Sukta 2.29
ऋषिकूर्मो गार्त्समदो गृत्समदो वा
देवताविश्वेदेवाः
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
धृत॑व्रता॒ आदि॑त्या॒ इषि॑रा आ॒रे मत्क॑र्त रह॒सूरि॒वाग॑: । शृ॒ण्व॒तो वो॒ वरु॑ण॒ मित्र॒ देवा॑ भ॒द्रस्य॑ वि॒द्वाँ अव॑से हुवे वः ॥
धृत॑ऽव्रताः । आदि॑त्याः । इषि॑राः । आ॒रे । मत् । क॒र्त॒ । र॒ह॒सूःऽइ॑व । आगः॑ । शृ॒ण्व॒तः । वः॒ । वरु॑ण । मित्र॑ । देवाः॑ । भ॒द्रस्य॑ । वि॒द्वान् । अव॑से । हु॒वे॒ । वः॒ ॥
हेधृतव्रताः धृतकर्माणः आदित्याः अदितेःपुत्राः इषिराः गमनशीलाः सर्वैभ्येषणीयाः प्रार्थानी- यावा हेविश्वेदेवाः मदारेमत्तोदूरदेशेआगः विहितानुष्ठानादिजनितम्पापङ्कर्तकुरुत करोतेश्छान्दसोवि- करणस्यलुक् तप्तनप्तनथनाश्चेतितबादेशः तत्रदृष्टान्तः—रहसूरिव रहसिअन्यैरज्ञातेप्रदेशेसूयतइतिर- हसूःव्यभिचारिणी सायथागर्भम्पातयित्वादूरदेशेपरित्यजतितद्वत् हेवरुण मित्र देवाः वोयुष्मदीयस्य भद्रस्ययुष्माभिःकरणीयंश्रेयोविद्वान् जानन्नहंश्रृण्वतः मत्कृतानि स्तोत्राणिश्रोत्रेणजानतोवोयुष्मान् अवसे रक्षणार्थंहुवेआह्वयामि ॥ १ ॥
“Ādityas, upholders of pious works, and who are to be sought by all, remove sin far from me, like a woman delivered in secret; knowing, Mitra, Varuṇa and (universal) gods, the good that follows from your hearing our prayers, I invoke you for (our) protection.”
धृत॑व्रता॒ आदि॑त्या॒ इषि॑रा आ॒रे मत्क॑र्त रह॒सूरि॒वागः॑ ।
शृ॒ण्व॒तो वो॒ वरु॑ण॒ मित्र॒ देवा॑ भ॒द्रस्य॑ वि॒द्वाँ अव॑से हुवे वः ॥
You vigorous Ādityas of steadfast commandments, put at a distance from me my offense, as a woman who gives birth in secret (does her baby). You who listen, Varuṇa, Mitra, (other) gods—knowing what is favorable, I call to you for aid.
Gesetzbeschirmer, kräftige Aditja's, schafft weg von mir die Schuld, wie Frucht der Schwangern; Euch, die ihr hört, Varuna, Mitra, Götter, ruf' ich zu Hülfe kundig eures Segens.
Ihr eifrigen Aditya´s, die ihr die Gebote aufrecht haltet, beseitigt meine Sünde wie die heimlich Gebärende ihr Kind. Varuna und Mitra, ihr Götter, euch, die Erhörenden, rufe ich zur Gunst an, der ich die glückbringende kenne.
О ревностные Адитьи, поддерживающие обеты,
Далеко от меня уберите грех, сложно тайно рожающая (- своего ребенка)!
Вас, прислушивающихся, о Варуна, Митра (и другие боги),
Я, знаток счастья, зову вас на помощь.
