Sukta 10.9
ऋषित्रिशिरास्त्वाष्ट्रः सिन्धुद्वीपो वांबरीषः
देवताआपः
मन्त्र9
छन्दगायत्री
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ॥
आपः॑ । हि । स्थ । म॒यः॒ऽभुवः॑ । ताः । नः॒ । ऊ॒र्जे । द॒धा॒त॒न॒ । म॒हे । रणा॑य । चक्ष॑से ॥
हि यस्मात् कारणात् आपः या यूयं मयोभुवः सुखस्य भावयित्र्यः स्थ भवथ ताः तादृश्यो यूयं नः अस्मान् ऊर्जे अन्नाय दधातन धत्त । अन्नप्राप्तियोग्यानस्मान् कुरुत । अन्नमस्मभ्यं दत्तेत्यर्थः । महे महते रणाय रमणीयाय चक्षसे दर्शनाय सम्यग्ज्ञानाय च धत्त । अस्मान् सम्यग्ज्ञानं प्रति यौग्यान् कुरुतेत्यर्थः ॥
“Since, waters, you are the sources of happiness, grant to us to enjoy abundance, and great anddelightful perception.”
YE, Waters, are beneficent: so help ye us to energy
That we may look on great delight.
Since you Waters are sheer refreshment, so destine us for nourishment and to see great happiness.
Ihr Wasser seid erquickend ja, drum führet uns zu frischer Kraft, Damit wir hohe Freude schaun.
Ihr Gewässer seid ja labend; verhelfet ihr uns zur Kraft, um große Freude zu schauen!
О воды, ведь вы благодатные.
Помогите нам с подкрепляющей силой,
Чтобы (мы) увидели великую радость!
यो व॑: शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह न॑: । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तर॑: ॥
यः । वः॒ । शि॒वऽत॑मः । रसः॑ । तस्य॑ । भा॒ज॒य॒त॒ । इ॒ह । नः॒ । उ॒श॒तीःऽइ॑व । मा॒तरः॑ ॥
हे आपः वः युष्माकं स्वभूतः यः रसः शिवतमः सुखतमः इह अस्मिल्ँलोके तस्य तं रसं नः अस्मान् भाजयत सेवयत । उपयोजयतेत्यर्थः। तत्र दृष्टान्तः । उशतीरिव उशत्य इव पुत्रसमृद्धिं कामयमानाः मातरः स्तन्यरसं यथा भाजयन्ति प्रापयन्ति तद्वत् ॥
अथ द्वितीयामाह— यो वः शिवतम इति। यो युष्माक्रं शिवतमः शान्ततमः सुखैकहेतुर्यो रसोऽस्ति, इहास्मिन्कर्मणि नोऽस्मांस्तस्य भाजयत (तं) रसं प्रापयत। तत्र दृष्टान्तः—उशतीरिव मातर इति। कामयमानाः प्रीतियुक्ता मातरो यथा वत्सान्स्वकीयस्तन्यरसं प्रापयन्ति तद्वत्।
“Give us to partake in this world of your most auspicious Soma, like affectionate mothers.”
Give us a portion of the sap, the most auspicious that ye have,
Like mothers in their longing love.
Your most beneficent juice—make us have a share in that here,
like eager mothers (their milk).
Welch segenreichster Saft euch ist, an dem lasst Theil uns haben hier, Den liebevollen Müttern gleich.
Was euer angenehmstes Naß ist, des machet uns hier teilhaftig wie die liebevollen Mütter ihrer Milch!
Какая у вас самая целительная влага,
Наделите нас ею здесь,
Как любящие матери!
