Sukta 2.1
ऋषिगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः
देवताअग्निः
मन्त्र16
छन्दजगती
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ । त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचि॑: ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । द्युऽभिः॑ । त्वम् । आ॒शु॒शु॒क्षणिः॑ । त्वम् । अ॒त्ऽभ्यः । त्वम् । अश्म॑नः । परि॑ । त्वम् । वने॑भ्यः । त्वम् । ओष॑धीभ्यः । त्वम् । नृ॒णाम् । नृ॒ऽप॒ते॒ । जा॒य॒से॒ । शुचिः॑ ॥
॥ अथद्वितीयम्मण्डलम् ॥शातर्चिनम्प्रथमम्मण्डलंव्याख्यतम् अथगार्त्समदन्द्वितीयम्मण्डलंव्याख्यायते त्वमग्नेद्युभिरित्यादिके- द्वितीयेमण्डलेचत्वारोनुवाकाः तेषुप्रथमेनुवाके एकादशसूक्तानि तत्रत्वमग्नेद्युभिरितिषोहशर्चम्प्रथमं- सूक्तम् मण्डलद्रष्टागृत्समदऋषिः सचपूर्वमाङ्गिरसकुलेशुनहोत्रस्यपुत्रःसन् यज्ञकालेऽसुरैर्गृहीतःइन्द्रे- णमोचितः पश्चात्तद्वचनेनैवभृगुकुलेशुनकपुत्रोगृत्समदनामाभूत् तथाचानुक्रमणिकायआङ्गिरसः शौ- नहोत्रोभूत्वाभार्गवःशौनकोभ्वत्सगृत्समदोद्वितीयम्मण्डलमपश्यदिति । तथातस्यैवशौनकस्यवचनमृ- ष्यनुक्रमणे त्वमग्नइतिगृत्समदःशौनकोभृगुताङ्गतः शौनहोत्रः प्रकृत्यातुयआङ्गिरसउच्यतइति । तस्मा- न्मण्डलद्रष्टाशौनकोगृत्समदऋषिः जगतीच्छन्दः मण्डलादिपरिभाषयाग्नेयं अत्रानुक्रमणिका—त्वम- ग्नेजागतन्त्विति प्रातरनुवाकाश्विनशस्त्रयोर्जागतेछन्दसीदमादिसूक्तद्वयस्यविनियोगः त्वमग्नेद्युभिरि- तिसूक्तेइतिसूत्रितत्वात् उपाकरणोत्सर्जनयोरप्याद्याविनियुक्ता ।हेअग्ने अग्रणीत्वादिगुणविशिष्ट हेनृणान्नृपते नृणाम्मनुष्याणाम्मध्ये येनरोयष्टारःसन्ति तेषां विशेषे- णपालयितः यद्वोभाभ्याम्पदाभ्याम्बहुत्वन्नित्यस्वामित्वञ्चप्रतिपाद्यते सर्वेषामपिनराणान्नित्यपालके- त्यर्थः नृणामित्यस्यनिघाताभावश्छान्दसः तादृश हेदेव त्वन्द्युभिर्यागदिवसैःनिमित्तभूतैर्जायसे यागा- र्थम्मथनेनोत्पद्यसइत्यर्थः यद्वा तादृशैर्दिवसैः सहितोजायसे तत्तद्यागदिवसेषुप्रसिद्धोभवसीत्यर्थः त- थात्वमाशुशुक्षणिः जायसे आसर्वतोदीप्यमानोभवसि आङिउपपदेशुचदीप्तावित्येतस्यसन्नन्तस्यछा- न्दसमिदंरूपं यद्वा आशुशीघ्रंशुच् दीप्तः सन् यतः संसेव्यसइतिआशुशुचंशोकंसनोतिददातिशत्रुभ्यो- दाहादिनेत्याशुशुक्षणिः तादृशोभवसि एवंसर्वत्रप्रतिविशेषणं जायसइतियोज्यं हेअग्ने त्वं अद्भ्योवृ- ष्ट्युदकेभ्योजायसे वैद्युतरूपेणवाडवरूपेणवासमुद्रोदकेभ्यः त्वंअश्मनोमेघात् पाषाणाद्वापरिजायसे योअश्मनोरन्तरग्निञ्जजानेतिहिमन्त्रान्तरम् । त्वंवनेभ्यः वृक्षादिसमूहेभ्योदावरूपेण त्वमोषधीभ्यः वैश्वानररूपेण एवम्महानुभावस्त्वं मथनेनोत्पन्नः सन् सर्वात्मकोभवसीत्यर्थः शुचिरेवजायसे यद्वा शुचिरादित्यरूपोजायसइत्यर्थः अत्रत्वमग्नेद्युभिरहोभिरित्यादिनिरुक्तमनुसन्धेयम् ॥ १ ॥
“Sovereign of men, Agni, you are born for the days (of sacrifice), pure and all-irradiating, from the waters, from the stones, from trees, and from plural nts.”
THOU, Agni, shining in thy glory through the days, art brought to life from out the waters, from the stone:
From out the forest trees and herbs that grow on ground, thou, Sovran Lord of men art generatad [sic] pure.
1 Thou, O Agni, the flaming one, (art born) from out the Heavens 2, thou (art born) from out the Waters and the stone (the flint); thou (art born) from out the forests and the herbs; thou art born bright, O Lord of men, (as belonging) to men 3.
You, Agni, (are born) throughout the days, you who are eager to blaze here; you (are born) from the waters, you from the stone,
you from the trees, you from the plants, you, men-lord of men, are born blazing.
Durch Flammen wirst geboren du, o Leuchtender, du aus den Wassern, aus dem Wolkenfels hervor, Und aus den Bäumen, aus den Kräutern, Agni, auch, der du erstrahlst als Männerherr der Männerschar.
Du, Agni, wirst mit Tagesanbruch geboren, du als Brennlustigster, du wirst aus dem Wasser, du aus dem Stein, du aus den Bäumen, du aus den Pflanzen, du Männerherr wirst rein geboren.
Ты, о Агни, (рождаешься) вместе с днями, ты, радостно пылающий (нам) навстречу,
Ты – из вод, ты – из камня,
Ты – из деревьев, ты – из растений,
Ты, повелитель людей, рождаешься чистым.
तवा॑ग्ने हो॒त्रं तव॑ पो॒त्रमृ॒त्वियं॒ तव॑ ने॒ष्ट्रं त्वम॒ग्निदृ॑ताय॒तः । तव॑ प्रशा॒स्त्रं त्वम॑ध्वरीयसि ब्र॒ह्मा चासि॑ गृ॒हप॑तिश्च नो॒ दमे॑ ॥
तव॑ । अ॒ग्ने॒ । हो॒त्रम् । तव॑ । पो॒त्रम् । ऋ॒त्विय॑म् । तव॑ । ने॒ष्ट्रम् । त्वम् । अ॒ग्नित् । ऋ॒त॒ऽय॒तः । तव॑ । प्र॒ऽशा॒स्त्रम् । त्वम् । अ॒ध्व॒रि॒ऽय॒सि॒ । ब्र॒ह्मा । च॒ । असि॑ । गृ॒ठऽप॑तिः । च॒ । नः॒ । दमे॑ ॥
हेअग्ने होत्रं होतुःकर्मशस्त्रयाज्यादिलक्षणंयदस्तितदपितवैव त्वदर्थमित्यर्थः तथापोत्रं पोतुः कर्म- यदस्ति तद्पितवैव तथाऋत्वियम्प्राप्तकालमार्त्विज्यन्तवैवनेष्ट्रं नेष्टुःकर्मप्रस्थितयाज्यादिरूपं तव हेअग्ने त्वमग्नित् आग्नीध्रश्चत्वमेवासि तथाऋतायतोयज्ञमिच्छतस्तवैवप्रशास्त्रं यत्प्रशास्तुर्मैत्रावरुणस्यकर्म- तत् हेअग्ने त्वमध्वरीयसि अध्वरंयज्ञङ्कामयसेअध्वर्युर्भवसीत्यर्थः तथाध्वर्युशब्दव्युत्पत्तेः अध्वर्युरध्व- रयुरध्वरङ्कामयतइतिवेतिहिनिरुक्तम् । तथाब्रह्माचब्राह्मणाच्छंस्यप्यसि तथानोदमेस्मद्यज्ञगृहेगृह- पतिश्चासीति ॥ २ ॥
“Yours Agni, is the office of the Hotā, of the Potā, of the Ṛtvij, of the Neṣṭā; you are the Agnīdhra of the devout; yours is the functionof the Praśāstā; you are the Adhvaryu (adhvaryu radhvarayur adhvaram kāmayata iti vā (Nirukta 1.8) and the Brahmā; and the householder in our dwelling.”
