Sukta 2.13
ऋषिगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः
देवताइन्द्रः
मन्त्र13
छन्दजगती
ऋ॒तुर्जनि॑त्री॒ तस्या॑ अ॒पस्परि॑ म॒क्षू जा॒त आवि॑श॒द्यासु॒ वर्ध॑ते । तदा॑ह॒ना अ॑भवत्पि॒प्युषी॒ पयों॒ऽशोः पी॒यूषं॑ प्रथ॒मं तदु॒क्थ्य॑म् ॥
ऋ॒तुः । जनि॑त्री । तस्याः॑ । अ॒पः । परि॑ । म॒क्षु । जा॒तः । आ । अ॒वि॒श॒त् । यासु॑ । वर्ध॑ते । तत् । आ॒ह॒नाः । अ॒भ॒व॒त् । पि॒प्युषी॑ । पयः॑ । अं॒शोः । पी॒यूष॑म् । प्र॒थ॒मम् । तत् । उ॒क्थ्य॑म् ॥
ऋतुर्वर्षाख्यःकालः जनित्री सोमस्यजनयित्रीजननीभवति तस्याःपरि तस्याः जनन्याः सकाशा- ज्जातः सोमः अपउदकानिमक्षुशीघ्रमाविशत् यास्वप्सुसोमोवर्धते ताअविशदित्यन्वयः तत्तस्मादप्सु- प्रविष्टत्वात् सोमआहनाआहन्त्व्योअभिषोतव्योभवति आहनाइतिसकारान्तमिदम्पदम् तथाचमन्त्रव- र्णः—येतेमदाआहनसोविहायसइति । याचांशुरूपसोमलता पयः सारभूतं पिप्युषीवर्धयन्त्यभवत् प्यायतेर्लिटक्विसौलिड्यङोश्चेतिपीभावः वसोःसम्प्रसारणं उगितश्चेति ङीप् अंशोस्तस्याः सोमलता- याः पीयूषंरसभूतम्पयः उक्थम्प्रशस्यं हविरिन्द्रस्यतत्प्रथमम्मुख्यं भवति ॥ १ ॥
“The season (of the rains) is the parent (of the Soma), which, as soon as born of her, enters into the waters in which it grows; thence it is fit for expression, as concentrating (the essence of the) water, and the juice of the Soma is especially to be praised (as the libation proper for Indra).”
THE Season was the parent, and when born therefrom it entered rapidly the floods wherein it grows.
Thence was it full of sap, streaming with milky juice: the milk of the plant's stalk is chief and meet for lauds.
His mother is the season. From her, as soon as he was born, he [=soma] entered among the waters, in whom he grows strong.
Then he became a voluptuous woman, swelling with milk. The plant’s first beestings—that one is worthy of hymns.
Die Zeit ward Mutter, und von ihr erzeugt ging rasch der Somazweig in Wasser ein, darin er schwillt; Da ward er saftig, eine Kuh, die strotzt von Milch; des Zweiges Biestmilch ist des höchsten Preises werth.
Die Jahreszeit ist seine Gebärerin. Von ihr geboren ging er alsbald ins Wasser, in dem er erstarkt. Da ward er eine üppige, von Milch strotzende Frau. Die erste Milch des Stengels, die ist preisenswert.
Жертвенная пора – (его) родительница. Родившись от нее,
Он тут же проник в воды, где он крепнет.
Там он стал страстной (женщиной), набухшей от молока.
Это первое молоко стебля достойно гимна.
स॒ध्रीमा य॑न्ति॒ परि॒ बिभ्र॑ती॒: पयो॑ वि॒श्वप्स्न्या॑य॒ प्र भ॑रन्त॒ भोज॑नम् । स॒मा॒नो अध्वा॑ प्र॒वता॑मनु॒ष्यदे॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
स॒ध्री । ई॒म् । आ । य॒न्ति॒ । परि॑ । बिभ्र॑तीः । पयः॑ । वि॒श्वऽप्स्न्या॑य । प्र । भ॒र॒न्त॒ । भोज॑नम् । स॒मा॒नः । अध्वा॑ । प्र॒ऽवता॑म् । अ॒नु॒ऽस्यदे॑ । यः । ता । अकृ॑णोः । प्र॒थ॒मम् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
सध्री अञ्चतेर्लुक् छान्दसःसहस्यसध्रिरितिसध्र्यदेशः अन्तोदात्तत्वेननिपातितः सध्रीचीनाः पय- उदकम्परिपरितोबिभ्रतीर्बिभ्राणाः ईंएतानद्यः आय्न्तिसर्वतोगच्छन्ति तानद्योविशप्स्याय विश्वासा- मपामाश्रयभूतायसमुद्रयभोजनं भुज्यतइतिभोजनम्पयः प्रभरन्त प्रकर्षेणसम्पादयन्ति कुतएतत्तदाह प्रवताम्प्रवणवतान्निम्नगानाम्पयसामनुष्यदे कृत्यार्थेतवैकेन्केन्यन्यत्वनइतिक्रेन् प्रत्ययः अनुष्यन्दनीयो- ध्वामार्गः समानएकोहियस्तातानिसोमोत्पादननदीप्रवर्तनादीनिकर्माणिप्रथमम्पूर्वंअक्रुणोः अकरोः सतादृङ्महिमोपेतस्त्वंउक्थ्योसि सर्वैःप्रशस्योभवसि ॥ २ ॥
“The aggregated (streams) come, bearing everywhere the water, and conveying it as sustenance for the asylum of all rivers, (the ocean); the samepath is (assigned) to all the descending (currents) to follow; and as he, who has (assigned) them (their course), you, (Indra), are especially to be praised.”
