Sukta 3.1
ऋषिगाथिनो विश्वामित्रः
देवताअग्निः
मन्त्र23
छन्दत्रिष्टुप्
सोम॑स्य मा त॒वसं॒ वक्ष्य॑ग्ने॒ वह्निं॑ चकर्थ वि॒दथे॒ यज॑ध्यै । दे॒वाँ अच्छा॒ दीद्य॑द्यु॒ञ्जे अद्रिं॑ शमा॒ये अ॑ग्ने त॒न्वं॑ जुषस्व ॥
सोम॑स्य । मा॒ । त॒वसम् । वक्षि॑ । अ॒ग्ने॒ । वह्नि॑म् । च॒क॒र्थ॒ । वि॒दथे॑ । यज॑ध्यै । दे॒वान् । अच्छ॑ । दीद्य॑त् । यु॒ञ्जे । अद्रि॑म् । श॒म्ऽआ॒ये । अ॒ग्ने॒ । त॒न्व॑म् । जु॒ष॒स्व॒ ॥
हेअग्ने त्वंविदथे यज्ञे यजध्यै यष्टुं सोमस्यवह्निंवोढारं यं मा मां चकर्थकृतवानसि तं मा तवसन्तपस्विनं बलिनं वक्षि कामयस्व किञ्च हेअग्ने देवानच्छअभिलक्ष्यदीद्यत् दीप्यमानोहं अद्रिं ग्रावाणं युञ्चे अभिषवणाययुनज्मिशमाये शाम्यामिच तथामन्त्रान्तरं—ऋतेनदेवःसविताशमायते ति । यद्वा शमायेस्तौमि शशमानः रञ्चयतीति स्तुतिकर्मसुपाठात् तथाचमन्त्रान्तरं—सोअग्नईजे शशमेचमर्तइति । किञ्च हेअग्ने तन्वंशरीरं जुषस्वरक्षायैसेवस्व यद्वा कर्माणितन्वन्तं मां सेवस्वे त्यर्थः ॥ १ ॥
“Render me vigorous, Agni, since you have made me the bearer of the Soma to offer it in the sacrifice; honouring the gods who are present, I take hold of the stone (to express Soma); I propitiate them; do you, Agni, protect my person n.”
THOU, Agni, who wilt have the strong, hast made me the Soma's priest, to worship in assembly.
Thou shinest to the Gods, I set the pressstones. I toil; be joyful in thyself, O Agni.
Thou wilt have me, O Agni, as a strong (master) of Soma 1: therefore thou hast made me the carrier (of the gods?) to perform worship at the sacrifice 2. Sending my thoughts to the gods 3 I make the (press-) stone ready 4; I toil, O Agni: find thou pleasure in thy own body 5.
[Agni:] “You have made me your draft-horse, who am mighty from soma—(saying,) ‘Convey (the oblations), o Agni’—in order (for me) to offer the sacrifice at the ritual distribution.”
[The poet:] “As you shine toward the gods—I harness the stone and
I labor, o Agni—take delight in your own body.”
Verhilf mir Agni zu der Kraft des Soma, zum Priester mach' mich, bei dem Fest zu opfern; Der Götter achtend schirr' ich an den Pressstein; ich wirke emsig, Agni, du erfreu' dich.
Da du wünschest, daß ich den starken Trank des Soma opfere, o Agni, so hast du mich zum Leiter bei dem Opfer gemacht, um den Weihspruch zu sprechen. Bis zu den Göttern leuchtend - während ich den Preßstein in Gebrauch nehme und den Dienst versehe, o Agni, - finde du an dir selbst Wohlgefallen!
(Говоря так:) Вези меня, сильного от сомы!, о Агни,
Ты сделал меня возницей, чтобы я жертвовал на месте жертвенных раздач.
Сверкая (мыслью) в направлении богов, я запрягаю давильный камень,
Я тружусь. О Агни, радуйся своему телу!