Thine is the Herald's task and Cleanser's duly timed; Leader art thou, and Kindler for the pious man.
Thou art Director, thou the ministering Priest: thou art the Brahman, Lord and Master in our home.
1 To thee, O Agni, belongs the Hotri's and the Potri's office exercised at the appointed season; to thee belongs the office of the Neshtri; thou art the Agnîdh 2 for the righteous. To thee belongs the office of the Prasâstri; thou actest as an Adhvaryu, and thou art the Brahman and the master of the house in our house 3.
Yours, Agni, is the office of Hotar; yours that of Potar in its turn; yours that of Neṣṭar; you are the Agnidh [=Fire-Kindler] of the one who
follows truth.
Yours is the office of Praśāstar; you act as Adhvaryu; you are both the Brahman-priest and the houselord in our home.
Dein ist des Priesters, Agni, dein des Läuterers rechtmässig Amt, des Führers, dein des Ordnenden; Du bist des Frommen Glutentzünder, opferst gern, und Beter bist du, Hausherr du in unserm Haus.
Dir, Agni, kommt das Amt des Hotri zu, dir das Amt des Potri zu seiner Zeit, dir das Amt des Nestri; du bist der Agnidh des Gesetzestreuen. Dir kommt das Amt des Prasastri zu, du wirkst als Adhvaryu. Du bist sowohl der Brahman als auch der Hausherr in unserem Hause.
У тебя, о Агни, – служба хотара, у тебя – в урочное время служба потара,
У тебя – служба нештара, ты агнидх благочестивого,
У тебя – служба прашастара, ты действуешь как адхварью,
Ты брахман и господин дома в нашем жилище.
त्वम॑ग्न॒ इन्द्रो॑ वृष॒भः स॒ताम॑सि॒ त्वं विष्णु॑रुरुगा॒यो न॑म॒स्य॑: । त्वं ब्र॒ह्मा र॑यि॒विद्ब्र॑ह्मणस्पते॒ त्वं वि॑धर्तः सचसे॒ पुरं॑ध्या ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । इन्द्रः॑ । वृ॒ष॒भः । स॒ताम् । अ॒सि॒ । त्वम् । विष्णुः॑ । उ॒रु॒ऽगा॒यः । न॒म॒स्यः॑ । त्वम् । ब्र॒ह्मा । र॒यि॒ऽवित् । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । त्वम् । वि॒ध॒र्त॒रिति॑ विऽधर्तः । स॒च॒से॒ । पुर॑म्ऽध्या ॥
हेअग्ने त्वंयतः सतांवृषभोवर्षितासि अतइन्द्रोसि यद्वा सतांसाधूनां इन्द्रोसि कामानांवर्षितासि त्वंविष्णुरसि यतउरुगायः बहुभिर्गीयमानः अतोनमस्यः नमस्कार्यश्चभवसि हेब्रह्मणस्पते परिवृढ- स्यकर्मणोमन्त्रस्यवापालयितः त्वं यतः रयिवित् गवादिधनस्यवेत्ता अतोब्रह्मासि हेविधर्तः विविध- कारक वैश्वानरूपाग्ने त्वम्पुरन्ध्याबहुप्रकारयाबुद्भ्यासचसे सहवर्तसे सर्वदाबुद्भ्यास्तूयसइत्यर्थः ॥ ३ ॥
“You, Agni, are Indra, the showerer (of bounties) on the good; you are adorable Viṣṇu, the hymned of many; you Brahmaṇaspati, are Brahmā, the possessor of riches; you, the author of various (conditions) are associated with wisdom.”
Hero of Heroes, Agni! Thou art Indra, thou art Visnu of the Mighty Stride, adorable:
Thou, Brahmanaspati, the Brahman finding wealth: thou, O Sustainer, with thy wisdom tendest us.
1 Thou, O Agni, art Indra, a bull among (all) beings. Thou art the wide-ruling Vishnu, worthy of adoration. Thou art the Brahman, a gainer of wealth, O Brahmanaspati 2. Thou, O Vidhartri (i. e. who keepest asunder all things), art united with Puramdhi (or the Liberality of the gods) 3.
You, Agni, as bull of beings, are Indra; you, wide-going, worthy of homage, are Viṣṇu.
You, o lord of the sacred formulation, finder of wealth, are the Brahman [=Formulator]; you, o Apportioner, are accompanied by Plenitude.
Du bist, o Agni, Indra, bist der Tapfern Herr, bist Vischnu auch, der hehre, weithinschreitende, Ein Beter, Reichthum schenkend, o Gebetes Herr; du, o Erhalter, bist durch Segensfülle hold.
Du, Agni, bist Indra, der Bulle aller Seienden, du bist der weitschreitende, verehrungswürdige Vishnu. Du bist der Reichtum findende Hohepriester, o Brahmanaspati. Du, o Austeiler, bist der Purandhi gesellt.
Ты, о Агни, – Индра, бык существ,
Ты – Вишну, широко шагающий, достойный поклонения.
Ты – брахман, находящий богатство, о Брахманаспати.
Ты, о распределитель благ, следуешь вместе с Пурамдхи.
त्वम॑ग्ने॒ राजा॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑त॒स्त्वं मि॒त्रो भ॑वसि द॒स्म ईड्य॑: । त्वम॑र्य॒मा सत्प॑ति॒र्यस्य॑ स॒म्भुज॒द त्वमंशो॑ वि॒दथे॑ देव भाज॒युः ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । राजा॑ । वरु॑णः । धृ॒तऽव्र॑तः । त्वम् । मि॒त्रः । भ॒व॒सि॒ । द॒स्मः । ईड्यः॑ । त्वम् । अ॒र्य॒मा । सत्ऽप॑तिः । यस्य॑ । स॒म्ऽभुज॑म् । त्वम् । अंशः॑ । वि॒दथे॑ । दे॒व॒ । भा॒ज॒युः ॥
हेअग्ने त्वंयतोधृतव्रतः धारितकर्मासि अतोवरुणोराजासि यतोदस्मः शत्रूणामुपक्षपयिताईड्यः स्तुत्यश्च अतोत्वम्मित्रः एतन्नामकोदेवोसि यतः त्वंसत्पतिः सतामभिमतप्रदानेनपालयिता अतः अय- माभवसि दातृत्वञ्चार्यम्णोलिङ्गं अर्यमेतितमाहुर्योददातीतियस्यार्यम्णोदानंसम्भुजंसन्ततभुजंव्याप- कम्भवति यद्वा यस्यधनंसम्भुजं सम्यग्भोगायसाधुग्रहीतॄणां तथात्वंअंशः सूर्यमूर्त्यन्तरभूतएतन्नामको- देवोसि तादृशहेदेव विदथेस्मदीयेयज्ञे भाजयुः फलानाम्भाजयिताप्रापगितासि ॥ ४ ॥
“You, Agni, are the royal Varuṇa, observant of holy vows; you are the adorable Mitra, the destroyer (of foes); you are Aryaman, the protector of the virtuous, whose (liberality) is enjoyed by all; you are a portion (of the sun); be the distributor (of good things), divine (Agni), at our sacrifice.”