They come trooping together bearing milk to him, and bring him sustenance who gives support to all.
The way is common for the downward streams to flow. Thou who didst these things first art worthy of our lauds.
Toward a single goal they [=the waters] come, bringing milk throughout. They bring forth sustenance for him [=Indra?] who is all mother’s milk (for us).
The downward sloping (watercourses) share the same road to flow along. You, who did these things first, are worthy of hymns.
Dann dringen Kühe, Milch ihm bringend, in ihn ein; der alles nährt, dem bringen sie die Nahrung dar; Dieselbe Bahn zum Fliessen ist den stürzenden; der dies du thatest, du bist höchsten Preises werth.
Sie laufen nach dem gemeinsamen Ziel, ihre Milch mit sich führend, sie bringen ihm, der alle Formen annimmt, Nahrung: Die Ströme haben den gleichen Weg zu laufen. Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Они движутся к одной цели, распространяя молоко.
Они приносят еду (ему,) всех кормящему (?).
Общий путь (у вод,) стекающих вниз, чтобы следовать (своему руслу).
Ты, что совершил сначала эти (дела), достоин гимна (за это).
अन्वेको॑ वदति॒ यद्ददा॑ति॒ तद्रू॒पा मि॒नन्तद॑पा॒ एक॑ ईयते । विश्वा॒ एक॑स्य वि॒नुद॑स्तितिक्षते॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
अनु॑ । एकः॑ । व॒द॒ति॒ । यत् । ददा॑ति । तत् । रू॒पा । मि॒नन् । तत्ऽअ॑पाः । एकः॑ । ई॒य॒ते॒ । विश्वाः॑ । एक॑स्य । वि॒ऽनुदः॑ । ति॒ति॒क्ष॒ते॒ । यः । ता । अकृ॑णोः । प्र॒थ॒मम् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
यजमानोयद्धविर्देवेभ्योददाति तदेकोहोतानुवदतियाज्यापुरोनुवाक्याभ्यां देवताःस्मारयति ए- कोध्यर्युः रूपा पश्वादीनांरूपाणिमिनन् हिंसन् तदपाः तद्विशसनाख्यमपःकर्मयस्यतादृशः सन्तत्ईय- ते देवयजनेसर्वत्रगच्छति एकस्याध्वर्योर्विश्वाविनुदः सर्वाणितत्कर्तृकाणिविक्षेपणरूपाणिकर्मवैगु- ण्यानितितिक्षते तद्योग्यप्रायश्चित्तकरणेनब्रह्मसहते गुप्तिज्किड्भ्यःसन् क्षमायामिष्यते तानिहविः प्रदानादीनिकर्माणियस्त्वमकृणोरकरोः सत्वमुक्थ्योसि ॥ ३ ॥
“One (priest) announces (the offering) that he, (the instrumental tutor of the rite) presents; another performs the act that apportions the limbs (of the victim); a third corrects all the deficiencies of either, and as he, who has enjoyed these (functions), your, (Indra), are especially to be praised.”
One priest announces what the institutor gives: one, altering the forms, zealously plies his task,
The third corrects the imperfections left by each. Thou who didst these things first art worthy of our lauds.
One [=the Hotar] accompanies what he gives with his speech. Another [=the Adhvaryu] hastens at his work, changing the forms (of
the soma).
He [=soma] withstands all the blows of another [=the pressing stone]. You, the one who did these things first, are worthy of hymns.
Was dar er reicht, begleitet einer mit dem Wort, ein andrer eilt geschäftig wechselnd die Gestalt, Des dritten Stösse alle hält der Stengel aus; der dies du thatest, du bist höchsten Preises werth.
Der eine begleitet mit Worten das, was er spendet; der eine, dessen Geschäft dies ist, geht hin und her, indem er dabei dessen Formen verändert. Er hält alle Stöße des einen aus. Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Один сопровождает словами то, что он дает.
Другой движется, меняя формы, – такая у него работа.
Он выдерживает все толчки другого.
Ты, что совершил сначала эти (дела), достоин гимна (за это).
प्र॒जाभ्य॑: पु॒ष्टिं वि॒भज॑न्त आसते र॒यिमि॑व पृ॒ष्ठं प्र॒भव॑न्तमाय॒ते । असि॑न्व॒न्दंष्ट्रै॑: पि॒तुर॑त्ति॒ भोज॑नं॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
प्र॒ऽजाभ्यः॑ । पु॒ष्टिम् । वि॒ऽभज॑न्तः । आ॒स॒ते॒ । र॒यिम्ऽइ॑व । पृ॒ष्ठम् । प्र॒ऽभव॑न्तम् । आ॒ऽय॒ते । असि॑न्वन् । दंष्ट्रैः॑ । पि॒तुः । अ॒त्ति॒ । भोज॑नम् । यः । ता । अकृ॑णोः । प्र॒थ॒मम् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र पुष्टिन्त्वयादत्तम्पोषकन्धनंस्वकीयाभ्यः प्रजाभ्यः विभजन्तः अस्यैतावदस्यैतावदिति विभा- गङ्कुर्वन्तोगृहमेधिनआसते स्वस्वगृहेषुनिवसन्ति तत्रदृष्टान्तः—आयतेगृहम्प्रत्यगच्छतेतिथयेपृष्टन्धारकं प्रभवन्तं बहुभरणसमर्थं रयिमिवधनंयथाविभज्यप्रयच्छन्तितद्वत् असिन्वन् सेतुबन्धादिकङ्कर्मकुर्वन् लोकाः पितुः पालयित्र्यादिवःसकाशात् आगतम्भोजनमुदकन्तत्कार्याओषधीः दंष्ट्रैर्दन्तैरत्तिभक्षयति यद्वा असिन्वन् अव्याप्रियमाणोग्निः पितुः पालकस्ययजमानस्यसम्बन्धिभोजनंहविर्लक्षणमन्नन्दंष्ट्रैर्दन्त- रूपैर्ज्वालैरत्ति यस्ताकृणोरित्यादिसिद्धम् ॥ ४ ॥
“Distributing nourishment to their progeny, they, (the householders), abide (in their dwellings), as if offering ample and sustaining wealth to a guest; constructing (useful works, a man) eats with his teeth the food (given him) by (his) protector and as he, who has enjoined these (things to be done), you, (Indra), are especially to be praised.”
