Sukta 10.85
ऋषिसावित्री सूर्या ऋषिका
देवतासोमः
मन्त्र47
छन्दअनुष्टुप्
स॒त्येनोत्त॑भिता॒ भूमि॒: सूर्ये॒णोत्त॑भिता॒ द्यौः । ऋ॒तेना॑दि॒त्यास्ति॑ष्ठन्ति दि॒वि सोमो॒ अधि॑ श्रि॒तः ॥
स॒त्येन॑ । उत्त॑भिता । भूमिः॑ । सूर्ये॑ण । उत्त॑भिता । द्यौः । ऋ॒तेन॑ । आ॒दि॒त्याः । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ । दि॒वि । सोमः॑ । अधि॑ । श्रि॒तः ॥
सत्येन ब्रह्मणानन्तात्मना । ब्रह्मा खलु देवानां मध्ये सत्यभूतः । तेनाधःस्थितेन भूमिः उत्तभिता उपरि स्तम्भिता । यथाधो न पतेत्तथा कृताः। यद्वा । सत्येन अनृतप्रतियोगिना धर्मण भूमिरुत्तभितोद्धृता फलिता भवतीत्यर्थः । असति सत्ये भूम्यां सस्यादयो न फलन्ति । तथा सूर्येण देवेन द्यौः उत्तभिता । सूर्यो हि द्युस्थानत्वाद्दिवं दधार। ऋतेन यज्ञेन आदित्याः अदितेः पुत्रा देवाः तिष्ठन्ति । यज्ञे यजमानदत्तेन खल्वाहुत्या देवा उपजीवन्ति । दिवि द्युलोके सोमः देवानामाप्यायनकारी वल्लीरूपो देवतारूपश्च अधि श्रितः अधितिष्ठति । इति स्वपतिं सोमं सूर्या स्तौति॥
“Earth is upheld by truth; heaven is upheld by the sun; the Ādityas are supported by sacrifice, Soma issupreme in heaven.”
TRUTH is the base that bears the earth; by Surya are the heavens sustained.
By Law the Adityas stand secure, and Soma holds his place in heaven.
By reality is the earth propped up; by the sun is heaven propped up. By truth do the Ādityas stand, and Soma is fixed in heaven.
Durch Wahrheit steht die Erde fest, | der Himmel durch den Sonnengott, | durch Recht stehn die Aditja's fest; | und Soma steht am Himmel da.
Durch die Wahrheit wird die Erde emporgehalten, durch die Sonne wird der Himmel emporgehalten. Durch das Gesetz haben die Aditya´s Bestand, und ist der Soma in den Himmel versetzt.
Правдой держится земля.
Солнцем держится небо.
Законом существуют Адитьи
(И) Сома устроен на небе.
सोमे॑नादि॒त्या ब॒लिन॒: सोमे॑न पृथि॒वी म॒ही । अथो॒ नक्ष॑त्राणामे॒षामु॒पस्थे॒ सोम॒ आहि॑तः ॥
सोमे॑न । आ॒दि॒त्याः । ब॒लिनः॑ । सोमे॑न । पृ॒थि॒वी । म॒ही । अथो॒ इति॑ । नक्ष॑त्राणाम् । ए॒षाम् । उ॒पऽस्थे॑ । सोमः॑ । आऽहि॑तः ॥
सोमेनादित्याः अदितेः पुत्रा इन्द्रादयः बलिनः भवन्ति । ऐन्द्रवायवादिग्रहपरिग्रहादिति भावः । तथा सोमेन आहुत्यात्मनाग्नौ हुतेन पृथिवी भूमिः मही महती भवति । आहुत्या वृष्टिद्वारेण सस्यादिसंपत्तेः । अथो अपि चायं सोमः नक्षत्राणामेषाम् । न क्षं त्रायन्त इति नक्षत्रा ग्रहचमसादयः । तेषामेषाम् उपस्थे सोमः रसात्मकः आहितः । यद्वा । प्रसिद्धानामेव नक्षत्राणामुपस्थ उपस्थाने द्युलोके सोम आहितः । तृतीयस्यामितो दिवि सोम आसीत्तं गायत्र्याहरत्' (तै. ब्रा. ३. २. १. १ ) इत्यादिश्रुतेः । देवतारूपसोमपक्षे । सोमेनादित्या देवा बलिनो बलवन्तो भवन्ति तस्यैकैककलास्वादनात् । प्रथमां पिबते वह्रिर्द्वितीयां पिबते रविः' इत्यादिस्मृतेः । सोमेन पृथिवी मही। अमृतसेकेनौषध्याद्यभिवृद्ध्या पृथिव्या बलवत्त्वम् । चन्द्रस्य नक्षत्राणामुपस्थे स्थितिः प्रसिद्धा ॥
“By Soma the Ādityas are strong; by Soma the earth is great; Soma is stationed in the vicinity of theseNakṣatras.”
By Soma are the Adityas strong, by Soma mighty is the earth.
Thus Soma in the midst of all these constellations hath his place.
By Soma the Ādityas are strong; by truth is the earth great.
And in the lap of these heavenly bodies Soma is set.
Aditja's sind durch Soma stark, | durch Soma ist die Erde weit; | darum ist Soma hingesetzt | in dieser Sterne Mittelpunkt.
Durch Soma sind die Aditya´s stark, durch Soma ist die Erde groß, und in den Schoß dieser Sternenbilder ist Soma, der Mond, gestellt.
Сомой Адитьи сильны,
Сомой земля велика.
И в лоне этих созвездий
Помещен Сома.
सोमं॑ मन्यते पपि॒वान्यत्स॑म्पिं॒षन्त्योष॑धिम् । सोमं॒ यं ब्र॒ह्माणो॑ वि॒दुर्न तस्या॑श्नाति॒ कश्च॒न ॥
सोम॑म् । म॒न्य॒ते॒ । प॒पि॒ऽवान् । यत् । स॒म्ऽपिं॒षन्ति॑ । ओष॑धिम् । सोम॑म् । यम् । ब्र॒ह्माणः॑ । वि॒दुः । न । तस्य॑ । अ॒श्ना॒ति॒ । कः । च॒न ॥
तं सोमं मन्यते । 'कः । यः पपिवान् । वर्धनकामार्थं चिकित्सार्थं पीतः सोमो येन । यत् यमित्यर्थः । यं सोमम् ओषधिं वल्लीरूपं संपिंषन्ति सामर्थ्यद्रासायनिकाः । न च स साक्षात्सोमः । तर्हि कः । उच्यते । सोमं हि तं मन्यते यं ब्रह्माणः । यद्ब्रह्मशब्दो ब्राह्मणशब्दपर्यायोsस्ति । कुतो नु चरसि ब्रह्मन् ' ' तस्मै मा ब्रूया निधिपाय ब्रह्मन्' इत्यादिप्रयोगात् । ब्राह्मणा इत्यर्थः । ते चर्त्विजो यजमानश्च यागसाधनभूतं संस्कर्तुं विदुः जानन्ति तस्य अंशम् । यद्वा । कर्मणि षष्ठी। तं सोमं कश्चन न अश्नाति । कश्चिदप्ययज्वेति शेषः । यज्वैनं भक्षयितुमर्हति नान्य इत्यर्थः । एवमोषधिपक्षे । अथ चन्द्रपक्ष उच्यते । तं सोमं मन्यते पपिवान् पीतवान् यजमानो यद्यमोषधिरूपं संपिंषन्त्यभिषवग्रावभिरध्वर्य्वादयो यजमानश्च:। न च स सोमः। कस्तहिं । यं ब्रह्माणो ब्राह्मणा अभिज्ञा दैवज्ञा विदुः कथयन्ति चन्द्रमसं न तस्याश्नाति कश्चनादेवो देवेभ्योऽन्यो मनुष्यादिः । देवा अग्न्यादयो रश्मयो वा । यज्ञार्हसोमस्यासमत्वं न निन्दायै अपि तु इतरस्य स्तुत्यै इति मन्तव्यम् । “ अपशवो वा अन्ये गोअश्वेभ्यः' (तै. सं. ५. २. ९. ४) इत्यादिवत् । एवमत्र सोम्या उभयथा योज्याः ॥
“He who has drunk thinks that the herb which men crush is the Soma; (but) that which theBrāhmaṇas know to be Soma,, of that no one partakes. {i.e., no one partakes of it unless he has sacrificed; ifthe Soma be taken as the moon, 'no one' will mean 'no one but the gods'].”
One thinks, when they have brayed the plant, that he hath drunk the Soma's juice;
Of him whom Brahmans truly know as Soma no one ever tastes.
A man thinks he has drunk the soma when they crush the plant. But the Soma that the formulators know—no one at all consumes that.
Wenn man das Somakraut zerstampft, | denkt mancher seines Somatrunks; | und doch geniesset keiner je | den Soma, den der Priester kennt.
Man meint den Soma getrunken zu haben, wann sie das Kraut zerstampfen. Von dem Soma, den die Brahmanen kennen, von dem genießt keiner.
Мнят себя отведавшими Сомы,
Когда растолкут растение.
Сому, что знают брахманы,
Его не вкушают никто.
आ॒च्छद्वि॑धानैर्गुपि॒तो बार्ह॑तैः सोम रक्षि॒तः । ग्राव्णा॒मिच्छृ॒ण्वन्ति॑ष्ठसि॒ न ते॑ अश्नाति॒ पार्थि॑वः ॥
आ॒च्छत्ऽवि॑धानैः । गु॒पि॒तः । बार्ह॑तैः । सो॒म॒ । र॒क्षि॒तः । ग्राव्णा॑म् । इत् । शृ॒ण्वन् । ति॒ष्ठ॒सि॒ । न । ते॒ । अ॒श्ना॒ति॒ । पार्थि॑वः ॥
हे सोम आच्छद्विधानैः । आच्छादयन्ति विधानानि येषां विद्यन्ते त आच्छद्विधानाः । तैः गुपितः । तथा बार्हतैः गुपितः स्वानभ्राजाङ्घार्यादिभिः सप्तभिः सोमपालैः रक्षितः त्वम् । एते वा अमुष्मिल्ँलोके सोममरक्षन् ' (तै. सं. ६.१.१०.५) इति ब्राह्मणम् । ग्राव्णामिच्छृण्वन् अभिषवग्राव्णां ध्वनिं शृण्वन्नेव तिष्ठसि । ते त्वां पार्थिवः पार्थिवो जनः न अश्नाति । न हि द्युस्थश्चन्द्ररूपः सोमोऽत्रत्यैः पानयोग्यो भवति । चन्द्रमा वै सोमो देवानामन्नं तं पौर्णमास्यामभिषुण्वन्ति' (श. ब्रा. ११.१.५.३ ) इति वाजसनेयकम् ॥
“Concealed by means of coverings, protected by the Bārhats, O Soma, you abide listening to thegrinding-stones; no terrestrial being partakes of you.”
Soma, secured by sheltering rules, guarded by hymns in Brhati,
Thou standest listening to the stones none tastes of thee who dwells on earth.
Protected by those whose regulation is sheltering, guarded by those belonging to heights, o Soma,
you just stay listening to the pressing stones. No earth-dweller
consumes you.
Mit Schutz versehen stehst du da, | durch Sprüche, Soma, wohl beschirmt | und hörend auf der Steine Schall; | kein irdischer geniesst von dir.
Von dem zu deiner Bedeckung Bestimmten behütet, o Soma, von dem im hohen Himmel Wohnenden bewacht, stehst du da auf die Preßsteine horchend. Kein Irdischer genießt von dir.
Спрятанный теми, кто поставлен (тебя) скрывать,
Защищенный могущественными, о Сома,
Ты стоишь, прислушиваясь к жерновам.
Не вкусит тебя никто из земных существ!
यत्त्वा॑ देव प्र॒पिब॑न्ति॒ तत॒ आ प्या॑यसे॒ पुन॑: । वा॒युः सोम॑स्य रक्षि॒ता समा॑नां॒ मास॒ आकृ॑तिः ॥
यत् । त्वा॒ । दे॒व॒ । प्र॒ऽपिब॑न्ति । ततः॑ । आ । प्या॒य॒से॒ । पुन॒रिति॑ । वा॒युः । सोम॑स्य । र॒क्षि॒ता । समा॑नाम् । मासः॑ । आऽकृ॑तिः ॥
हे देव सोम यत् यदा त्वा त्वां प्रपिबन्ति ओषधिरूपं त्रिष्वपि सवनेषु ततः अनन्तरमेव पुनः आ प्यायसे ।“ आ प्यायस्व सम् ' ( ऋ. सं. १. ९१. १६) इति प्रातःसवने ‘सं ते पयांसि' (ऋ. सं. १. ९१. १८) इत्युत्तरयोः सवनयोराप्यायसे । किंच वायुः तव सोमस्य रक्षिता । यथा न शुष्यति तथा । वायुः शोषकः प्रसिद्धो लोके । किंच मासः । ‘मसी परिमाणे । मस्यते परिमीयत इति मासः सोमः। स च समानां संवत्सराणाम् आकृतिः आकर्ता व्यवच्छेदको भवति । संवत्सरे संवत्सरे वसन्तादिकालेष्वनुष्ठीयमानत्वात् ' वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत' इति श्रुतेः । यद्वा । सोमाधारवनस्पतिविकारग्रहद्वारेण वायुः सोमरसस्य रक्षिता भवति । ‘वायुगोपा वनस्पतयः' इति श्रुतेः । एवं वल्लीरूपसोमपक्षे योजना । चन्द्रपक्षे तु । हे देव सोम यद्यदा वा त्वां प्रपिबन्ति रश्मयोऽपरपक्षे ततोऽनन्तरमेव पूर्वपक्षे पुनराप्यायसे । वायुश्च सोमस्य तव रक्षिता । वाय्वधीनत्वाच्चन्द्रगतेः । किंच समानां संवत्सराणां मासः । षष्ठ्येकवचनमेतत् । मासस्याकृतिश्च कर्ता त्वं चासि । एकैककलाहासवृद्धिभ्यां हि मासः पूर्यते तैः संवत्सर इति ॥ ॥ २० ॥
“When, O god, they quaff you, then do you renew yourself again; Vāyu is the guardian of Soma, themaker of years and months.”