Agni, thou art King Varuna whose laws stand fast; as Mitra, Wonder-Worker, thou must be implored.
Aryaman, heroes' Lord, art thou, enrich ing all, and liberal Amsa in the synod, O thou God.
Thou, O Agni, art the king Varuna whose laws are firm; thou becomest Mitra, the wondrous one, worthy of being magnified. Thou art Aryaman, the lord of beings, whom I may enjoy 1. Thou, O god, art Amsa 2, desirous of distributing (goods) in the assembly 3.
You, Agni, whose commandments are steadfast, are King Varuṇa; you, wondrous to be invoked, become Mitra.
You, as the lord of settlements who (offers) a common meal, are
Aryaman; you, apportioning at the ritual distribution, o god, are
Aṃśa [/Share].
Du, Agni, König Varuna, des Rechtes Schirm, und Mitra bist du, wunderherrlich, preisenswerth, Und Arjaman, der Heeresfürst, der mich beglückt, bist Ança auch, der gern, o Gott, beim Fest beschenkt.
Du, Agni, bist König Varuna, der die Gebote aufrecht hält, du bist Mitra, der anzurufende Meister. Du bist Aryaman, der wahre Herr, von dem ich Nutzen haben möchte. Du, Gott, bist Amsa, der an dem Opfer Anteil gewährt.
Ты, о Агни, – царь Варуна, чей обет крепок,
Ты бываешь Митрой чудодейственным, достойным призываний.
Ты – Арьяман, господин существ, чье угощение (я хотел бы отведать).
Ты – Анша, о бог, наделяющий при жертвенной раздаче.
त्वम॑ग्ने॒ त्वष्टा॑ विध॒ते सु॒वीर्यं॒ तव॒ ग्नावो॑ मित्रमहः सजा॒त्य॑म् । त्वमा॑शु॒हेमा॑ ररिषे॒ स्वश्व्यं॒ त्वं न॒रां शर्धो॑ असि पुरू॒वसु॑: ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । त्वष्टा॑ । वि॒ध॒ते । सु॒ऽवीर्य॑म् । तव॑ । ग्नावः॑ । मि॒त्र॒ऽम॒हः॒ । स॒ऽजा॒त्य॑म् । त्वम् । आ॒शु॒ऽहेमा॑ । र॒रि॒षे॒ । सु॒ऽअश्व्य॑म् । त्वम् । न॒राम् । शर्धः॑ । अ॒सि॒ । पु॒रु॒ऽवसुः॑ ॥
हेअग्ने त्वष्टाफलस्यसाधुसम्पादयितात्वं विधतेपरिचरतेजनाय सुवीर्यंशोभनवीर्यन्धनं तद्धेतुर्भवसि ग्नावः याः स्तुतिवाचः सन्ति तास्तव स्वभूताः हेमित्रमहः हितकारितेजः सजात्यं अस्माकम्बान्धवम्भ- जसइत्यर्थः हेअग्ने आशुहेमा आशुप्रेरयितात्वं स्वश्व्यंशोभनाश्वसमूहोपेतम्फलं ररिषेददासि हेअग्ने पुरु- वसुः प्रभूतधनस्त्वं नरान्नराणां शर्धोबलस्थानीयोसि ॥ ५ ॥
“You, Agni, are Tvaṣṭā, (the giver) of great wealth to (your) worshipper; these praises are yours; do you, of benevolent power, (admit) our affinity; you, who are prompt to encourage (us), give us good (store of) horses; you, who abound with opulence, are the strength of men.”
Thou givest strength, as Tvastar, to the worshipper: thou wielding Mitra's power hast kinship with the Dames.
Thou, urging thy fleet coursers, givest noble steeds: a host of heroes art thou with great store of wealth.
Thou, O Agni, being Tvashtri, (grantest) to thy worshipper abundance in heroes. To thee, who art accompanied by the (divine) wives 1, who art great like Mitra, belongs relationship 2. Thou, the quick inciter 3, givest abundance in horses. Thou, rich in wealth, art the host of men 4.
You, Agni, (giving wealth) rich in heroes to the one who does honor, are Tvaṣṭar—yours is kinship, o you accompanied by the Wives (of the Gods) and possessing Mitra’s might—
You have given (wealth) rich in horses as the impeller of swift (horses) [=Child of the Waters]. You of many goods are the troop of men
[=Maruts].
Als Tvaschtar giebst du, Agni, Kraft dem Huldiger; dir, Freundereicher, sind die Götterfraun verwandt, Du, Rosselenker, schenkest reichen Rossbesitz, bist, Agni, reich wie eine Männerschar an Gut.
Du, Agni, schenkst als Tvastri dem Verehrer gute Söhne; deine Genossenschaft sind die Weiber, du Weiberfreund, du wie Mitra geehrter. Du schenkst als der Treiber von Rennpferden gute Rosse; du, der Güterreiche, bist die Stärke der Männer.
Ты, о Агни, – Тваштар, (когда даришь) почитающему (тебя) богатство в виде сыновей.
О обладатель божественных жен, великий, как Митра, у тебя – близость (с божественными женами).
Поторапливая скакунов, ты даришь прекрасноконное богатство.
Ты – сила мужей, о богатый добром.
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वस्त्वं शर्धो॒ मारु॑तं पृ॒क्ष ई॑शिषे । त्वं वातै॑ररु॒णैर्या॑सि शंग॒यस्त्वं पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नु त्मना॑ ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । रु॒द्रः । असु॑रः । म॒हः । दि॒वः । त्वम् । शर्धः॑ । मारु॑तम् । पृ॒क्षः । ई॒शि॒षे॒ । त्वम् । वातैः॑ । अ॒रु॒णैः । या॒सि॒ । श॒म्ऽग॒यः । त्वम् । पू॒षा । वि॒ध॒तः । पा॒सि॒ । नु । त्मना॑ ॥
हेअग्ने त्वं महोदिवोमहतोद्युलोकात् उपलक्षणमेतत् लोकत्रयात् असुरः शत्रूणान्निरसिता रुद्रोसि रुद्दुःखं दुःखहेतुर्वापापादिः तस्यद्रावयिताएतन्नामकोदेवोसि रुद्रोवाएषयदग्निरित्यादिष्वग्नेरुद्रश- ब्देनव्यवहारात् यद्वा त्वंरुद्रः रौति मामनिष्ट्वानरादुःखेपतिष्यन्तीतिरुद्रः तादृशोसि रुद्रोरौतीति- सतइतिनिरुक्तम् । तथामहोमहतोदिवोद्युलोकस्यसम्बन्धी असुरोसि असुर्बलन्तस्यदाताआदित्यरूप- श्चत्वमसि अग्नेर्द्युलोकसम्बन्ध्यसुरत्वमुतवादिवोअसुरयमन्मेत्यादिषु तथात्वम्मारुतंशर्धः मरुत्समूह- रूपम्बलमसि वायुरूपश्चत्वमसीत्यर्थः एवमग्न्यादित्यवायुरूपस्त्वम् पृक्षो ऽन्नस्य हविर्लक्षणस्य ईशिषे ईश्वरोभवसि यस्मादेवं तस्मात् त्वंवातैर्वायुसदृशैररुणैररुणवर्णैरश्वैः शङ्गयः सुखस्य गृहरूप आवासभूतः सन् यासिप्राप्नोषियागगृहं यद्वा अरुणैर्गमनशीलैर्वातैर्वायुभिरुत्पन्नः सन् यासिवने तथात्वं- पूषासर्वस्यपोषकःसन् नुक्षिप्रं त्मना आत्मना अनुग्रहरूपयास्वबुद्ध्यैव विधतः परिचरतोयजमानान् पासि ॥ ६ ॥
“You, Agni, are Rudra, the expeller (of foes) from the expanse of heaven; you are the strength of the Maruts; you are supreme over (sacrificial) food; you, who are plural asantly domiciled (in the hall of sacrifice), go with ruddy horses, (fleet as) the wind; as Pūṣan, you cherish, of yours own will, those who offer worship.”