तस्मा॒ अरं॑ गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥
तस्मै॑ । अर॑म् । ग॒मा॒म॒ । वः॒ । यस्य॑ । क्षया॑य । जिन्व॑थ । आपः॑ । ज॒नय॑थ । च॒ । नः॒ ॥
हे आपः यूयं यस्य पापस्य क्षयाय विनाशाय अस्मान् जिन्वथ प्रीणयथ तस्मै तादृशाय पापक्षयाय अरं क्षिप्र वः युष्मान् गमाम गमयाम । वयं शिरसि प्रक्षिपामेत्यर्थः । यद्वा । यस्यान्नस्य क्षयाय निवासार्थं यूयमोषधीर्जिन्वथ तर्पयथ तस्मै तदन्नमुद्दिश्य वयमरमलं पर्याप्तं यथा भवति तथा वो युष्मान् गमाम गच्छाम । किंच हे आपः नः अस्मान् जनयथ च । पुत्रपौत्रादिजनने प्रयोजयतेत्यर्थः ॥
_
अथ तृतीयामाह— तस्मा अरमिति। यस्य रसस्य क्षयाय क्षयेण निवासेन जिन्वथ यूयं प्रीता भवथ, तस्मै रसाय वौ युष्मानरं गमामालं भृशं प्राप्नुमः । किंच हे आपो यूयं नोऽस्माञ्जनयथ प्रजोत्पादकन्कुरुथ। एतैर्मन्त्रैः साध्यं जलमेलनं विधत्ते— ‘अप उप सृजत्यापो वै शान्ताः शान्ताभिरेवास्य शुचँ शमयति’ (सं. का. ५ प्र. १ अ. ६) इति। अस्याग्नेः शुचं शोकं दाहमित्यर्थः।
आपो हि ष्ठेत्याद्यृचस्तत्र विनियुङ्क्ते— ‘तिसृभिरुप सृजति त्रिवृद्वा अग्निर्यावानेवाग्निस्तस्य शुचँ शमयति’ (सं. का. ५ प्र. १ अ. ६) इति।
आहवनीयादिरूपेणाग्नेस्त्रैगुण्यम्। तस्य सर्वस्याग्नेर्मन्त्रत्रयेण दाहशान्तिः। ]
“Let us quickly have recourse to you, for that your (faculty) of removing (sin) by which you gladden us;waters, bestow upon us progeny.”
To you we gladly come for him to whose abode ye send us on;
And, Waters, give us procreant strength.
Let us, as your (offspring), go to be fit for him for whose peaceful dwelling you animate
and beget us, o Waters.
Für solchen gehn wir euch zur Hand, zu dessen Sitz ihr eilend naht, Ihr Wasser machet kräftig uns.
Dem möchten wir euch recht kommen, für dessen Haus ihr uns erfrischet und neugebäret, ihr Gewässer.
Мы хотим прийтись у вас ко двору тому,
Для чьего жилища вы нас освежаете,
О воды, и возрождайте (снова).
शं नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये॑ । शं योर॒भि स्र॑वन्तु नः ॥
शम् । नः॒ । दे॒वीः । अ॒भिष्ट॑ये । आपः॑ । भ॒व॒न्तु॒ । पी॒तये॑ । शम् । योः । अ॒भि । स्र॒व॒न्तु॒ । नः॒ ॥
नः अस्माकं पापापनोदद्वारेण शं सुखं भवन्तु देवीः देव्यः आपः। अभिष्टये अस्मद्यज्ञाय भवन्तु । यज्ञाङ्गभावाय च भवन्त्वित्यर्थः । पीतये पानाय च भवन्तु । तथा शम् उत्पन्नानां रोगाणां शमनं योः यावनमनुत्पन्नानां पृथक्करणं च कुर्वन्तु । अपि च नः अस्माकम् अभि उपरि स्रवन्तु शुद्ध्यर्थं सिञ्चन्तु ॥
“May the divine water be propitious to our worship, (may they be good) for our drinking; may they flowround us, and be our health and safety.”
The Waters. be to us for drink, Goddesses for our aid and bliss:
Let them stream to us health and strength.
Let the goddesses, the Waters, be luck for us to prevail, for us to drink. Let them flow to us for luck and life.
Zur Hülfe seien heilvoll uns die Himmelswasser und zum Trunk, Von ihnen ström' uns Segen zu.
Die Göttinnen sollen uns zu recht naher Hilfe, die Gewässer zum Trunke sein; Wohl und Heil sollen sie uns zuströmen.
На счастье пусть будут нам богини (и) в помощь,
Воды (пусть будут нам) для питья!
Счастье и благо пусть струят они нам!