Dealing out food unto their people there they sit, like wealth to him who comes, more than the back can bear.
Greedily with his teeth he eats the master's food. Thou who didst these things first art worthy of our lauds.
They [=the priests] sit, apportioning prosperity to their children [=their fires], apportioning, like wealth, the back (of the fire?) as it arches
forth to him [=the soma?] who comes. Insatiable, he [=the fire] eats the food of his father [=the priest] with his teeth. You, the one who did these things first, are worthy of hymns.
Den Ihren Nahrung spendend sitzt der Edlen Schar, wie Gut dem Gaste, das den Rücken überragt; Des Vaters Nahrung kaut mit Zähnen Agni keck; der dies du thatest, du bist höchsten Preises werth.
Sie sitzen da, indem sie den Kindern den Vorrat austeilen. Dem Ankommenden begießen sie den Rücken, der wie der Reichtum größer wird. Ohne Bissen zu machen ißt er mit den Beißzähnen die Speise seines Vaters. Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Они сидят, наделяя потомков изобилием, –
Спиной (сомы), выдающейся, как богатство, – для приходящего.
Не грызя, он разжевывает клыками еду отца.
Ты, что совершил сначала эти (дела), достоин гимна (за это).
अधा॑कृणोः पृथि॒वीं सं॒दृशे॑ दि॒वे यो धौ॑ती॒नाम॑हिह॒न्नारि॑णक्प॒थः । तं त्वा॒ स्तोमे॑भिरु॒दभि॒र्न वा॒जिनं॑ दे॒वं दे॒वा अ॑जन॒न्त्सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
अध॑ । अ॒कृ॒णोः॒ । पृ॒थि॒वीम् । स॒म्ऽदृशे॑ । दि॒वे । यः । धौ॒ती॒नाम् । अ॒हि॒ऽह॒न् । अरि॑णक् । प॒थः । तम् । त्वा॒ । स्तोमे॑भिः । उ॒दऽभिः॑ । न । वा॒जिन॑म् । दे॒वम् । दे॒वाः । अ॒ज॒न॒न् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र अधापिचत्वन्दिवेद्योतमानायसूर्यायपृथिवीञ्चलितांसतीन्दृढीकृत्यसन्दृशेसन्दर्शनीयामकृणो- रकरोः दृशेविख्येचेतिकेन्प्रत्ययान्तत्वे नविपातितः धौतीनाञ्चलन्तीनान्नदीनाम्पथः मार्गान् अरिणक्- अरेचयः गन्तुंयोग्यानकरोरित्यर्थः रिचिर् विरेचने लङिसिप् तस्यहल् ङ्यादिनालोपः अहिहन् अहे- र्वृत्रस्यमेघस्यवाहन्तः हेइन्द्र देवाःस्तोतारस्तन्तादृशन्देवन्त्वात्वांस्तोमेभिः स्तोत्रैरजनन् अवर्धयन् तत्र- दृष्टान्तः—उदभिर्नवाजिनं यथावाजिनमश्वंउदभिः उदकैर्वर्धयन्ति तद्वत् पद्दन्नोमासित्यादिनाउदक- स्यउदन्भावः शेषंसिद्धम् ॥ ५ ॥
“Inasmuch as you have rendered earth visible to heaven, and have set open the path of the rivers by slaying Ahi; therefore the gods have rendered you divine by praises, as (men) invigorate a horse by water; (and) you are, (Indra), to be praised.”
Thou hast created earth to look upon the sky: thou, slaying Ahi, settest free the river's paths.
Thee, such, a God, the Gods have quickened with their lauds, even as a steed with waters: meet for praise art thou.
Then you made the earth to see heaven—you, who cleared the paths of the streams, o smasher of the serpent.
The gods gave birth to you, the god, by their praise songs, like a
winning horse by waters. You are worthy of hymns.
Die Erde schufst du zu des Himmels Ebenbild, als, Ahitödter, Quellen freie Bahn du schufst; Drum labten dich, gleich wie ein Ross durch Wassertrunk, durch Lob die Götter dich den Gott, das ist dein Ruhm.
Damals ließest du die Erde den Himmel schauen, der du, o Drachentöter, die Bahnen der Flüsse freimachtest. Dich, den Gott, haben die Götter mit Lobliedern wie ein Rennpferd mit Wasser neugeboren. Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Ты сделал так, что земля стала видной для неба,
О убийца змея, который освободил пути для рек.
Тебя, бога, боги породили похвалами,
Как скакового коня (освежают) водой. Ты достоин гимна.
