Sukta 2.22
ऋषिगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः
देवताइन्द्रः
मन्त्र4
छन्दअष्टिः
त्रिक॑द्रुकेषु महि॒षो यवा॑शिरं तुवि॒शुष्म॑स्तृ॒पत्सोम॑मपिब॒द्विष्णु॑ना सु॒तं यथाव॑शत् । स ईं॑ ममाद॒ महि॒ कर्म॒ कर्त॑वे म॒हामु॒रुं सैनं॑ सश्चद्दे॒वो दे॒वं स॒त्यमिन्द्रं॑ स॒त्य इन्दु॑: ॥
त्रिऽक॑द्रुकेषु । म॒हि॒षः । यव॑ऽआशिरम् । तु॒वि॒ऽशुष्मः॑ । तृ॒पत् । सोम॑म् । अ॒पि॒ब॒त् । विष्णु॑ना । सु॒तम् । यथा॑ । अव॑शत् । सः । ई॒म् । म॒मा॒द॒ । महि॑ । कर्म॑ । कर्त॑वे । म॒हाम् । उ॒रुम् । सः । ए॒न॒म् । स॒श्च॒त् । दे॒वः । दे॒वम् । स॒त्यम् । इन्द्र॑म् । स॒त्यः । इन्दुः॑ ॥
गृत्समदोब्रूते महिषः महान्पूज्यः तुविशुष्मः बहुबलः तृपत् तृपप्रीणनेतुदादिः आगमानुशासन स्यानित्यत्वान्नुमभावः तृप्यन्निन्द्रः त्रिकद्रुकेषुज्योतिर्गौरायुरित्येतन्नामकेषुआभिप्लविकेष्वहस्सुसु तमभिषुतंयवाशिरंयवमयैःसक्तुभिर्मिश्रितं आङ् पूर्वस्यश्रीणातेःक्विपिअपस्पृधेथामित्यादिनाशिर इत्यादेशः तंसोमंविष्णुनासहापिबत् यथा वशत् पूर्वंयथा तं सोममकामयततथापिबत् वशकान्तौ बहुलञ्छन्दसीतिशपोलुगभावः पीत ससोमः महाम्महान्तमुरुन्तेजसाविस्तीर्णंईमेनमिन्द्रं ममादअमा दयत् किमर्थं महिमहद्वृत्रहननादिलक्षणं कर्मकर्तवेकर्तुं सत्यंयथार्थभूतः इन्दुः स्रवन् देवोदीप्यमानः ससोमः सत्यंयथार्थभूतं देवंसोमङ्कामयमानमेनमिन्द्रं सश्चत् सश्च्तिर्व्याप्तिकर्मा व्याप्नोतु ॥ १ ॥
“The adorable and powerful (Indra), partaking of the Soma, mixed with barley, effused at the Tṛkadruka rites, has drunk with Viṣṇu as much as he wished; the draught has excited that great and mighty Indra to perform great deeds; may that divine (Soma) pervade the divine (Indra), the true Soma (pervade) the true Indra.”
त्रिक॑द्रुकेषु महि॒षो यवा॑शिरं तुवि॒शुष्म॑स्तृ॒पत्सोम॑मपिब॒द्विष्णु॑ना सु॒तं यथाव॑शत् ।
स ईं॑ ममाद॒ महि॒ कर्म॒ कर्त॑वे म॒हामु॒रुं सैनं॑ सश्चद्दे॒वो दे॒वं स॒त्यमिन्द्रं॑ स॒त्य इन्दुः॑ ॥
Among the Trikadrukas [=the Maruts?], the buffalo, snorting mightily, drank to his satisfaction the barley-mixed soma pressed by Viṣṇu, (as much) as he wished.
It exhilarated the great and broad one to do his great deed.
– The god attends upon the god—the real Indu upon the real Indra.
Aus den Drei-Eimern trank der Büffel, reich an Kraft, den Somasaft, den gerstgemischten trank mit Vischnu er nach Lust, so viel er wollt'; Der hat berauscht ihn, zu vollbringen grosses Werk, (ihn gross und weit); es folge ihm, dem Gott, der Gott, dem echten Indra Indu echt.
