणीमसि वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आब॒भूथ॑ ॥
वि॒जे॒ष॒ऽकृत् । इन्द्रः॑ऽइव । अ॒न॒व॒ऽब्र॒वः । अ॒स्माक॑म् । म॒न्यो॒ इति॑ । अ॒धि॒ऽपाः । भ॒व॒ । इ॒ह । प्रि॒यम् । ते॒ । नाम॑ । स॒हु॒रे॒ । गृ॒णी॒म॒सि॒ । वि॒द्म । तम् । उत्स॑म् । यतः॑ । आ॒ऽब॒भूथ॑ ॥
हे मन्यो इन्द्रइव विजेषकृत् विजयकर्ता । तथा अनवब्रवः अनिन्दितवचनः । ‘ अनवब्रवोऽनवक्षिप्तवचनः ' (निरु. ६. २९) इति यास्कः । ईदृशस्त्वम् अस्माकम् अधिपाः अधिकं पाता रक्षिता भव इह अस्मिन्यज्ञे । हे सहुरे शत्रूणां सहनशील ते प्रियं नाम स्तोत्रं गृणीमसि गृणीमः स्तुमः । यतः नाम्नः स्तोत्रात् त्वम् आबभूथ आभवसि प्रवृद्धो भवसि तमुत्सं बलस्योद्गमयितारं विद्म जानीमः ॥
“Manyu, the giver of victory like Indra, irreproachable, be you our protector at this (sacrifice); enduringone, we sing to you acceptable praise; we know this to be the source whence you have become (mighty).”
Unyielding bringing victory like Indra, O Manyu, be thou here our Sovran Ruler.
To thy dear name, O Victor, we sing praises: we know the spring from which thou art come hither.
Creating victory like Indra, without talking us down, Battle Fury, become our overlord here.
We hymn your dear name, victorious one. We know the wellspring
whence you came to be ready to hand.
Wie Indra Sieg verschaffend und untadelhaft, sei du, o Manju, unser höchster Herrscher hier; O Sieger, deinen lieben Namen preisen wir; bekannt ist uns der Quell, dem du entsprungen bist.
Ein Siegbereiter gleich Indra, keine Absage gebend, sei du, Manyu, hier unser Schirmherr! Wir preisen deinen lieben Namen, du Überlegener; wir kennen den Quell, von wannen du entstammst.
आभू॑त्या सह॒जा व॑ज्र सायक॒ सहो॑ बिभर्ष्यभिभूत॒ उत्त॑रम् । क्रत्वा॑ नो मन्यो स॒ह मे॒द्ये॑धि महाध॒नस्य॑ पुरुहूत सं॒सृजि॑ ॥
आऽभू॑त्या । स॒ह॒ऽजाः । व॒ज्र॒ । सा॒य॒क॒ । सहः॑ । बि॒भ॒र्षि॒ । अ॒भि॒ऽभू॒ते॒ । उत्ऽत॑रम् । क्रत्वा॑ । नः॒ । म॒न्यो॒ इति॑ । स॒ह । मे॒दी । ए॒धि॒ । म॒हा॒ऽध॒नस्य॑ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । स॒म्ऽसृजि॑ ॥
हे वज्र वज्रवत्सारभूत हे सायक शत्रूणामन्तकर अभिभूते शत्रूणामभिभावुक मन्यो आभूत्या । आभूतिरभिभवः । तेन सहजाः सहैवोत्पन्नस्त्वं उत्तरम् उत्कृष्टतरं सहः बलं बिभर्षि धारयसि । हे मन्यो क्रत्वा कर्मणा सह नः अस्माकं मेद्येधि स्निग्धो भव । कुत्रेति तदुच्यते । महाधनस्य । संग्रामनामैतत् । संग्रामस्य संसृजि सर्गे । हे पुरुहूत बहुभिराहूतेति मन्युसंबोधनम्॥
“(Manyu), your destructive thunderbolt, the over-powerer (of foes), twin-born with victory, you possessexceeding strength; be favourable to us, Manyu, in deeds, you who are invoked by many in the shock of battle.”
Twin-born with power, destructive bolt of thunder, the highest conquering might is thine, Subduer!
Be friendly to its in thy spirit, Manyu, O Much-invoked, in shock of mighty battle.
Born together with readiness, you mace, you missile, you bear highest victorious might, o overwhelming one.
(Born?) together with your resolve, share the fat with us, Battle Fury, at the pouring in of great spoils, o much-invoked one.
Entsandter Blitz! mit Tüchtigkeit geboren schon besitzest, übermächt'ger, du die höchste Kraft; Mit deiner Kraft, o Manju, sei Genosse uns, o vielgerufner, im Zusammenstoss der Schlacht.
Mit dem Erfolg zugleich geboren, du Indrakeule, Geschoß, besitzest du, Überlegener, höhere Übermacht. Sei mit deinem Rat als unser Gefährte dabei, o Manyu, bei dem Zusammenraffen großer Beute, du Vielgerufener!
संसृ॑ष्टं॒ धन॑मु॒भयं॑ स॒माकृ॑तम॒स्मभ्यं॑ दत्तां॒ वरु॑णश्च म॒न्युः । भियं॒ दधा॑ना॒ हृद॑येषु॒ शत्र॑व॒: परा॑जितासो॒ अप॒ नि ल॑यन्ताम् ॥
सम्ऽसृ॑ष्टम् । धन॑म् । उ॒भय॑म् । स॒म्ऽआकृ॑तम् । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒त्ता॒म् । वरु॑णः । च॒ । म॒न्युः । भिय॑म् । दधा॑नाः । हृद॑येषु । शत्र॑वः । परा॑ऽजितासः । अप॑ । नि । ल॒य॒न्ता॒म् ॥
संसृष्टम् अविभागमापन्नम् उभयम् उभयविधं धनं समाकृतं सम्यगानीतम् अस्मभ्यं दत्ताम् । कः । वरुणश्च देवः मन्युः च । भियं भयं हृदयेषु दधानाः शत्रवः अस्मद्विरोधिनः पराजितासः पराजिताः अप नि लयन्तां अपनिलीना भवन्तु ॥ ॥ १९॥ ॥ ६ ॥
“May Varuṇa and Manyu bestow upon us wealth of both kinds, undivided and completely our own, andmay our enemies, bearing fear within their hearts, be overcome and utterly destroyed.”
For spoil let Varuna and Manyu give us the wealth of both sides gathered and collected;
And let our enemies with stricken spirits, o'erwhelmed with terror, slink away defeated.
The spoils, both those that have poured in and those that have been collected, let Battle Fury and Varuṇa give to us.
Let our rivals, having set fear in their own hearts, defeated, hide
themselves away.
With X.85 begins the series of individual hymns that will last to the end of the Xth Maṇḍala.
Es mögen schenken Varuna und Manju uns das aufgehäufte beiderseits erlangte Gut; Von Furcht beschlichen in den Herzen mögen nun besiegt die Feinde sich verkriechen weit hinweg.
Beiderlei Beute, die zusammengeraffte und zusammengetriebene, sollen uns Varuna und Manyu geben. Die Feinde, Furcht im Herzen bekommen, sollen besiegt sich verkriechen!