यो भोज॑नं च॒ दय॑से च॒ वर्ध॑नमा॒र्द्रादा शुष्कं॒ मधु॑मद्दु॒दोहि॑थ । स शे॑व॒धिं नि द॑धिषे वि॒वस्व॑ति॒ विश्व॒स्यैक॑ ईशिषे॒ सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
यः । भोज॑नम् । च॒ । दय॑से । च॒ । वर्ध॑नम् । आ॒र्द्रात् । आ । शुष्क॑म् । मधु॑ऽमत् । दु॒दोहि॑थ । सः । शे॒व॒धिम् । नि । द॒धि॒षे॒ । वि॒वस्व॑ति । विश्व॑स्य । एकः॑ । ई॒शि॒षे॒ । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र यस्त्वम्भोजनम्भुज्यतेइतिभोजनमन्नादिव दयसे यजमानेभ्यःप्रच्छसि दयदानगतिरक्षणहिं- साग्रहणेषु आत्मनेपदी किञ्च वर्धनंवृद्धिकरन्धनम्बलंवादयसे तथाआर्द्रात्काण्डात् शुष्कमनार्द्रंवीह्यादि- कं मधुमत् मधुररसोपेतं आदुदोहिथ दुग्धवानसि दुहेर्लिटिक्रादिनियमादिडागमः सतादृशस्त्वंविव- स्वति तेपरिचरणङ्कुर्वाणेयजमानेथेवधिन्धनसदनन्दधिषे निदधासि किम्बहुनाविश्वस्यसर्वस्यजगतः एकः अद्वितीयःएवसन् ईशिषे स्वामीभवसि ईशऎश्वर्ये ईशःसेइतीइतीडागमः सइत्यादिसिद्धम् ॥ ६ ॥
“(You are he) who bestows both food and increase, and milk the dry nutritious (grain) from out of the humid stalk; he, who gives wealth to the worshipper, and are sole sovereign of the universe you are he, (Indra), who is to be praised.”
Thou givest increase, thou dealest to us our food: thou milkest from the moist the dry, the rich in sweets.
Thou by the worshipper layest thy precious store: thou art sole Lord of all. Meet for our praise art thou.
You, who distribute sustenance and increase, have milked the dry [=the soma plant] together with its honey [=the soma] out of the wet
[=rain].
You have hidden a treasure [=soma] in Vivasvant [=the sun]. You alone are the master of everything. You are worthy of hymns.
Der Nahrung du vertheilest und Gedeihen schaffst, und aus dem Feuchten zogst die trockne, süsse Frucht, Bei dem Vivasvat legtest du den Schatz dir hin; allein besitzest alles du; das ist dein Ruhm.
Der du die Nahrung und Gedeihen austeilst, aus dem Feuchten das Trockene und Süße gemolken hast, du hast dir bei Vivasvat einen Schatz angelegt. Du allein gebeust über alles - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Ты, что раздаешь пищу и подкрепление,
Из влажного выдоил сухое, сладкое.
Ты отложил для себя драгоценность у Вивасвата.
Один ты властвуешь надо всем. Ты достоин гимна.
यः पु॒ष्पिणी॑श्च प्र॒स्व॑श्च॒ धर्म॒णाधि॒ दाने॒ व्य१॒॑वनी॒रधा॑रयः । यश्चास॑मा॒ अज॑नो दि॒द्युतो॑ दि॒व उ॒रुरू॒र्वाँ अ॒भित॒: सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
यः । पु॒ष्पिणीः॑ । च॒ । प्र॒ऽस्वः॑ । च॒ । धर्म॑णा । अधि॑ । दाने॑ । वि । अ॒वनीः॑ । अधा॑रयः । यः । च॒ । अस॑माः । अज॑नः । दि॒द्युतः॑ । दि॒वः । उ॒रुः । ऊ॒र्वान् । अ॒भितः॑ । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र यस्त्वं पुष्पिणीः पुष्पवतीश्चप्रस्वः प्रसूताः प्रसूयमानावा अवनीरवित्रीरोषधीः दानेधि दीयन्ते उपलूयन्तेसस्यान्यत्रेतिदानङ्क्षेत्रं अधिकरणेल्युट् तस्मिन्क्षेत्रे धर्मणा सकललक्षणेनकर्मणाच व्यधारयः न्यदधाः यश्चत्वन्दिवोद्योतमानस्य सूर्यस्यअसमाः विषमाः नानाप्रकारादिद्युतः दीप्तीः रजनः अजनयः यद्वा दिवोनक्षत्राणि जनेर्लङिव्य्तत्ययेनशप् यश्चोरुः महांस्त्वं अभितः सर्वतः ऊर्वान् महतः प्राणिनिकायान् पर्वतान्वा अजनयः शिष्ठंस्पष्टम् ॥ ७ ॥
“You who have caused, by culture, the flowering and fruitful (plural nts) to spread over the field; who have genitive rated the various luminaries of heaven; and who, of vast bulk, comprehend vast (bodies); you are he who is to be praised.”
Thou who hast spread abroad the streams by stablished law, and in the field the plants that blossom and bear seed;
Thou who hast made the matchless lightnings of the sky,-vast, compassing vast realms, meet for our praise art thou.
You, who established separately the flowering and fruitful (plants) according to the foundation (of each) and the streams at their
division;
and you, who gave birth to the unequalled flashings of heaven; you, the wide one surrounding the containers—you are worthy of hymns.