Bei den Trikadruka´s trank der vielmutige Büffel sich an dem gerstegemischten Soma, dem von Vishnu gepreßten, satt, so viel er begehrte. Der hat ihn begeistert, das große Werk zu tun, ihn den großen, breiten. - Er stand ihm zur Seite, der Gott dem Gott, dem wahrhaften Indra der wahrhafte Indu.
На (праздниках) Трикадрука бык с мощным порывом
Напился досыта
Смешанного с ячменем сомы, выжатого Вишну,
Сколько он захотел.
Тот его вдохновил на свершение великого дела,
(Его) великого, широкого.
Он сопровождал его, бог – бога,
Истинного Индру – истинный сок.
अध॒ त्विषी॑माँ अ॒भ्योज॑सा॒ क्रिविं॑ यु॒धाभ॑व॒दा रोद॑सी अपृणदस्य म॒ज्मना॒ प्र वा॑वृधे । अध॑त्ता॒न्यं ज॒ठरे॒ प्रेम॑रिच्यत॒ सैनं॑ सश्चद्दे॒वो दे॒वं स॒त्यमिन्द्रं॑ स॒त्य इन्दु॑: ॥
अध॑ । त्विषि॑ऽमान् । अ॒भि । ओज॑सा । क्रिवि॑म् । यु॒धा । अ॒भ॒व॒त् । आ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒पृ॒ण॒त् । अ॒स्य॒ । म॒ज्मना॑ । प्र । व॒वृ॒धे॒ । अध॑त्त । अ॒न्यम् । ज॒ठरे॑ । प्र । ई॒म् । अ॒रि॒च्य॒त॒ । सः । ए॒न॒म् । स॒श्च॒त् । दे॒वः । दे॒वम् । स॒त्यम् । इन्द्र॑म् । स॒त्यः । इन्दुः॑ ॥
अध अथ सोमपानानन्तरं त्विषीमान् दीप्तिमानिन्द्रः ओजसा बलेन क्रिविं तन्नामासुरं युधा युद्धेन अभ्यभवत् अभिभूतवान्
किञ्च स इन्द्रः रोदसी द्यावापृथिव्यौ आपृणत् स्व-तेजसा समन्तात् पूरयामास तथा अस्य पीतस्य सोमस्य मज्मना बलेन प्रवावृधे प्रकर्षेण वर्धते
यद्वा अस्य क्रिवेर् असुरस्य मज्मना सारेण रोदसी अपूरयत् स इन्द्रः सोमन् द्वेधा विभज्यान्यम् भागं स्वकीये जठरे अधत्त ईम् एनम् अपरं भागन् देवेभ्यः प्रारिच्यत प्रारेचयत् एतेनार्धम् इन्द्राय अर्धम् अन्येभ्यो देवेभ्य इत्य् उक्तम् भवति।
तथा तैत्तिरीयकम्—यत् सर्वेषाम् अर्धम् इन्द्रः प्रति तस्माद् इन्द्रो देवतानाम् भूयिष्ठभाक्तम इति ॥ २ ॥
“Thereupon, resplendent, he has overcome Krivi in conflict by his prowess;he has filled heaven and earth (with his lustre), and has been invigorated by the efficacy of the draught; one portion he has taken to himself; the other he has distributed (to the gods); may that divine (Soma) pervade the divine (Indra), the true Soma, the true (Indra).”
So he resplendent in the battle overcame Krivi by might. He with his majesty hath filled the earth and heaven, and waxen strong.
One share of the libation hath he swallowed down: one share he left.
So may the God attend the God, true Indu Indra who is true.
Then through his power, the fiery one dominated the worm in battle. By his greatness, he filled the two world-halves and grew stronger.
He received the other in his belly, and there was more (soma) left over. – The god attends upon the god—the real Indu upon the real Indra.
Darauf errang durch seine Kraft der glänzende im Kampf den Schlauch, die Welten beid' erfüllt' mit seiner Grösse er, und nahm noch zu; Den andern goss er in den Bauch, umschloss ihn rings; es folge ihm, dem Gott, der Gott, dem echten Indra Indu echt.
Da war der Zornfunkelnde durch seine Stärke im Kampf dem Krivi überlegen. Er füllte beide Welten mit seiner Größe an; er wuchs noch weiter. Den einen Teil nahm er in seinem Bauche auf; er reichte noch weiter. - Er stand ihm zur Seite, der Gott dem Gott, dem wahrhaften Indra der wahrhafte Indu.
