Sukta 10.89
ऋषिरेणुः
देवताइन्द्रः
मन्त्र18
छन्दत्रिष्टुप्
इन्द्रं॑ स्तवा॒ नृत॑मं॒ यस्य॑ म॒ह्ना वि॑बबा॒धे रो॑च॒ना वि ज्मो अन्ता॑न् । आ यः प॒प्रौ च॑र्षणी॒धृद्वरो॑भि॒: प्र सिन्धु॑भ्यो रिरिचा॒नो म॑हि॒त्वा ॥
इन्द्र॑म् । स्त॒व॒ । नृऽत॑मम् । यस्य॑ । म॒ह्ना । वि॒ऽब॒बा॒धे । रो॒च॒ना । वि । ज्मः । अन्ता॑न् । आ । यः । प॒प्रौ । च॒र्षणि॒ऽधृत् । वरः॑ऽभिः । प्र । सिन्धु॑ऽभ्यः । रि॒रि॒चा॒नः । म॒हि॒ऽत्वा ॥
हे स्तोतः त्वं नृतमं नेतृतमम् इन्द्रं स्तव स्तुहि । यस्य इन्द्रस्य मह्ना महत्त्वम् । विभक्ति व्यत्ययः । रोचना परेषां तेजांसि विबबाधे विबाधते । अभिभवतीत्यर्थः । वि ज्मः पृथिव्याश्च अन्तान् पर्यन्तानभिभवति । यः चेन्द्रः चर्षणीधृत् मनुष्याणां धर्ता सिन्धुभ्यः समुद्रेभ्योऽपि महित्वा महत्त्वेन प्र रिरिचानः प्रवर्धमानश्च सन् वरोभिः तमसां वारकैस्तेजोभिः आ पप्रौ द्यावापृथिव्यावापूरयति ॥
“Praise Indra, the chief leadere (of rites), whose glory surpasses the lustre (of others), and the ends ofthe earth; the sustainer of man, who exceeding the ocean in magnitude, fills (heaven and earth) with radiance.”
I WILL extol the most heroic Indra who with his might forced earth and sky asunder;
Who hath filled all with width as man's Upholder, surpassing floods and rivers in his greatness.
I shall praise Indra, the most manly, who by his greatness forced apart the realms of light, apart the ends of the earth,
who, maintaining their boundaries, filled (them) in their expanses,
projecting beyond the rivers in his greatness.
Den Indra preis' ich, der durch seine Grösse bedrängt den Lichtraum und der Erde Enden, Als Völkerhort in weitem Raum sie füllend, an Grösse ragend über alle Meere.
Indra will ich preisen, den Männlichsten, der durch seine Größe die Himmelslichter, die Grenzen der Erde weggedrängt hat, der die Welt mit seiner Breite ausfüllt, der Völkererhalter, der an Größe über die Ströme hinausreicht.
Индру я хочу прославить как самого мужественного, кто своей величиной
Раздвинул светлые пространства, раз(двинул) края земли,
Кто как поддерживатель народов (своими) размерами заполнил (вселенную),
Величиной выступая над реками.
स सूर्य॒: पर्यु॒रू वरां॒स्येन्द्रो॑ ववृत्या॒द्रथ्ये॑व च॒क्रा । अति॑ष्ठन्तमप॒स्यं१॒॑ न सर्गं॑ कृ॒ष्णा तमां॑सि॒ त्विष्या॑ जघान ॥
सः । सूर्यः॑ । परि॑ । उ॒रु । वरां॑सि । आ । इन्द्रः॑ । व॒वृ॒त्या॒त् । रथ्या॑ऽइव । च॒क्रा । अति॑ष्ठन्तम् । अ॒प॒स्य॑म् । न । सर्ग॑म् । कृ॒ष्णा । तमां॑सि । त्विष्या॑ । ज॒घा॒न॒ ॥
सूर्यः सुवीर्यः सः प्रसिद्धः इन्द्रः उरु बहूनि वरांसि तेजांसि परि आ ववृत्यात् पर्यावर्तयति । तत्र दृष्टान्तः । रथ्येव यथा सारथी रथसंबन्धीनि चक्रा चक्राणि आवर्तयति तद्वदित्यर्थः। किंच सोऽयम् अतिष्ठन्तं शीघ्रं गच्छन्तम् अपस्यं न कर्मण्यमिव सर्गम् । सृज्यत इति सर्गोऽश्वः । तं कृष्णा कृष्णानि तमांसि त्विष्या दीप्त्या जघान हन्ति ॥
“The heroic Indra causes numerous rays of light revolve as a charioteer (effects the rotation of) thewheels of the chariot; he destroys by his radiance the black darkness like a restless active horse.”
Surya is he: throughout the wide expanses shall Indra turn him, swift as car-wheels, hither,
Like a stream resting not but ever active he hath destroyed, with light, the blackhued darkness.
(As) the sun (turns) around the wide expanses, Indra should cause to turn here, like chariot wheels,
the one [=the sun?] that like a busy surge never stands still. He has
smashed the black shades of darkness with his flaring.
Er liess die Sonne durch die weiten Räume hinrollen, Indra, wie des Wagens Räder; Wie einen Strom, der nimmer rastend wirket, das schwarze Dunkel schlug mit ihrem Licht er.
Dieser Surya umkreist die weiten Räume. Indra möge wie die Wagenräder ihn herdrehen, der wie ein emsiger Strom nie stillsteht. Er zerstörte das schwarze Dunkel durch seinen Strahlenglanz.
Этот Сурья (охватил) кругом широкие просторы.
Пусть Индра поворачивает его, как колеса колесницы,
(Этого) неостанавливающегося, словно деятельный поток.
Черный мрак он убил (своим) блеском.