When they begin to drink thee then, O God, thou swellest out again.
Vayu is Soma's guardian God. The Moon is that which shapes the years.
When they take their first drink of you, god, after that you swell up again.
Vāyu is the guardian of Soma. The moon is the model of the years.
Wenn man zu trinken dich beginnt, | dann schwillst, o Gott, du wieder an; | des Soma's Hüter ist der Wind; | der Monat ist's, der Jahre schafft.
Wann sie dich auftrinken, o Gott, so füllst du dich darauf wieder. Vayu ist des Soma´s Wächter; der Mond ist die Grundform der Jahre.
Только тебя отопьют, о бог,
Как ты прибываешь снова.
Ваю – сторож Сомы.
Месяц – образ годов.
रैभ्या॑सीदनु॒देयी॑ नाराशं॒सी न्योच॑नी । सू॒र्याया॑ भ॒द्रमिद्वासो॒ गाथ॑यैति॒ परि॑ष्कृतम् ॥
रैभी॑ । आ॒सी॒त् । अ॒नु॒ऽदेयी॑ । ना॒रा॒शं॒सी । नि॒ऽओच॑नी । सू॒र्यायाः॑ । भ॒द्रम् । इत् । वासः॑ । गाथ॑या । ए॒ति॒ । परि॑ऽकृतम् ॥
आभिः सूर्या स्वविवाहमस्तौदित्युक्तम् । सूर्या सावित्री ब्रूते । रैभी। रैभ्यः काश्चनर्चः । ‘रैभीः शंसति रेभन्तो वै देवाश्चर्षयश्च स्वर्गं लोकमायन्' (ऐ. ब्रा. ६. ३२) इत्यादिब्राह्मणविहिता रैभ्यः । सा रैभी अनुदेयी आसीत् । दीयमानवधूविनोदनायानुदीयमाना वयस्यासीत् । तथा नाराशंसी। प्राता रत्नम् ' (ऋ. सं. १. १२५. १ ) इत्यादिका मनुष्याणां स्तुतयो नाराशंस्यः । सा नाराशंसी न्योचनी । उचतिः सेवाकर्मा । सा वधूशुश्रूषार्थं दीयमाना दास्यभवत् । सूर्यायाः मम भद्रं वासः विचित्रं दुकूलादिकमाच्छादनयोग्यं वस्त्रं गाथया परिष्कृतम् अलंकृतम् एति । 'गाथा गीयते' इत्यादिब्राह्मणोक्ता गाथा । तया गाथया यत्परिष्कृतमस्ति तद्वासोऽभवदिति ॥
“Raibhi was her companion; Nārāśaṃsī her slave; Sūrya's lovely dress was adorned by Gātha.”
Raibhi was her dear bridal friend, and Narasamsi led her home.
Lovely was Surya's robe: she came to that which Gatha had adorned.
Raibhī was (the female attendant) to be given along (with the bride), Nārāśaṃsī the in-dweller.
Sūryā’s auspicious garment goes adorned with a song.
Die Raibhī-strophe war ihre Mitgift, die Nārāçansī-strophe ihr Schmuck; schön fürwahr war das Kleid der Suriā; sie erlangte das mit Gesang ausgeschmückte.
Die Raibhi war die Amme, die Narasamsi die Gespielin. Das gute Kleid der Surya ist mit der Gatha ausgeputzt.
(Песня) райбхи была дающей приданное.
(Песня) нарашанси – подружкой.
Сурьи прекрасный наряд
Был весь украшен напевами.
चित्ति॑रा उप॒बर्ह॑णं॒ चक्षु॑रा अ॒भ्यञ्ज॑नम् । द्यौर्भूमि॒: कोश॑ आसी॒द्यदया॑त्सू॒र्या पति॑म् ॥
चित्तिः॑ । आः॒ । उ॒प॒ऽबर्ह॑णम् । चक्षुः॑ । आः॒ । अ॒भि॒ऽअञ्ज॑नम् । द्यौः । भूमिः॑ । कोशः॑ । आ॒सी॒त् । यत् । अया॑त् । सू॒र्या । पति॑म् ॥
चित्तिः देवता उपबर्हणम् आः आसीत् । चक्षुः अभ्यञ्जनम् आः आसीत् । तथा हि। वृत्रस्य कनीनिका परापतत्त्रिककुन्नाम पर्वते । तेन त्रैककुदेनाञ्जनसजातीयेन चक्षुषी अञ्जते । तच्चक्षुरेवाञ्जनमासीदिति । द्यौः च भूमिः च कोशः आसीत् । कोशस्थानीये अभूताम् । यत् यदा सूर्या पतिं स्वकीयं नवभर्तारं सोमम् अयात् अगच्छत् तदैवमुपकरणान्यासन् ॥
“Citti (mind) was the pillow, the eye was the collyrium; heaven and earth were the box when Sūryawent to her husband.”
Thought was the pillow of her couch, sight was the unguent for her eyes:
Her treasury was earth and heaven..when Surya went unto her Lord.
Perception was the pillow, the eye was the adorning salve,
Heaven and Earth were the bucket (seat), when Sūryā drove to her husband.
Weisheit war ihr Polster, Sehkraft ihr Geschmeide, Himmel und Erde ihr Wagenkasten, als Suriā zum Gatten fuhr.
Erkenntnis war das Kissen, das Auge ihr Salböl. Himmel und Erde waren die Truhe, als die Surya zum Gemahl zog.
Подушка – познание,
Мазь – зрение,
Ларь был небом и землей,
Когда ехала Сурья к супругу.
स्तोमा॑ आसन्प्रति॒धय॑: कु॒रीरं॒ छन्द॑ ओप॒शः । सू॒र्याया॑ अ॒श्विना॑ व॒राग्निरा॑सीत्पुरोग॒वः ॥
स्तोमाः॑ । आ॒स॒न् । प्र॒ति॒ऽधयः॑ । कु॒रीर॑म् । छन्दः॑ । ओ॒प॒शः । सू॒र्यायाः॑ । अ॒श्विना॑ । व॒रा । अ॒ग्निः । आ॒सी॒त् । पु॒रः॒ऽग॒वः ॥
सूर्याया रथस्य स्तोमाः त्रिवृदादयः प्रतिधयः आसन् । प्रतिधीयन्त इति प्रतिधय ईषातिर्यगायतकाष्ठादयः । तथा कुरीरं छन्दः कुरीरनामकं छन्दोऽनसः ओपशः अभवत् । येनोपशेरते स ओपशः । तादृशायाः सूर्यायाः अश्विना अश्विनौ वरा वरावास्तामिति शेषः । तस्या विवाहे पुरोगवः पुरोगन्ता पुरतो गन्ता' यः पूर्वमेव प्रस्तावार्थं गच्छति तत्स्थानीयः अग्निरासीत् । ‘प्रजापतिर्वै सोमाय राज्ञे दुहितरं प्रायच्छत्सूर्यां सावित्रीं तस्यै सर्वे देवा वरा आगच्छन् ' (ऐ. ब्रा. ४.७) इत्यादि हि ब्राह्मणम् । अत्रायमभिप्रायः । प्रजापतिः सविता स्वदुहितरं सोमाय प्रायच्छत् । सोमाय दास्यामीति मनीषामकरोत् । तस्मिन् समये पुत्र्या उपचारार्थं प्रदानान्युक्तान्यभवन् । तथा च सत्यश्विनौ प्रबलौ सन्तावाजिं पुरतो गत्वा तामलभेतामिति । उत्तरत्रापि सोमो वधूयुरभवत् । इत्यादिनायमेवार्थः स्पष्टो भविष्यति । 'योषावृणीत जेन्या' (ऋ.सं.१.११९.५) इत्यादिकमुक्तम् ॥
“Hymns were the cross-bars (of the car); the Kurīra metre was the thong of the whip; the Aśvins wereSūrya's groomsmen; Agni was the leader of the procession.”
Hymns were the cross-bars of the pole, Kurira-metre decked the car:
The bridesmen were the Asvin Pair Agni was leader of the train.
The praise songs were the crossbars, meter the veil and headdress. The Aśvins were the wooers of Sūryā and Agni was the leader.
Loblieder waren die Wagenschwengel, das Zauberlied ihr Diadem und Lockenschmuck, der Suriā Brautwerber waren die beiden Açvinen, Agni war ihr Vorreiter.
Die Lobgesänge waren die Deichselstangen, das Metrum Haube und Kopfputz. Die Asvin waren die Werber der Surya, Agni war der Vorreiter.
Восхваленния были поперечинами на дышле,
Метрическая речь – украшением на голове (и) прической.
Два Ашвина – сватами Сурьи.
Агни был едущим впереди.
सोमो॑ वधू॒युर॑भवद॒श्विना॑स्तामु॒भा व॒रा । सू॒र्यां यत्पत्ये॒ शंस॑न्तीं॒ मन॑सा सवि॒ताद॑दात् ॥
सोमः॑ । व॒धू॒ऽयुः । अ॒भ॒व॒त् । अ॒श्विना॑ । आ॒स्ता॒म् । उ॒भा । व॒रा । सू॒र्याम् । यत् । पत्ये॑ । शंस॑न्तीम् । मन॑सा । स॒वि॒ता । अद॑दात् ॥
सोमो वधूयुः वधूकामो वरः अभवत् । तस्मिन् समये अश्विना अश्विनौ उभा उभौ वरा वरौ आस्ताम् अभूताम् । यत् यदा सूर्याँ पत्ये शंसन्तीं पतिं कामयमानाम् । पर्याप्तयौवनामित्यर्थः। सूर्यां मनसा सहिताय' सोमाय वराय सविता तत्पिता अददात् प्रादात् दित्सां चकार ॥
“Soma was desirous of a bride; the two Aśvins were the two groomsmen when Savitā gave Sūrya,who was ripe for a husband, (to Soma endowed) with intelligence.”
Soma was he who wooed the maid: the groomsmen were both Asvins, when
The Sun-God Savitar bestowed his willing Surya on her Lord.
Soma was the bridegroom; the Aśvins were both wooers,
when Savitar gave Sūryā to her husband, as she pronounced (her vow) with her (whole) mind.
Soma war der Bräutigam, die Açvinen waren die beiden Brautwerber, als Savitar dem Gatten die von Herzen zustimmende Suriā gab.
Soma war der Liebhaber, beide Asvin waren die Werber, damals als Savitri die Surya dem Gatten überließ, die von Herzen ihr Jawort gab.
Сома был женихом,
Оба Ашвина были сватами,
Савитар отдал супругу
Сурью, согласную (всей) душой.
मनो॑ अस्या॒ अन॑ आसी॒द्द्यौरा॑सीदु॒त च्छ॒दिः । शु॒क्राव॑न॒ड्वाहा॑वास्तां॒ यदया॑त्सू॒र्या गृ॒हम् ॥
मनः॑ । अ॒स्याः॒ । अनः॑ । आ॒सी॒त् । द्यौः । आ॒सी॒त् । उ॒त । छ॒दिः । शु॒क्रौ । अ॒न॒ड्वाहौ॑ । आ॒स्ता॒म् । यत् । अया॑त् । सू॒र्या । गृ॒हम् ॥
अस्याः सूर्यायाः पत्युर्गृहं गच्छन्त्याः अनः रथः मनः आसीत् । या पतिगृहं त्वया गच्छामीति मतिरस्ति सा अन आसीत् । उत अपि च तस्या अनसः द्यौः द्युलोकः छदिः उपर्यपिधानम् आसीत् । शुक्रौ दीप्तौ सूर्याचन्द्रमसौ अनड्वाहौ रथस्य वोढारौ आस्ताम् अभवताम् । यत् यदा सूर्या गृहं सोमम् अयात् अगात् ॥ ॥ २१ ॥
“Mind was her chariot, and heaven was the covering, the two shining (orbs) were the oxen whenSūrya went to (her husband's) dwelling.”
Her spirit was the bridal car; the covering thereof was heaven:
Bright were both Steers that drew it when Surya approached her husband's, home.
Mind was her wagon, and heaven was her canopy.
The two glowing ones [=sun and moon] were the draft-oxen, when Sūryā drove to her (new) home.
Ihr Herz war der Wagen und der Himmel das Verdeck darauf; zwei Lichtflammen ihre Zugstiere, als Suriā in das Haus [des Gatten] fuhr.
Geist war ihr Wagen, und der Himmel war das Wagendach. Die beiden Lichter waren die Zugtiere, als Surya nach dem Hause des Soma verzog.
Мысль была ее повозкой,
А небо было крышей (повозки).
Два светлых (месяца) были упряжными,
Когда ехала Сурья в дом (жениха).
ऋ॒क्सा॒माभ्या॑म॒भिहि॑तौ॒ गावौ॑ ते साम॒नावि॑तः । श्रोत्रं॑ ते च॒क्रे आ॑स्तां दि॒वि पन्था॑श्चराचा॒रः ॥
ऋ॒क्ऽसा॒माभ्या॑म् । अ॒भिऽहि॑तौ । गावौ॑ । ते॒ । सा॒म॒नौ । इ॒तः॒ । श्रोत्र॑म् । ते॒ । च॒क्रे इति॑ । आ॒स्ता॒म् । दि॒वि । पन्थाः॑ । च॒रा॒च॒रः ॥
हे सूर्ये देवि ते तव ऋक्सामाभ्याम् अभिधानीस्थानाभ्याम् अभिहितौ गाव गोस्थानीयौ सूर्याचन्द्रमसौ सामनौ सामानौ सन्तौ इतः गच्छतः । अनोवाहौ पत्युर्गृहं प्रति गच्छतः । ते तव श्रोत्रम् । श्रोत्रे इत्यर्थः । वरस्य गुणग्राहिणी श्रोत्रे एव चक्रे आस्ताम् । मनोरूपस्य रथस्य श्रोत्रे चक्रे अभवतामित्यर्थः । दिवि पन्थाश्चराचरः चलाचलोऽप्यन्तं गमनसाधनभूतो मार्गोऽभूत् । रथसंचारप्रदेशो द्युलोक आसीत् ॥
“Those two oxen yoked by the Ṛk and the Sāman march equally; the two wheels were your ears; themoving path (was) in heaven.”