Тут (он,) пылающий, силой одержал верх
Над Криви в бою.
(Своим) величием он заполнил два мира,
Он возрос.
Одну (часть сомы) он отправил себе в живот, (другую) оставил.
Он сопровождал его, бог – бога,
Истинного Индру – истинный сок.
सा॒कं जा॒तः क्रतु॑ना सा॒कमोज॑सा ववक्षिथ सा॒कं वृ॒द्धो वी॒र्यै॑: सास॒हिर्मृधो॒ विच॑र्षणिः । दाता॒ राध॑: स्तुव॒ते काम्यं॒ वसु॒ सैनं॑ सश्चद्दे॒वो दे॒वं स॒त्यमिन्द्रं॑ स॒त्य इन्दु॑: ॥
सा॒कम् । जा॒तः । क्रतु॑ना । सा॒कम् । ओज॑सा । व॒व॒क्षि॒थ॒ । सा॒कम् । वृ॒द्धः । वी॒र्यैः॑ । स॒स॒हिः । मृधः॑ । विच॑र्षणिः । दाता॑ । राधः॑ । स्तु॒व॒ते । काम्य॑म् । वसु॑ । सः । ए॒न॒म् । स॒श्च॒त् । दे॒वः । दे॒वम् । स॒त्यम् । इन्द्र॑म् । स॒त्यः । इन्दुः॑ ॥
क्रतुनकर्मणाप्रज्ञयावासाकं सहजातः साकमोजसाबलेनसहववक्षिथ विश्वंवोढुमिच्छसि वहेः सन्नं तस्यलिटिमन्त्रत्वादाम्नभवति किञ्च त्वंवीर्यैः शत्रुहननादिलक्षणैः परक्रमैः साकं सह वृद्धः प्रवृद्धः मृ- धोहिंसकान्सङ्ग्रामान्वासासहिः नलोकाव्ययेतिषष्ठीप्रतिषेधः तेषामभिभविता विचर्षणिः पुण्यकृतोऽ पुण्यकृतश्चविशेषेणद्रष्टा स्तुवतेस्तोत्रङ्कुर्वाणाययजमानायराधः साधकं काम्यं प्रार्थनीयं वसुधनं दाता सन् ववक्षिथेतिसमन्वयः सैनमितिपरोक्षनिर्देशः सिद्धार्थश्च ॥ ३ ॥
“Cognate with (pious) works and with power, you desire to support (the universe); mighty with heroic (energies); you are the subduer of the malevolent; (you are) the distinguisher (between the doer of good and ill); the giver of the substantial wealth he desires to him who praises you; may the divine (Soma) pervade the divine (Indra), the true Soma, the true (Indra).”
Brought forth together with wisdom and mighty power thou grewest great; with hero deeds subduing the malevolent, most swift in act;
Giving prosperity, and lovely wealth to him who praiseth thee. So may the God attend the God, true Indu Indra who is true.
Born at once with resolve, at once with power, you increased—
you, grown strong at once with heroic powers, overpowering the
scorners, and knowing no boundaries,
you, the giver of bounty to him who sings praises, (the giver of) the
desirable good.
– The god attends upon the god—the real Indu upon the real Indra.
Geboren schon mit weisem Geiste und mit Kraft, nahmst du noch zu, erwachsen schlägst die Feinde du mit Heldenkraft, du rüstiger, Begehrtes Gut verleihst dem Sänger du zum Lohn; es folge ihm, dem Gott, der Gott, dem echten Indra Indu echt.
Zugleich mit deiner Umsicht geboren bist du zugleich mit deiner Stärke gewachsen, zugleich mit den Manneskräften gewachsen, die Verachter bezwingend, dich hervortuend, dem Lobsänger die Gabe, das erwünschte Gut schenkend. - Er stand ihm zur Seite, der Gott dem Gott, dem wahrhaften Indra der wahrhafte Indu.
Рожденный вместе с (твоей) силой духа, вместе с мощью
Возрастал ты (сам),
Окрепший вместе с (твоими) подвигами, осиливающий врагов,
Покоряющий народы,
Дающий награду восхвалителю – желанное добро.
Он сопровождал его, бог – бога,
Истинного Индру – истинный сок.