यू॒यं दे॑वा॒: प्रम॑तिर्यू॒यमोजो॑ यू॒यं द्वेषां॑सि सनु॒तर्यु॑योत । अ॒भि॒क्ष॒त्तारो॑ अ॒भि च॒ क्षम॑ध्वम॒द्या च॑ नो मृ॒ळय॑ताप॒रं च॑ ॥
यू॒यम् । दे॒वाः॒ । प्रऽम॑तिः । यू॒यम् । ओजः॑ । यू॒यम् । द्वेषां॑सि । स॒नु॒तः । यु॒यो॒त॒ । अ॒भि॒ऽक्ष॒त्तारः॑ । अ॒भि । च॒ । क्षम॑ध्वम् । अ॒द्य । च॒ । नः॒ । मृ॒ळय॑त । अ॒प॒रम् । च॒ ॥
हेदेवाः प्रमतिः प्रकृष्टामतिर्यस्यपित्रादेस्तादृशोपियूयमेव तथाओजोबलयपियूयमेव अपिचयूयन्द्वे- षांसिद्वेष्टृणि रक्षःपिशाचादीनि सनुतरित्यव्ययम् अन्तर्हितनामैतत् अन्तर्हितेप्रदेशेयुयोतपृथक्कुरुत युमिश्रणामिश्रणयोः छान्दसःशपःश्लुः पूर्ववत्तस्यतबादेशः अभिक्षत्तारः अभितः शत्रूणांहिंसितारोयू- यं अभिचक्षमध्वं अभिभवतचशत्रून् अद्यास्मिन्दिनेचनोस्मान् मृळयत सुखयत अपरञ्चअपरमपिका- लं आगामिन्यपिकाले अस्मान्मृळयत ॥ २ ॥
“You, gods, are intelligence, you are vigour; do you drive away the malevolent subduers (of enemies), overcome them entirely, and grant us felicity both now and in future.”
Ye, Gods, are providence and ye are power: remove ye utterly all those who hate us.
As givers of good things deal with us kindly: this day be gracious to us and hereafter.
You, gods, are solicitude; you are strength; you—keep hatreds far away. As apportioners, be indulgent and be merciful to us, both today and for the future.
Ihr Götter seid Versorger, ihr seid Kraft uns, o treibt in weite Ferne unsre Feinde; O Gutvertheiler, uns erzeigt euch freundlich, und seid uns gnädig heute und zukünftig.
Ihr Götter seid die Vorsehung, ihr die Stärke. Haltet die Anfeindungen weit ab ! Als Austeiler habt Nachsicht und erbarmet euch unser heute und in Zukunft!
Вы, о боги, – забота, вы – сила.
Отодвиньте вы далеко (от меня) враждебность!
Милосердные, будьте же милостивы,
И пожалейте нас сегодня и в будущем!
किमू॒ नु व॑: कृणवा॒माप॑रेण॒ किं सने॑न वसव॒ आप्ये॑न । यू॒यं नो॑ मित्रावरुणादिते च स्व॒स्तिमि॑न्द्रामरुतो दधात ॥
किम् । ऊँ॒ इति॑ । नु । वः॒ । कृ॒ण॒वा॒म॒ । अप॑रेण । किम् । सने॑न । व॒स॒वः॒ । आप्ये॑न । यू॒यम् । नः॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । अ॒दि॒ते॒ । च॒ । स्व॒स्तिम् । इ॒न्द्रा॒म॒रु॒तः॒ । द॒धा॒त॒ ॥
हेदेवाः वोयुष्माकन्नुअद्येदानीङ्किमुकृणवाम किङ्खलुकर्तुंशक्रवाम नकिमपीत्यर्थः तथाअपरेणाअप- रकालभाविनाकर्मणाकिङ्कर्तुंशक्ताः तथाहेवसवोवासयितारोदेवाः सनेनसनातनेन आप्येन आप्तव्येन कर्मणायुष्माकङ्किङ्कर्तुशक्ताः सर्वदापियुष्मदनुगुणम्परिचरणङ्कर्तुन्न्शक्ताइत्यर्थः हेमित्रावरुणौ हेअदिते हेइन्द्रामरुतः देवताद्वन्द्वेचेतिपूर्वम्पदस्यानङ् तेचसर्वेयूयंस्वस्तिंअविनाशन्नोस्मभ्यं दधात दत्तप्रयच्छ त लोटितस्यङित्त्वाभावेनातोलोपाभावः ॥ ३ ॥
“What may we do for you, gods, either now, or in the future; what may we do, Vasus, by perpetual and practicable (acts of devotion); do you, Mitra, Varuṇa, Aditi, Indra and the Maruts, maintain our bell-being.”
What service may we do you with our future, what service, Vasus, with our ancient friendship?
O Aditi, and VaruVa and Mitra, Indra and Maruts, make us well and happy.
What shall we do now with your future (friendship), what, good ones, with your old friendship?
You—Mitra, Varuṇa, and Aditi, Indra and the Maruts—establish
well-being for us.