Thy Steers were steady, kept in place by holy verse and Sama-hymn:
All car were thy two chariot wheels: thy path was tremulous in the sky,
Your two oxen, harnessed by verse and tune [/r̥c and sāman], went of one accord.
The ear was your two wheels. The path to heaven meandered back and forth.
Durch Lied und Sang angeschirrt gehen vereint deine beiden Stiere; ganz Ohr waren deine beiden Räder, leicht gangbar der Pfad am Himmel.
Mit Rik und Saman angeschirrt gehen deine beiden freundlichen Rinder. Das Gehör waren deine Räder, die Straße zieht sich am Himmel hin.
Запряженные гимном и мелодией,
Идут два твои соединенных быка.
Два твои колеса были слухом.
Пусть на небе далеко простирался.
शुची॑ ते च॒क्रे या॒त्या व्या॒नो अक्ष॒ आह॑तः । अनो॑ मन॒स्मयं॑ सू॒र्यारो॑हत्प्रय॒ती पति॑म् ॥
शुची॑ । ते॒ । च॒क्रे इति॑ । या॒त्याः । वि॒ऽआ॒नः । अक्षः॑ । आऽह॑तः । अनः॑ । म॒न॒स्मय॑म् । सू॒र्या । आ । अ॒रो॒ह॒त् । प्र॒ऽय॒ती । पति॑म् ॥
यात्याः गच्छन्त्याः ते तव अनसः चक्रे चङ्क्रमणशीले रथाङ्गे शुची श्रोत्रे आस्ताम् । व्यानः तव व्यानो वायुः अक्षः । उभयरथचक्रच्छिद्रगामिनी या काष्ठा सा च रथस्य सर्वं भारं वहति । सोऽक्षो व्यानोऽभूत् । मनस्मयं मनोमयम् अनः शकटं सूर्या पतिं सोमं प्रति प्रयती प्रकर्षेण गच्छन्ती आरोहत् आरूढवती । पतिं प्रति जिगमिषोर्मनोरूपस्य रथस्य पत्युर्गुणश्राविणी श्रोत्रे एव चक्रे अभूतां व्यानो धारको वायुश्चेष्टकोऽक्षोऽभूदित्यर्थः ॥
“The two swift-moving wheels were your pure (cars). Vāyu was the fastened axle, Sūrya mountedthe chariot of the Mind, going to her lord.”
Clean, as thou wentest, were thy wheels wind, was the axle fastened there.
Surya, proceeding to her Lord, mounted a spirit-fashioried car.
The two gleaming ones [=Heaven and Earth?] were your two wheels as you drove. Breath was hammered in as the axle.
Sūryā mounted the wagon made of mind, as she went forth to her husband.
Leuchtend waren deine beiden Räder als du fuhrst, eilend die hineingesteckte Achse, den durch ihr Herz erzeugten Wagen bestieg Suriā, als sie zum Gatten fuhr.
Die beiden Reinen sind deine Räder, wann du fährst; der Hauch ist als Achse befestigt. Den geistigen Wagen bestieg Surya, als sie zum Gatten verzog.
Два сверкающих – два твоих колеса при езде.
Дыхание – укрепленная ось.
В повозку, сотворенную из духа,
Взошла Сурья, отправляясь к супругу.
सू॒र्याया॑ वह॒तुः प्रागा॑त्सवि॒ता यम॒वासृ॑जत् । अ॒घासु॑ हन्यन्ते॒ गावोऽर्जु॑न्यो॒: पर्यु॑ह्यते ॥
सू॒र्यायाः॑ । व॒ह॒तुः । प्र । अ॒गा॒त् । स॒वि॒ता । यम् । अ॒व॒ऽअसृ॑जत् । अ॒घासु॑ । ह॒न्य॒न्ते॒ । गावः॑ । अर्जु॑न्योः । परि॑ । उ॒ह्य॒ते॒ ॥
सोमाय प्रदित्सितायाः सूर्याया वहतुः । कन्याप्रियार्थं दातव्यो गवादिपदार्थों वहतुः । स च प्रागात् तस्या अपि पूर्वमगच्छत् । यं वहतुं सविता अस्याः पिता अवासृजत् अवसृष्टवान् । प्रादादित्यर्थः। कदा सागच्छत् कदा वहतुरित्युभयोः काल उच्यते । अघासु । मघास्वित्यर्थः । मघानक्षत्रेषु गावः सवित्रा दत्ता गावः सोमगृहं प्रति हन्यन्ते दण्डैस्ताड्यन्ते प्रेरणार्थम् । अर्जुन्योः । फल्गुन्योरित्यर्थः। तयोर्नक्षत्रयोः सवितुः सकाशात् परि सोमगृहं प्रति उह्यते नीयते रथेन ॥
“Sūrya's bridal procession which Savitā despatched has advanced; the oxen are whipped along inthe Magha (constellations); she is borne (to her husband's house) in the Arjunī (constellations).”
The bridal pomp of Surya, which Savitar started, moved along.
In Magha days are oxen slain, in Arjuris they wed the bride.
Sūryā’s wedding proceeded, when Savitar set it going.
In the Aghā’s the cows are killed; in the two Arjunī’s she is conveyed (to her new home).
Der Brautzug der Suriā setzte sich in Bewegung, welchen Savitar entsandte; im Sternbild der Aghā's [oder Maghā's AV.] werden die Zugstiere geschlagen [gepeitscht, Sāy.], im Sternbild der beiden Ardschunī [der Phalgunī's AV.] wird die neuvermählte heimgeführt.
Der Hochzeitszug der Surya hat sich aufgemacht, den Savitri verabschiedete. Unter den Agha´s werden die Rinder getötet, unter den beiden Arjuni´s wird sie heimgeführt.
Тронулась свадебная процессия Сурьи,
Которую отправил Савитар.
Под агхами закалывают быков,
Под обоими арджуни вводят в дом (невесту).
यद॑श्विना पृ॒च्छमा॑ना॒वया॑तं त्रिच॒क्रेण॑ वह॒तुं सू॒र्याया॑: । विश्वे॑ दे॒वा अनु॒ तद्वा॑मजानन्पु॒त्रः पि॒तरा॑ववृणीत पू॒षा ॥
यत् । अ॒श्वि॒ना॒ । पृ॒च्छमा॑नौ । अया॑तम् । त्रि॒ऽच॒क्रेण॑ । व॒ह॒तुम् । सू॒र्यायाः॑ । विश्वे॑ । दे॒वाः । अनु॑ । तत् । वा॒म् । अ॒जा॒न॒न् । पु॒त्रः । पि॒तरौ॑ । अ॒वृ॒णी॒त॒ । पू॒षा ॥
हे अश्विना अश्विनौ यत् यदा पृच्छमानौ सवितारं प्रष्टुम् अयातम् अगच्छतम् । केन साधनेनायातं तदुच्यते । त्रिचक्रेण चक्रत्रययुक्तेन रथेन । किं पृच्छमानौ । सूर्यायाः वहतुम् । विवाहमित्यर्थः । तत् तदानीं वां युवां सवितारं प्रति गच्छन्तौ विश्व सर्वे देवाः अनु अजानन् अनुज्ञातवन्तः । तथा पितरौ पुत्रः अश्विनोः पुत्रः पूषा अवृणीत वृतवान् ॥
“When, Aśvins, you came in your three-wheeled car soliciting the marriage of Sūrya, then all thegods, assented and Pūṣan (your) son chose (you as) his parents.”
When on your three-wheeled chariot, O Asvins, ye came as wooers unto Surya's bridal,
Then all the Gods agreed to your proposal Pusan as Son elected you as Fathers.
When, o Aśvins, you two drove with a three-wheeled (chariot) to the wedding of Sūryā to ask for her,
all the gods then gave assent to you two. The son Pūṣan chose you as his two fathers.
Als ihr, o Açvinen, voll Verlangen auf eurem dreirädrigen Wagen zu der Hochzeit der Suriā fuhrt, da gewährten euch das alle Götter, und Puschan erwählte als Sohn euch zu seinen Aeltern.
Als ihr Asvin um sie anhaltend auf dem Dreirad zur Hochzeit der Surya ginget, da gaben alle Götter euch ihre Einwilligung dazu. Pusan, der Sohn, wählte euch zu Vätern.
Когда, о Ашвины, домогаясь для себя Сурьи,
Вы отправились на свадьбу на трехколесной (колеснице),
Все боги вам это разрешили.
Пушан, сын, выбрал (вас) родителями.
यदया॑तं शुभस्पती वरे॒यं सू॒र्यामुप॑ । क्वैकं॑ च॒क्रं वा॑मासी॒त्क्व॑ दे॒ष्ट्राय॑ तस्थथुः ॥
यत् । अया॑तम् । शु॒भः॒ । प॒ती॒ इति॑ । व॒रे॒ऽयम् । सू॒र्याम् । उप॑ । क्व॑ । एक॑म् । च॒क्रम् । वा॒म् । आ॒सी॒त् । क्व॑ । दे॒ष्ट्राय॑ । त॒स्थ॒थुः॒ ॥
हे शुभस्पती उदकस्य स्वामिनौ यत् यौ अयातम् अगच्छतम् । कं प्रति। वरेयं वरणीयायाः सूर्यायाः संबन्धिनं वरैर्याचितव्यं वा । सवितारमित्यर्थः । किमर्थम् । सूर्यामुप गन्तुम् । वां भवतोः संप्रति दृश्यमानमिदम् एकं चक्रं क्व आसीत् पुरा । क्व वा युवां देष्ट्राय दानाय प्रवृत्तौ तस्थथुः इत्यश्विनोर्निवासं पृच्छति ॥ ॥ २२ ॥
“When, lords of water, you came to the giver-away (to get) Sūrya, where was the one wheel of yourcar, where did you stand to make the gift?”
O ye Two Lords of lustre, then when ye to Surya's wooing came,
Where was one chariot wheel of yours? Where stood ye for die Sire's command?
When you drove, you two lords of beauty, to Sūryā to woo her, where was your single wheel; where did you stand for the pointing out?
Als ihr, o Herrn des Glanzes, zur Werbung hin zur Suriā fuhrt, wo war da das eine Rad eures Wagens? wo zeigtet ihr euch eurer Zusage treu?
Als ihr Herren der Schönheit ginget, um die Surya zu freien, wo war da euer eines Rad, wo standet ihr, um ihr den Platz anzuweisen?
Когда вы, о повелители красоты, отправились
Свататься к Сурье,
Где было одно ваше колесо,
Где стояли вы, чтобы указать?
द्वे ते॑ च॒क्रे सू॑र्ये ब्र॒ह्माण॑ ऋतु॒था वि॑दुः । अथैकं॑ च॒क्रं यद्गुहा॒ तद॑द्धा॒तय॒ इद्वि॑दुः ॥
द्वे इति॑ । ते॒ । च॒क्रे इति॑ । सू॒र्ये॒ । ब्र॒ह्माणः॑ । ऋ॒तु॒ऽथा । वि॒दुः॒ । अथ॑ । एक॑म् । च॒क्रम् । यत् । गुहा॑ । तत् । अ॒द्धा॒तयः॑ । इत् । वि॒दुः॒ ॥
अथ स्वयमेव स्वात्मानं प्रति सूर्यां वदति । हे सूर्ये ते तव द्वे चक्रे प्रज्ञाते पुरा दृष्टे द्वे एव चन्द्रसूर्यात्मके ऋतुथा ऋतुषु विनिर्दिष्टे चक्रे ब्रह्माणः ब्राह्मणाः विदुः । अथैकं चक्रं तृतीयं संवत्सरात्मकं गुहा गुहायां निहितं यत् अस्ति तदद्धातय इत् । एतन्मेधाविनामसु पठितम् (नि. ३. १५, २१ ) । मेधाविन एव विदुः जानन्ति ॥
“Sūrya, the Brāhmaṇas know your chariot wheels in their season; the single wheel that isconcealed, the sages know it also.”
The Brahmans, by their seasons, know, O Surya, those two wheels of thine:
One kept concealed, those only who are skilled in highest truths have learned.
Your two wheels, o Sūryā—the brahmins know (them) according to their season.
But the one wheel that is hidden—that just the experts know.
Zwei Räder deines Wagens, o Suriā, kennen die Brahmanen der Wahrheit gemäss; das eine, was verborgen ist, das kennen nur die tiefforschenden.
Deine zwei Räder, o Surya, kennen die Brahmanen genau, aber das eine Rad, das verborgen ist, das kennen nur die Wahrheitskenner.
Два твоих колеса, о Сурья,
Брахманы доподлинно знают.
А единственное колесо, которое сокрыто,
Его знают только мудрые.
सू॒र्यायै॑ दे॒वेभ्यो॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । ये भू॒तस्य॒ प्रचे॑तस इ॒दं तेभ्यो॑ऽकरं॒ नम॑: ॥
सू॒र्यायै॑ । दे॒वेभ्यः॑ । मि॒त्राय॑ । वरु॑णाय । च॒ । ये । भू॒तस्य॑ । प्रऽचे॑तसः । इ॒दम् । तेभ्यः॑ । अ॒क॒र॒म् । नमः॑ ॥
सूर्यायै सूर्यस्य पत्न्यै देवेभ्यः अग्न्यादिभ्यः मित्राय वरुणाय च ये च भूतस्य भूतजातस्य प्रचेतसः सुमतयोऽभिमतप्रदा भवन्ति तेभ्यः सर्वेभ्यः इदं नमः नमस्कारम् अकरं करोमि ॥
“I offer this adoration to Sūrya, to the gods, to Mitra and Varuṇa, (and to all those) who areconsiderate to created beings.”
To Surya and the Deities, to Mitra and to Varuna.
Who know aright the thing that is, this adoration have I paid.
To Sūryā, to the gods, to Mitra and Varuṇa—
those who are forethoughtful of creation—to them I have made this obeisance here.
Der Suriā, den Göttern, dem Mitra und Varuna, welche des Seienden kundig sind, denen habe ich dies Anbetungslied gemacht.
Der Surya, den Göttern, Mitra und Varuna, die der Schöpfung kundig sind, habe ich diese Verbeugung gemacht.
Сурье, богам,
Митре и Варуне,
Что сведущи во (всем) мироздании,
Им я совершил это поклонение.