ईशा॑ना॒ वार्या॑णां॒ क्षय॑न्तीश्चर्षणी॒नाम् । अ॒पो या॑चामि भेष॒जम् ॥
ईशा॑नाः । वार्या॑णाम् । क्षय॑न्तीः । च॒र्ष॒णी॒नाम् । अ॒पः । या॒चा॒मि॒ । भे॒ष॒जम् ॥
वार्याणां वारिप्रभवानां व्रीहियवादीनां यद्वा वरणीयानां धनानाम् ईशानाः ईश्वराः चर्षणीनां मनुष्याणां क्षयन्तीः निवासयित्रीः अपः उदकानि भेषजम् । सुखनामैतत् । पापापनोदनं सुखं याचामि अहं प्रार्थये ॥
“Waters, sovereigns of precious (treasures), granters of habitations to men, I solicit of you medicine (formy infirmities).”
1 beg the Floods to give us balm, these Queens who rule o'er precious things,
And have supreme control of men.
Those who are mistresses of things of value, ruling over the settled domains,
the Waters do I beseech for a healing remedy.
Die herrschen über schönes Gut, gebieten über alles Volk, Sie fleh' um Arzenei ich an.
Sie, die über die wünschenswerten Dinge verfügen, die über die Menschenvölker schalten, die Gewässer bitte ich um ihr Heilmittel.
Распоряжающиеся желанными благами,
Повелевающие народами
Воды прошу я об (их) целебном средстве.
अ॒प्सु मे॒ सोमो॑ अब्रवीद॒न्तर्विश्वा॑नि भेष॒जा । अ॒ग्निं च॑ वि॒श्वश॑म्भुवम् ॥
अ॒प्ऽसु । मे॒ । सोमः॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । अ॒न्तः । विश्वा॑नि । भे॒ष॒जा । अ॒ग्निम् । च॒ । वि॒श्वऽश॑म्भुवम् ॥
Sayana bhashya empty
“Soma has declared to me; all medicaments, as well as Agni, the benefactor of the universe, are in thewaters.”
Within the Waters-Soma thus hath told me-dwell all balms that heal,
And Agni, he who blesseth all.
“Within the waters,” Soma said to me, “are all healing remedies
and Agni who is weal to all.”
Im Wasser, sagte Soma mir, ist alle Arzenei vereint Und Agni, der das All erquickt.
In den Gewässern, so belehrte mich Soma, sind alle Arzeneien, und der allen ersprießliche Agni.
В водах – мне сказал Сома –
Все целебные средства
И Агни всеблагой.
आप॑: पृणी॒त भे॑ष॒जं वरू॑थं त॒न्वे॒३॒॑ मम॑ । ज्योक्च॒ सूर्यं॑ दृ॒शे ॥
आपः॑ । पृ॒णी॒त । भे॒ष॒जम् । वरू॑थम् । त॒न्वे॑ । मम॑ । ज्योक् । च॒ । सूर्य॑म् । दृ॒शे ॥
Sayana bhashya empty
“Waters, bring to perfection, all disease-dispelling medicaments for the good of my body, that I maybehold the Sun.”
O Waters, teem with medicine to keep my body safe from harm,
So that I long may see the Sun.
O Waters, fully grant healing and protection for my body
and (for me) to see the sun for a long time.
O Wasser, füllet Arzenei, Beschirmung meinem Leibe zu Dass lang' ich noch die Sonne schau.
Ihr Gewässer, spendet reichlich Arzenei als Schutz für meinen Leib, und das ich noch lange die Sonne sehe!
О воды, пожертвуйте щедро целебное средство
Как защиту для тела моего,
И чтоб я долго видел солнце!
इ॒दमा॑प॒: प्र व॑हत॒ यत्किं च॑ दुरि॒तं मयि॑ । यद्वा॒हम॑भिदु॒द्रोह॒ यद्वा॑ शे॒प उ॒तानृ॑तम् ॥
इ॒दम् । आ॒पः॒ । प्र । व॒ह॒त॒ । यत् । किम् । च॒ । दुः॒ऽइ॒तम् । मयि॑ । यत् । वा॒ । अ॒हम् । अ॒भि॒ऽदु॒द्रोह॑ । यत् । वा॒ । शे॒पे । उ॒त । अनृ॑तम् ॥
Sayana bhashya empty
“Waters, take away whatever sin has been (found) in me, whether I have (knowingly) done wrong, orhave pronounced imprecations (against holy men), or have spoken untruth.”