Was werden wir, o Gute, euch erweisen für eure künft'ge, was für alte Freundschaft? O Aditi, o Varuna und Mitra, o Indra, schenkt, o Maruts, Wohlergehn uns.
Was sollen wir wohl mit eurer künftigen, was mit eurer alten Freundschaft, ihr Guten? Schaffet ihr uns, Mitra und Varuna, Aditi, Indra und die Marut, Heil!
Что же мы сможем сделать с вашей будущей,
Что с вашей прежней дружбой, о Васу?
Дайте вы нам благополучие, о Митра-Варуна,
И Адити, и Индра-Маруты!
ह॒ये दे॑वा यू॒यमिदा॒पय॑: स्थ॒ ते मृ॑ळत॒ नाध॑मानाय॒ मह्य॑म् । मा वो॒ रथो॑ मध्यम॒वाळृ॒ते भू॒न्मा यु॒ष्माव॑त्स्वा॒पिषु॑ श्रमिष्म ॥
ह॒ये । दे॒वाः॒ । यू॒यम् । इत् । आ॒पयः॑ । स्थ॒ । ते । मृ॒ळ॒त॒ । नाध॑मानाय । मह्य॑म् । मा । वः॒ । रथः॑ । म॒ध्य॒म॒ऽवाट् । ऋ॒ते । भू॒त् । मा । यु॒ष्माव॑त्ऽसु । आ॒पिषु॑ । श्र॒मि॒ष्म॒ ॥
हयेदेवाः छान्दसोवर्णोपजनः हेदेवाः यूयमित् यूयमेवआपयः धनस्यप्रापयितारोबन्धवः स्थ भवथ तेयूयन्नाधमानायअभिमतम्फलंयचमानायमह्यंस्तोत्रेमृळतसुखयत तथावोयुष्माकंरथःऋते- स्मदीयेयज्ञेनिमित्तभूतेमध्यमवाट् माभूत् मध्यमेनमन्दगमनेनवाहकोमाभूत् शीघ्रंयुष्मान्वहत्वित्यर्थः वयंयुष्मावत्सुयुष्मत्सदृशेष्वापिषुबन्धुषुसत्सुमाश्रमिष्म श्रान्तामाभूम वतुप्प्रकरणेयुष्मदस्मद्भ्याञ्छ- न्दसिसादृश्यउपसङ्ख्यानमितिवतुप् आसर्वनाम्नइत्यात्वम् ॥ ४ ॥
“O Gods, you, verily, are our kinsmen; being so, grant felicity to me your suppliant; let not your chariot be tardy in coming to the sacrifice; let us never be weary of relatives such as you are.”
Ye, O ye Gods, are verily our kinsmen as such be kind to me who now implore you.
Let not your car come slowly to our worship: of kinsmen such as you ne'er let us weary.
Hail, gods: only you are our friends. Be merciful to me who am in need. Let our chariot not come to be without you when it is travelling in the middle (of battle/a journey?); let us not become weary while we have friends like you.
Wohlan, ihr Götter, ihr ja seid verwandt uns, so seid mir gnädig, der ich zu euch flehe; Nicht fahr' beim Fest eur Wagen uns vorüber, nicht werden matt bei Freunden wir, wie ihr seid.
Ei, ihr Götter, ihr seid doch die Freunde, darum erbarmet euch meiner, des Schutzbedürftigen ! Nicht soll euer Wagen auf der Wahrheitsbahn in der mittleren Reihe fahren. Nicht wollen wir der Freunde, wie ihr seid, müde werden.
Ну, боги! Вы-то ведь друзья!
(Так) сжальтесь же надо мной, страждущим!
Да не будет ваша колесница везти (вас) не спеша на (наш) обряд!
Да не устанем мы при таких друзьях, как вы!