पू॒र्वा॒प॒रं च॑रतो मा॒ययै॒तौ शिशू॒ क्रीळ॑न्तौ॒ परि॑ यातो अध्व॒रम् । विश्वा॑न्य॒न्यो भुव॑नाभि॒चष्ट॑ ऋ॒तूँर॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुन॑: ॥
पू॒र्व॒ऽअ॒प॒रम् । च॒र॒तः॒ । मा॒यया॑ । ए॒तौ । शिशू॒ इति॑ । क्रीळ॑न्तौ । परि॑ । या॒तः॒ । अ॒ध्व॒रम् । विश्वा॑नि । अ॒न्यः । भुव॑ना । अ॒भि॒ऽचष्टे॑ । ऋ॒तून् । अ॒न्यः । वि॒ऽदध॑त् । जा॒य॒ते॒ । पुन॒रिति॑ ॥
कश्चित्पूर्वं गच्छति सूर्यः । अन्यस्तमनुचरति चन्द्रमाः। एवं पूर्वापरं पौर्वापर्येण मायया स्वप्रज्ञानेन एतौ आदित्यचन्द्रौ चरतः गच्छतो दिवि । तौ शिशू । शिशुवद्भ्रमणाज्जायमानत्वाद्वा शिशू इत्युच्येते । शिशू सन्तौ क्रीळन्तौ अन्तरिक्षे विहरन्तौ अध्वरं परि यातः यज्ञं प्रतिगच्छतः । तयोः अन्यः आदित्यः विश्वानि भुवना भुवनानि अभिचष्टे अभिपश्यति । ऋतून् वसन्तादीन् अन्यः चन्द्रमाः विदधत् कुर्वन् मासानर्धमासांश्च कुर्वन् पुनः जायते । यद्यप्युभयोरपि पुनर्जनिरस्ति तथापि सूर्यस्य सर्वदा प्रवृद्धेरुदयो नाभिप्रेतः । चन्द्रस्य तु हासवृद्धि सद्भावात्पुनःपुनर्जायत इत्युक्तिर्युक्ता।' चन्द्रमा वै जायते पुनः' (तै. ब्रा. ३. ९. ५. ४) इत्यादिश्रुतेः ॥
“These two (the sun and moon) wandering in thought one after the other, youthful, sportive, approachthe sacrifice; one (of them) looks over all worlds, the other regulating the seasons is born repeatedly.”
By their own power these Twain in close succession move;
They go as playing children round the sacrifice.
One of the Pair beholdeth all existing things; the other ordereth seasons and is born again.
These two speed on with mystic power alternately; Like playful children they go round the sacrifice. One of the two surveys the whole created world; The other, seasons meting out, is born again.
First in front, then behind, these two roam by their magic power. As two playful children, they travel around their ceremonial course.
The one [=Sun] watches over all creatures; the other [=Moon] is born again (and again) as he portions out the seasons.
Nacheinander umwandern mit ihrer Zaubermacht diese beiden munteren Kinder [Sonne und Mond] das Opfer; der eine beschaut alle Wesen, der andere, die Zeiten vertheilend, wird wieder und wieder geboren.
Bald voraus, bald hinterdrein wandeln abwechselnd diese beiden durch ein Kunststück; zwei spielende Jungen umwandeln sie das Opfer. Der eine beschaut alle Geschöpfe, der andere wird wieder geboren, indem er die Zeiten ordnet.
Эти двое движутся взад-вперед благодаря чудесной силе.
Как двое играющих детей, обходят они место жертвоприношения.
Один озирает все существа,
Другой рождается снова, распределяя времена.
नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मा॒नोऽह्नां॑ के॒तुरु॒षसा॑मे॒त्यग्र॑म् । भा॒गं दे॒वेभ्यो॒ वि द॑धात्या॒यन्प्र च॒न्द्रमा॑स्तिरते दी॒र्घमायु॑: ॥
नवः॑ऽनवः । भ॒व॒ति॒ । जाय॑मानः । अह्ना॑म् । के॒तुः । उ॒षसा॑म् । ए॒ति॒ । अग्र॑म् । भा॒गम् । दे॒वेभ्यः॑ । वि । द॒धा॒ति॒ । आ॒ऽयन् । प्र । च॒न्द्रमाः॑ । ति॒र॒ते॒ । दी॒र्घम् । आयुः॑ ॥
अयं चन्द्रमाः जायमानः प्रतिदिनं जायमान एकैककलाधिक्येनोत्पद्यमानः सन् नवोनवो भवति प्रतिदिनं नूतन एव भवति । एतत्पूर्वपक्षाद्यभिप्रायम् । तथा अह्नां दिवसानां केतुः प्रज्ञापकः प्रतिपदादीनां तिथीनां चन्द्रकलाहासवृद्ध्यधीनत्वात् । तादृशश्चन्द्रमाः उषसां प्रभातीनाम् अग्रम् एति। एतत्कृष्णपक्षान्ताभिप्रायम् । केचनैतं पादमादित्यदैवत्यमाहुः । तस्मिन् पक्षेऽह्नां केतुत्वमुषसामग्रगतिश्च प्रसिद्धे । देवेभ्यः भागं हविर्भागं वि दधाति करोति उभयपक्षान्ते । किं कुर्वन् । आयन प्रतिदिनं हासवृद्ध्या पक्षान्तमभिगच्छन्। एतदर्धमासाभिप्रायम्। चन्द्रमाः उक्तलक्षणो देवः दीर्घमायुः तिरते वर्धयति ॥
“New every day (the moon) is born; the manifester of days he goes on front of the Dawns; hedistributes their portion to the gods as he goes; the moon protracts a long existence.”
He, born afresh, is new and new for ever ensign of days he goes before the Mornings
Coming, he orders f6r the Gods their portion. The Moon prolongs the days of our existence.
Ever anew, being born again, he rises; He goes before the dawns as daylight's token. He, coming, to the gods their share apportions: The moon draws out the span of man's existence.
He becomes ever new as he is born; as beacon of the days he goes at the forefront of the dawns.
He portions out their share to the gods as he comes here. The Moon extends his lifetime long.
Immer wieder neu wird er geboren, als der Tage Banner geht er den Morgenröthen voran; indem er ankommt vertheilt er den Göttern ihren Antheil; lange lässt der Mond das Leben fortdauern.
Immer wieder wird er neu geboren, als das Wahrzeichen der Tage geht er der Usas voran. Durch sein Kommen bestimmt er den Göttern ihren Anteil: der Mond zieht sein Leben in die Länge.
Рождаясь, он возникает каждый раз новым,
Как символ дней он идет впереди утренних зорь.
Приходя, он устанавливает долю богам.
Далеко простирает месяц (свою) жизнь.
सु॒किं॒शु॒कं श॑ल्म॒लिं वि॒श्वरू॑पं॒ हिर॑ण्यवर्णं सु॒वृतं॑ सुच॒क्रम् । आ रो॑ह सूर्ये अ॒मृत॑स्य लो॒कं स्यो॒नं पत्ये॑ वह॒तुं कृ॑णुष्व ॥
सु॒ऽकिं॒शु॒कम् । श॒ल्म॒लिम् । वि॒श्वऽरू॑पम् । हिर॑ण्यऽवर्णम् । सु॒ऽवृत॑म् । सु॒ऽच॒क्रम् । आ । रो॒ह॒ । सू॒र्ये॒ । अ॒मृत॑स्य । लो॒कम् । स्यो॒नम् । पत्ये॑ । व॒ह॒तुम् । कृ॑णुष्व ॥
सुकिंशुकं शोभनकिंशुकवृक्षनिर्मितं तथा शल्मलिं शल्मलिवृक्षनिर्मितं विश्वरूपं नानारूपं हिरण्यवर्णं हितरमणीयवर्णं हिरण्यालंकारयुक्तं वा सुवृतं सुष्ठुवर्तनं सुचक्रं शोभनचक्रोपेतं रथं हे सूर्ये आ रोह । अमृतस्य लोकं स्थानं स्योनं सुखकरं पत्ये सोमाय वहतुं वहनमात्मनः प्रापणं कृणुष्व कुरुष्व । अत्र निरुक्तं (१२. ८) द्रष्टव्यम् ॥ ॥ २३ ॥
“Ascend, Sūrya, the chariot made of good kiṃśuka wood and of śalmali, multiform, decorated withgold, well-covered, well-wheeled, prepare the happy world of the immortals, your marriage procession to yourhusband.”
Mount this, all-shaped, gold-hued, with strong wheels, fashioned of Kimsuka and Salmali, light-rolling,
Bound for the world of life immortal, Surya: make for thy lord a happy bridal journey.
Lovely with kimśuka flowers, (made of) śalmali wood, having all forms, of golden color, well-turning, well-wheeled—
mount, o Sūryā, the world of immortality. Make your wedding
procession a comfortable place for your husband.
Besteige, o Suriā, den Wagen, der mit schönen Kimçuka-Blüten geschmückt und aus Çalmali-Holz gebaut ist, den allgestaltigen, goldfarbenen, schönrollenden, schönrädrigen, hin zur Welt der Unsterblichkeit [fahrend], verschaffe dem Gatten eine glückliche Hochzeit.
Den mit schönen Kimsukablüten geschmückten Wagen aus Salmaliholz, den allfarbigen, wie Gold aussehenden, leichtrollenden mit guten Rädern besteige, o Surya, die Welt der Unsterblichkeit! Bereite dem Gatten eine behagliche Hochzeitsfahrt!
На украшенную киншукой, (сделанную из) шалмали, с разными формами,
Цвета золота, легкоходную (колесницу) с прекрасными колесами
Взойди, о Сурья – в мир бессмертия!
Сделай свадебную поездку привлекательной для супруга!
उदी॒र्ष्वात॒: पति॑वती॒ ह्ये॒३॒॑षा वि॒श्वाव॑सुं॒ नम॑सा गी॒र्भिरी॑ळे । अ॒न्यामि॑च्छ पितृ॒षदं॒ व्य॑क्तां॒ स ते॑ भा॒गो ज॒नुषा॒ तस्य॑ विद्धि ॥
उत् । ई॒र्ष्व॒ । अतः॑ । पति॑ऽवती । हि । ए॒षा । वि॒श्वऽव॑सुम् । नम॑सा । गीः॒ऽभिः । ई॒ळे॒ । अ॒न्याम् । इ॒च्छ॒ । पि॒तृ॒ऽसद॑म् । विऽअ॑क्ताम् । सः । ते॒ । भा॒गः । ज॒नुषा॑ । तस्य॑ । वि॒द्धि॒ ॥
आभिर्नृणां विवाहः स्तूयते । हे विश्वावसो अतः स्थानात् कन्यासमीपात् उदीर्ष्व उत्तिष्ठ । यतः एषा कन्या पतिवती हि संजाता अत उदीर्ष्वेति वा अतःशब्दो योज्यः । विश्वावसुम् एतन्नामानं गन्धर्वं नमसा नमस्कारेण गीर्भिः स्तुतिभिश्च ईळे स्तौमि । तर्ह्येनां विहाय कां स्वीकरोमीति यदि ब्रूषे तर्हि अन्यां पितृषदं पितृकुले स्थितां व्यक्ताम् अनूढेति परिस्फुटां विगताञ्जनां वा । स्तनोद्ग-- मादिराहित्येनाप्रौढामित्यर्थः । सः तादृशः पदार्थः ते तव भागः कल्पितः । तस्य तं भागं विद्धि जानीहि जनुषा जन्मना । लभस्वेत्यर्थः ॥
“Rise up from hence, for this (damsel) has a husband; I worship Viśvāvasu with reverence and withhymns; seek for another maiden still dwelling in her father's house, decorated with ornaments; that is yourportion, know this (to your portion, take it) from your birth.”
Rise up from hence: this maiden hath a husband. I laud Visvavasu with hymns and homage.
Seek in her father's home another fair one, and find the portion from of old assigned thee.
“Rise up from here, for this woman has a husband.” I call on Viśvāvasu with reverence, with hymns.
“Seek some other girl sitting in (the house of) her father, adorned (for marriage) [/smeared (with menstrual blood)]. That is your share by
nature. Know this.”
Erhebe dich von hier; denn diese ist vermählt; ich ehre dich, Viçvāvasu, ehrfurchtsvoll mit Liedern; suche dir eine andere schöne, die noch bei dem Vater weilt; denn das ist von Hause aus dein Loos, das wisse.
Hebe dich von dannen, denn diese hat jetzt einen Gatten! Unter Verbeugung rufe ich dem Visvavasu mit Lobesworten zu: Suche dir eine andere, die noch bei dem Vater wohnt, eine Mannbare, die ist dein Anteil von Natur; sei dessen Eingedenk!
Поднимайся отсюда! Ведь она – мужняя жена!
С поклонением я взываю к Вишвавасу, с хвалебными песнями:
Ищи другую, живущую у отца, отмеченную!
Она твоя доля от природы. Ее (и) знай!
उदी॒र्ष्वातो॑ विश्वावसो॒ नम॑सेळा महे त्वा । अ॒न्यामि॑च्छ प्रफ॒र्व्यं१॒॑ सं जा॒यां पत्या॑ सृज ॥
उत् । ई॒र्ष्व॒ । अतः॑ । वि॒श्व॒व॒सो॒ इति॑ विश्वऽवसो । नम॑सा । ई॒ळा॒म॒हे॒ । त्वा । अ॒न्याम् । इ॒च्छ॒ । प्र॒ऽफ॒र्व्य॑म् । सम् । जा॒याम् । पत्या॑ । सृ॒ज॒ ॥
अतः अस्माच्छयनात् हे विश्वावसो कन्यास्वामिन् गन्धर्व उदीर्ष्व उद्गच्छ। ‘ईर गतौ ' । आदादिकः । अनुदात्तेत् । तस्य लोटि रूपम् । विश्वावसुर्नाम गन्धर्वः कन्यानामधिपतिर्यतः । लभामि तेन कन्याम्' इति हि मन्त्रः । तादृश देव त्वां नमसा नमस्कारेण ईळामहे स्तुमः । स त्वम् अन्यां प्रफर्व्यं बृहन्नितम्बां कन्याम् इच्छ। जायां मां पत्या सह पुनः सं सृज ॥
“Rise up from here, Viśvāvasu, we worship you with reverence; seek another maiden, one with largehips; leave the bride with her husband.”