स॒मा॒नम॑स्मा॒ अन॑पावृदर्च क्ष्म॒या दि॒वो अस॑मं॒ ब्रह्म॒ नव्य॑म् । वि यः पृ॒ष्ठेव॒ जनि॑मान्य॒र्य इन्द्र॑श्चि॒काय॒ न सखा॑यमी॒षे ॥
स॒मा॒नम् । अ॒स्मै॒ । अन॑पऽवृत् । अ॒र्च॒ । क्ष्म॒या । दि॒वः । अस॑मम् । ब्रह्म॑ । नव्य॑म् । वि । यः । पृ॒ष्ठाऽइ॑व । जनि॑मानि । अ॒र्यः । इन्द्रः॑ । चि॒काय॑ । न । सखा॑यम् । ई॒षे ॥
हे स्तोतः त्वं समानं मया सह अनपावृत् अपगतिरहितं क्ष्मया दिवः दिवः पृथिव्याश्च असमम् अत्यन्तमतिरिक्तम् । महदित्यर्थः । नव्यं नवतरमन्यैरकृतपूर्वं ब्रह्म स्तोत्रम् अस्मै इन्द्राय अर्च उच्चारय । यः इन्द्रः जनिमानि यज्ञेषु जातानि पृष्ठेव पृष्ठसंज्ञकानि स्तोत्राणीव अर्यः अरीन् शत्रून् वि चिकाय विचिनोति सखायं च न ईषे नेच्छति ॥
“Sing along with me a new song, unceasing, surpassing heaven and earth, to him who like the pṛṣṭha(praises), born at sacrifices, overcomes his enemies, Indra who desires no friend.”
To him I sing a holy prayer, incessant new, matchless, common to the earth and heaven,
Who marks, as they were backs, all living creatures: ne'er doth he fail a friend, the noble Indra.
Chant to him in the same old way a new sacred formulation that never turns away, without equal on earth and in heaven—
to Indra, who has distinguished the races of the stranger, like the
(straight and crooked) backs (of horses), and need not seek (further
for) a comrade.
Ich sing' ihm achtsam nun das neue, schönste Gebet zugleich für Himmel und für Erde; Dem treuen Indra, der wie Bergesrücken die Wesen schaut und nicht den Freund im Stich lässt.
Ihm will ich das gemeinsame Erbauungswort singen, das nicht vom rechten Weg abkommt, das auf Erden und im Himmel nicht seinesgleichen hat, das neue. Indra, der die Sippschaft des hohen Herrn gemustert hat wie die Pferderücken, hat keinen zum Freund haben wollen.
Я хочу исполнить для него не сворачивающее с пути совместное
Священное слово, не имеющее равных на земле (и) на небе, новое.
Индра, который всегда разглядывает родство чужого,
Как спины (лошадей), не оставляет друга в беде.
इन्द्रा॑य॒ गिरो॒ अनि॑शितसर्गा अ॒पः प्रेर॑यं॒ सग॑रस्य बु॒ध्नात् । यो अक्षे॑णेव च॒क्रिया॒ शची॑भि॒र्विष्व॑क्त॒स्तम्भ॑ पृथि॒वीमु॒त द्याम् ॥
इन्द्रा॑य । गिरः॑ । अनि॑शितऽसर्गाः । अ॒पः । प्र । ई॒र॒य॒म् । सग॑रस्य । बु॒ध्नात् । यः । अक्षे॑णऽइव । च॒क्रिया॑ । शची॑भिः । विष्व॑क् । त॒स्तम्भ॑ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् ॥
इन्द्राय इन्द्रार्थम् अनिशितसर्गाः अतनूकृतविसर्गा उपर्युपरि वर्तमाना याः गिरः स्तुतयः ताभिर्गीर्भिः सगरस्य अन्तरिक्षस्य । सगरं समुद्रः' इत्यन्तरिक्षनामसु पाठात् । बुध्नात् प्रदेशात् अपः उदकानि प्रेरयं प्रेरयानि । यः इन्द्रः शचीभिः कर्मभिः पृथिवीम् उत अपि च द्यां दिवं चक्रिया रथचक्राणि अक्षेणेव यथा रथाक्षेण तद्वत् विष्वक् सर्वतः तस्तम्भ अस्तभ्नात् ॥
“I will utter praises to Indra in unceasing flow, (I will send) waters from the depth of the firmament (tohim) who has fixed heaven and earth on both sides by his acts as the wheels of a chariot (are fixed) by the axle.”
I will send forth my songs in flow unceasing, like water from the ocean's depth, to Indra.
Who to his car on both its sides securely hath fixed the earth and heaven as with an axle.
For Indra I have raised my songs, (like) waters in restless surges from the depths of the sea,
for him who propped asunder earth and heaven with his powers, like wheels with an axle.
Dem Indra will ich Lieder nun ergiessen in stetem Strom, wie Wasser aus dem Meergrund; Der Erd' und Himmel kräftig, wie zwei Räder zu beiden Seiten durch die Achse, festhielt.
Zu Indra treibe ich die Loblieder, die wie Gewässer in rastlosem Strome aus der Tiefe des Ozeans fließen, der mit Kunst Himmel und Erde wie die Räder durch die Achse auseinandergestemmt hat.
Для Индры я гоню хвалебные песни – воды,
Вытекающие непрерывным потоком со дня океана,
(Для того,) кто (своими) силами установил врозь
Небо и землю, словно колеса с помощью оси.