प्र व॒ एको॑ मिमय॒ भूर्यागो॒ यन्मा॑ पि॒तेव॑ कित॒वं श॑शा॒स । आ॒रे पाशा॑ आ॒रे अ॒घानि॑ देवा॒ मा माधि॑ पु॒त्रे विमि॑व ग्रभीष्ट ॥
प्र । वः॒ । एकः॑ । मि॒म॒य॒ । भूरि॑ । आगः॑ । यत् । मा॒ । पि॒ताऽइ॑व । कि॒त॒वम् । श॒शा॒स । आ॒रे । पाशाः॑ । आ॒रे । अ॒घानि॑ । दे॒वाः॒ । मा । मा॒ । अधि॑ । पु॒त्रे । विम्ऽइ॑व । ग्र॒भी॒ष्ट॒ ॥
हेदेवाः वोयुष्माकम्मध्येअहमेकःसन् भूरिबहुलंआगः पापम्प्रमिमयअहम्प्रकर्षेणाहिंसिषं कथमस्माकं मध्येत्वमेव इतिचेदुच्यते—यद्यस्मात् मामाम्पितेवकित् वं यथाअपथप्रवृत्तम्पुत्रम्पितानुशास्तितथाश- शास अनुशिष्टञ्चकृढ्वे शासुअनुशिष्टावित्यस्माल्लिटिमध्यमस्यरूपम् अपिच हेदेवाः युष्मदीयाः पाशाः आरेअस्मत्तोदूरदेशेसन्तु अद्यानिपापानिचआरेसन्तुमामाअधिपुत्रे अधिःसप्तम्यर्थानुवादी पुत्रे- पश्यतिसतिपितरम्मन्तं विमिवपक्षिणमिवव्याधः माग्नभीष्ट मागृह्णीध्वम् माङिलुङि हृग्रहोर्भइतिभ- त्वम् ॥ ५ ॥
“Alone among you, I have committed many offences, (which correct) as a father corrects a naughty (son); far from me, gods, bebonds; far from be sins; size not upon me (your) son as (a fowler) catches a bird.”
I singly have sinned many a sin against you, and ye chastised me as a sire the gambler.
Far be your nets, far, Gods, be mine offences: seize me not like a bird upon her offspring.
I alone have perpetrated a great offense against you, for which you have chastised me, like a father (his son, who is) a gambler.
In the distance (be) your fetters, in the distance evils, o gods; do not seize me in my son, like a bird.
Ich tilgt' allein viel Schuld, an euch verübte, als ihr mich Spieler straftet wie ein Vater, Fern sei'n die Stricke, Götter fern die Sünden, nicht fangt mich ein wie bei der Brut den Vogel.
Ich allein habe viele Sünde gegen euch gefehlt, daß ihr mich gezüchtigt habt wie der Vater den Sohn, der dem Spiele frönt. Fern sollen eure Schlingen, fern die Übel sein, ihr Götter. Fasset mich nicht im Sohn wie einen Vogel über seiner Brut!
Я один сотворил много греховного против вас,
За что вы меня наказали, как отец – (сына-) игрока.
Далеко (пусть будут ваши) петли, далеко – беды, о боги!
Не хватайте меня в лице сына, как (хватают) птицу, (взяв птенцов)!
अ॒र्वाञ्चो॑ अ॒द्या भ॑वता यजत्रा॒ आ वो॒ हार्दि॒ भय॑मानो व्ययेयम् । त्राध्वं॑ नो देवा नि॒जुरो॒ वृक॑स्य॒ त्राध्वं॑ क॒र्ताद॑व॒पदो॑ यजत्राः ॥
अ॒र्वाञ्चः॑ । अ॒द्य । भ॒व॒ता॒ । य॒ज॒त्राः॒ । आ । वः॒ । हार्दि॑ । भय॑मानः । व्य॒ये॒य॒म् । त्राध्व॑म् । नः॒ । दे॒वाः॒ । नि॒ऽजुरः॑ । वृक॑स्य । त्राध्व॑म् । क॒र्तात् । अ॒व॒ऽपदः॑ । य॒ज॒त्राः॒ ॥
हेयजत्राः यष्टव्यादेवाः अद्येदानीमर्वाञ्चोस्मदभिमुखाभवत वोयुष्माकंहार्दिहृद्यवस्तितंरक्षणम्भ- यमानोबिभ्यदहंआव्ययेयं आभिमुख्येनप्राप्नुयाम् व्ययगतौ भौवादिकः हेदेवाः वृकस्यतस्करस्य आर- ण्यशुनोवा सम्बन्धिनः निजुरोनिहननात् जुरीहिंसार्थः अस्मात्सम्पदादिलक्ष्णोभावेक्विप् छान्द सोह्रस्वः नोस्मान् त्राध्वं त्रायध्वम् तथा हेयजत्राः अवपदःआपदः कर्तात् कर्तुः सकाशात् त्राध्वं त्रा- यध्वम् ॥ ६ ॥
“Adorable (deities), be present today, that, apprehensive of danger, I may feel sure of your healthy (support); protect us, gods, from the rapacity of the wolf; protect us, adorable (deities), from him who would work us misfortune.”