Der auf der Trift du, was erblüht und Samen trägt, und Bäche auch vertheiltest, wie's die Ordnung heischt, Und der des Himmels prächt'ge Blitze du erschufst und Wolkenbecken weit darum, das ist dein Ruhm.
Der du die blühenden und fruchttragenden Pflanzen nach der Ordnung und die Flüsse über das Feld verteilt hast, und der du die unvergleichlichen Geschosse des Himmels erzeugtest, selbst breit die Meere ringsum ausgebreitet hast. - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
(Ты,) что распределил в поле цветущие и плодоносящие (растения),
(А также) реки в соответствии с (естественным) порядком,
(Ты,) что породил несравненные молнии на небе,
(Сам) широкий (основал) моря вокруг – ты достоин гимна.
यो ना॑र्म॒रं स॒हव॑सुं॒ निह॑न्तवे पृ॒क्षाय॑ च दा॒सवे॑शाय॒ चाव॑हः । ऊ॒र्जय॑न्त्या॒ अप॑रिविष्टमा॒स्य॑मु॒तैवाद्य पु॑रुकृ॒त्सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
यः । ना॒र्म॒रम् । स॒हऽव॑सुम् । निऽह॑न्तवे । पृ॒क्षाय॑ । च॒ । दा॒सऽवे॑शाय॒ । च॒ । अव॑हः । ऊ॒र्जय॑न्त्याः । अप॑रिऽविष्टम् । आ॒स्य॑म् । उ॒त । ए॒व । अ॒द्य । पु॒रु॒ऽकृ॒त् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
पुरुकृत् पुरूणाङ्कर्मणाङ्कर्तःहेइन्द्र यस्त्वं नार्मरन्नॄन् मनुष्यान् मारयतीतिनृमरः कश्चिदसुरः तस्या- पत्यन्नार्मरः तं सहवसुं वसुनासहवर्ततइतिसहवसुः असुरनामैतत् एतन्नामकमसुरं निहन्तवे हन्तेस्तु- मर्थेतवेन्प्रत्ययः तादौचनितीतिगतेः प्रकृतिस्वरत्वम् निहन्तुंऊर्जयन्त्याः बलवत्याः वज्रधारायाः अपरिविष्टम्मलादिभिरव्याप्तं आस्यंअद्यैवअवहन्तमसुरम्प्रापयः यद्वा ऊर्जयन्त्याः पिशाचिकायाः आ- स्यम्प्रापयः किमर्थं पृक्षायतवहविर्लक्षणान्नलाभाय उतापिचदासवेशायदासानां दस्यूनांवेशायविना- शायच यद्वा अस्माकमन्नलाभायदस्युविनाशायच ॥ ८ ॥
“You, who are (famed for) many exploits, put on today an unclouded countenance, (as prepared) to slay Sahavasu, the son of Nṛmara, with the sharpened (edge of the thunderbolt), in defence of the (sacrificial) food, and for the destruction of dasyu; you are he who is to be praised.”
Who broughtest Narmara with all his wealth, for sake of food, to slay him that the fiends might be destroyed,
Broughtest the face unclouded of the strengthening one, performing much even now, worthy art thou of praise.
You, who, in order to strike down Pr̥kṣa and Dāsaveśa, conveyed the son of Nr̥mara together with his goods
to the impregnable mouth of the Ūrjayantī (River) and who even today (would do likewise); you, who do many deeds—you are worthy
of hymns.
Der du für Prikscha und für Dasaveca auch, zu tilgen auszogst Narmara mit seinem Gut, Der starken Sonne unverhülltes Antlitz fuhrst, auch heute noch vielwirkender, das ist dein Ruhm.
Der du den Narmara samt seinen Schätzen , um den Priksa und Dasavesa zu erschlagen, nach dem unbesetzten Eingang von Urjayanti fuhrest, auch heute noch tatenreich bist du darum preisenswert.
(Ты,) что повез Нармару с (его) добром,
Чтобы убить Прикшу и Дасавешу,
К неосажденному входу в Урджаянти, –
Вот также и сегодня совершая много (подвигов), ты достоин гимна.
श॒तं वा॒ यस्य॒ दश॑ सा॒कमाद्य॒ एक॑स्य श्रु॒ष्टौ यद्ध॑ चो॒दमावि॑थ । अ॒र॒ज्जौ दस्यू॒न्त्समु॑नब्द॒भीत॑ये सुप्रा॒व्यो॑ अभव॒: सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
श॒तम् । वा॒ । यस्य॑ । दश॑ । सा॒कम् । आ । अद्यः॑ । एक॑स्य । श्रु॒ष्टौ । यत् । ह॒ । चो॒दम् । आवि॑थ । अ॒र॒ज्जौ । दस्यू॑न् । सम् । उ॒न॒प् । द॒भीत॑ये । सु॒प्र॒ऽअ॒व्यः॑ । अ॒भ॒वः॒ । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र एकस्यएकाकिनः श्रेष्ठस्यवायस्यतेश्रुष्टौसुआखनिमित्तेतदर्थंशतन्दश दशशतानिहरयः साकं- सहवाहनार्थम्भवन्ति तथाचमन्त्रवर्णः—इन्द्रोमायाभिः पुरुरूपईयतेयुक्ताह्यस्यहरयःशतादशॆति । वा- अपिच यश्चआअद्यः सर्वेषांसर्वतः उपजीव्यः नतस्येशेयन्नाद्याद्यद्वैनन्नाद्युरितिहिश्रुतिः । यद्ध यश्च त्वञ्चोदंस्तोतॄणाम्प्रेरकंयजमानंआविथ रक्षितवानसि किञ्च यस्त्वंअरज्जौरज्जुवर्जितेबन्धनागारेदस्यू- नुपक्षपयितॄन् दभीतयेदभीतिर्नामकश्चिदृषिः तदर्थंसमुनप् हिंसितवानसि उभ्रातेर्हिंसाकर्मणोलङि- व्यत्ययेनश्नम् हल् ङ्यादिनासिपोलोपः अडभावश्छान्दसः किञ्च सुप्राव्यः सुखेनसर्वैरुपसर्पणीयोभवः शिष्टंसिद्धम् ॥ ९ ॥
“You, for whose sole plural asure a thousand (steeds are ready); by whom all are to be fed; and who protects the instrumental tutor (of the sacrifice); who, for the sake of Dabhīti, has caste the Dasyus into unfettered (captivity), and who are to be approached (by all), you are he who is to be praised.”