आपा॑न्तमन्युस्तृ॒पल॑प्रभर्मा॒ धुनि॒: शिमी॑वा॒ञ्छरु॑माँ ऋजी॒षी । सोमो॒ विश्वा॑न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्रं॑ प्रति॒माना॑नि देभुः ॥
आपा॑न्तऽमन्युः । तृ॒पल॑ऽप्रभर्मा । धुनिः॑ । शिमी॑ऽवान् । शरु॑ऽमान् । ऋ॒जी॒षी । सोमः॑ । विश्वा॑नि । अ॒त॒सा । वना॑नि । न । अ॒र्वाक् । इन्द्र॑म् । प्र॒ति॒ऽमाना॑नि । दे॒भुः॒ ॥
आपान्तमन्युः अपातितमन्युः तृपलप्रभर्मा ग्रावभिः क्षिप्रप्रहारी धुनिः शत्रूणां कम्पयिता शिमीवान् कर्मवान् शरुमान् आयुधवान् ऋजीषी ऋजीषवान् सोमो विश्वानि सर्वाणि अतसा अतसमयानि वनानि अरण्यानि वर्धयतीति शेषः। प्रतिमानानि प्रतिमानभूतानि समानानि द्रव्याणीत्यर्थः। इन्द्रम् अर्वाक् न देभुः । दभ्नोतिरत्राकर्षणकर्मा । तुलया मीयमानान्यात्माभिमुखतया नाकर्षयन्ति । लघूनि भवन्तीत्यर्थः । अन्यत्र प्रतिनिधीयमानानि गुरूणि तान्यात्माभिमुखमाकर्षन्ति नैवमिन्द्रं कुर्वन्तीति । सर्वेभ्यो महानिन्द्र इत्यर्थः । त्रयः पादाः सौम्यास्तुरीयस्त्वैन्द्रः । तथा च यास्कः- ‘ आपातितमन्युस्तृप्रप्रहारी क्षिप्रप्रहारीः सोमो वेन्द्रो वा धुनिर्धूनोतेः शिमीति कर्मनाम शमयतेर्वा शक्नोतेर्वर्जीषी सोमो यत्सोमस्य पूयमानस्यातिरिच्यते तदृजीषमपार्जितं भवति तेनर्जीषी सोमोऽथाप्यैन्द्रो निगमो भवत्यृजीषी वज्रीति । सोमः सर्वाण्यतसानि वनानि नार्वागिन्द्रं प्रतिमानानि दभ्नुवन्ति यैरेनं प्रतिमिमते नैनं तानि दभ्नुवन्ति' (निरु. ५. १२) इति ॥ ॥ १४ ॥
“Appeasing wrath, striking quickly, intimidating foes, doer of great deeds, armed with weapons,possessing the stale residue, Soma nourishes all the Atasa woods, they oppose no impediments against Indra.”
Rousing with draughts, the Shaker, rushing onward, impetuous, very strong, armed as with arrows
Is Soma; forest trees and all the bushes deceive not Indra with their offered likeness.
He who provides battle fury in his drink, whose first impression is sharp, the boisterous, vehement one with his arrows, who possesses the
silvery drink—
Soma! All the bushes and trees have not deceived Indra as
near-equivalents (of soma).
Der Muth erregt dem Trinker und Erquickung, der eifervoll, bewehrt mit Pfeilen vordringt, Der Soma braust durch Büsche und durch Wälder; wo er ist, schaden Gegner nie dem Indra.
Der Soma, in dem man sich grimmigen Mut antrinkt, dessen Anstich scharf ist, der brausende, heftige, Geschosse führende, aus Trestern bereitete wiegt alle Sträucher und Bäume auf. Nicht haben den Indra minderwertige Ersatzpflanzen täuschen können.
Сома, дающий ярость при питье, терпкое приношение,
буйный, действенный, снабженный стрелами, приготовленный из выжимок,
(Превосходит) все кусты (и) деревья.
Индру вблизи замены не могут обмануть.
न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी न धन्व॒ नान्तरि॑क्षं॒ नाद्र॑य॒: सोमो॑ अक्षाः । यद॑स्य म॒न्युर॑धिनी॒यमा॑नः शृ॒णाति॑ वी॒ळु रु॒जति॑ स्थि॒राणि॑ ॥
न । यस्य॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । न । धन्व॑ । न । अ॒न्तरि॑क्षम् । न । अद्र॑यः । सोमः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । यत् । अ॒स्य॒ । म॒न्युः । अ॒धि॒ऽनी॒यमा॑नः । शृ॒णाति॑ । वी॒ळु । रु॒जति॑ । स्थि॒राणि॑ ॥
द्यावापृथिवी द्यावापृथिव्यौ यस्य इन्द्रस्य प्रतिमानभूते न भवतः। न धन्व उदकमपि प्रतिमानभूतं न भवति । नान्तरिक्षम् अन्तरिक्षमपि प्रतिमानभूतं न भवति । नाद्रयः पर्वताश्च प्रतिमानभूता न भवन्ति । तस्येन्द्रस्य सोमः अक्षाः क्षरति । किंच यत् यदा अस्य इन्द्रस्य मन्युः क्रोधः अधिनीयमानः शत्रूणामुपरि प्राप्यमाणो भवति तदानीमयमिन्द्रः वीळु दृढं शृणाति हिनस्ति । स्थिराणि रुजति भिनत्ति च ॥
“Of whom neither heaven and earth, nor the water, nor the firmament, nor the mountains (are theobstructions) for him doth the Soma exude, when his wrath reaching his enemies destroys the strong and breaksthe firm.”
Soma hath flowed to him whom naught can equal, the earth, the heavens, the firmament, the mountains,-
When heightened in his ire his indignation shatters the firm and breaks the strong in pieces.
(To him [=Indra]), of whom neither heaven and earth, nor the dry land, nor the midspace, nor the mountains (are the equal), soma has flowed. When his battle fury is being drawn forth, he cleaves the hard and
shatters the firm.
Ihm rinnt der Soma, dem nicht Erd' und Himmel, nicht Wüste, Luft, noch Felsen widerstehen, Wenn nun sein Zorn zu höchstem Grimm sich steigernd das Feste bricht, und was da steht, zerschmettert.
Dem weder Himmel und Erde, noch das trockene Land, noch die Luft und die Berge gewachsen sind, für ihn ist der Soma geflossen, wenn sein Grimm gesteigert das Harte zerbricht, das Feste zerschmettert.
Кому (не равны) ни небо, ни земля, ни пустыня,
Ни воздушное пространство, ни горы, (для того) хлынул сома,
Когда его ярость, усиливаясь,
Разбивает твердое, ломает крепкое.
ज॒घान॑ वृ॒त्रं स्वधि॑ति॒र्वने॑व रु॒रोज॒ पुरो॒ अर॑द॒न्न सिन्धू॑न् । बि॒भेद॑ गि॒रिं नव॒मिन्न कु॒म्भमा गा इन्द्रो॑ अकृणुत स्व॒युग्भि॑: ॥
ज॒घान॑ । वृ॒त्रम् । स्वऽधि॑तिः । वना॑ऽइव । रु॒रोज॑ । पुरः॑ । अर॑दत् । न । सिन्धू॑न् । बि॒भेद॑ । गि॒रिम् । नव॑म् । इत् । न । कु॒म्भम् । आ । गाः । इन्द्रः॑ । अ॒कृ॒णु॒त॒ । स्व॒युक्ऽभिः॑ ॥
इन्द्रः वृत्रम् असुरं जघान हतवान् । अपि च स्वधितिः परशुः वनेव वनानीव पुरः शत्रुनगरीः रुरोज रुजति भिनत्ति । शत्रुनगरीर्भित्त्वा च सिन्धून् नदीः अरदत् वृष्ट्युदकेनालिखत् । न इति संप्रत्यर्थे । किंच गिरिं मेघं नवं न नवमिव कुम्भं कलशं बिभेद इत् भिनत्त्येव । किंच इन्द्रः स्वयुग्भिः स्वयं युज्यमानैर्मरुद्भिः गाः उदकानि आ अकृणुत अस्मदभिमुखं करोति ।
“(Indra) slew Vṛtra as an axe (cuts down) a tree; he demolished the cities (of the foes), he dug out therivers; he shattered the cloud like a new pitcher; with his allies (the Maruts) he recovered the cattle.”