Rise up from hence, Visvavasu: with reverence we worship thee.
Seek thou another willing maid, and with her husband leave the bride.
“Rise up from here, Viśvāvasu.” With reverence we invoke you.
“Seek some other burgeoning maiden. Send the wife to join with her husband.”
Erhebe dich von hier, o Viçvāvasu, wir verehren dich in Demuth; eine andere üppige suche, die Gattin überlasse dem Gatten.
Hebe dich von dannen, Visvavasu! Wir rufen dir unter Verneigung zu: Suche dir eine andere dralle Dirne! Die Ehefrau laß mit ihrem Gatten zusammen!
Поднимайся отсюда, о Вишвавасу!
С поклонением мы взываем к тебе.
Ищи другую – готовую (для этого).
Соедини жену с мужем!
अ॒नृ॒क्ष॒रा ऋ॒जव॑: सन्तु॒ पन्था॒ येभि॒: सखा॑यो॒ यन्ति॑ नो वरे॒यम् । सम॑र्य॒मा सं भगो॑ नो निनीया॒त्सं जा॑स्प॒त्यं सु॒यम॑मस्तु देवाः ॥
अ॒नृ॒क्ष॒राः । ऋ॒जवः॑ । स॒न्तु॒ । पन्थाः॑ । येभिः॑ । सखा॑यः । यन्ति॑ । नः॒ । व॒रे॒ऽयम् । सम् । अ॒र्य॒मा । सम् । भगः॑ । नः॒ । नि॒नी॒या॒त् । सम् । जाः॒ऽप॒त्यम् । सु॒ऽयम॑म् । अ॒स्तु॒ । दे॒वाः॒ ॥
हे देवाः पन्थाः पन्थानो मार्गाः अनृक्षराः । ऋक्षरः कण्टक उच्यते । कण्टकरहिताः ऋजवः अकुटिलाश्च सन्तु येभिः यैः पथिभिः नः अस्माकं सखायः वरप्रेषिताः वरेयं वरैर्याचितव्यं पितरं प्रति यन्ति गच्छन्ति ते पन्था इति । किंच अर्यमा देवः नः अस्मान् सं निनीयात् सम्यक् प्रापयेत् । तथा भगः देवः सं निनीयात् । हे देवाः आसंगतमस्तु पतिकुलमिति शेषः । तथेदं जास्पत्यं जायापत्योर्युगलं सुयममस्तु सुमिथुनमस्तु ॥
“Smooth and straight be the paths by which our friends repair to the bride's father; may Aryaman, mayBhaga conduct us, and may the union of the wife and husband be easily accomplished, O gods.”
Straight in direction be the path:s, and thornless, whereon our fellows travel to the wooing.
Let Aryaman and Bhaga lead us: perfect, O Gods, the union of the wife and husband.
Let the paths be straight and harmless to men, by which the comrades go to the wooing.
Aryaman and Bhaga should lead us all together. Let the united
household be easy to hold fast, o gods.
Dornenlos und gerade seien die Pfade, auf denen unsere Freunde zur Vermählung gehen; Arjaman und Bhaga möge uns insgesammt leiten, leicht zu verwalten sei der Hausstand.
Dornenlos, richtig sollen die Wege sein, auf denen unsere Freunde auf die Werbung ausziehen. Aryaman und Bhaga sollen uns zusammenführen. Gemeinsam soll uns ein leicht zu führendes Hausregiment sein, o Götter!
Да будут прямыми (и) без шипов пути,
По которым друзья едут на нашу помолвку!
Пусть Арьяман, пусть Бхага сведут нас вместе!
Пусть будет легко править совместно домом и домочадцами, о боги!
प्र त्वा॑ मुञ्चामि॒ वरु॑णस्य॒ पाशा॒द्येन॒ त्वाब॑ध्नात्सवि॒ता सु॒शेव॑: । ऋ॒तस्य॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒केऽरि॑ष्टां त्वा स॒ह पत्या॑ दधामि ॥
प्र । त्वा॒ । मु॒ञ्चा॒मि॒ । वरु॑णस्य । पाशा॑त् । येन॑ । त्वा॒ । अब॑ध्नात् । स॒वि॒ता । सु॒ऽशेवः॑ । ऋ॒तस्य॑ । योनौ॑ । सु॒ऽकृ॒तस्य॑ । लो॒के । अरि॑ष्टाम् । त्वा॒ । स॒ह । पत्या॑ । द॒धा॒मि॒ ॥
जातं प्राणिनं सवित्रा प्रेरितो वरुण आत्मपाशैर्बध्नाति । तस्मात् वरुणस्य पाशात् हे वधु त्वा त्वां प्र मुञ्चामि येन पाशेन त्वा त्वां सविता वरुणस्य प्रेरकः सुशेवः सुसुखः अबध्नात् बन्धनं कृतवान् । यज्ञविनियोगपक्षे पत्नीं योक्त्रेण बध्नाति । बन्धनस्य वरुणोऽभिमानी। अतो वरुणपाशयोक्त्रात्प्र मुञ्चामि येन योक्त्रेण सविता कर्मणामनुज्ञाता देव ऋत्विक्पाशेनाबध्नात् । तं मोचयित्वा च ऋतस्य यज्ञस्य योनौ स्थाने यागभूमौ सुकृतस्य लोके कर्मक्षेत्रे भूलोके च अरिष्टाम् अहिंसितां त्वां पुत्राद्यर्थं पत्या सह दधामि स्थापयामि ॥
“I set you free from the noose of Varuṇa, wherewith the adorable Savitā had bound you; in the plural ceof sacrifice in the world of good deeds I unite you, unharmed, with your husband.”
Now from the noose of Varuna I free thee, wherewith Most Blessed Savitar hath bound thee.
In Law's seat, to the world of virtuous action, I give thee up uninjured with thy consort.
I release you from the fetter of Varuṇa, with which well-disposed Savitar bound you.
In the womb of truth, in the world of the well-performed (sacrifice?) I place you unharmed along with your husband.
Ich löse dich [o Braut] von dem Stricke des Varuna, mit dem dich der sehr theure Savitar gebunden hat, in den Schooss des Heiligthums an den Ort des schön vollbrachten Werkes übergebe ich dich als unversehrte deinem Gatten.
Ich löse dich von des Varuna Fessel, mit der dich der freundliche Savitri gebunden hat. In die Wiege des Gesetzes, in die Welt der Guttat versetze ich dich unverletzt mit deinem Gatten.
Я освобождаю тебя от пут Варуны,
Которыми связал тебя Савитар благосклонный
В лоне закона, в мире бдагого деяния
Я утверждаю тебя, невредимую, с супругом.
प्रेतो मु॒ञ्चामि॒ नामुत॑: सुब॒द्धाम॒मुत॑स्करम् । यथे॒यमि॑न्द्र मीढ्वः सुपु॒त्रा सु॒भगास॑ति ॥
प्र । इ॒तः । मु॒ञ्चामि॑ । न । अ॒मुतः॑ । सु॒ऽब॒द्धाम् । अ॒मुतः॑ । क॒र॒म् । यथा॑ । इ॒यम् । इ॒न्द्र॒ । मी॒ढ्वः॒ । सु॒ऽपु॒त्रा । सु॒ऽभगा॑ । अस॑ति ॥
इतः पितृकुलात् प्र मुञ्चामि त्वां नामुतः भर्तृगृहात्प्रमुञ्चामि । अमुतः भर्तृगृहे सुबद्धां करम् । यथेयं कन्या हे इन्द्र मीढ़्वः सेक्तः सुपुत्रा सुभगा सुष्ठुभाग्या वा असति भवति तथा कुरु ॥ ॥ २४ ॥
“I set you free from there, not from here; I plural ce you here firmly bound; grant, Indra, showerer, that this(damsel) may have excellent children, and be very fortunate.”
Hence, and not thence, I send these free. I make thee softly fettered there.
That, Bounteous Indra, she may live blest in her fortune and her sons.
I release (her) from here, not from yonder. I have made her well bound yonder,
so that, o Indra the rewarder, this woman here will have good sons,
good fortune.
Von hier mache ich dich frei, nicht von dort; schön verbunden mache ich dich dort, damit diese, o gnädiger Indra, reich an Söhnen sei und reich an Glück.
Ich löse die von hier, nicht von dort; dort mache ich sie festgebunden, auf daß diese, o belohnender Indra, schöne Söhne habe und beliebt sei.
Отсюда освобождаю я, не оттуда!
Там я сделаю ее прочно привязанной,
Чтобы она, о милостивый Индра,
Имела прекрасных сыновей (и) была счастливой!
पू॒षा त्वे॒तो न॑यतु हस्त॒गृह्या॒श्विना॑ त्वा॒ प्र व॑हतां॒ रथे॑न । गृ॒हान्ग॑च्छ गृ॒हप॑त्नी॒ यथासो॑ व॒शिनी॒ त्वं वि॒दथ॒मा व॑दासि ॥
पू॒षा । त्वा॒ । इ॒तः । न॒य॒तु॒ । ह॒स्त॒ऽगृह्य॑ । अ॒श्विना॑ । त्वा॒ । प्र । व॒ह॒ता॒म् । रथे॑न । गृ॒हान् । ग॒च्छ॒ । गृ॒हऽप॑त्नी । यथा॑ । असः॑ । व॒शिनी॑ । त्वम् । वि॒दथ॑म् । आ । व॒दा॒सि॒ ॥
हस्तगृह्य ग्राह्यहस्तः पूषा त्वा त्वाम् इतः नयतु प्रापयतु । अश्विना अश्विनौ त्वा त्वां रथेन प्र वहतां प्रगमयताम् । गृहान् भर्तृसंबन्धिनः गच्छ त्वं गृहपत्नी यथासः भवसि स्वगृहस्वामिनी भवसि । वशिनी सर्वेषां गृहगतानां वंशं प्रापयित्री पत्युर्वशे वर्तमाना वा विदथं पतिगृहम् आ वदासि आवदसि । गृहस्थितं भृत्यादिजनमावद ॥
“May Pūṣan lead you hence, taking you by the hand; may the Aśvins convey you away in their car,go to the dwelling (of your husband) as you are the mistress of the house; you, submissive (to your husband),give orders to his household.”
Let Pusan take thy hand and hence conduct thee; may the two Asvins on their car transport thee.
Go to the house to be the household's mistress and speak as lady ito thy gathered people.
Let Pūṣan lead thee home, thy hand well grasping, And let the Aśvins on their chariot drive thee. Go to thy home that thou may'st be its mistress, And with authority address the synod.
Let Pūṣan lead you from here, having taken you by the hand. Let the Aśvins convey you forth in their chariot.
Go to the house, so that you will be mistress of the house. Exerting
your will you will announce the ceremonial distribution.
Puschan führe dich von hier, dich an der Hand ergreifend; die beiden Açvinen mögen dich auf ihrem Wagen fahren; zieh nach dem Hause, damit du Hausfrau werdest, und du als Gebieterin zu der Hausgemeinde redest.
Pusan soll dich von hinnen führen, deine Hand fassend; die Asvin sollen dich auf ihrem Wagen weiterfahren. Gelang ins Haus, auf daß du die Hausfrau werdest. Du mögest als Gebieterin weise Rede führen.
Да уведет тебя Пушан отсюда, взявши за руку!
Да отвезут тебя Ашвины на колеснице!
Отправляйся в дом, чтобы стать хозяйкой дома!
Да будешь ты провозглашать жертвенную раздачу как повелительница!
इ॒ह प्रि॒यं प्र॒जया॑ ते॒ समृ॑ध्यताम॒स्मिन्गृ॒हे गार्ह॑पत्याय जागृहि । ए॒ना पत्या॑ त॒न्वं१॒॑ सं सृ॑ज॒स्वाधा॒ जिव्री॑ वि॒दथ॒मा व॑दाथः ॥
इ॒ह । प्रि॒यम् । प्र॒ऽजया॑ । ते॒ । सम् । ऋ॒ध्य॒ता॒म् । अ॒स्मिन् । गृ॒हे । गार्ह॑ऽपत्याय । जा॒गृ॒हि॒ । ए॒ना । पत्या॑ । त॒न्व॑म् । सम् । सृ॒ज॒स्व॒ । अध॑ । जिव्री॒ इति॑ । वि॒दथ॑म् । आ । व॒दा॒थः॒ ॥
हे वधु ते तव इह अस्मिन् पतिकुले प्रियं प्रजया सह समृध्यताम् । अस्मिन्गृहे गार्हपत्याय गृहपतित्वाय जागृहि बुध्यस्व। एना अनेन पत्या सह तन्वं स्वीयं शरीरं सं सृजस्व । संसृष्टा भव । अध अथ जिव्री जीर्णौ जायापती युवां विदथं गृहम् आ वदाथः आभिमुख्येन वदतम् ॥
“In this your (husband's family) may affection increase with offspring, be watchful over the domestic firein this house; unite your person n with this your husband; and both growing old together govern your household.”
Happy be thou and prosper witlh thy children here: be vigilant to rule thy household in this home.
Closely unite thy body with this; man, thy lord. So shall ye, full of years, address your company.
May fortune here with offspring be thy portion, In this abode be of thine household watchful. And with thine husband here be thou united; And till old age do ye address the synod.
Here let your heart’s desire be realized through children; here in this house be vigilant for the ruling of your household.
With this husband merge your body. Then (even) as an elderly couple you two will announce the ceremonial distribution.1524 X.85
Hier möge dir liebes zu Theil werden durch Kinderschar; sei in diesem Hause für den Hausstand wachsam; mit diesem Gatten vermische deinen Leib, und noch als Greise mögt ihr eurer Hausgemeinde gebieten.
Hier soll dir Liebes durch Kinder zuteil werden; über diesem Haus wache für das Hausregiment! Mit diesem Gatten vereine deinen Leib und noch im Greisenalter sollt ihr beide weise Rede führen!
Да выпадет тебе здесь на долю радость через потомство!
Да позаботишься ты в этом доме о домашнем хозяйстве!
Соединись телом с этим супругом!
Пусть и в старости вы двое будете провозглашать жертвенную раздачу!