Thou boundest up the Dasa's hundred friends and ten, when, at one's hearing, thou belpest thy worshipper.
Thou for Dabhiti boundest Dasyus not with cords; Thou wast a mighty help. Worthy of lauds art thou.
Or when you helped him, the hard-driving one—at whose obedience (to you), though he was alone, you bound his hundred times ten
(enemies) all at once—
you tied up the Dasyus for Dabhīti in what has no ropes, and you
belonged to him who ritually pursues you well. You are worthy
of hymns.
Willfährig einem bandest Tausend du zugleich dem Vajia zu Lieb', als du dem Sänger halfst, Für den Dhabiti fesseltest du ohne Strick die Feinde alle eifervoll, das ist dein Ruhm.
Oder als du in Erhöhung des Einen hundert mal zehn gefesselt hast, da du dem Antreiber beistandest, da hast du für Dabhiti die Dasyu´s in den Schlaf der keines Strickes bedarf, eingeschnürt. Du wardst der Helfer des gut Zuredenden - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Или, исполняя просьбу (того) одного, чьих (врагов) сто (раз по) десять,
Ты сразу сковал, когда ты помогал Чоде,
Без веревки ты связал дасью для Дабхити.
Ты был очень готов помогать – ты достоин гимна.
विश्वेदनु॑ रोध॒ना अ॑स्य॒ पौंस्यं॑ द॒दुर॑स्मै दधि॒रे कृ॒त्नवे॒ धन॑म् । षळ॑स्तभ्ना वि॒ष्टिर॒: पञ्च॑ सं॒दृश॒: परि॑ प॒रो अ॑भव॒: सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
विश्वा॑ । इत् । अनु॑ । रो॒ध॒नाः । अ॒स्य॒ । पौंस्य॑म् । द॒दुः । अ॒स्मै॒ । द॒धि॒रे । कृ॒त्नवे॑ । धन॑म् । षट् । अ॒स्त॒भ्नाः॒ । वि॒ऽस्तिरः॑ । पञ्च॑ । स॒म्ऽदृशः॑ । परि॑ । प॒रः । अ॒भ॒वः॒ । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
विश्वेत् सुपांसुलुगितिजसआकारः सर्वाएवरोधनाः रोधस्वत्योनद्यः अस्येन्द्रस्यपौंस्यम्पुंसोभावः पौंस्यं वीर्यमितियावत् अनु तद्वीर्यमनुवर्तन्ते अस्मैइन्द्रायददुः हविर्लक्षणमन्नंयजमानाः प्रयच्छन्ति किञ्च कृत्नवेकर्मणाङ्कर्त्रेइन्द्रायधनन्दधिरे सर्वजनाधारयन्ति तथाचमन्त्रः—इन्द्रायद्यावओषधीरुता- पोरयिंरक्षन्तिजीरयोवनानीति । विष्टिरोविस्तीर्णः षट्सङ्ख्याकाऊर्वीः ताश्चद्यौश्चपृथिवीचाहश्चरा- त्रिश्चापश्चौषधयइत्येवंरूपाः ताअस्तभ्राः नियमितवानसि सन्दृशः सम्यक् पश्यन्तीतिसन्दृशोजनाः पञ्चजनान् परिसर्वतः परः पारयितापालयितावा अभवः भवसि गतमन्यत् ॥ १० ॥
“You are he, from whose manhood all the rivers (have proceeded); to whom (the pious) have given (offerings); to whom, doer of mighty deeds, they have presented wealth; you are he, who have regulated the six expansive (objects), and are the protector of the five (races), that look up to you; you are he who is to be praised.”
All banks of rivers yielded to his manly might; to him they gave, to him, the Strong, gave up their wealth.
The six directions hast thou fixed, a five-fold view: thy victories reached afar. Worthy of lauds art thou.
All things that obstruct have conceded that manliness is his. They have set themselves as the stakes for the successful gambler.
You propped up the six far-flung (spaces), and you were on every
side of the five sights [=the visible directions] and beyond. You are
worthy of hymns.
Die Wälle alle wichen seiner Manneskraft, sie überliessen ihm, dem tüchtigen, den Schatz; Sechs Richtungen, fünf offenbare, stütztest du, und weiter noch umgabst du sie, das ist dein Ruhm.
Alle Bollwerke mussten ihm seine Stärke zugestehen; sie lieferten dem Gewinner ihren Schatz aus. Du hast die sechs Räume befestigt, die fünf Richtungen, und hast sie von jenseits umfasst - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Все препятствия всегда уступали его силе мужества.
(Все) отдавали (свои) богатства этому деятельному (богу).