Turn yourselves hitherward this day, ye Holy, that fearing in my heart I may approach you.
Protect us, God; let not the wolf destroy us. Save us, ye Holy, from the pit and falling.
Become inclined our way today, you who are worthy of the sacrifice. Being fearful, I would fasten onto your heart.
Rescue us, gods, from the “rubbing out” of the wolf; rescue us from falling into the pit, you who are worthy of the sacrifice.
O seid uns heute nahe, hehre Götter, an euer Herz will fürchtend ich mich schmiegen; Errettet uns, dass nicht der Wolf uns fresse, dass, hehre, nicht wir in die Grube fallen.
Seid heute geneigt, ihr Verehrungswürdige! in euer Herz möchte ich mich einschleichen, da ich mich bange. Behütet uns, ihr Götter, vor dem Verschlingen des Wolfes, behütet uns vor dem Fall in die Grube, ihr Verehrungswürdige!
Обратитесь сегодня в мою сторону, о достойные жертв!
Боясь, да спрячусь я в вашем сердце!
Спасите нас, о боги, от волка, чтобы не сожрал!
Спасите нас от ямы, чтобы не упасть, о достойные жертв!
माहं म॒घोनो॑ वरुण प्रि॒यस्य॑ भूरि॒दाव्न॒ आ वि॑दं॒ शून॑मा॒पेः । मा रा॒यो रा॑जन्त्सु॒यमा॒दव॑ स्थां बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥
मा । अ॒हम् । म॒घोनः । व॒रु॒ण॒ । प्रि॒यस्य॑ । भू॒रि॒ऽदाव्नः॑ । आ । वि॒द॒म् । शून॑म् । आ॒पेः । मा । रा॒यः । रा॒जन् । सु॒ऽयमा॑त् । अव॑ । स्था॒म् । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥
व्याख्यातेयम् ॥ ७ ॥ऋतन्देवायेत्येकादशर्चमष्टमंसूक्तम् गार्त्समदं अन्त्यजगती शिष्टास्त्रिष्टुभः प्रहिक्रतुमित्येषाइन्द्रा- सोमदेवताका सरस्वतित्वम् स्मानित्यर्धर्चःसारस्वतः योनःसनुत्यइत्येषाबार्हस्पत्या अन्त्यामारुती शिष्टाऎन्द्र्यः तथाचानुक्रान्तम्—ऋतमेकादशजगत्यन्तंषष्ठ्यैन्द्रासोमीसरस्वति त्वमितिसारस्वतो- र्धर्चोयोनोवार्हस्पत्यातंवोमारुतीति गतोविनियोगः ।
“May I never (have to) represent, Varuṇa, the destitution of a (once) opulent, dear, and munificent kinsman; may I never, royal (Varuṇa), be devoid of well-regulated riches, and may we, blessed with excellent descendants, worthily glorify you at this sacrifice.”
May I not live, O Varuna, to witness my wealthy, liberal, dear friend's destitution.
King, may I never lack well-ordered riches. Loud may we speak, with heroes, in assembly.
Let me not find the lack of a dear benefactor, of a friend with many gifts, o Varuṇa.
Let me not stand down from wealth easy to control, o king. – May we speak loftily at the ritual distribution, in possession of good heroes.444 II.30
Nicht lass es mir an mächt'gen Freunden mangeln, o Varuna, an lieben, gabenreichen; Noch schwinden mein geordnet Gut, o König, lass laut im Chore bei dem Fest uns singen.
Nicht möchte ich, o Varuna, eines lieben Gönners, eines freigebigen Freundes entraten, noch möchte ich des leicht zu regierenden Besitztums ermangeln, o König. - Wir möchten das große Wort führen als Meister in der weisen Rede.
Не хотел бы я, о Варуна, испытывать недостаток
В милом, щедром дарителе, в друге, много дающем!
Не хотел бы я лишиться, о царь, легко управляемого богатства!
Мы хотим провозгласить жертвенную раздачу, (чтобы иметь) прекрасных мужей!