तव॒ त्यन्नर्यं॑ नृ॒तोऽप॑ इन्द्र प्रथ॒मं पू॒र्व्यं दि॒वि प्र॒वाच्यं॑ कृ॒तम् । यद्दे॒वस्य॒ शव॑सा॒ प्रारि॑णा॒ असुं॑ रि॒णन्न॒पः । भुव॒द्विश्व॑म॒भ्यादे॑व॒मोज॑सा वि॒दादूर्ज॑ं श॒तक्र॑तुर्वि॒दादिष॑म् ॥
तव॑ । त्यत् । नर्य॑म् । नृ॒तो॒ इति॑ । अपः॑ । इ॒न्द्र॒ । प्र॒थ॒मम् । पू॒र्व्यम् । दि॒वि । प्र॒ऽवाच्य॑म् । कृ॒तम् । यत् । दे॒वस्य॑ । शव॑सा । प्र । अरि॑णा । असु॑म् । रि॒णन् । अ॒पः । भुव॑त् । विश्व॑म् । अ॒भि । अदे॑वम् । ओज॑सा । वि॒दात् । ऊर्ज॑म् । श॒तऽक्र॑तुः । वि॒दात् । इष॑म् ॥
नृतो सर्वेषान् नर्तयितः हे इन्द्र
नर्यन् नराणां हित-करं
प्रथमं प्रततं - प्रथमं प्रततम् इति यास्कः ।
पूर्व्यं पूर्वकालभवन् त्वयाकृतं तव त्यत् तत् अपः कर्म दिवि स्वर्ग-लोके प्रवाच्यं प्रकर्षेण वक्तव्यं - श्लाघनीयम् इत्यर्थः।
किन्तत्? देवस्य विजिगीषोर् असुरस्य शवसा वलेन असुं प्राणं रिणन् हिंसन् त्वं अपः तेन निरुद्धान्य् उदकानि प्रारिणाः प्रैरयः इति।
यद् एतत् कर्म तत् प्रवाच्यम् इति समन्वयः।
परोक्ष निर्देशोवशिष्टः - स इन्द्रः विश्वं व्याप्तं अदेवन् तमोरूपम् असुरम् ओजसा बलेन अभिभुवत् अभि-भवतु।
किञ्च शतक्रतुर् इन्द्रः ऊर्जं बलं विदात् लभतु
इषं हविर् लक्षणम् अन्नं च विदात्।
विदिर् लाभे शाविकरणी लेट्याडागमः ॥ ४ ॥
“Indra, the delighter (of all), the first act performed by you in ancient time was for the good of man, and deserving of renown in heaven, when, arresting by force the breath of the (enemy) of the gods, you did send down the rain; may Indra prevail by his prowess over all that is godless; may Śatakratu obtain vigour; may he obtain (sacrificial) food.”
This, Indra, was thy hero deed, Dancer, thy first and ancient work, worthy to be told forth in heaven,
What time thou sentest down life with a God's own power, freeing the floods.
All that is godless may he conquer with his might, and, Lord of Hundred Powers, find for us strength and food.
This manly deed of yours, o dancing Indra, the foremost work done by you, is to be proclaimed early in the day—
that by the power of a god you let life flow forward by letting the waters flow.
He will overcome every godless one by his strength. He of a hundred resolves will find nourishment; he will find refreshment.
Dein ist, o Held, dies Manneswerk, dies erste und dies alte Werk, die That im Himmel rühmenswerth, Dass du mit Kraft des Dämons Lebenshauch geraubt, die Flut befreit; Mit macht bezwing' er alles, was ungöttlich ist, und schenke Speise, der gewalt'ge schenke Trank.
Dies mannhafte Werk von dir, du Tänzer Indra, ist als die erste Tat früh am Tag zu verkünden, daß du durch die Kraft des Gottes den Lebenshauch frei strömen ließest, indem du die Wasser strömen ließest. Jedem Gottlosen war er an Stärke überlegen. Er schaffte Stärkung, der Ratreiche, er schaffe Labung!
Это твое мужественное деяние, о плясун Индра, следует провозгласить
В самом начале дня как первое свершение –
(То,) что силою бога ты пустил течь вперед жизненное дыхание, –
Пустил течь воды.
Силой он превосходит любого безбожника.
Стоумный нашел питательную силу,
Он нашел жертвенную усладу.