Ты укрепил шесть широких просторов, пять видимых направлений
Ты охватил, (находясь) снаружи – ты достоин гимна.
सु॒प्र॒वा॒च॒नं तव॑ वीर वी॒र्यं१॒॑ यदेके॑न॒ क्रतु॑ना वि॒न्दसे॒ वसु॑ । जा॒तूष्ठि॑रस्य॒ प्र वय॒: सह॑स्वतो॒ या च॒कर्थ॒ सेन्द्र॒ विश्वा॑स्यु॒क्थ्य॑: ॥
सु॒ऽप्र॒वा॒च॒नम् । तव॑ । वी॒र॒ । वी॒र्य॑म् । यत् । एके॑न । क्रतु॑ना । वि॒न्दसे॑ । वसु॑ । जा॒तूऽस्थि॑रस्य । प्र । वयः॑ । सह॑स्वतः । या । च॒कर्थ॑ । सः । इ॒न्द्र॒ । विश्वा॑ । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
वीर् बलवन् हेइन्द्र तववीर्यंसामर्थ्यंसुप्रवाचनंसुष्ठुप्रवचनीयं सर्वैःश्लाघनीयमित्यर्थः किन्तत् एकेन- क्रतुनाकर्मणावसुविन्दसे शत्रूणान्धनंलभते विदॢलाभे तुदादिःस्वरितेत् यद्वा तदीयन्धनं स्तोतृण् प्राप- यसि इतियत् तवप्रशास्यमित्यर्थः किञ्च सहस्वतोबलवतोजातूष्ठिरस्यएतन्नामकः कश्चित्तस्यवयोन्नं- प्रादाः यद्वा जातूष्ठिरस्यजातुकदाचित् सर्वदास्थिरस्यसहस्वतः बलवतोयज्ञादेःकर्मणः सम्बन्धिव योह विर्लक्षणमन्नम्प्र्विन्दसइतिसमन्वयः यायानीमानिअन्याविशासर्वाणिकर्माणिचकर्थ कृतवानसि सता- दृशस्त्वंउक्थ्यः सर्वैः प्रशंसनीयोसि भवसि ॥ ११ ॥
“Your heroism, hero, is to be glorified, by which, with single effort, you have acquired wealth; (wherewith) the (sacrificial) food of (every) solemn and constant (ceremony is provided); for all (the acts) you have performed, you, Indra, are he who is to be praised.”
Meet for high praise, O Hero, is thy power, that with thy single wisdom thou obtainest wealth,
The life-support of conquering Jatusthira. Indra, for all thy deeds, worthy of lauds art thou.
Your heroism, o hero, is good to proclaim: that by your resolve alone you take possession of goods.
The vigor (belonging to you, who are) born steadfast and possessing strength, is preeminent. All the things that you have done—(for
these) you, Indra, are worthy of hymns.
Sehr hoch zu preisen, Held, ist deine Heldenthat, dass du das Gut auf einen Anlauf dir gewannst, Den Unterhalt des mächtigen Dschatuschthira; dass, Indra, du dies alles thatest, ist dein Ruhm.
Schönen Preis verdient deine Heldenkraft, du Held, da du mit einem einzigen Entschluß das Gut verlangst. Die Kraft des Sieghaften, der von Natur standfest ist, tat sich hervor. Was du alles getan hast - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Прекрасно провозглашается твой героизм, о герой,
Когда одною силой духа ты находишь добро.
Про (явилась) жизненная сила стойкого от природы могучего (бога).
Все те (подвиги), что ты совершил (за них) – ты достоин гимна.
अर॑मय॒: सर॑पस॒स्तरा॑य॒ कं तु॒र्वीत॑ये च व॒य्या॑य च स्रु॒तिम् । नी॒चा सन्त॒मुद॑नयः परा॒वृजं॒ प्रान्धं श्रो॒णं श्र॒वय॒न्त्सास्यु॒क्थ्य॑: ॥
अर॑मयः । सर॑ऽअपसः । तरा॑य । कम् । तु॒र्वीत॑ये । च॒ । व॒य्या॑य । च॒ । स्रु॒तिम् । नी॒चा । सन्त॑म् । उत् । अ॒न॒यः॒ । प॒रा॒ऽवृज॑म् । प्र । अ॒न्धम् । श्रो॒णम् । श्र॒वय॑न् । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥
हेइन्द्र सरपसः सरणमपःकर्मयासान्ताः सरपसः शकन्ध्वादित्वात्पररूपत्वम् ताअपः कंसुखेन तराय तरणायअरमयः अक्रीडयः किञ्च तुर्वीतयेतुर्वीतिर्नामकश्चिद्राजर्षिः तस्मैवय्यायच वय्यो- नामकश्चित् तस्मै ताभ्यांस्रुतिंसरणं प्रतिअरमयः तौहिजलपूर्णाम्महानदीन्दृष्ट्वातरायतरीतुमसम- र्थावास्तां तौचत्वयातारितौ परावृजं परितः पापानिवृणक्तिदहतीतिपरावृक् कश्चिदृषिः तमप्सु- निमग्नन्तथानीचानीचंसन्तंउदनयः आपद्भ्यःऊर्ध्वन्नीतवानसि किञ्च अन्धंसन्तं श्रोणम्पङ्गुंसन्तं चक्षु- र्दानादपङ्गुकरणाच्चउदनयः किङ्कुर्वन् प्रकर्षेणश्रवयन् आत्मानङ्कीर्तिमन्तं कुर्वन् उदनयइतिसमन्वयः सइत्यादिसिद्धम् ॥ १२ ॥
“You have provided a passage for the easy crossing of the flowing waters for Turvati and Vayya; rendering (yourself) renowned, you have uplifted the blind and lame Paravṛj from the lowliness (of affliction); you are he who is to be praised.”