Rudra art thou, the Asura of mighty heaven: thou art the Maruts' host, thou art the Lord of food,
Thou goest with red winds: bliss hast thou in thine home. As Pusan thou thyself protectest worshippers.
Thou, O Agni, art Rudra, the Asura of the high Heaven 1;
thou, being the host of the Maruts, rulest over nourishment.
Thou goest along with the flame-coloured Winds, bringing happiness to our home.
Thou, being Pûshan, protectest thy worshippers by thy own might.
Thou, O Agni, art Rudra, the Asura of the mighty sky,
Thou art the host of the Maruts, thou art lord of food;
Thou farest with ruddy winds, blessing the household;
Thou, as Pusan dost, protectest thy worshippers with thyself.
You, Agni, as lord of great heaven, are Rudra; you, as the troop of Maruts, are master of strengthening nourishment [=rain].
You, as luck for livestock, drive with the ruddy winds (as horses); you, as Pūṣan, protect the ones doing honor, in your own person.
Und Rudra bist du, des erhabnen Himmels Geist, die Marutschar, o Agni, Labung wohnt dir bei; Auf feur'gen Winden gehst du, bringst uns Glück ins Haus, und Puschan bist du, schützest die Verehrer recht.
Du, Agni, bist Rudra, der Asura des großen Himmels; als Marutheer verfügst du über die Stärke. Du fährst mit den rötlichen Windrossen, dem Hausstand heilbringend; du schützest als Pusan in eigener Person die Verehrer.
Ты, о Агни, – Рудра, Асура великого неба.
Ты, (как) толпа Марутов, владеешь силой изобилия.
Ты взмываешь алыми ветрами, (неся) благословение домашнему очагу.
Ты, (как) Пушан, защищаешь самим собой почитающих (тебя).
त्वम॑ग्ने द्रविणो॒दा अ॑रं॒कृते॒ त्वं दे॒वः स॑वि॒ता र॑त्न॒धा अ॑सि । त्वं भगो॑ नृपते॒ वस्व॑ ईशिषे॒ त्वं पा॒युर्दमे॒ यस्तेऽवि॑धत् ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । द्र॒वि॒णः॒ऽदाः । अ॒र॒म्ऽकृते॑ । त्वम् । दे॒वः । स॒वि॒ता । र॒त्न॒ऽधाः । अ॒सि॒ । त्वम् । भगः॑ । नृ॒ऽप॒ते॒ । वस्वः॑ । ई॒शि॒षे॒ । त्वम् । पा॒युः । दमे॑ । यः । ते॒ । अवि॑धत् ॥
हेअग्ने त्वं अरङ्कृतेत्वामलङ्कुर्वतेयजमानायद्रविणोदाः हिरण्य्स्यदातासि देवोद्योतमानः सविता- सर्वस्यसत्कर्मसुप्रेरकस्त्वंरत्नधारमणीयानान्धनानाम्मणिमुक्तादीनान्धारयितासि तथा हेनृपते नृणां- पालकाग्ने त्वम्भगोभजनीयःसन् व्स्वोवसुनोधनस्य ईशिषे समर्थोभवसिदातुं योयजमानोदमेयज्ञगृ- हेतेत्वांअविधत् परिचरति तस्यपायुः पालकस्त्वमसि ॥ ७ ॥
“You, Agni, are Draviṇodās, to him who honours you; you are the divine Savitā, the possessor of precious things; protector of men, you are Bhaga, and rule over wealth; you are the cherisher of him who worships you in his dwelling.”
Giver of wealth art thou to him who honours thee; thou art God Savitar, granter of precious things.
As Bhaga, Lord of men! thou rulest over wealth, and guardest in his house him who hath served thee well.
Thou, O Agni, art a giver of wealth to him who does service to thee 1; thou art the god Savitri, a bestower of treasures. Thou, being Bhaga, O lord of men, rulest over wealth. Thou art a protector in his house to him who has worshipped thee. 2.
You, Agni, are Wealth-Giver to the preparer (of the offering); you, as the conferrer of treasure, are god Savitar.
You, lord of men, as Bhaga [/Fortune] are master of goods; you are a protector in the house of him who has done you honor.
Schatzspender bist, o Agni, du dem Opferer, Gott Savitar bist du, verleihest Kostbarkeit; Du Männerfürst bist Bhaga, Gut besitzest du, im Hause Hüter dessen, der dir huldigte.
Du, Agni, bist der Schätzespender für den, der dir dient; du bist Gott Savitri, der Schätze bringt, Du, o Fürst, verfügst als Bhaga über das Gut, du bist im Hause der Schützer des, der dir willfährig war.
Ты о Агни, – даритель имущества тому, кто служит (тебе).
Ты – бог Савитар, ты наделяешь сокровищами.
Ты, как Бхага, о господин людей, владеешь добром.
Ты – защитник в доме того, кто почтил тебя.
त्वाम॑ग्ने॒ दम॒ आ वि॒श्पतिं॒ विश॒स्त्वां राजा॑नं सुवि॒दत्र॑मृञ्जते । त्वं विश्वा॑नि स्वनीक पत्यसे॒ त्वं स॒हस्रा॑णि श॒ता दश॒ प्रति॑ ॥
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । दमे॑ । आ । वि॒श्पति॑म् । विशः॑ । त्वाम् । राजा॑नम् । सु॒ऽवि॒दत्र॑म् । ऋ॒ञ्ज॒ते॒ । त्वम् । विश्वा॑नि । सु॒ऽअ॒नी॒क॒ । प॒त्य॒से॒ । त्वम् । स॒हस्रा॑णि । श॒ता । दश॑ । प्रति॑ ॥
हेअग्ने विश्पतिंयजमानानाम्पालकं त्वां विशः यजमानादमेस्वकीयेयज्ञगृहे आ आसादयन्ति उपस- र्गवशाद्योग्यक्रियाध्याहारः तथाकृत्वाराजानन्दीप्यमानं सुविदत्रंशोभनदानं अस्मदनुकूलचेतस्कंसुध- नंवात्वांऋञ्चते प्रसाधयन्ति ऋञ्चतिःप्रसाधनकर्मेतियास्कः । यतएवं ततोहेस्वनीक शोभनज्वालारू- पसेन त्वंविश्वानिसर्वाणिहवींषीतिशेषः षष्ठ्यर्थेद्वितीया विश्वेषांहविषामाज्यसोमपुरोडाशादीनां पत्यसे ईश्वरोभवसि ईश्वरनामैतत् इरज्यतिपत्यतइतितन्नामसुपाठात् यद्वा पतिभावमाचरसि त्वन्तु- सहस्राणिशताशतानिदशएतत्सङ्ख्याकानिप्रतिएतत्सङ्ख्याकानामभिमतसाधनानाम्प्रतिनिधिरित्यर्थः प्रतिःप्रतिनिधिप्रतिदानयोरितिकर्मप्र्वचनीयत्वं तैर्यत्फलम्भवति तत् त्वयालभ्यतइत्यर्थः ॥ ८ ॥
“The people adore you, Agni, the protector of the people in their dwellings; they propitiate you as a benevolent sovereign; leader of a radiant host, you are lord over all offerings; you are the distributor of tens, and hundreds, and thousands (of good things).”