नी॒ल॒लो॒हि॒तं भ॑वति कृ॒त्यास॒क्तिर्व्य॑ज्यते । एध॑न्ते अस्या ज्ञा॒तय॒: पति॑र्ब॒न्धेषु॑ बध्यते ॥
नी॒ल॒ऽलो॒हि॒तम् । भ॒व॒ति॒ । कृ॒त्या । आ॒स॒क्तिः । वि । अ॒ज्य॒ते॒ । एध॑न्ते । अ॒स्याः॒ । ज्ञा॒तयः॑ । पतिः॑ । ब॒न्धेषु॑ । ब॒ध्य॒ते॒ ॥
कृत्या अभिचाराभिमानिनी देवता नीललोहितं भवति । नीलं च लोहितं च तस्या रूपं भवतीत्यर्थः । सा कृत्या आसक्तिः आसक्तास्यां संबद्धा व्यज्यते । त्यज्यत इत्यर्थः । तस्यां कृत्यायामपगतायाम् अस्याः वध्वाः ज्ञातयः एधन्ते वर्धन्ते । पतिः च बन्धेषु सांसारिकेषु बध्यते ॥
“Blue and red is (her form); devoted (to her) is left behind; her kinsmen prosper, the husband is boundin bonds.”
Her hue is blue and red: the fienod who clingeth close is driven off.
Well thrive the kinsmen of this bride the husband is bourid fast in bonds.
It [=bride’s garment] becomes dark red. [She=bride] becomes witchcraft, a noose. She is smeared (with blood).
Her relatives are elated; her husband is bound in bonds.
Dunkelroth ist die Farbe, die sich anhängende Hexe wird fortgetrieben; es gedeihen die Verwandten dieser [Braut], der Gatte wird mit festen Banden gebunden.
Dunkelblau und rot ist es, der Zauber, die Ansteckung malt sich darin. Es gedeihen ihre Verwandten, der Gatte wird in Fesseln gelegt.
Иссиня-черной и красной бывает она.
Колдовская сила, загрязнения проявляются (в ней).
Преуспевает ее родня,
Муж попадает в оковы.
परा॑ देहि शामु॒ल्यं॑ ब्र॒ह्मभ्यो॒ वि भ॑जा॒ वसु॑ । कृ॒त्यैषा प॒द्वती॑ भू॒त्व्या जा॒या वि॑शते॒ पति॑म् ॥
परा॑ । दे॒हि॒ । शा॒मु॒ल्य॑म् । ब्र॒ह्मऽभ्यः॑ । वि । भ॒ज॒ । वसु॑ । कृ॒त्या । ए॒षा । प॒त्ऽवती॑ । भू॒त्वी । आ । जा॒या । वि॒श॒ते॒ । पति॑म् ॥
शामुल्यम् । शामलमित्यर्थः । शमलं शरीरं मलम् । शरीरावच्छन्नस्य मलस्य धारकं वस्त्रं परा देहि परात्यज । धृतप्रायश्चित्तार्थं ब्रह्मभ्यः ब्राह्मणेभ्यः वसु धनं वि भज प्रयच्छेत्यर्थः । किमर्थं वधूवासः परित्याग इति चेत् उच्यते । एषा कृत्या पद्वती पदवती सती जाया भूत्वी भूत्वा पतिं विशते । कृत्यारूपवासःप्रवेशात् कृत्या जाया भूत्वा विशत इत्युपचर्यते । अतस्तत्परित्यागे कृत्यैव त्यक्ता भवतीत्यर्थः । यदि वधूवासः स्वयं निधत्ते तदैवं भवतीति वधूवासःसंस्पर्शनं निन्दायुक्तम् ॥
“Put away the garment soiled by the body; give wealth to the Brāhmaṇas; this Kṛtyā having becomeendowed with feet, enters the husband's heart as his wife.”
Give thou the woollen robe away: deal treasure to the Brahman priests.
This female fiend hath got her feet, and as a wife attends her lord.
Hand over the stained garment; to the brahmins parcel out the goods. She herself has become walking witchcraft: the wife enters her
husband.
Gib hinweg das wollene Hemde; den Priestern theile Geschenk aus; diese Hexe hat sich davon gemacht und ist als Weib zu ihrem Mann gegangen (?).
Gib das befleckte Gewand weg, an die Brahmanen verteile Gut! Dieser Zauber, der Füße bekommen hat, macht sich als Gattin an den Gatten heran.
Отдай (брачная) одежду!
Одели добром брахманов!
Эта колдовская сила, вставши на ноги,
Как жена проникает в мужа.
अ॒श्री॒रा त॒नूर्भ॑वति॒ रुश॑ती पा॒पया॑मु॒या । पति॒र्यद्व॒ध्वो॒३॒॑ वास॑सा॒ स्वमङ्ग॑मभि॒धित्स॑ते ॥
अ॒श्री॒रा । त॒नूः । भ॒व॒ति॒ । रुश॑ती । पा॒पया॑ । अ॒मु॒या । पतिः॑ । यत् । व॒ध्वः॑ । वास॑सा । स्वम् । अङ्ग॑म् । अ॒भि॒ऽधित्स॑ते ॥
अत्रापि वधूवासःसंस्पर्शनिन्दोच्यते । तनूः वरस्य संबन्धिनी अश्रीराः अश्रीका भवति । कथं स्याच्चेदिति उच्यते । रुशती । रुशदिति वर्णनाम । दीप्तया अमुया अनया पापया पापरूपया कृत्यया युक्ता चेत्तनूः । तदेवाह । पतिर्यत् यदि वध्वो वाससा स्वमङ्गमभिधित्सते परिधातुमिच्छति ॥ ॥ २५ ॥
“The (bridegroom's) body is lacking in beauty; shining with this wicked (Kṛtyā), when he wishes to clothe his own limbs with his wife's garments.”
Unlovely is his body when it glistens with this wicked fiend,
What time the husband wraps about his limbs the garment of his wife.
His body loses its splendor—glistening in that evil way—
when the husband is about to put on his own member the “garment” of the bride.
Hässlich wird der glänzende Leib [des Gatten], wenn auf jene verkehrte Weise der Gatte mit dem Kleide der Gattin seinen Körper umhüllen will.
Unschön wird der Leib, der blendendweiße, gar so häßlich, wenn der Gatte mit dem Kleide der jungen Frau seinen eigenen Körper bedecken will.
Некрасивым становится тело,
Отвратительно светлым,
Когда муж одеждой новобрачной
Хочет прикрыть свой уд.
ये व॒ध्व॑श्च॒न्द्रं व॑ह॒तुं यक्ष्मा॒ यन्ति॒ जना॒दनु॑ । पुन॒स्तान्य॒ज्ञिया॑ दे॒वा नय॑न्तु॒ यत॒ आग॑ताः ॥
ये । व॒ध्वः॑ । च॒न्द्रम् । व॒ह॒तुम् । यक्ष्माः॑ । यन्ति॑ । जना॑त् । अनु॑ । पुन॒रिति॑ । तान् । य॒ज्ञियाः॑ । दे॒वाः । नय॑न्तु । यतः॑ । आऽग॑ताः ॥
वध्वश्चन्द्रं हिरण्यरूपं वहतुं ये यक्ष्माः व्याधयः अनु यन्ति प्राप्नुवन्ति जनात् अस्मद्विरोधिनः सकाशात् । यद्वा । जनाद्यमाख्यात् । तान पुनः नयन्तु प्रापयन्तु यज्ञियाः यज्ञार्हाः देवाः इन्द्रादयः । यत आगताः यस्मात्ते यक्ष्मा आगतास्तत्र तान्नयन्तु ॥
“May the adorable gods drive back again to the plural ce whence they came the diseases which followfrom (other) people the wife's golden bridal procession.”
Consumptions, from her people, which follow the bride's resplendent train,-
These let the Holy Gods again bear to the place from which they came.
The ailments, coming from her kin, That her bright wedding throng pursue, These may the holy gods drive back, Towards the place from which they came.
The diseases from the people that follow after the glittering wedding procession of the bride,
those let the gods worthy of the sacrifice lead back again whence they came.
Die Krankheiten, welche von ihrem Stamme her dem glänzenden Zuge der Braut nachfolgen, die mögen die ehrwürdigen Götter wieder dahin zurückführen, von wo sie gekommen sind.
Die Krankheiten, welche dem glänzenden Brautzug der jungen Frau aus der Fremde folgen, die sollen die opferwürdigen Götter wieder dorthin führen, von wannen sie gekommen sind.
Те болезни, которые (,исходя) от людей,
Следуют за сверкающей свадебной процессией невесты,
Пусть боги, достойные жертв, снова
Уведут их (туда), откуда они пришли!
मा वि॑दन्परिप॒न्थिनो॒ य आ॒सीद॑न्ति॒ दम्प॑ती । सु॒गेभि॑र्दु॒र्गमती॑ता॒मप॑ द्रा॒न्त्वरा॑तयः ॥
मा । वि॒द॒न् । प॒रि॒ऽप॒न्थिनः॑ । ये । आ॒सीत् । अ॒न्ति॒ । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । सु॒ऽगेभिः॑ । दुः॒ऽगम् । अति॑ । इ॒ता॒म् । अप॑ । द्रा॒न्तु॒ । अरा॑तयः ॥
परिपन्थिनः पर्यवस्थातारः शत्रवः मा विदन् मा प्रापयन् ये परिपन्थिनः दंपती आसीदन्ति अभिगच्छन्ति । सुगेभिः सुगैर्मार्गैः दुर्गं दुःखेन गन्तुं शक्यं दुर्गमं देशम् अतीतां अतिगच्छताम्। अरातयः अदातारः शत्रवः अप द्रान्तु अपगच्छन्तु ॥
“Let not the robbers who approach the husband and wife reach them; may they by easy roads pass thedifficulty; may enemies keep aloof.”
Let not the highway thieves who lie in ambush find the wedded pair.
By pleasant ways let them escape the danger, and let foes depart.
May those who lie in wait around Their path, not find the bridal pair; May these by easy roads escape The peril; may their foes disperse.
Let highwaymen who lie in wait not find the married couple. Let them cross over the hard place by easy roads. Let hostilities
run away.
Nicht mögen Wegelagerer, welche im Hinterhalte liegen, das Ehepaar erreichen, auf wohlgebahnten Pfaden mögen sie alles Ungemach durchschreiten, hinweg eilen mögen alle, die Unheil bringen.
Nicht sollen Wegelagerer, die auflauern, die Ehegatten antreffen. Auf guten Wegen sollen sie dem gefahrvollen Weg entgehen. Die Unholdinnen sollen davonlaufen.
Да не нападут разбойники,
Которые сидят в засаде, на супружескую чету!
Пусть эти двое счастливыми путями обьедут опасный путь!
Пусть сгинет прочь (вся) нечисть!
सु॒म॒ङ्ग॒लीरि॒यं व॒धूरि॒मां स॒मेत॒ पश्य॑त । सौभा॑ग्यमस्यै द॒त्त्वायाथास्तं॒ वि परे॑तन ॥
सु॒ऽम॒ङ्ग॒लीः । इ॒यम् । व॒धूः । इ॒माम् । स॒म्ऽएत॑ । पश्य॑त । सौभा॑ग्यम् । अ॒स्यै॒ । द॒त्त्वाय॑ । अथ॑ । अस्त॑म् । वि । परा॑ । इ॒त॒न॒ ॥
इयं वधूः सुमङ्गलीः शोभनमङ्गला । अतः इमां सर्वं आशीःकर्तारः समेत संगच्छत । तां पश्यत च । तां संगताश्च दृष्ट्वा अस्यै ऊढायै सौभाग्यं दत्वाय दत्त्वा अथ अस्तम् । गृहनामैतत् । स्वस्वसंबन्धिनं वि परेतन विविधं परागच्छत ॥
“Fortunate is this bride, approach, behold her; having given her your congratulations, depart to yourseveral homes.”
Signs of good fortune mark the bride come all of you and look at her.
Wish her prosperity, and then return unto your homes again.
Of good omen is this bride here: together approach her, behold her. Having given good luck to her, then scatter away home.
Schöngeschmückt ist diese Braut; kommt alle, beschauet sie; nachdem ihr derselben Glück zuertheilt habt, geht nun wieder nach Hause.
Von guter Vorbedeutung ist diese junge Frau. Kommet alle und betrachtet sie! Bietet ihr Glück und geht dann auseinander nach Hause!
У этой юной женщины счастливые приметы –
Идите взгляните на нее!
Пожелайте ей счастья
И разойдитесь восвояси!
तृ॒ष्टमे॒तत्कटु॑कमे॒तद॑पा॒ष्ठव॑द्वि॒षव॒न्नैतदत्त॑वे । सू॒र्यां यो ब्र॒ह्मा वि॒द्यात्स इद्वाधू॑यमर्हति ॥
तृ॒ष्टम् । ए॒तत् । कटु॑कम् । ए॒तत् । अ॒पा॒ष्ठऽव॑त् । वि॒षऽव॑त् । न । ए॒तत् । अत्त॑वे । सू॒र्याम् । यः । ब्र॒ह्मा । वि॒द्यात् । सः । इत् । वाधू॑ऽयम् । अ॒र्ह॒ति॒ ॥
अनयापि वधूवस्त्रपरित्यागः प्रतिपाद्यते । एतत् वस्त्रं तृष्टं दाहजनकम् । तथा एतत् कटुकम् । तथा अपाष्ठवत् । अपाष्ठमपस्थितमृजीषम् । तद्वत् । तथा विषवत् । नैतत् वस्त्रम् अत्तवे अत्तव्यम् । अनुपयोग्यम्। यो ब्रह्मा ब्राह्मणः सूर्याम् इदानीं प्रस्तुतां देवीं विद्यात् सम्यग्जानीयात् स इत् स एव वाधूयं वधूवस्त्रम् अर्हति॥
“This (garment) is inflaming, it is pungent; it is like stale Soma; it is like poison; it is not fit to eat; theBrāhmaṇa, who knows Sūrya, verily desires the bridal (garment).”
Pungent is this, and bitter this, filled, as it were, with arrow-barbs, Empoisoned and.not fit for use.
The Brahman who knows Surya well deserves the garment of the bride.
