Sukta 2.43
ऋषिगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः
देवताइन्द्रः (कपिंजलरूपी)
मन्त्र3
छन्दजगती
प्र॒द॒क्षि॒णिद॒भि गृ॑णन्ति का॒रवो॒ वयो॒ वद॑न्त ऋतु॒था श॒कुन्त॑यः । उ॒भे वाचौ॑ वदति साम॒गा इ॑व गाय॒त्रं च॒ त्रैष्टु॑भं॒ चानु॑ राजति ॥
प्र॒ऽद॒क्षि॒णित् । अ॒भि । गृ॒ण॒न्ति॒ । का॒रवः॑ । वयः॑ । वद॑न्तः । ऋ॒तु॒ऽथा । श॒कुन्त॑यः । उ॒भे इति॑ । वाचौ॑ । व॒द॒ति॒ । सा॒म॒ऽगाःऽइ॑व । गा॒य॒त्रम् । च॒ । त्रैस्तु॑भम् । च॒ । अनु॑ । रा॒ज॒ति॒ ॥
शकुन्तयः कपिञ्चलाः ऋतुथा कालेकालेवयोन्नंवदन्तःसूचयन्तः कारवः स्तोतारइव प्रदक्षि णित् प्रदक्षिणंअभिगृणन्तिअभिवदन्तु बहुवचनम्पूजार्थं किञ्च उभेवाचौ गानञ्च श्रौतञ्च सामगा इव गयत्रञ्च त्रैष्टुभञ्च सामनीवशकुन्तिर्वदति अनुराजतिच श्रृण्वतोनुरक्तान् करोतीत्यर्थः ॥ १ ॥
“Let the birds in quest of their food, according to the season, proclaim their circumambulations like the celebrators (of sacred rites); he utters both notes, as the chanter of the sāma recites the gayatrī and tṛṣṭubh, and delights (the hearers).”
HERE on the right sing forth chanters of hymns of praise, even the winged birds that in due season speak.
He, like: a Sama-chanter utters both the notes, skilled in the mode of Trstup and of Gayatri.
Turning toward the right the bards sing welcome—the birds speaking at their proper season, the birds of omen.
It speaks both speeches like a sāman-singer: it regulates both gāyatrī and triṣṭubh meters.
Zu rechter Hand singen die Sänger, so auch die ^akunti- Vögel, welche zu rechter Zeit die Stimme erschallen lassen, wie der Säraasänger singt er die beiden Lieder, und richtet sich nach dem Versmass der Trischtubh und der Gäjatri.
Die Weissagevögel antworten wie die Sänger nach rechts gewandt zur rechten Zeit ihre Stimme erhebend. Beide Reden redet er wie der Samasänger, die Gyatri- und die Tristubhweise beherrscht er.
(Словно) певцы, обращенные направо, в нужное время
Подымая голос, издают звуки вещие птицы.
Обе речи ведет она, словно исполнитель самана:
Она владеет и (речью) размером гаятри и (речью) размером триштубх.
उ॒द्गा॒तेव॑ शकुने॒ साम॑ गायसि ब्रह्मपु॒त्र इ॑व॒ सव॑नेषु शंससि । वृषे॑व वा॒जी शिशु॑मतीर॒पीत्या॑ स॒र्वतो॑ नः शकुने भ॒द्रमा व॑द वि॒श्वतो॑ नः शकुने॒ पुण्य॒मा व॑द ॥
उ॒द्गा॒ताऽइ॑व । श॒कु॒ने॒ । साम॑ । गा॒य॒सि॒ । ब्र॒ह्म॒पु॒त्रःऽइ॑व । सव॑नेषु । शं॒स॒सि॒ । वृषा॑ऽइव । वा॒जी । शिशु॑ऽमतीः । अ॒पि॒ऽइत्य॑ । स॒र्वतः॑ । नः॒ । श॒कु॒ने॒ । भ॒द्रम् । आ । व॒द॒ । वि॒श्वतः॑ । नः॒ । श॒कु॒ने॒ । पुण्य॑म् । आ । व॒द॒ ॥
शकुने हेकपिञ्चल उद्गातेवसाय यथोद्गातसामगायति तथात्वङ्गायसि गानस्वनङ्करोषि ब्रह्म पुत्रइव यथाब्राह्मणाच्छंसीसवनेषुशस्त्राणिशंसति तथात्वङ्कालेषुशंससि श्रौतस्वरङ्करोषि वृषेववा जी सेचनसमर्थोश्वः शिशुमतीर्वडवाअपीत्यअभिगत्ययथाशब्दङ्करोति तथात्वमपिवद शिष्टं स्पष्टम् ॥ २ ॥
“You sing, Bird, like the udgatā chanting the sāma; you murmur like the brahmaputra at sacrifices; like a horse (neighing) when approaching a mare do you proclaim (aloud) to us good fortune from every quarter; proclaim aloud prosperity to us from every direction.”
Thou like the chanter-priest chantest the Sama, Bird; thou singest at libations like a Brahman's son.