To thee, the people's Lord within the house, the folk press forward to their King most graciously inclined.
Lord of the lovely look, all things belong to thee: ten, hundred, yea, a thousand are outweighed by thee.
Towards thee, in the house, the lord of the clan, O Agni, the clans strive, towards thee, the bounteous king. Thou with the beautiful face possessest all things. Thou art equal to thousands, to hundreds, to ten (of others).
Toward you, Agni, as clanlord in the house do the clans stretch out straight—toward you, the king, easy to find.
You, lovely-faced one, are lord over all; you are the counter(part) to thousands, hundreds, tens.
Nach dir, o Agni, der im Hause Stammherr ist, dem gnäd'gen König, streben alle Stämme hin; Du, schön von Antlitz, herrschest über alles Gut, du wiegest auf an zehn mal hundert Tausende.
Dir, Agni, dem Clanfürsten, lassen die Clangenossen im Hause den Vortritt, dir dem zugänglichen König. Du, schön von Aussehen, bist Herr über alles; du wiegst Tausende, Hunderte, Zehn auf.
Тебя, о Агни, принимают в доме, как члены рода - главу рода,
Тебя – как царя, легко доступного.
Ты прекрасноликий, господствуешь надо всем.
Ты – все равно что тысячи, сотни, десятки.
त्वाम॑ग्ने पि॒तर॑मि॒ष्टिभि॒र्नर॒स्त्वां भ्रा॒त्राय॒ शम्या॑ तनू॒रुच॑म् । त्वं पु॒त्रो भ॑वसि॒ यस्तेऽवि॑ध॒त्त्वं सखा॑ सु॒शेव॑: पास्या॒धृष॑: ॥
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । पि॒तर॑म् । इ॒ष्टिऽभिः॑ । नरः॑ । त्वाम् । भ्रा॒त्राय॑ । शम्या॑ । त॒नू॒ऽरुच॑म् । त्वम् । पु॒त्रः । भ॒व॒सि॒ । यः । ते॒ । अवि॑धत् । त्वम् । सखा॑ । सु॒ऽशेवः॑ । पा॒सि॒ । आ॒ऽधृषः॑ ॥
हेअग्ने पितरम्पालकन्त्वान्नरोनेतारोयजमानाः इष्टिभिरेषणसाधनैर्यागैर्यजन्तइतिशेषः पितृवत् पा- लनाययजन्तइत्यर्थः तथातनूरुचंशरीराणान्दीपकंशरीरेषुदीप्यमानंवैश्वानरात्मनात्वम्भ्रात्रायभ्रातृत्वा- यसौभ्रात्राय शम्या कर्मनामैतत् कर्मणायजन्तइतिशेषः यद्वोभयत्रवक्ष्यमाणेनाविधदित्यनेनसम्बन्धः हेअग्ने योनरस्तेत्वांअविधत् परिचरति तस्यत्वम्पुत्रोभवसि पुत्रवत्पालयिताभवसि तथात्वं सखास- मानख्यानः सखिवद्धितकारीसुशेवः शेवइतिसुखनाम सुष्ठुसुखकारीसन् आधृषः आधर्षकात्मा पासि- रक्षसि पितृत्वकामायपितृत्वेनभ्रातृत्वकामायभ्रातृत्वेनपुत्रत्वकामायपुत्रत्वकामायपुत्रस्थानीयोभव- सि त्रिप्रकारेणरक्षसीत्यर्थः ॥ ९ ॥
“(Devout) men (worship) you, Agni, as a father, with sacred rites; they (cherish) you, who are the illumination of the body, with acts (of kindness), as a brother; you are as a son to him who propitiates you; and you protect us, a faithful and firm friend.”
Agni, men seek thee as a Father with their prayers, win thee, bright-formed, to brotherhood with holy act.
Thou art a Son to him who duly worships thee, and as a trusty Friend thou guardest from attack.
Thee, O Agni, men (make) their father by their sacrifices 1; thee who shinest with thy body they (invite) to brotherhood by their (sacrificial) work. Thou becomest a son to him who has worshipped thee. As a kind friend thou protectest against attack.
To you, Agni, as father, (do) men (approach) with their desires—to you, for brotherhood, (do they approach) with their (ritual) labor, you who are bright in body.
You become the son of him who has done you honor; you as
affectionate comrade—protect (him) from assault.
Dich als den Vater gehn die Männer heischend an, des Eifers voll, dich glänzenden, um Brüderschaft, Ein Sohn, o Agni, bist du dem, der dich verehrt, ein holder Freund und schützest ihn vor Ungemach.
Zu dir, Agni, als ihrem Vater kommen die Männer mit ihren Wünschen, zu dir, den am Leib glänzenden mit Opferdienst, auf daß du ihr Bruder seiest. Du bist der Sohn dessen, der dir willfährig war; du schützest als liebreicher Freund vor Unbill.
К тебе, о Агни, (как) к отцу (приходят) люди со (своими) желаниями,
К тебе, сверкающему телом, чтобы ты стал (их) братом благодаря жертвенному деянию,
Ты становишься сыном того, кто тебя почтил.
Как друг любезный, ты защищаешь от нападения.
त्वम॑ग्न ऋ॒भुरा॒के न॑म॒स्य१॒॑स्त्वं वाज॑स्य क्षु॒मतो॑ रा॒य ई॑शिषे । त्वं वि भा॒स्यनु॑ दक्षि दा॒वने॒ त्वं वि॒शिक्षु॑रसि य॒ज्ञमा॒तनि॑: ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । ऋ॒भुः । आ॒के । न॒म॒स्यः॑ । त्वम् । वाज॑स्य । क्षु॒ऽमतः॑ । रा॒यः । ई॒शि॒षे॒ । त्वम् । वि । भा॒सि॒ । अनु॑ । ध॒क्षि॒ । दा॒वने॑ । त्वम् । वि॒ऽशिक्षुः॑ । अ॒सि॒ । य॒ज्ञम् । आ॒ऽतनिः॑ ॥
हेअग्ने त्वंऋभुः उरुभासमानोमेधावीवा त्वमाके अन्तिकेसन्निधावेव नमस्योनमस्कार्यः स्तुत्य- इत्यर्थः इतरदेवतावन्मन्त्रप्रतिपाद्याकारेणस्तुत्योनभवसि किन्तुप्रत्यक्षइत्यर्थः तथात्वङ्क्षुमतः शब्द- वतः सर्वत्रश्रूयमाणस्यवाजस्यान्नस्यरायोधनस्य ईशिषेस्वामीभवसि अतस्तद्देहीत्यर्थः हेअग्नेत्वंवि- भासिविशेषेणदीप्यसे तदर्थमनुअनुक्रमेणैव धक्षिदहसिकाष्ठादीन् दहेर्लटिसिपिरूपं संहितायाम्भष्- भावाभावश्छान्दसः किमर्थमेवं दावनेछेदनायान्धकारस्य यद्वा हविषोदानवतेयजमानाय वा किञ्च त्वंयज्ञंविशिक्षुः विशेषेणशिक्षयितासाधयितासि नलोकाव्ययेतिषष्ठ्यानिषेधः तथा आतनिः फल- स्यसर्वतोविस्तारयिता ॥ १० ॥
“You, Agni, are (ever) resplendent, and are to be glorified when present; you are lord over all renowned food and riches; you shine brightly, and you consume (the oblation) for him who offers it; you are the especial accomplisher of the sacrifice, and bestower (of its rewards).”
A Rbhu art thou, Agni, near to be adored thou art the Sovran Lord of foodful spoil and wealth.
Thou shinest brightly forth, thou burnest to bestow: pervading sacrifice, thou lendest us thine help.