As an axe fells the tree so be slew Vrtra, brake down the strongholds and dug out the rivers.
He cleft the mountain like a new-made pitcher. Indra brought forth the kine with his Companions.
He smote Vr̥tra, like an axe the trees. He shattered the fortresses. He dug channels as if for rivers.
He split the mountain, just like a new pot. Together with his own
yokemates, Indra made the cows his own.
Er schlug den Vritra, wie die Axt die Bäume, er brach die Burgen, bohrte Bahn den Strömen, Wie neuen Krug hat er zerschellt den Felsen, die Kühe holte Indra mit den Freunden.
Er erschlug den Vritra wie die Axt die Bäume, er brach die Burgen, er furchte gleichsam die Ströme. Er zerbrach den Berg wie einen neuen Krug, Indra trieb die Kühe ein mit seinen Verbündeten.
Он убил Вритру, как топор (рубит) деревья.
Он проломил крепости, также как пробуравил русла рек.
Он расколол гору, совсем как новый горшок.
Индра со своим союзниками загнал скот.
त्वं ह॒ त्यदृ॑ण॒या इ॑न्द्र॒ धीरो॒ऽसिर्न पर्व॑ वृजि॒ना शृ॑णासि । प्र ये मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धाम॒ युजं॒ न जना॑ मि॒नन्ति॑ मि॒त्रम् ॥
त्वम् । ह॒ । त्यत् । ऋ॒ण॒ऽयाः । इ॒न्द्र॒ । धीरः॑ । अ॒सिः । न । पर्व॑ । वृ॒जि॒ना । शृ॒णा॒सि॒ । प्र । ये । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धाम॑ । युज॑म् । न । जनाः॑ । मि॒नन्ति॑ । मि॒त्रम् ॥
इन्द्र धीरः प्राज्ञः त्वं ह त्वं खलु त्यत् तत् ऋणयाः स्तोतृविषयाणामृणानां प्रापयितासि । किंच त्वम् असिर्न शस्त्रमिव पर्व पशूनां पर्वाणि वृजिना वृजिनानि स्तोतॄणामुपद्रवाणि शृणासि हंसि। किंच मित्रस्य वरुणस्य मित्रावरुणयोः धाम धारकं कर्म युजं न युक्तमिव मित्रं ये अज्ञा नृशंसाः जनाः प्र मिनन्ति प्रकर्षेण हिंसन्ति तानपि शृणासीत्यर्थः ॥
“You, Indra, who are wise, punish the guilt (of worshippers); you cut off their sins as a sword (cuts off)the limbs (of victims); (you cut off) the people who (ignorantly) injure the supporting (function) of Mitra, andVaruṇa, (which is) as it were their close friend.”
Wise art thou, Punisher of guilt, O Indra. The sword lops limbs, thou smitest down the sinner,
The men who injure, as it were a comrade, the lofty Law of Varuna and Mitra.
It’s just you, Indra, who are the insightful requiter of debts. As a knife does joints, you cleave the crooked (ways of those)
who violate the ordinances of Mitra and Varuṇa, as people violate a bound alliance.
Du, Indra, als der weise Schuld-Verfolger, zerhaust das Unrecht, wie das Schwert die Glieder, Der Menschen, die des Varuna und Mitra Gesetz verletzen, wie den Freund die Bösen.
Du Indra, warst da ein kluger Vergelter. Wie das Schlachtbeil die Gelenke, so zerhaust du die Falschheiten derer, die wider des Mitra und Varuna Gesetze fehlen wie Leute gegen einen verbündeten Freund.
А ты, Индра, был умным мстителем.
Как нож – суставы, ты сокрушаешь обманы (тех),
Кто предает установление Митры (и) Варуны,
Как люди (предают) друга-союзника.
प्र ये मि॒त्रं प्रार्य॒मणं॑ दु॒रेवा॒: प्र सं॒गिर॒: प्र वरु॑णं मि॒नन्ति॑ । न्य१॒॑मित्रे॑षु व॒धमि॑न्द्र॒ तुम्रं॒ वृष॒न्वृषा॑णमरु॒षं शि॑शीहि ॥
प्र । ये । मि॒त्रम् । प्र । अ॒र्य॒मण॑म् । दुः॒ऽएवाः॑ । प्र । स॒म्ऽगिरः॑ । प्र । वरु॑णम् । मि॒नन्ति॑ । नि । अ॒मित्रे॑षु । व॒धम् । इ॒न्द्र॒ । तुम्र॑म् । वृष॑न् । वृषा॑णम् । अ॒रु॒षम् । शि॒शी॒हि॒ ॥
ये दुरेवाः दुष्टगमना जनाः मित्रं देवं प्र मिनन्ति प्रहिंसन्ति अर्यमणं च देवं प्र मिनन्ति संगिरः समीचीनस्तुतिमतो मरुतश्च प्र मिनन्ति वरुणं च देवं प्र मिनन्ति तेषु अमित्रेषु शत्रुषु । तानुद्दिश्येत्यर्थः। हे वृषन् कामानां वर्षक इन्द्र त्वं तुम्रं गमनशीलं वृषाणं कामानां वर्षकम् अरुषम् आरोचमानं वधं वज्रम् । ‘ वधः वज्रः' इति वज्रमामसु पाठात् । नि शिशीहि तीक्ष्णीकुरु ॥
“Against those who sinfully offend against Mitra, Aryaman, your companons (the Maruts) and Varuṇa,against these your enemies sharpen, Indra, showerer (of benefits), your rapid showering radiant thunderbolt.”