Whatever sin is found in me, whatever evil I have wrought,
If I have lied or falsely sworn, Waters, remove it far from me.
O Waters, carry this away, whatever trouble is in me—
whether I have committed deceit or I have cursed—as well as untruth.
O Wasser, traget alles fort, was irgend Unrecht ist an mir, Was andern Uebles ich gethan, was ich gelogen, was geflucht.
Ihr Gewässer, führet all das fort, was von Fehle an mir ist, sei es daß ich treulos war, oder daß ich falsch geschworen habe!
Унесите прочь, о воды, то,
Что греховно во мне:
Если я обманул
Или если проклял, и (всю) неправду!
आपो॑ अ॒द्यान्व॑चारिषं॒ रसे॑न॒ सम॑गस्महि । पय॑स्वानग्न॒ आ ग॑हि॒ तं मा॒ सं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥
आपः॑ । अ॒द्य । अनु॑ । अ॒चा॒रि॒ष॒म् । रसे॑न । सम् । अ॒ग॒स्म॒हि॒ । पय॑स्वान् । अ॒ग्ने॒ । आ । ग॒हि॒ । तम् । मा॒ । सम् । सृ॒ज॒ । वर्च॑सा ॥
अद्य अस्मिन् दिने अवभृथार्थम् आपः अन्वचारिषं जलान्यनुप्रविष्टोऽस्मि । प्रविश्य च रसेन जलसारेण समगस्महि संगताः स्मः। हे अग्ने पयस्वान् जले वर्तमानत्वेन पयोयुक्तः त्वम् आ गहि । अस्मिन् कर्मण्यागच्छ। तं मा तादृशं स्नातं मां वर्चसा तेजसा सं सृज संयोजय॥ आपः । कर्मणि शसि प्राप्ते व्यत्ययेन जस् । अचारिषम् । चर गत्यर्थः । लुङि च्लेः सिच् । ‘ आर्धधातुकस्येड्वलादेः' (पा. सू. ७. २. ३५) इति इट् । नेटि' (पा. सू. ७. २. ४ ) इति वृद्धिप्रतिषेधे प्राप्ते तदपवादतया ‘ अतो ल्रान्तस्य' (पा. सू. ७. २. २) इति उपधाया वृद्धिः। अगस्महि । “ समो गम्यृच्छि° ' (पा. सू. १. ३. २९) इति आत्मनेपदम् । च्लेः सिच् । 'मन्त्रे घस०' इत्यादिना च्लेर्लुगभावश्छान्दसः । ‘ एकाच उपदेशेऽनुदात्तात् ' (पा. सू. ७. २. १० ) इति इट्प्रतिषेधः । ‘वा गमः' (पा. सू. १. २. १३) इति सिचः कित्त्वात् “ अनुदात्तोपदेश' इत्यादिना अनुनासिकलोपः । गहि । लोटि गमेः सिपो हिः । अपित्त्वेन ङित्त्वात् ' अनुदात्तोपदेश' इत्यादिना अनुनासिकलोपः । ‘ अतो हेः' इति लुक् न भवति; ‘ असिद्धवदत्रा भात्' इति मलोपस्यासिद्धत्वात् ॥
“I have this day entered into the waters; we have mingled with their essence. Agni, abiding in thewaters approach, and fill me (thus bathed) with vigour.”
The Waters I this day have sought, and to their moisture have we come:
O Agni, rich in milk, come thou, and with thy splendour cover me.
O Waters, today I have followed (you). We have united with your sap. Full of milk, come here, o Agni. Merge me with luster.
Den Wassern ging ich heute nach, wir einten uns mit ihrer Flut; Komm, Agni, her mit Milch benetzt, und mich benetze du mit Glanz.
Die Gewässer habe ich heut aufgesucht; wir sind mit dem Naß in Berührung gekommen. Komm Milch bringend, Agni; begabe mich hier mit Ansehen!
Die Gewässer habe ich heute aufgesucht; wir sind mit ihrem Naß in Berührung gekommen. Komm Milch bringend, Agni, begabe mich hier mit Anziehungskraft!
Сегодня я добрался до вод.
Мы встретились с (их) влагой.
С молоком приди, о Агни!
Соедини меня с блеском!