This is rough; this is sharp, barbed, poisonous: it is not for eating. The brahmin who would know Sūryā, only he deserves this thing associated with the bride(groom).
Rauh ist dies, scharf ist dies, mit Widerhaken, mit Gift versehen, nicht zu essen ist dies; der Brahmāne, welcher das Suriālied kennt, der verdient das Brauthemd.
Brennend ist es, beißend ist es, mit Krallen versehen, so wenig wie vergiftete Speise zum Essen gut ist. Nur ein Beschwörer, der das Suryalied kennt, der verdient das Brautkleid.
Грубая она, колючая она,
Когтистая; как (нечто) ядовитое – не для еды.
Только тот брахман, кто знает (гимн) Сурьи,
Достоин брачной рубашки.
आ॒शस॑नं वि॒शस॑न॒मथो॑ अधिवि॒कर्त॑नम् । सू॒र्याया॑: पश्य रू॒पाणि॒ तानि॑ ब्र॒ह्मा तु शु॑न्धति ॥
आ॒ऽशस॑नम् । वि॒ऽशस॑नम् । अथो॒ इति॑ । अ॒धि॒ऽवि॒कर्त॑नम् । सू॒र्यायाः॑ । प॒श्य॒ । रू॒पाणि॑ । तानि॑ । ब्र॒ह्मा । तु । शु॒न्ध॒ति॒ ॥
आशसनं तूषाधानम्। तच्चान्यवर्णं भवति । विशसनं शिरसि निधीयमानम् । तादृशं दशान्ते निधीयमानम् अधिविकर्तनं यत्त्रिधा वासो विकृन्तन्ति । तान्याशसनादीनि वासांस्यवस्थितानि सूर्यायाः रूपाणि भवन्ति । तानि पश्य। एवंभूतान्याशसनादीनि पुरा सूर्यास्वशरीरे स्थितान्यमङ्गलानि वासांसि विधत्ते । तानि रूपाणि सूर्यावित् ब्रह्मा तु ब्राह्मण एव तस्माद्वाससः सकाशात् शुन्धति अपनयति ॥ ॥ २६ ॥
“Behold the forms of Sūrya, the āśasana (bordercloth) the viśasana (headcloth), the adhivikartana(divided skirt); of these the Brāhmaṇa relieves her.”
The fringe, the cloth that decks her head, and then the triply parted robe,-
Behold the hues which Surya wears these doth the Brahman purify.
Carving up, carving open, and then cutting apart:
behold the forms of Sūryā! But the brahmin makes them clean.
Das Ausschlachten, das Zerschneiden, das weitere Zertheilen; – so [blutig wie diese sind] sieh diese Erscheinungen der Suriā; doch der Brahmāne läutert sie.
Es ist wie das Schlachten, Zerlegen und Zerschneiden. - Sieh die Farbe der Surya! Aber der Beschwörer reinigt sie.
(Это) резание, разрезание
И разделывание на куски:
Взгляни на цвета Сурьи!
Только брахман их очищает.
गृ॒भ्णामि॑ ते सौभग॒त्वाय॒ हस्तं॒ मया॒ पत्या॑ ज॒रद॑ष्टि॒र्यथास॑: । भगो॑ अर्य॒मा स॑वि॒ता पुरं॑धि॒र्मह्यं॑ त्वादु॒र्गार्ह॑पत्याय दे॒वाः ॥
गृ॒भ्णामि॑ । ते॒ । सौ॒भ॒ग॒ऽत्वाय॑ । हस्त॑म् । मया॑ । पत्या॑ । ज॒रत्ऽअ॑ष्टिः । यथा॑ । असः॑ । भगः॑ । अ॒र्य॒मा । स॒वि॒ता । पुर॑म्ऽधिः । मह्य॑म् । त्वा॒ । अ॒दुः॒ । गार्ह॑ऽपत्याय । दे॒वाः ॥
हे वधु ते तव हस्तम् अहं गृभ्णामि गृह्णामि । किमर्थम् । सौभगत्वाय सौभाग्याय । मया पत्या त्वं यथा जरदष्टिः प्राप्तवार्धक्या असः भवसि । भगो अर्यमा सविता पुरंधिः पूषा एते देवाः त्वा त्वां मह्यम् अदुः दत्तवन्तः। किमर्थम् । गार्हपत्याय । यथाहं गृहपतिः स्यामिति॥
“I take your hand for good fortune, that you may attain old age with me as your husband; the godsBhaga, Aryaman, Savitā, Purandhi have given you to me, that I may be the master of a household.”
I take thy hand in mine for happy fortune that thou mayst reach old age with me thy husband.
Gods, Aryaman, Bhaga, Savitar, Purandhi, have given thee to be my household's mistress.
I grasp thy hand that I may gain good fortune, That thou may'st reach old age with me as husband. Aryaman, Bhaga, Savitar, Puraṃdhi, The gods, give thee to me for life domestic.
I grasp your hand for good fortune, so that with me as your husband you will reach old age.
Bhaga, Aryaman, Savitar, Plenitude—(all) the gods—have given you to me for the ruling of the household.
»Ich ergreife deine Hand zum Glücke, damit du mit mir als deinem Gatten das Greisenalter erreichst; Bhaga, Arjaman, Savitar, Puramdhi, die Götter haben dich mir zur Begründung des Hausstandes gegeben.«
Ich ergreife deine Hand zum Glücke, auf daß du mit mir als Gatten hohes Alter erreichest. Bhaga, Aryaman, Savitri, Purandhi die Götter haben dich mir für das Hausregiment geschenkt.
Я беру тебя за руку на счастье,
Чтоб со мною как с мужем ты достигла старости.
Бхага, Арьяман, Савитар, Пурамдхи –
Боги дали мне тебя для семейной жизни.
तां पू॑षञ्छि॒वत॑मा॒मेर॑यस्व॒ यस्यां॒ बीजं॑ मनु॒ष्या॒३॒॑ वप॑न्ति । या न॑ ऊ॒रू उ॑श॒ती वि॒श्रया॑ते॒ यस्या॑मु॒शन्त॑: प्र॒हरा॑म॒ शेप॑म् ॥
ताम् । पू॒ष॒न् । शि॒वऽत॑माम् । आ । ई॒र॒य॒स्व॒ । यस्या॑म् । बीज॑म् । म॒नु॒ष्याः॑ । वप॑न्ति । या । नः॒ । ऊ॒रू इति॑ । उ॒श॒ती । वि॒ऽश्रया॑ते । यस्या॑म् । उ॒शन्तः॑ । प्र॒ऽहरा॑म । शेप॑म् ॥
हे पूषन् पोषकैतन्नामक देव शिवतमाम् अत्यन्तमङ्गलभूतां ताम् एरयस्व आ ईरय सर्वतः प्रेरय । यस्याम् ऊरौ बीजं रेतोलक्षणं मनुष्या वपन्ति आदधते । या नः अस्माकम् ऊरू उशती कामयमाना विश्रयाते । यस्याम् ऊरौ उशन्तः कामयमाना वयं शेपं स्पर्शनयोग्यं पुंस्प्रजननं प्रहराम । ऊरौ व्यञ्जनसंबन्धं करवामेत्यर्थः ॥
“Pūṣan, inspire her who is most auspicious, in whom men may now seed, who most affectionate maybe devoted to us, and in whom animated by desire we may beget progeny.”
O Pusan, send her on as most auspicious, her who shall be the sharer of my pleasures;
Her who shall twine her loving arms about me, and welcome all my love and mine embraces.
Pūṣan, rouse her, most kindly disposed—(she) in whom humans scatter their seed,
(she) who will willingly spread apart her thighs for us, (she) in whom we can willingly thrust our penis.
Schaffe uns, o Puschan, diese heilbringendste herbei, in die die Menschen ihren Samen streuen, welche uns lüstern ihre Hüften auseinander thun, in die wir lüstern unser Glied vorstossen.
Bringet sie hin, o Pusan, die gar Erfreuliche, in die die Menschen den Samen säen. Die uns verlangend ihre Schenkel öffnen möge, in die wir verlangend das Glied stecken wollen.
О Пушан, проведи ее, самую милую,
В кого люди сеют (свое) семя,
Кто с желанием раздвигает для нас бедра,
В кого с желанием мы вводим уд.
तुभ्य॒मग्रे॒ पर्य॑वहन्त्सू॒र्यां व॑ह॒तुना॑ स॒ह । पुन॒: पति॑भ्यो जा॒यां दा अ॑ग्ने प्र॒जया॑ स॒ह ॥
तुभ्य॑म् । अग्रे॑ । परि॑ । अ॒व॒ह॒न् । सू॒र्याम् । व॒ह॒तुना॑ । स॒ह । पुन॒रिति॑ । पति॑ऽभ्यः । जा॒याम् । दाः । अ॒ग्ने॒ । प्र॒ऽजया॑ । स॒ह ॥
गन्धर्वा हे अग्ने तुभ्यमग्ने पर्यवहन् । प्रायच्छन्नित्यर्थः । काम् । सूर्याम् । केन सह । वहतुना सह । त्वं च तां सूर्यां वहतुना सह सोमाय प्रायच्छः । तद्वदिदानीमपि हे अग्ने पुनः पतिभ्यः अस्मभ्यं जायां प्रजया सह दाः देहि ॥
“(The Gandharvas) gave Sūrya to you, Agni, with her bridal ornaments; do you, Agni, give (us)husbands our wife back again with male offspring.”
For thee, with bridal train, they, first, escorted Surya to her home.
Give to the husband in return, Agni, the wife with progeny.
For thee they first drove Sūryā home Together with the wedding throng: O Agni, to her spouse give back His wife, and to her offspring grant.
To you at first they conveyed Sūryā along with her wedding procession. Give the wife back to her husbands, Agni, along with progeny.
Dir, o Agni, führte man zuerst die Suriā nebst dem Hochzeitsgeleite zu, so gib du nun andrerseits dem Gatten die Gattin, und Nachkommenschaft obenein.
Dir führten sie zuerst die Surya samt dem Brautzug zu. Gib sie, Agni, den Gatten als seine Ehefrau zurück nebst Kindern!
Вокруг тебя сначала возили
Сурью вместе со свадебной процессией.
Снова мужьям жену
Отдай, о Агни, вместе с потомством!
पुन॒: पत्नी॑म॒ग्निर॑दा॒दायु॑षा स॒ह वर्च॑सा । दी॒र्घायु॑रस्या॒ यः पति॒र्जीवा॑ति श॒रद॑: श॒तम् ॥
पुन॒रिति॑ । पत्नी॑म् । अ॒ग्निः । अ॒दा॒त् । आयु॑षा । स॒ह । वर्च॑सा । दी॒र्घऽआ॑युः । अ॒स्याः॒ । यः । पतिः॑ । जीवा॑ति । श॒रदः॑ । श॒तम् ॥
पुनः स्वगृहीतां पत्नीम् अग्निः आयुषा सह वर्चसा सह अदात् प्रायच्छत् ॥ अस्याः अग्निदत्तायाः यः पतिः पुमान् सः दीर्घायुः सन् शरदः शतं शतसंवत्सरं जीवाति जीवतु ॥
“Agni gave the wife back again with life and splendour; may he who is her husband enjoying long lifelive a hundred years.”
Agni hath given the bride again with splendour and with ample life.
Long lived be he who is her lord; a hundred autumns let him live.
Agni has given the wife back, along with lifetime and luster, (to him) who as her husband will live, long-lived, through a hundred autumns.
Jetzt hat Agni die Gattin zurückgegeben in blühender Lebenskraft, lange lebe ihr Gatte, hundert Jahre lang.
Agni hat die Gattin zurückgegeben nebst langem Leben und blühendem Aussehen. Langes leben werde dem, der ihr Gatte ist, hundert Herbste soll er leben!
Агни снова отдал жену
С долголетием и пригожестью в придачу.
Долголетен (да будет тот,) кто ее муж!
Да проживет он сотню осеней!
सोम॑: प्रथ॒मो वि॑विदे गन्ध॒र्वो वि॑विद॒ उत्त॑रः । तृ॒तीयो॑ अ॒ग्निष्टे॒ पति॑स्तु॒रीय॑स्ते मनुष्य॒जाः ॥
सोमः॑ । प्र॒थ॒मः । वि॒वि॒दे॒ । ग॒न्ध॒र्वः । वि॒वि॒दे॒ । उत्ऽत॑रः । तृ॒तीयः॑ । अ॒ग्निः । ते॒ । पतिः॑ । तु॒रीयः॑ । ते॒ । म॒नु॒ष्य॒ऽजाः ॥
जातां कन्यां सोमः प्रथमभावी सन् विविदे लब्धवान् । गन्धर्वः उत्तरः सन् विविदे लब्धवान् । अग्निः तृतीयः पतिः ते तव । पश्चात् मनुष्यजाः पतिः तुरीयः चतुर्थः ॥ ॥२७॥
“Soma first obtained the bride; the Gandharva obtained her next. Agni was your third husband; yourfourth (husband) is born of man.”
Soma obtained her first of all; next the Gandharva was her lord.
Agai was thy third husband: now one bornof woman is thy fourth.
Soma acquired (you) first; the Gandharva acquired (you) next. Agni was your third husband. The fourth was human-born.
Soma erhielt dich zuerst; der Gandharve erhielt dich als der zweite, dein dritter Gemahl wurde Agni, dein vierter der Menschgeborene.
Soma hat sie zuerst bekommen, der Gandharva hat sie als Nächstfolgender bekommen. Dein dritter Gatte war Agni, dein vierter ist der Menschgeborene.
Сома первым познал (ее),
Гандхарва познал следующим.
Третий твой муж – Агни,
Четвертый твой – рожденный от человека.
सोमो॑ ददद्गन्ध॒र्वाय॑ गन्ध॒र्वो द॑दद॒ग्नये॑ । र॒यिं च॑ पु॒त्राँश्चा॑दाद॒ग्निर्मह्य॒मथो॑ इ॒माम् ॥
सोमः॑ । द॒द॒त् । ग॒न्ध॒र्वाय॑ । ग॒न्ध॒र्वः । द॒द॒त् । अ॒ग्नये॑ । र॒यिम् । च॒ । पु॒त्रान् । च॒ । अ॒दा॒त् । अ॒ग्निः । मह्य॑म् । अथो॒ इति॑ । इ॒माम् ॥
सोमः गन्धर्वाय प्रथमं ददत् प्रादात् । गन्धर्वः अग्नये प्रादात् । अथो अपि च अग्निः इमां कन्यां रयिं धनं पुत्रांश्च मह्यम् अदात् ॥
“Soma gave her to the Gandharva; the Gandharva gave her to Agni; Agni has given her to me andwealth and sons.”