Men who lead evil lives, who break agreements, and injure Varuna, Aryaman and Mitra,-
Against these foes, O Mighty Indra, sharpen, as furious death, thy Bull of fiery colour.
Those of evil ways who transgress against Mitra [/an alliance] and against Aryaman, against agreements and against Varuṇa—
grind your bulging bullish ruddy weapon of death down on those
without alliance (to us), o bullish Indra.
Die bösgesinnt den Arjaman und Mitra und Varuna, die einigen, beleid'gen, Auf solche Feinde, starker Indra, schleudre die starke wucht'ge Flammenkeule nieder.
Die in böser Absicht wider den Mitra, den Aryaman, gegen die Verträge, den Varuna fehlen, auf diese Unfreunde ziele deine starke Waffe, du Bulle Indra, die bullenhafte, feuerfarbige!
(Те) злоумышленники, что предают Митру, Арьямана,
Пре(дают) обязательства, Варуну –
Наточи на недругов, о Индра-бык, смертельное оружие,
Могучее, бычье, пламенное!
इन्द्रो॑ दि॒व इन्द्र॑ ईशे पृथि॒व्या इन्द्रो॑ अ॒पामिन्द्र॒ इत्पर्व॑तानाम् । इन्द्रो॑ वृ॒धामिन्द्र॒ इन्मेधि॑राणा॒मिन्द्र॒: क्षेमे॒ योगे॒ हव्य॒ इन्द्र॑: ॥
इन्द्रः॑ । दि॒वः । इन्द्रः॑ । ई॒शे॒ । पृ॒थि॒व्याः । इन्द्रः॑ । अ॒पाम् । इन्द्रः॑ । इत् । पर्व॑तानाम् । इन्द्रः॑ । वृ॒धाम् । इन्द्रः॑ । इत् । मेधि॑राणाम् । इन्द्रः॑ । क्षेमे॑ । योगे॑ । हव्यः॑ । इन्द्रः॑ ॥
दिवः द्युलोकस्य इन्द्रः ईशे ईष्टे पृथिव्याः भूमेरपि इन्द्रः ईशे ईश्वरो भवति । अपाम् उदकानामपि इन्द्रः ईश्वरो भवति । पर्वतानां मेघानामपि इन्द्रः ईश्वरो भवति । वृधां वृद्धानामपि इन्द्रः एवेश्वरः । मेधिराणां प्राज्ञानामपि इन्द्रः एव ईश्वरो भवति । किंच इन्द्रः क्षेमे लब्धस्य धनस्य परिपालने हव्यः ह्वातव्यः योगे अलब्धस्य धनस्य लाभेऽपि इन्द्रः एव ह्वातव्यो भवति ॥ ॥ १५ ॥
“Indra rules over heaven, Indra rules over earth, over the waters, and over the clouds; Indra rules overthe great and over the wise; Indra is to be invoked for the acquisition and preservation (of wealth).”
Indra is Sovran Lord of Earth and Heaven, Indra is Lord of waters and of mountains.
Indra is Lord of prosperers and sages Indra must be invoked in rest and effort.
Indra is master of heaven and Indra of earth, Indra of the waters and Indra of the mountains,
Indra of the strong and Indra of the wise; Indra is to be called upon in peace and Indra in war.
Indra beherrscht den Himmel und die Erde, die Wasser Indra, Indra auch die Berge, Die Starken Indra, Indra auch die Weisen; in Krieg und Frieden muss man Indra anflehn.
Indra ist Gebieter über den Himmel, Indra über die Erde, Indra über die Gewässer, Indra über die Berge, Indra über die Großen, Indra über die Weisen, Indra ist im Frieden und Indra auf der Kriegsfahrt anzurufen.
Индра повелевает небом, Индра – землей,
Индра – водами, Индра – также горами,
Индра – сильными, Индра – также мудрыми.
Индру надо призывать в мире и в походе – Индру.
प्राक्तुभ्य॒ इन्द्र॒: प्र वृ॒धो अह॑भ्य॒: प्रान्तरि॑क्षा॒त्प्र स॑मु॒द्रस्य॑ धा॒सेः । प्र वात॑स्य॒ प्रथ॑स॒: प्र ज्मो अन्ता॒त्प्र सिन्धु॑भ्यो रिरिचे॒ प्र क्षि॒तिभ्य॑: ॥
प्र । अ॒क्तुऽभ्यः॑ । इन्द्रः॑ । प्र । वृ॒धः । अह॑ऽभ्यः । प्र । अ॒न्तरि॑क्षात् । प्र । स॒मु॒द्रस्य॑ । धा॒सेः । प्र । वात॑स्य । प्रथ॑सः । प्र । ज्मः । अन्ता॑त् । प्र । सिन्धु॑ऽभ्यः । रि॒रि॒चे॒ । प्र । क्षि॒तिऽभ्यः॑ ॥
इन्द्रः अक्तुभ्यः रात्रिभ्यः प्र वृधः प्रवृद्धः । अहभ्यः दिवसेभ्योऽपि प्र वृधः अधिकः । अन्तरिक्षात् अपि प्रवृद्धः। समुद्रस्य अब्धेः धासेः धारकात्स्थानादपि प्रवृद्धः । वातस्य वायोः प्रथसः प्रथिम्नोऽपि प्रवृद्धः । ज्मः पृथिव्याः अन्तात् पर्यन्तादपि प्रवृद्धः । सिन्धुभ्यः नदीभ्यश्च प्र रिरिचे अतिरिच्यते । महान् भवतीत्यर्थः । क्षितिभ्यः मनुष्येभ्योऽपि प्र रिरिचे ॥
“Indra is vaster than the nights, vaster than the days, vaster than the firmament or the receptacle of theocean, vaster than the wind, or space or the ends of the earth; Indra exceeds the rivers and mankind.”
Vaster than days and nights, Giver of increase, vaster than firmament and flood of ocean,
Vaster than bounds of earth and wind's extension, vaster than rivers and our lands is Indra.