Thou, O Agni, art Ribhu, to be adored when near. Thou rulest over strength 1, over wealth rich in food. Thou shinest 2, thou burnest for the sake of giving (wealth). Thou art a hewer 3, an expander of sacrifice.
You, Agni, as [R̥bhu/] the craftsman at hand, are to be rendered homage; you are master of the cattle-rich prize [/Vāja], of wealth. You radiate widely [/(are) Vibhvan]: burn through to giving! You seek to carve up and to stretch out the sacrifice.
O Agni, Ribhu bist du, hier verehrungswerth, und dein ist Labung, dein auch nahrungsreiches Gut; Du leuchtest hell, entbrenne nun zum Schenken auch; du spendest gerne, wenn das Opfer du durchstrahlst.
Du, Agni, bist Ribhu, vor dem man zu seiner Zeit sich verbeugen muß; du verfügst über den Siegergewinn, über Reichtum an Vieh. Du erstrahlst; sei bereit zu schenken; du bist der Prüfer, wenn du das Opfer ausrichtest.
Ты о Агни, – Рибху, которому надо поклоняться вблизи.
Ты владеешь наградой, богатством из скота.
Ты разгораешься. Запылай, чтобы дать (дары)!
Ты – тот, кто приводит в действие, протягивает жертву.
त्वम॑ग्ने॒ अदि॑तिर्देव दा॒शुषे॒ त्वं होत्रा॒ भार॑ती वर्धसे गि॒रा । त्वमिळा॑ श॒तहि॑मासि॒ दक्ष॑से॒ त्वं वृ॑त्र॒हा व॑सुपते॒ सर॑स्वती ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । अदि॑तिः । दे॒व॒ । दा॒शुषे॑ । त्वम् । होत्रा॑ । भार॑ती । व॒र्ध॒से॒ । गि॒रा । त्वम् । इळा॑ । श॒तऽहि॑मा । अ॒सि॒ । दक्ष॑से । त्वम् । वृ॒त्र॒ऽहा । व॒सु॒ऽप॒ते॒ । सर॑स्वती ॥
हेअग्ने देव त्वन्दाशुषेहविर्दत्तवतेजमानायादितिरखण्डयिता परिपालयितासि यद्वा अदीनाभूमि- रसि किञ्च त्वंहोत्राहोमनिष्पादिकाभारतीभरतस्यादित्यस्यसम्बन्धिनीरश्मिरूपासतीगिरास्तुत्याव- र्धसेप्रवृद्धोभवसि किञ्च त्वंशतहिमा हिमशब्दःकालोपलक्षकः अपरिमितकाला नित्या इळा भूमिर- सि तादृशीसतीदक्षसेदानायसमर्थाभवसि तिङउत्तरत्वादनिघातः तथाहेवसुपतेधनपालक वृत्रहापा- पादेर्हन्तात्वंसरस्वती सरणवान्वायः तत्सम्बन्धिनीएतन्नियामकामाध्यमिकावागसि आदित्याग्निवा- यूनांसम्बन्धिन्योभारतीळासरस्वत्याख्यायास्तिस्रोदेव्यःसन्ति ताअपित्वमेवेत्यर्थः ॥ ११ ॥
“You, divine Agni, are Aditi to the donor of the oblation; you are Hotā and Bhāratī, and thive by praise; you are Iḷā of a hundred winters to him who makes you gifts; you, lord of wealth, are the destroyer of Vṛtra, Sarasvatī.”
Thou, God, art Aditi to him who offers gifts: thou, Hotri, Bharati, art strengthened by the song.
Thou art the hundred-wintered Ila to give strength, Lord of Wealth! Vrtra-slayer and Sarasvati.
Thou, Agni, O god, art Aditi to the worshipper. Thou, being Hotrâ Bhâratî 1, growest strong by prayer. Thou art Idâ, living a hundred winters, for (the increase of) ability. Thou, the killer of Vritra, O Lord of wealth, art Sarasvatî 2.
You, god Agni, are Aditi for the pious; you, as Hotrā Bhāratī, are strengthened by song.
You are Iḍā, bestowing a hundred winters in return for skill; you, o lord of goods, as obstacle-smasher, are Sarasvatī.
Du bist, Gott Agni, dem Verehrer Aditi, bist Bharati, bist Hotra, freust am Liede dich, Die hundertjährige Ida du zur Kräftigung; du schlägst den Feind, o Reicher, bist Sarasvati.
Du, Gott Agni, bist Aditi für den Spender; als Hotra, Bharati, erbauest du dich an der Lobrede. Du dienst als die langlebige Ida zum Gelingen, du Schätzeherr bist die Feindetöterin Sarasvati.
Ты, о бог Агни, – Адити для поклоняющегося (тебе).
Ты (как) Хотра, Бхарати усиливаешься от хвалебной песни.
Ты – Ида, живущая сто зим, (рожденная) для силы действия.
Ты, о господин добра, – Сарасвати, убивающая врагов.
त्वम॑ग्ने॒ सुभृ॑त उत्त॒मं वय॒स्तव॑ स्पा॒र्हे वर्ण॒ आ सं॒दृशि॒ श्रिय॑: । त्वं वाज॑: प्र॒तर॑णो बृ॒हन्न॑सि॒ त्वं र॒यिर्ब॑हु॒लो वि॒श्वत॑स्पृ॒थुः ॥
त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सुऽभृ॑तः । उ॒त्ऽत॒मम् । वयः॑ । तव॑ । स्पा॒र्हे । वर्णे॑ । आ । स॒म्ऽदृशि॑ । श्रियः॑ । त्वम् । वाजः॑ । प्र॒ऽतर॑णः । बृ॒हन् । अ॒सि॒ । त्वम् । र॒यिः । ब॒हु॒लः । वि॒श्वतः॑ । पृ॒थुः ॥
हेअग्ने त्वंसुभृतः सुष्ठुपोषितःसन् उत्तमन्निरतिशयंवयः अन्नमायुष्यंवात्वमसि तत्सम्पादकोसीत्यर्थः तथातवस्पार्हेस्पृहणीयेवर्णेलोहितशुक्लादिलक्षणेसन्दृशिसम्यग्दर्शनीयेश्रियः ऎश्वर्याणिकान्तयोवा- आश्रित्यवर्तन्ते उपसर्गश्रुतेर्योग्यक्रियाध्याहारः किञ्च त्वंवाजः अन्नन्तत्साधकत्वात्ताच्छब्द्यं अन्नसाध- कइत्यर्थः प्रतरणः प्रतारयितापापात् अतएवबृहन् महानसि तथात्वंरयिर्धनरूपोसि बहुलःसर्वविष- यबाहुल्योपेतः विश्वतः सर्वतः पृथुः विस्तीर्णः प्रख्यातइत्यर्थः ॥ १२ ॥
“When, well-cherished Agni, you are (the giver of) excellent food; in your desirable and delightful hues, beauties (abound) you (are) food; (you are) the transporter (beyond sin); you are mighty; you are wealth; you are manifold, and everhwhere diffused.”
Thou, Agni, cherished well, art highest vital power; in thy delightful hue are glories visible.
Thou art the lofty might that furthers each design: thou art wealth manifold, diffused on every side.
Thou, O Agni, well kept, art the highest vital power. In thy lovely colour and in thy appearance (dwell all) beauties. Thou art great strength that carries us forward. Thou art abundant wealth, extending on all sides.
You, Agni, when well kept, are highest vigor. In your coveted color there are beauties in sight.
You are the prize, furthering and lofty; you are wealth, ample, broad on all sides.
Du, schön gepflegt, bist, Agni, höchste Lebenskraft, in deinem Scheine, deinem lieben Glanz ist Pracht; Du bist Erquickung kräft'ge und durchdringende, und grosser Schatz, der weithin über alles reicht.