Thou for Turviti heldest still the flowing floods, the river-stream for Vayya easily to pass
Didst raise the outcast from the depths, and gavest fame unto the halt and blind. Worthy of lauds art thou.
You halted the course of the Sarapas (River) for Turvīti and Vayya to cross.
You led him up who was sunk down and shunned, making famed the blind one and the lame. You are worthy of hymns.
Du sänftigest dem Vajia zum Uebergang des schnellen Wassers Strömung dem Turviti auch, Du halfst dem Krüppel, der tief unten lag, heraus den Blinden, Lahmen leitend, das auch ist dein Ruhm.
Du hießest die zu fließen gewohnten Flüsse stillstehen zum Durchschreiten, für Turviti und Vayya machtest du einen Weg. Den Aussetzling, der in der Tiefe steckte, holtest du herauf, der du dem Blinden, dem Lahmen zu Ruf verhalfst - Der du dies zuerst gemacht hast, - darum bist du preisenswert.
Ты остановил текучие воды, чтобы (их можно было) пересечь,
Для Турвити и Вайи ты (создал) путь.
Ты вытащил отверженного (ребенка), находившегося внизу,
Продвигая к славе слепого, расслабленного – ты достоин гимна.
अ॒स्मभ्यं॒ तद्व॑सो दा॒नाय॒ राध॒: सम॑र्थयस्व ब॒हु ते॑ वस॒व्य॑म् । इन्द्र॒ यच्चि॒त्रं श्र॑व॒स्या अनु॒ द्यून्बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥
अ॒स्मभ्य॑म् । तत् । व॒सो॒ इति॑ । दा॒नाय॑ । राधः॑ । सम् । अ॒र्थ॒य॒स्व॒ । ब॒हु । ते॒ । व॒स॒व्य॑म् । इन्द्र॑ । यत् । चि॒त्रम् । श्र॒व॒स्याः । अनु॑ । द्यून् । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥
वसो सर्वस्यवासकवसुमन्वा हेइन्द्र स्तोतृभ्योस्मभ्यन्तद्राधोधनन्दानायउपलक्षणमेतत् भोगाय- चसमर्थयस्व देहि अस्मान्सङ्गमयेत्यर्थः अर्थयाचने चुरादिरदन्तआत्मनेपदी तेतवतद्वहुप्रभूतंवसव्यं- वस्वेववसव्यंवस्वादित्वात् स्वार्थिकोयत् तादृशम्प्रभूतन्धनमस्तिखलु चित्रञ्चायनीयं यद्धनंअनुद्यून् अन्वहङ्कालाध्वनोरितिद्वितीया श्रवस्याः भोग्यमिच्छेः अन्तर्णीतण्यर्थत्वादकर्मकत्वम् यथारोदितीति सत्वन्यः द्वेह्यत्रकर्मणीउद्देश्यकर्मचविधेयकर्मान्तर्भूतम् उद्देश्यकर्मणासकर्मकोभविष्यति यथामाणव- कः पुत्रीयतीतिभाष्येउदाहृतम् श्रवःशब्दाच्छन्दसिपरेच्छायाङ्क्यप् तदन्तस्यलेट्यडागमेरूपम् सुवी- राः कल्याणपुत्रपौत्राःसन्तोवयंविदथेस्मिन् यज्ञेबृहत्प्रभूतंशस्त्रादिकंवाक्यंवदेम ॥ १६ ॥अध्वर्यवोभ्रतेतिद्वादशर्चन्तृतीयंसूक्तम् गार्त्समदन्त्रैष्टुभमैन्द्रं अध्वर्य्वोद्वादशेत्यनुक्रान्तम सूक्तविनि- योगोलैङ्गिकः अतिरात्रेप्रथमेपर्यायेहोतुःशस्त्रयाज्याअध्वर्यवइत्येषा अध्वर्यवोभरतेन्द्रायसोममिति- याज्येतिसूत्रितम् ।
“Possessor of riches, exert your ability to bestow wealth upon us; for yours is great affluence; may you, Indra, be disposed to grant us exceeding abundance day by day, so that, blessed with worthy descendants, we may glorify you at (our) sacrifice.”
Prepare thyself to grant us that great bounty, O Vasu, for abundant is thy treasure.
Snatch up the wonderful, O Indra, daily. Loud may we speak, with heroes, in assembly.
Make your aim to give that gift to us, o good one—your store of goods is great—
the bright (gift), o Indra, through which you will seek fame throughout the days. – May we speak loftily at the ritual distribution, in
possession of good heroes.
Uns rüste zu dies Gut, es uns zu schenken; denn gross, o Guter, ist ja deine Güte; was herrlich ist, erhasch', o Indra, täglich; lasst laut im Chore bei dem Fest uns singen.
Entschließ dich, uns diese Lohngabe zu schenken, du Guter - groß ist dein Schätzevorrat - eine ansehnliche Lohngabe, o Indra, in der du tagtäglich deinen Ruhm suchen solltest. - Wir wollen das große Wort führen als Meister der Weisheit.
Прими решение, о Васу, отдать нам этот
Подарок – велика твоя сокровищница.
О Индра, день за днем ищи славы в том, что блистательно!
Мы хотим провозгласить жертвенную раздачу, (чтобы иметь) прекрасных мужей!