Indra, the strong, projects beyond the nights and beyond the days, beyond the midspace and beyond the wellspring of the sea,
beyond the spreading of the wind and beyond the end of the earth,
beyond the rivers and beyond the settlements.
Der Helfer Indra überragt die Nächte, die Tage er, die Luft, den Sitz des Meeres, Des Windes Weite und der Erde Enden, er überragt die Flüsse und die Länder.
Indra reicht weiter als die Nächte, Indra, der Erstarkte, reicht weiter als die Tage, weiter als das Luftreich, weiter als die Grenze der Erde, weiter als die Ströme, als die Länder.
Индра выступает над ночами, возросший вы(ступает) над днями,
Он вы(ступает) над воздушным пространством, вы(ступает) над областью океана,
Вы(ступает) над протяженностью ветра, вы(ступает) над краем земли,
Вы(ступает) над реками, вы(ступает) над поселениями.
प्र शोशु॑चत्या उ॒षसो॒ न के॒तुर॑सि॒न्वा ते॑ वर्ततामिन्द्र हे॒तिः । अश्मे॑व विध्य दि॒व आ सृ॑जा॒नस्तपि॑ष्ठेन॒ हेष॑सा॒ द्रोघ॑मित्रान् ॥
प्र । शोशु॑चत्याः । उ॒षसः॑ । न । के॒तुः । अ॒सि॒न्वा । ते॒ । व॒र्त॒ता॒म् । इ॒न्द्र॒ । हे॒तिः । अश्मा॑ऽइव । वि॒ध्य॒ । दि॒वः । आ । सृ॒जा॒नः । तपि॑ष्ठेन । हेष॑सा । द्रोघ॑ऽमित्रान् ॥
हे इन्द्र ते तव असिन्वा भेदनरहितं हेतिः वज्राख्यमायुधं शोशुचत्याः ज्वलन्त्याः उषसो न यथोषसः केतुः पताकास्थानीयो रश्मिस्तद्वच्छत्रुषु प्र वर्तताम्। किंच तपिष्ठेन अतिशयेन शत्रूणां तापयित्र्या हेषसा शब्दकारिण्या हेत्या द्रोघमित्रान् । द्रुग्धानि मित्राणि येषां ते द्रोघमित्राः । तान् शत्रून् विध्य ताडय । तत्र दृष्टान्तः । दिव आ सृजानः सृज्यमानः अश्मेव। यथाशनिः वृक्षान् विध्यति तद्वदित्यर्थः ॥
“May your unbroken weapon, Indra, proceed (against your foes), like the banner of the shining dawn,like a stone cast down from heaven, pierce those whose friendship is deceitful with your consumingloud-sounding (weapon).”
Forward, as herald of refulgent Morning, let thine insatiate arrow fly, O Indra.
And pierce, as 'twere a stone launched forth from heaven, with hottest blaze the men who love deception.
Like the beacon of the ever-blazing dawn, let your insatiable missile go rolling forth, Indra.
Like a stone being launched from heaven, pierce with your hottest
weapon those whose alliances are deceitful.
Gleich wie der Schein der hellen Morgenröthe eil' unersättlich vor dein Pfeil, o Indra, Durchbohre wie ein Schleuderstein vom Himmel, mit heissestem Geschoss die Lügenfreunde.
Wie das Zeichen der erglühenden Usas soll, Indra, dein verschlingendes Geschoß hervorkommen. Wie der vom Himmel geschleuderte Stein triff mit glühendstem Eifer die Freundbetrüger!
Пусть, как символ ярко пылающей Ушас,
Устремиться твой ненасытный выстрел, о Индра!
Как камень, брошенный с неба, порази
Друзей-обманщиков раскаленным оружием!
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्रं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥
अनु॑ । अह॑ । मासाः॑ । अनु॑ । इत् । वना॑नि । अनु॑ । ओष॑धीः । अनु॑ । पर्व॑तासः । अनु॑ । इन्द्र॑म् । रोद॑सी॒ इति॑ । वा॒व॒शा॒ने इति॑ । अनु॑ । आपः॑ । अ॒जि॒ह॒त॒ । जाय॑मानम् ॥
जायमानं प्रादुर्भवन्तम् इन्द्रं मासाः चैत्रादयः अनु अजिहत अनुगच्छन्ति । अह इति पूरणः । वनानि अरण्यान्यपीन्द्रम् अनु अजिहत । इत् इति पूरणः । ओषधीः ओषध्योऽपि इन्द्रम् अनु गच्छन्ति । पर्वतासः पर्वता अपीन्द्रम् अनु गच्छन्ति। वावशाने कामयमाने रोदसी द्यावापृथिव्यावपि इन्द्रम् अनु गच्छतः । आपः उदकान्यपीन्द्रम् अनु गच्छन्ति । मासाद्यधिष्ठातृदेवताः प्रादुर्भवन्तमिन्द्रमनुगच्छन्तीत्यर्थः ॥
“The months attend upon Indra as soon as born, the forests attend upon him, the plural nts, themountains, the affectionate heaven and earth, and the waters (attend upon) him.”
Him, verily, the moons, the mountains followed, the tall trees followed and the plants and herbage.
Yearning with love both Worlds approached, the Waters waited on Indra when he first had being.
The months, the woods,
The plants, the mountains,
The earth and sky in longing,
The waters, followed Indra on his birth.
The months gave way to (him), the trees gave way, the plants gave way, the mountains gave way;
the two world-halves eagerly gave way to Indra; the waters gave way to him as he was being born.
Dem Indra gaben Monde nach und Wälder, dem Indra die Gewächse und die Berge, Dem Indra Erd' und Himmel, gern sich fügend, die Wasser ihm, sobald er ward geboren.
Es ordneten sich die Tage, die Monate, es ordneten sich die Bäume, die Pflanzen, die Berge und willig die beiden Welthälften, die Gewässer dem Indra unter, als er geboren wurde.
(Ему,) в самом деле, под(чинились) месяцы, под(чинились) и леса,
Под(чинились) растения, под(чинились) горы,
Под(чинились) охотно Индре две половины вселенной,
Под(чинились воды, когда он родился.