Even as a vigorous horse when he comes near the mare, announce to us good forturue, Bird, on every side, proclaim in all directions happy luck, O Bird.
Like the Udgātar, o omen-bird, you sing the sāman. Like the Son of the Sacred Formulation, you recite at the pressings.
Like a bullish prize-winner [=stallion] when he has approached (mares) with young, speak auspiciously to us in every way, omen-bird—
speak pleasantly to us in all ways, omen-bird.
Wie ein Sänger stimmst du, o (^'akunivogel, dein Lied an, sagst her den Spruch bei den Opferfesten wie ein Brahmanensohn, wie ein brünstiger Bull, wenn er die Kuh belegt, lass, o ^^akunivogel, ertönen überall den glücklichen Ruf, überall lass, o ^akuni, ertönen den günstigen Ruf.
Du singst, o Vogel, wie der Udgatri seine Weise; du redest feierlich wie der Sohn des Brahman bei den Somaopfern. Wie ein brünstiger Bulle brüllt, wenn er zu den Mutterkühen kommt, so verkünde du uns von allen Seiten Glück, o Vogel, von überall her verkünde uns Gutes, o Vogel!
О вещая птица, ты поешь напев, как удгатар,
Ты торжественно произносишь, словно сын брахмана на выжиманиях (сомы).
Как ярый бык (ревет), приближаясь к коровам с телятами,
(Так) провозгласи нам со всех сторон счастье, о вещая птица,
Повсюду провозгласи нам добро, о вещая птица!
आ॒वदँ॒स्त्वं श॑कुने भ॒द्रमा व॑द तू॒ष्णीमासी॑नः सुम॒तिं चि॑किद्धि नः । यदु॒त्पत॒न्वद॑सि कर्क॒रिर्य॑था बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥
आ॒ऽवद॑न् । त्वम् । स॒कु॒ने॒ । भ॒द्रम् । आ । व॒द॒ । तू॒ष्णीम् । आसी॑नः । सु॒ऽम॒तिम् । चि॒कि॒द्धि॒ । नः॒ । यत् । उ॒त्ऽपत॑न् । वद॑सि । क॒र्क॒रिः । य॒था॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । व् ॥
श्कुनेहेकपिञ्चल आवदन् शब्दङ्कुर्वन् त्वम्भद्रमावद मङ्गलंवद तूष्णीमासीनः तूष्णीन्तिष्ठन्न पिनोस्माकंसुमतिञ्चिकिद्धिबुद्भ्यस्वयद्यदाउत्पतन् वदसितदा कर्करिर्यथाकर्करिर्वदति कर्करिर्वाद्य विशॆषः अन्यद्भ्याख्यातचरम् ॥ ३ ॥ ॥ अथतृतीयम्मण्डलम् ॥वैश्वामित्रेतृतीयेमण्डलेपञ्चानुवाकाः तत्रप्रथमेनुवाके द्वादशसूक्तानि तत्रसोमस्यमेतित्रयो- विंशत्यृचम्प्रथमंसूक्तं तथाचानुक्रान्तं—सोमस्यत्र्यधिकेति अस्यमण्डलस्यद्रष्टाविश्वामित्रऋषिः अनु क्तत्वान्त्रिष्टुप् छन्दः मण्डलादिष्वाग्नेयमितिपरिभाषयाग्निर्देवता प्रातरनुवाकाश्विनशस्त्रयोस्त्रैष्टुभे छन्दसिविनियोगः तथाचसूत्रम्—सोमस्यमातवसम्प्रत्यग्निरितित्रीणीति ।
“When uttering your cry, O Bird, proclaim good fortune; when sitting silently cherish kind thoughts towards us; when you cry as you are flying, let the sound be like that of a lute; so that, blessed with excellent descendants, we may worthily praise you at this sacrifice.”
When singing here, O Bird. announce good luck to us, and when thou sittest still think on us with kind thoughts.
When you are speaking, omen-bird, speak auspiciously; when you are sitting silently, take note of our good thought.
When, as you fly up, you speak like a lute... – May we speak loftily at the ritual distribution, in possession of good heroes.III
Wenn du uns anschreist, o ^'akuni, so lasse glücklichen Ruf erschallen, wenn du still sitzest, so achte auf unsern Lobgesang, und wenn du auffliegend gleich der Laute erklingst; im Männerchor lasst laut uns singen beim Gottesdienst.
Wenn du dich ankündigst, so künde uns Glück, o Vogel; wenn du schweigend sitzest, dann sinne Wohlwollen für uns; wenn du auffliegend wie eine Laute erklingst - Wir möchten das große Wort führen als die Meister in der Weisheit.
Провозглашая, счастье ты нам провозгласи, о вещая птица!
Сидя молча, направь на нас (свою) благожелательность!
Когда, взлетая, ты звучишь, как лютня, –
Мы хотим провозгласить жертвенную раздачу, (чтобы иметь) прекрасных мужей!