Du, Agni, bist wohlgepflegt die höchste Kraft; in deiner köstlichen Farbe ist alle Schönheit beisammen zu sehen. Du bist der förderliche große Gewinn, du bist reichlicher, allseitig ausgedehnter Besitz.
Ты, о Агни, хорошо выпестован, (ты -) высшая сила.
В твоем желанном цвете, во всем облике (пребывают) красоты.
Ты – высокая путеводная награда.
Ты – обильное богатство, широкое повсюду.
त्वाम॑ग्न आदि॒त्यास॑ आ॒स्यं१॒॑ त्वां जि॒ह्वां शुच॑यश्चक्रिरे कवे । त्वां रा॑ति॒षाचो॑ अध्व॒रेषु॑ सश्चिरे॒ त्वे दे॒वा ह॒विर॑द॒न्त्याहु॑तम् ॥
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । आदि॒त्यासः॑ । आ॒स्य॑म् । त्वाम् । जि॒ह्वाम् । शुच॑यः । च॒क्रि॒रे॒ । क॒वे॒ । त्वाम् । रा॒ति॒ऽसाचः॑ । अ॒ध्व॒रेषु॑ । स॒श्चि॒रे॒ । त्वे इति॑ । दे॒वाः । ह॒विः । अ॒द॒न्ति॒ । आऽहु॑तम् ॥
हेअग्ने त्वांआदित्यासः अदितेःपुत्राइन्द्रादयः आस्यंस्वकीयम्मुखम्भक्षणपानादिसाधनं चक्रिरइतिव- क्ष्यमाणेनसम्बन्धः तथा हेकवे क्रान्तप्रज्ञ त्वामेवशुचयः शुद्धादीप्तावादेवाजिह्वांस्वकीयजिह्वास्था- नीयमास्वादनसाधनञ्चक्रिरे त्वन्मुखेनैवभक्षयन्ति त्वज्जिह्वयैवास्वादयन्तीत्यर्थः तथा त्वामेवराति- षाचः रातिर्दानन्दत्तंहविरादिधनंवा तेनसमवेताः देवाः अध्वरेषुयज्ञेषुसश्चिरे सेवन्ते त्वामेवप्रतीक्षन्ते विनात्वयास्वेषांहविर्भक्षणायोगात् एवङ्कृत्वात्वेत्वयिदेवाः सर्वे आहुतंसर्वतोदत्तंहविरदन्तिभक्षयन्ति एवंसर्वदेवोपकारिणम्महानुभावं स्तौमीत्यर्थः ॥ १३ ॥
“The Ādityas have made you, Agni, their mouth; the pure (deities) have made you, Kavi, their tongue; the (gods), the givers of wealth, depdn upon you at sacrifices; they eat the offered oblation through you.”
Thee, Agni, have the Adityas taken as their mouth; the Bright Ones have made thee, O Sage, to be their tongue.
They who love offerings cling to thee at solemn rites: by thee the Gods devour the duly offered food.
The Âdityas have made thee, O Agni, their mouth; the bright ones have made thee their tongue, O Sage. The Râti-sâk gods (i. e. the 'bounteous' gods) accompany thee at the sacrifices. In thee the gods eat the offering which is offered to them.
You, Agni, did the Ādityas make their mouth; you did the pure ones make their tongue, o poet.
You do the Gift-Escorts escort in the ceremonies; in you do the gods eat the poured oblation.
Zu ihrem Munde machten die Aditja's dich, die glänzenden zur Zunge, weiser Agni, dich; Die Spendegötter folgten bei den Opfern dir; in dir geniessen Götter den geweihten Trank.
Dich, Agni, haben die Aditya´s zu ihrem Munde, dich die lauteren zu ihrer Zunge gemacht, o Seher. Dir folgen die von Gaben Begleiteten zum Opfer; in dir verzehren die Götter die geopferte Spende.
Тебя, о Агни, Адитьи (сделали своими) устами,
Тебя чистые сделали (своим) языком, о поэт.
Тебя сопровождали сопровождаемые дарами (боги) на обрядах.
В тебе боги вкушают возлитое жертвенное возлияние.
त्वे अ॑ग्ने॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो अ॒द्रुह॑ आ॒सा दे॒वा ह॒विर॑द॒न्त्याहु॑तम् । त्वया॒ मर्ता॑सः स्वदन्त आसु॒तिं त्वं गर्भो॑ वी॒रुधां॑ जज्ञिषे॒ शुचि॑: ॥
त्वे इति॑ । अ॒ग्ने॒ । विश्वे॑ । अ॒मृता॑सः । अ॒द्रुहः॑ । आ॒सा । दे॒वाः । ह॒विः । अ॒द॒न्ति॒ । आऽहु॑तम् । त्वया॑ । मर्ता॑सः । स्व॒द॒न्ते॒ । आ॒ऽसु॒तिम् । त्वम् । गर्भः॑ । वी॒रुधा॑म् । ज॒ज्ञि॒षे॒ । शुचिः॑ ॥
हेअग्ने त्वेत्वयि विश्वेसर्वे अमृतासः अमरणधर्माणः अद्रुहः अद्रोग्धारोदेवाआसात्वदीये नास्येना- हुतंहविरदन्ति भक्षयन्ति आस्यशब्दस्यतृतीयैकवचनेपद्दन्नोमासित्यादिनाआसन्नादेशः ऊडिदम्पदादी- तिविभक्तेरुदात्तत्वं तथा मर्तासोमनुष्याःअपित्वयासाधनभूतेनासुतिंरसरूपमन्नादिकं स्वदन्ते आ- स्वादयन्ति त्वमेववीरुधांलतादीनाङ्गर्भोगर्भस्थानीयः तेषाम्मध्येवस्थानात् वसुः सर्वेषान्निवासभूतः शुचिः शुद्धःसन् जज्ञिषे उत्पादयसिसस्याद्यन्नम् ॥ १४ ॥
“All the benignant immortal gods eat the offered oblation through you, as their mouth; mortals taste the flavour (of all viands) through you; you are born pure the embryo of plural nts.”
By thee, O Agni, all the Immortal guileless Gods eat with thy mouth the oblation that is offered them.
By thee do mortal men give sweetness to their drink. Bright art thou born, the embryo of the plants of earth.
In thee, O Agni, with (thy) mouth 1 all the guileless 2 immortal gods eat the offering which is offered to them. Through thee the mortals taste their drink. Thou hast been born, the bright one, as the child of the plants.
O Agni, through your mouth do all the undeceptive immortals, the gods, eat the oblation poured into you.
With you the mortals sweeten their pressed drink. You, as embryo of the plants, were born blazing.
Dir sind, o Agni, alle Götter wohlgesinnt, mit deinem Mund verzehren sie den Opfertrank; Durch dich verschönen ihr Gebräu die Sterblichen; du wirst geboren leuchtend als der Pflanzen Spross.
In dir, Agni, verzehren all die Unsterblichen, die Truglosen, durch deinen Mund die Götter die geopferte Spende. Durch dich lassen sich die Sterblichen ihr Tränklein schmecken. Du bist als Leibesfrucht der Pflanzen rein geboren worden.
В тебе, о Агни, все бессмертные, не поддающиеся обману
Боги (твоими) устами вкушают возлитое жертвенное возлияние.
С твоей помощью наслаждаются смертные выжатым напитком.
Ты рожден чистым, (как) отпрыск растений.