कर्हि॑ स्वि॒त्सा त॑ इन्द्र चे॒त्यास॑द॒घस्य॒ यद्भि॒नदो॒ रक्ष॒ एष॑त् । मि॒त्र॒क्रुवो॒ यच्छस॑ने॒ न गाव॑: पृथि॒व्या आ॒पृग॑मु॒या शय॑न्ते ॥
कर्हि॑ । स्वि॒त् । सा । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । चे॒त्या । अ॒स॒त् । अ॒घस्य॑ । यत् । भि॒नदः॑ । रक्षः॑ । आ॒ऽईष॑त् । मि॒त्र॒ऽक्रुवः॑ । यत् । शस॑ने । न । गावः॑ । पृ॒थि॒व्याः । आ॒ऽपृक् । अ॒मु॒या । शय॑न्ते ॥
हे इन्द्र ते तव सा हेतिरिषुर्वा चेत्या चेतयितव्या शत्रुषु क्षेप्तव्या कर्हि स्वित् कदा वा असत् भविष्यति । यत् यया हेत्या त्वम् अघस्य । द्वितीयार्थे षष्ठी । अहतम् एषत् युद्धार्थमागच्छत् रक्षः भिनदः अभिनः। यत् यया च शक्त्या मित्रक्रुवः मित्राणां क्रूरस्य कर्मणः कर्तारो जनाः पृथिव्याः संबन्धिनि शसने विशसनस्थाने गावो न पशव इव आपृक् आपर्चनाहताः सन्तः अमुया अनया पृथिव्या संगता युद्धे शयन्ते शेरते ॥
“Where was your (shaft) Indra, (which ought) to be hurled (against your enemies) when you did cleavethe rākṣasas hastening to war, and when the Mitrakru lay on the ground there in confusion like cattle at theplace of immolation?”
Where was the vengeful dart when thou, O Indra, clavest the demon ever beat on outrage?
When fiends lay there upon the ground extended like cattle in the place of immolation?
When will vengeance be yours, Indra, such that you will rend the demonic power of the evil one, which besets (us),
and that those who bloody their allies will lie there like cows at
slaughter, in the same way as (Vr̥tra), embracer of the earth?
Wann wird dein Eifer sich, o Indra, zeigen, dass du zerschlägst den Geist, der Unheil brütet, Wenn dort zerstreut wie Rinder auf dem Schlachtraum die grause Bande auf der Erde daliegt?
Wann wird denn dieses Strafgericht von dir, Indra, über den Bösen sein, daß du den heranschleichenden argen Geist zerhaust, daß die Treuverletzer wie Rinder auf der Schlachtbank nur so platt auf der Erde liegen werden?
Когда же будет эта твоя расправа, о Индра,
Со злом, что ты расколешь нападающего ракшаса,
Что обагрившие кровью дружбу, как быки на плахе,
Будут лежать вперемежку плашмя на земле?
श॒त्रू॒यन्तो॑ अ॒भि ये न॑स्तत॒स्रे महि॒ व्राध॑न्त ओग॒णास॑ इन्द्र । अ॒न्धेना॒मित्रा॒स्तम॑सा सचन्तां सुज्यो॒तिषो॑ अ॒क्तव॒स्ताँ अ॒भि ष्यु॑: ॥
श॒त्रु॒ऽयन्तः॑ । अ॒भि । ये । नः॒ । त॒त॒स्रे । महि॑ । व्राध॑न्तः । ओ॒ग॒णासः॑ । इ॒न्द्र॒ । अ॒न्धेन॑ । अ॒मित्राः॑ । तम॑सा । स॒च॒न्ता॒म् । सु॒ऽज्यो॒तिषः॑ । अ॒क्तवः॑ । तान् । अ॒भि । स्यु॒रिति॑ स्युः ॥
हे इन्द्रः शत्रूयन्तः महि अत्यन्तं व्राधन्तः अस्मान् बाधमानाः ओगणासः संघीभूताः ये शत्रवः नः अस्मान् अभि ततस्रे निक्षिपन्ति ते अमित्राः शत्रवः अन्धेन तमसा महतान्धकारेण सचन्तां संगच्छन्ताम् । किंच तान् अमित्रान् सुज्योतिषः दिवसाः अक्तवः रात्रयश्च अभि ष्युः अभिभवन्तु ॥
“May those adversaries, Indra, who press upon us, fiercely opposing us, and assembled in numbers,be overwhelmed with thick darkness, and may the bright (days) and nights overpower them. hymn you, and disregarding all other worshippers, come to us with your protection.”
Those who are set in enmity against us, the Oganas, O Indra, waxen mighty,-
Let blinding darkness follow those our fbemen, while these shall have bright shining nights to light them.
Those who, seeking to rival us, have battered at us, being greatly arrogant and powerful, o Indra—
let those without alliance (to us) keep company with blind darkness. The nights with their good lights should prevail over them.
Die Feinde, die verworfenen, o Indra, die mächtig trotzend unsre Güter rauben, Sie sei'n mit blinder Finsterniss umgeben, des Tages Helle möge sie vernichten.
Die feindlich gesinnt wider uns ausgezogen sind, sich gar stark fühlend, die Gewalttätigen, o Indra, die Unfreunde sollen in der stockdunklen Finsternis stecken; die lichtschönen Nächte sollen über sie triumphieren.
(Те,) что враждебно настроившись, против нас выступили,
Почитая себя очень свирепыми, о Индра,
Пусть (эти) недруги соединяться с непроглядным мраком!
Ярко освещенные ночи пусть восторжествуют над нами!
पु॒रूणि॒ हि त्वा॒ सव॑ना॒ जना॑नां॒ ब्रह्मा॑णि॒ मन्द॑न्गृण॒तामृषी॑णाम् । इ॒मामा॒घोष॒न्नव॑सा॒ सहू॑तिं ति॒रो विश्वाँ॒ अर्च॑तो याह्य॒र्वाङ् ॥
पु॒रूणि॑ । हि । त्वा॒ । सव॑ना । जना॑नाम् । ब्रह्मा॑णि । मन्द॑न् । गृ॒ण॒ताम् । ऋषी॑णाम् । इ॒माम् । आ॒ऽघोष॑न् । अव॑सा । सऽहू॑तिम् । ति॒रः । विश्वा॑न् । अर्च॑तः । या॒हि॒ । अ॒र्वाङ् ॥
हे इन्द्र त्वा त्वां जनानां संबन्धीनि पुरूणि बहूनि सवना सवनानि ब्रह्माणि स्तोत्राणि च मन्दन् स्तुवन्ति मोदयन्ति वा । गृणतां स्तुवताम् ऋषीणाम् इमां सहूतिं स्तुतिं त्वम् आघोषन् महती शोभना चेयं स्तुतिरिति वदन् अर्चतः स्तुवतोऽन्यान् विश्वान् सर्वानपि तिरः तिरस्कृत्य अवसा रक्षणेन सह अर्वाङ् अस्मदभिमुखं याहि गच्छ॥
May plentiful libations of the people, and singing Rsis' holy prayers rejoice thee.