Soma to the Gandharva, and to Agni the Gandharva gave:
And Agni hath bestowed on me riches and sons and this my spouse.
Soma gave (her) to the Gandharva; the Gandharva gave (her) to Agni. Agni has given both wealth and sons to me, and also this woman here.
»Soma gab sie dem Gandharva, Gandharva gab sie dem Agni, und darauf hat mir Agni dies Weib gegeben, und mit ihr auch Reichthum und Söhne.«
Soma gab sie dem Gandharva, Gandharva gab sie dem Agni. Agni hat jetzt Reichtum und Söhne und auch diese mir gegeben.
Сома отдал Ганхарве,
Ганхарва отдал Агни,
Богатство и сыновей дал
Агни мне, а также эту.
इ॒हैव स्तं॒ मा वि यौ॑ष्टं॒ विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्नुतम् । क्रीळ॑न्तौ पु॒त्रैर्नप्तृ॑भि॒र्मोद॑मानौ॒ स्वे गृ॒हे ॥
इ॒ह । ए॒व । स्त॒म् । मा । वि । यौ॒ष्ट॒म् । विश्व॑म् । आयुः॑ । वि । अ॒श्नु॒त॒म् । क्रीळ॑न्तौ । पु॒त्रैः । नप्तृ॑ऽभिः । मोद॑मानौ । स्वे । गृ॒हे ॥
इहैव स्तम् इहैवास्मिल्ँलोके स्तं भवतम् । मा वियौष्टं मा पृथग्भूतम् । विश्वमायुर्व्यश्नुतं प्राप्नुतम् । किंच पुत्रैर्नप्तृभिः पौत्रैः सह स्वे गृहे मोदमानौ भवतमिति शेषः ॥
“Abide here together; may you never be separated; live together all your lives, sporting with sons andgrandsons, happy in your own home.”
Be ye not parted; dwell ye here reach the full time of human life.
With sons and grandsons sport and play, rejoicing in your own abode.
Abide ye here; be not disjoined; Complete life's full allotted span, Frolicking with sons and grandsons, Rejoicing in your own abode.
Stay just here, (you two); don’t go apart. Attain your entire lifespan, playing with your sons and grandsons, rejoicing in your own house.
Hier mögt ihr beide weilen, trennt euch nicht, erreicht die volle Lebensdauer, spielend mit Kindern und Enkeln, euch freuend im eigenen Hause.
Bleibet immer hier, trennet euch nicht, erreichet das volle Lebensalter, mit Söhnen und Enkeln spielend, im eigenen Hause fröhlich!
Так и оставайтесь здесь вы двое, не разлучайтесь!
Проживите весь срок жизни,
Играя с сыновьями (и) внуками,
Радуясь в собственном доме!
आ न॑: प्र॒जां ज॑नयतु प्र॒जाप॑तिराजर॒साय॒ सम॑नक्त्वर्य॒मा । अदु॑र्मङ्गलीः पतिलो॒कमा वि॑श॒ शं नो॑ भव द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे ॥
आ । नः॒ । प्र॒ऽजाम् । ज॒न॒य॒तु॒ । प्र॒जाऽप॑तिः । आ॒ऽज॒र॒साय॑ । सम् । अ॒न॒क्तु॒ । अ॒र्य॒मा । अदुः॑ऽमङ्गलीः । प॒ति॒ऽलो॒कम् । आ । वि॒श॒ । शम् । नः॒ । भ॒व॒ । द्वि॒ऽपदे॑ । शम् । चतुः॑ऽपदे ॥
प्रजापतिः देवः नः अस्माकं प्रजाम् आ जनयतु । अर्यमा च आजरसाय जरापर्यन्तं जीवनाय समनक्तु संगमयतु । सा त्वम् अदुर्मङ्गलीः दुर्मङ्गलरहिता सुमङ्गली। यद्वा । या मङ्गलाचारान् दूषयति सा दुर्मङ्गली । ततोऽन्या अदुर्मङ्गली । तादृशी सती पतिलोकं पतिसमीपम् आ विश प्राप्नुहि । नः अस्माकं द्विपदे शं भव । तथा च शं चतुष्पदे भव ॥ ।
“May Prajāpati grant us progeny, may Aryaman unite us together until old age; free from all evil omensenter your husband's abode, be the bringer of prosperity to our bipeds and quadrupeds.”
So may Prajapati bring children forth to us; may Aryaman adorn us till old age come nigh.
Not inauspicious enter thou thy husband's house: bring blessing to our bipeds and our quadrupeds.
Let Prajāpati generate progeny for us. Let Aryaman anoint (you?) till old age.
Without ill-omen enter the world of your husband. Be weal for our
two-footed, weal for our four-footed.
Nachkommenschaft zeuge uns der Herr der Nachkommenschaft, Arjaman statte uns reich aus bis ins Greisenalter; du (o Weib) gehe, ohne Unheil zu bringen, ein zu dem Ort des Gatten; Heil möge sein unserm zweifüssigen und vierfüssigen Hausstand.
Prajapati soll uns Kinder erzeugen, bis zum hohen Alter soll uns Aryaman verschmelzen. Ohne übel Vorbedeutung tritt in die Welt des Gatten ein! Sei unseren Zweifüßlern zum Glück und den Vierfüßlern zum Glück!
Да породит нам потомство Праджапати!
Да благословит нас Арьяман на глубокую старость!
Без дурных примет войди в мир мужа!
Будь на счастье нашим двуногим, на счастье – четвероногим!
अघो॑रचक्षु॒रप॑तिघ्न्येधि शि॒वा प॒शुभ्य॑: सु॒मना॑: सु॒वर्चा॑: । वी॒र॒सूर्दे॒वका॑मा स्यो॒ना शं नो॑ भव द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे ॥
अघो॑रऽचक्षुः । अप॑तिऽघ्नी । ए॒धि॒ । शि॒वा । प॒शुऽभ्यः॑ । सु॒ऽमनाः॑ । सु॒ऽवर्चाः॑ । वी॒र॒ऽसूः । दे॒वऽका॑मा । स्यो॒ना । शम् । नः॒ । भ॒व॒ । द्वि॒ऽपदे॑ । शम् । चतुः॑ऽपदे ॥
हे वधु त्वम् अघोरचक्षुः क्रोधादभयंकरचक्षुः एधि भव । तथा अपतिघ्नी भव । तथा पशुभ्यः शिवा हितकरी भव सुमनाः सुवर्चाः च भव । वीरसूः पुत्राणामेव प्रसवित्री देवकामा स्योना सुखकरा च भव ॥
“(Look upon your husband) with no angry eye, be not hostile to your lord, be tender to animals, beamiable, be very glorious; be the mother of males, be devoted to the gods, be the bestower of happiness, be thebringer of prosperity to our bipeds and quadrupeds.”
Not evil-eyed, no slayer of thy husband, bring weal to cattle, radiant, gentlehearted;
Loving the Gods, delightful, bearing heroes, bring blessing to our quadrupeds and bipeds.
Free from the evil eye, thy husband hurting not, Kind to our beasts, be friendly, full of energy; Bear heroes, love the gods, and live in happiness; Bring welfare to our bipeds and our quadrupeds.
Be free from the evil eye, not husband-smiting, kindly to the livestock, of good mind and good luster,
hero-bearing, god-loving, comfortable. Be weal for our two-footed,
weal for our four-footed.
Kein Unglück im Auge führend, den Gatten nicht verletzend, sei glückbringend dem Vieh, wohlgesinnt, glanzreich, Helden gebärend, Götter liebend, erfreuend; Heil möge sein unserm zweifüssigen und vierfüssigen Hausstand.
Sei ohne bösen Blick, nicht den Gatten tötend, freundlich den Tieren, wohlgemut, von blühendem Aussehen, Söhne gebärend, götterliebend, angenehm; sei unseren Zweifüßlern zum Glück und den Vierfüßlern zum Glück!
Не бросай грозных взглядов, не будь мужеубийцей,
Добрая к животным, дружелюбная, цветущего вида,
Рожающая сыновей, любящая богов, милая,
Будь на счастье нашим двуногим, на счастье – четвероногим!
इ॒मां त्वमि॑न्द्र मीढ्वः सुपु॒त्रां सु॒भगां॑ कृणु । दशा॑स्यां पु॒त्राना धे॑हि॒ पति॑मेकाद॒शं कृ॑धि ॥
इ॒माम् । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । मी॒ढ्वः॒ । सु॒ऽपु॒त्राम् । सु॒ऽभगा॑म् । कृ॒णु॒ । दश॑ । अ॒स्या॒म् । पु॒त्रान् । आ । धे॒हि॒ । पति॑म् । ए॒का॒द॒शम् । कृ॒धि॒ ॥
हे इन्द्र त्वम् इमां वधूं सुपुत्रां सुभगां च कृणु कृधि । अस्यां वध्वां दश पुत्रान् आ धेहि । पतिमेकादशं कृधि । दश पुत्राः पतिरेकादशो यथा स्यात्तथा कृधि कृणु ॥
“Indra, showerer, make her the mother of sons, plural asing (to her husband); give her ten sons, make herhusband the eleventh.”
O Bounteous Indra, make this bride blest in her sons and fortunate.
Vouchsafe to her ten sons, and make her husband the eleventh man.
Make this woman here, o Indra the rewarder, possessed of good sons and of good fortune.
Confer ten sons on her: make her husband the eleventh.
Diese Gattin mache du, o gnädiger Indra, reich an Kindern und an Glück; verleihe ihr zehn Kinder, und als elften lasse ihr den Gatten am Leben.
Mach, o belohnender Indra, diese Frau an schönen Söhnen reich und beliebt; schenke ihr zehn Söhne, mache den Gatten zum Elften!
Сделай ты ее, о милостивый Индра,
Богатой прекрасными сыновьями, очень счастливой!
Вложи в нее десять сыновей!
Мужа сделай одиннадцатым!
स॒म्राज्ञी॒ श्वशु॑रे भव स॒म्राज्ञी॑ श्व॒श्र्वां भ॑व । नना॑न्दरि स॒म्राज्ञी॑ भव स॒म्राज्ञी॒ अधि॑ दे॒वृषु॑ ॥
स॒म्ऽराज्ञी॑ । श्वशु॑रे । भ॒व॒ । स॒म्ऽराज्ञी॑ । श्व॒श्र्वाम् । भ॒व॒ । नना॑न्दरि । स॒म्ऽराज्ञी॑ । भ॒व॒ । स॒म्ऽराज्ञी॑ । अधि॑ । दे॒वृषु॑ ॥
हे वधु श्वशुरादिषु त्वं सम्राज्ञी भव। देवृषु । देवरेष्वित्यर्थः ॥
“Be a queen to your father-in-law, be a queen to your mother-in-law, be a queen to your husband'ssister, be a queen to your husband's brother.”
Over thy husband's father and thy husband's mother bear full sway.
Over the sister of tby lord, over his brothers rule supreme.
Become sovereign queen over your father-in-law; become sovereign queen over your mother-in-law.
Become sovereign queen over your sister-in-law, sovereign queen over your brothers-in-law.
Sei Oberherrin über den Schwäher, Oberherrin über die Schwieger, Oberherrin über des Mannes Schwester, Oberherrin über des Mannes Brüder.
Sei oberste Herrin über den Schwäher, sei oberste Herrin über die Schwägerin, sei oberste Herrin über die Schwäger!
Повелительницей над свекром будь!
Повелительницей над свекровью будь!
Над золовкой повелительницей будь,
Повелительницей над деверями!
सम॑ञ्जन्तु॒ विश्वे॑ दे॒वाः समापो॒ हृद॑यानि नौ । सं मा॑त॒रिश्वा॒ सं धा॒ता समु॒ देष्ट्री॑ दधातु नौ ॥
सम् । अ॒ञ्ज॒न्तु॒ । विश्वे॑ । दे॒वाः । सम् । आपः॑ । हृद॑यानि । नौ॒ । सम् । मा॒त॒रिश्वा॑ । सम् । धा॒ता । सम् । ऊँ॒ इति॑ । देष्ट्री॑ । द॒धा॒तु॒ । नौ॒ ॥
विश्वे देवाः सर्वे देवाः नौ हृदयानि मानसानि समञ्जन्तु सम्यगञ्जन्तु । अपगतदुःखादिक्लेशानि कृत्वा लौकिकवैदिकविषयेषु प्रकाशयुक्तानि कुर्वन्त्वित्यर्थः। आपः च सम् अञ्जन्तु । तथा मातरिश्वा नौ हृदयानि सं दधातु । आवयोर्बुद्धीः परस्परानुकूलाः करोत्वित्यर्थः । धाता च सं दधातु । देष्ट्री दात्री फलानाम् । सरस्वतीत्यर्थः । सा च सं दधातु संधानं करोतु ॥ ॥२८॥
“May the universal gods unite both our hearts; may the waters unite them; may Mātariśvan, Dhātāand the bountiful (Sarasvatī) unite both our hearts.”
So may the Universal Gods, so may the Waters join our hearts.
May Matarisvan, Dhatar, and Destri together bind us close.
May all the gods unite our hearts, And may the Waters them entwine; May Mātariśvan and Dhātar, May Deṣṭri them together join.
Let all the gods jointly and jointly the waters anoint our two hearts. Together Mātariśvan, together the Disposer, together the Director—let them join us two together.
»Zusammenfügen mögen alle Götter, zusammen die Wasser unser beider Herzen; uns beide möge Mātariçvan vereinen, uns Dhātar und Desthtrī uns.«
Alle Götter und die Gewässer sollen unser beider Herzen verschmelzen. Matarisvan, der Schöpfer und die Weiserin sollen uns zwei zusammengeben!
Да помажут вместе Все-Боги,
Вместе – воды, сердца у нас двоих!
Матаришван, Создатель
И Указующая пусть соединит нас двоих!