त्वं तान्त्सं च॒ प्रति॑ चासि म॒ज्मनाग्ने॑ सुजात॒ प्र च॑ देव रिच्यसे । पृ॒क्षो यदत्र॑ महि॒ना वि ते॒ भुव॒दनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी रोद॑सी उ॒भे ॥
त्वम् । तान् । सम् । च॒ । प्रति॑ । च॒ । अ॒सि॒ । म॒ज्मना॑ । अग्ने॑ । सु॒ऽजा॒त॒ । प्र । च॒ । दे॒व॒ । रि॒च्य॒से॒ । पृ॒क्षः । यत् । अत्र॑ । म॒हि॒ना । वि । ते॒ । भुव॑त् । अनु॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । रोद॑सी इति॑ । उ॒भे इति॑ ॥
हेअग्ने त्वम्मज्मनाबलेनतान् प्रसिद्धान्देवान् सञ्चासि सङ्गच्छसि तैःसहितोपिभवसि तथा साम- र्थ्येन प्रतिचासि प्रत्येकन्तैर्विभिन्नःप्रतिनिधिर्वाभवसि प्रतिस्वीकारसमयेतैः सहितोभवसि वियुक्तश्च- भवसीत्यर्थः हेसुजात शोभनजनन मन्त्रसहितमथनेनोत्पन्नत्वादग्नेःसुजन्मत्वं तादृशाग्ने हेदेव प्ररि- च्यसेच तैर्बलेनचाधिकोभवसि आधिक्येकारणमाह यत् यस्मात्—अत्रास्मिन्यज्ञेपृक्षः सर्वमप्यन्नं व्यत्ययेनबहुवचनं तेतवैवविभुवत् समर्थम्भवति महिनामाहात्म्येन यतोमहत्त्वमस्ति अतइत्यर्थः कुत्रेतितदुच्यते रोदसी सर्वनिरोदनस्वभावे उभेद्यावापृथिवीद्यावापृथिव्यावनुतेप्रतितयोर्मध्येव्याप्त- इत्यर्थः त्वयिहुतमन्नेत्वन्महत्त्वेनलोकत्रयेव्याप्तमित्यर्थः ॥ १५ ॥
“You are associated, Agni, by your vigour, with those (gods); divine, well-born Agni, you exceed (them in strength); for the (sacrificial) food that is here prepared is, by your power, subsequently diffused through both regions, heaven and earth.”
With these thou art united, Agni; yea thou, God of noble birth, surpassest them in majesty,
Which, through the power of good, here spreads abroad from thee, diffused through both the worlds, throughout the earth and heaven.
1 Thou art united with them and equal to them in strength, O well-born Agni, nay, thou surpassest them, O god, when thy power 2 has expanded here in its greatness over Heaven and Earth, over both worlds.
You are both equal and a counter(part) to these by your might, and, o Agni, well-born god, you surpass them,
since your strengthening nourishment here extends in its greatness through heaven and earth, through both world-halves.
Gleich bist du diesen, ebenbürtig auch an Macht, ja, übertriffst sie, Agni, schöngeborner Gott; Als hier das Lastross herrlich dir gerüstet war, erfülltest Erd' und Himmel du, das Weltenpaar.
Du bist diese alle zusammen und wiegst sie an Größe auf und überragst sie noch, du edelgeborener Gott Agni, wenn sich deine Kraft hier in voller Größe entfaltet, über Himmel und Erde, über beide Rodasi.
Ты и похож (на них) и равен им величием,
О Агни прекраснорожденный, и превосходишь (их), о бог,
Когда твоя сила во всем величии разворачивается здесь
Через небо и землю – через оба мира.
ये स्तो॒तृभ्यो॒ गोअ॑ग्रा॒मश्व॑पेशस॒मग्ने॑ रा॒तिमु॑पसृ॒जन्ति॑ सू॒रय॑: । अ॒स्माञ्च॒ ताँश्च॒ प्र हि नेषि॒ वस्य॒ आ बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥
ये । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । गोऽअ॑ग्राम् । अश्व॑ऽपेशसम् । अग्ने॑ । रा॒तिम् । उ॒प॒ऽसृ॒जन्ति॑ । सू॒रयः॑ । अ॒स्मान् । च॒ । तान् । च॒ । प्र । हि । नेषि॑ । वस्यः॑ । आ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥
अनयाहोतास्तुतिनिगमव्याजेनाभिमतमाशास्ते हेअग्ने सूरयोमेधाविनः प्रेरयितारोवाये यजमा- नाः स्तोतृभ्यःस्तुतिकर्तृभ्योगोअग्राङ्गावोग्रगामिन्योयस्यास्तादृशीङ्गोप्रमुखांअश्वपेशसं पेशइतिरूप- नाम अश्वेननिरूपणीयांएतद्द्वयम्प्राधान्याभिप्रायं गौश्चाश्वश्चाजाश्चेतिदक्षिणापरिगणनेषुगवाश्वयोः प्राथम्यात् तादृशींरातिंउपसृजन्तिददते तान्यजमानानस्मांश्चर्त्विजोवस्वोवसीयः श्रेष्ठंस्वर्गादिस्था- नंआसर्वतः प्रहिणेषि प्रकर्षेणनयसिखलुनयेत्यर्थः हिप्रसिद्धौ वयञ्चसुवीराशोभनपुत्रादिसहिताविद- थेयज्ञेब्रुहत् महत् मन्त्रजातंवदेम उञ्चारयामः स्तुमइत्यर्थः ॥ १६ ॥यज्ञेनवर्धतेतित्रयोदशर्चन्द्वितीयंसूक्तं मण्डलद्रष्टुर्गृत्समदस्यार्षं मण्डलादिष्वाग्नेयमितिपरिभाषया- ग्नेयं तुशब्दानुकर्षादिदमपिजागतम् यज्ञेनसप्तोनेत्यनुक्रान्तम् प्रातरनुवाकाश्विनशस्त्रयोर्जागतेछन्द- स्यस्यविनियोगः सूत्रन्तुपूर्वसूक्तएवोक्तम् तथाचतुर्विंशिकेतृतीयसवनेजातवेदस्य निविद्धानीयमिदं यज्ञेनवर्धतेत्याग्निमारुतमितिसूत्रितत्वात् पृष्ठ्याभिप्लवषडहयोर्द्वितीयेहन्यपि जातवेदस्यनिविद्धा- नमिदम् चातुर्विंशिकन्तृतीयसवनमिति चतुर्विंशादतिदिष्टत्वात् ।
“The pious are they who present, as a gift, to the reciters of your praises, an excellent cow and an excellent horse; do you, Agni, lead both us and them to the best of abodes, (or heaven), that we and our worthy descendants may repeat the solemn prayer to you at the sacrifice.”
The princely worshippers who send to those who sing thy praise, O Agni, guerdon graced with kine and steeds,-
Lead thou both these and us forward to higher bliss. With brave men in the assembly may we speak aloud.
The liberal lords who pour out, O Agni, over thy praisers gifts at the head of which there are cows 1, the ornament of which are horses: lead both ourselves and them to welfare. May we speak loud in the assembly 2, rich in valiant men.
The patrons—those who dispatch to the praisers a gift tipped with cows and ornamented with horses, o Agni—
lead both us and them forth to a better state. – May we speak loftily at the ritual distribution, in possession of good heroes.
Die Edlen die Geschenk' an Ross und Rindern reich in Füll' ergiessen, Agni, uns, der Sängerschar, sie, so wie uns geleite hin zu schönerm Gut; lasst laut im Chore bei dem Fest uns singen = 193, 13
Die reichen Gönner, die den Sängern eine Schenkung zutreiben mit Rindern an der Spitze und mit Rossen als Glanzpunkt, o Agni, diese und uns führe also zum Glück! - Wir möchten das große Wort führen als Meister in der weisen Rede.
(Те) покровители, которые щедро дают певцам,
О Агни, дар с коровами во главе, с конями как украшением, -
И нас, и их приведи к счастью!
Мы хотим провозгласить жертвенную раздачу, (чтобы иметь) прекрасных мужей!