Hearing with love this common invocation, come unto us, pass by all those who praise thee.
Because the many soma-pressings of the peoples and the sacred formulations of the singing seers exhilarate you,
heeding this common call, with your help drive nearby, across all
(others) as they chant.
Wenn dich auch vieler Menschen Tränke locken; Gebete auch der Sänger, die dich preisen, So komme her durch alle, die dir singen, mit Huld zu uns, die Festgebete hörend.
Allerdings ergötzen dich viele Somaspenden der Leute, die feierlichen Reden der lobpreisenden Rishi´s. Erhöre gnädig diese gemeinsame Anrufung und fahre herwärts, an allen anderen Lobsängern vorbei!
Ведь тебя радуют многие выжимания (сомы) у людей,
Священные слова воспевающих риши.
Прислушиваясь с удовольствием к этому общему призыву,
Минуя всех воспевающих, приходи в наши края!
ए॒वा ते॑ व॒यमि॑न्द्र भुञ्जती॒नां वि॒द्याम॑ सुमती॒नां नवा॑नाम् । वि॒द्याम॒ वस्तो॒रव॑सा गृ॒णन्तो॑ वि॒श्वामि॑त्रा उ॒त त॑ इन्द्र नू॒नम् ॥
ए॒व । ते॒ । व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । भु॒ञ्ज॒ती॒नाम् । वि॒द्याम॑ । सु॒ऽम॒ती॒नाम् । नवा॑नाम् । वि॒द्याम॑ । वस्तोः॑ । अव॑सा । गृ॒णन्तः॑ । वि॒श्वामि॑त्राः । उ॒त । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । नू॒नम् ॥
हे इन्द्र ते तवैव भुञ्जतीनां रक्षन्तीः प्रियाः वयं विश्वामित्रपुत्रा रेणवः विद्याम लभेमहि । उत अपि च हे इन्द्र ते तव नवानां नूतनाः सुमतीनां सुमतीरनुग्रहबुद्धीः वस्तोः अहनि अवसा रक्षणार्थं गृणन्तः नूनं त्वां स्तुवन्त एवं विश्वामित्राः विश्वामित्रपुत्रा वयं विद्याम लभेमहि ॥
“May we, the descendants of Viśvāmitra, sincerely praising you, Indra,by day for your protection,obtain your protecting (favours), may we obtain your recent (favours).”
O Indra, thus may we be made partakers of thy new favours that shall bring us profit.
Singing with love, may we the Visvamitras win daylight even now through thee, O Indra.
In just this way, Indra, might we know your new favors that bring benefits. And with your help, Indra, might we Viśvāmitras know this, as we sing just now at dawn.
So mögen, Indra, wir von dir empfangen erneute Gunst, die uns Genuss bereitet, Durch deine Huld das Morgenlicht erleben, wir Viçvamitra's jetzt auch, dich besingend.
So mögen wir aufs neue deine nutzbringenden Gnaden erfahren, Indra. Und möchten wir auch jetzt durch deine Gunst den neuen Tag erleben, wir deine Sänger, die Visvamitra´s, o Indra!
Так, о Индра, мы хотели бы узнать
Твои новые милости, приносящие пользу!
С удовольствием воспевая, мы хотели бы встретить рассвет,
(Мы,) Вишвамитры и сегодня твои, о Индра!
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ । शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
शु॒नम् । हु॒वे॒म॒ । म॒घऽवा॑नम् । इन्द्र॑म् । अ॒स्मिन् । भरे॑ । नृऽत॑मम् । वाज॑ऽसातौ । शृ॒ण्वन्त॑म् । उ॒ग्रम् । ऊ॒तये॑ । स॒मत्ऽसु॑ । घ्नन्त॑म् । वृ॒त्राणि॑ । स॒म्ऽजित॑म् । धना॑नाम् ॥
अस्मिन्भरे संग्रामे शुनं वृद्धं मघवानं धनवन्तं शृण्वन्तम् अस्मदीयस्याह्वानस्य श्रोतारम् उग्रम् उद्गूर्णं समत्सु संग्रामेषु वृत्राणि शत्रून् घ्नन्तं मारयन्तं धनानां शत्रुधनानां संजितं सम्यगेव जेतारम् इन्द्रं वाजसातौ अन्नस्य लाभाय ऊतये रक्षणाय च हुवेम आह्वयेम ॥ ॥ १६ ॥
“We invoke in this conflict for our protection the pure, the opulent Indra, the most heroic in the fight,”
Call we on Maghavan, auspicious Indra, best hero in the fight where spoil is gathered,
The Strong who listens, who gives aid in battles, who slays the Vrtras, wins and gathers riches.
– For blessing we would invoke bounteous Indra, most manly, at this raid, at the winning of the prize of victory,
the strong one who listens, (we would invoke) for help in battles, him who smashes obstacles, the winner of prizes.
Den mächt'gen Indra rufen wir zum Heil uns, den männlichsten in diesem Kampf um Beute; Den starken, der erhört zur Hülf' in Schlachten, die Feinde tödtet und ihr Gut erbeutet.
Um Glück möchten wir den gabenreichen Indra anrufen in diesem Kampf, den männlichsten zum Beutegewinn, den erhörenden, gewaltigen zum Beistand in den Fehden, der die Feinde erschlägt, der Schätze erobert.
Мы хотим призывать на счастье щедрого Индру,
Самого мужественного, для захвата добычи в этой битве,
(Бога,) слышащего (нас), грозного – для поддержки в сражениях,
Убивающего врагов, завоевывающего награды!
rv10.090.01