प्राञ्चं॑ य॒ज्ञं च॑कृम॒ वर्ध॑तां॒ गीः स॒मिद्भि॑र॒ग्निं नम॑सा दुवस्यन् । दि॒वः श॑शासुर्वि॒दथा॑ कवी॒नां गृत्सा॑य चित्त॒वसे॑ गा॒तुमी॑षुः ॥
प्राञ्च॑म् । य॒ज्ञम् । च॒कृ॒म॒ । वर्ध॑ताम् । गीः । स॒मित्ऽभिः॑ । अ॒ग्निम् । नम॑सा । दु॒व॒स्य॒न् । दि॒वः । श॒शा॒सुः॒ । वि॒दथा॑ । क॒वी॒नाम् । गृसा॑य । चि॒त् । त॒वसे॑ । गा॒तुम् । ई॒षुः॒ ॥
हेअग्ने वयं यज्ञं प्राञ्चं प्रकर्षेणग्च्छन्तं चकृम अकार्ष्म गीः मदीयास्तुतिः वर्धतां एधतां अग्निंसमिद्धिर्नम्स्वाहविषाचदुवस्यन् अस्म्दीयाः परिचरेयुः किञ्च दिवोद्युलोकादागत्य देवाः कवीनां स्तोतॄणां विदथा ज्ञानानि स्तोत्राणिवाशशासुः अन्वशिषन् अपिच गृत्साय गृणातेरिदं रूपं स्तोतव्यायाग्नये तवसेवृद्धाय गातुंस्तोतुं ईषुश्रित् स्तोतारइच्छन्तिच चिदितिचार्थे ॥ २ ॥
“We have performed, Agni, a successful sacrifice; may my praise magnify (you) as worshipping you with fuel and with reverence; (the gods) fromheaven desire the adoration of the pious, who are anxious to praise the adorable and mighty (Agni).”
East have we turned the rite; may the hymn aid it. With wood and worship shall they honour Agni.
From heaven the synods of the wise have learnt it: c'en for the quick and strong they seek advancement.
1 Eastward we have turned the sacrifice 2; may the prayer increase. They honoured Agni with fuel and adoration. They have taught (him) the sacrificial ordinances of the sages of Heaven 3. Though he (Agni) is clever and strong, they have sought a way for him.
[The priests:] “We have made the sacrifice turned to the east (in order to begin). Let our song become strong.” (So saying) they befriend Agni with kindling wood and with reverence.
From heaven they [=the gods?] have directed the ritual distributions of the sages. They have sought the way for (Agni), even for the clever and mighty one.
Wir förderten das Opfer, Sang gedeihe; Agni versahn mit Flammen sie voll Ehrfurcht, Vom Himmel lehrten sie die Schar der Priester und schafften Fortgang jedem raschen, starken.
Wir haben das Opfer vorgeführt, das Lied soll wachsen. Mit Brennhölzern und Verneigung bevorzugten sie den Agni. Des Himmels Seher haben die weisen Reden der Seher angeleitet. Sie suchten für ihn, der schon selbst erfahren und stark ist, einen Weg.
Мы направили жертву вперед. Пусть растет песня!
Дровами и поклонением одарили они Агни.
С неба они предоставили (ему) жертвенные раздачи поэтов.
Они искали выход для него, хоть он и опытен, и силен.
मयो॑ दधे॒ मेधि॑रः पू॒तद॑क्षो दि॒वः सु॒बन्धु॑र्ज॒नुषा॑ पृथि॒व्याः । अवि॑न्दन्नु दर्श॒तम॒प्स्व१॒॑न्तर्दे॒वासो॑ अ॒ग्निम॒पसि॒ स्वसॄ॑णाम् ॥
मयः॑ । द॒धे॒ । मेधि॑रः । पू॒तऽद॑क्षः । दि॒वः । सु॒ऽबन्धुः॑ । ज॒नुषा॑ । पृ॒थि॒व्याः । अवि॑न्दन् । ऊँ॒ इति॑ । द॒र्श॒तम् । अ॒प्ऽसु । अ॒न्तः । दे॒वासः॑ । अ॒ग्निम् । अ॒पसि॑ । स्वसॄ॑णाम् ॥
मेधिरः मेधावान् प्राज्ञः पूतदक्षः शुद्धबलः जनुषा जन्ममात्रेणसुबन्धुः शोभनबन्धुः स्वत एवबन्धुरितियावत् योग्निर्दिवोद्युलोकस्य पृथिव्याः भूमेश्चमयः सुखन्दधेविदधाति देवानाम्मनुष्या णाञ्चसुखङ्करोतीतियावत् तन्दर्शतं दर्शनीयमग्निं देवासोदेवाः स्वसॄणां सरणशीलानान्नदीनामप्स्व न्तर्गूढं स्थितं अपसि यज्ञवहनरूपेकर्मणिनिमित्ते उइतिपूरणः अविन्दन् लब्धवन्तः ॥ ३ ॥
“The gods discovered the graceful Agni (concealed) amidst the waters of the flowing (rivers), for the purpose of (sacred) acts; Agni, who is intelligent,of purified vigour, and friendly; who from his birth bestowed happiness on earth and heaven.”
The Prudent, he whose will is pure, brought welfare, allied by birth to Heaven and Earth in kinship.
The Gods discovered in the midst of waters beautiful Agni with the Sisters' labour.
He has conceived freshness 1, the wise one of pure 2 powers, he who is by his birth well allied with Heaven and Earth. The gods have found Agni the conspicuous one in the waters, in the work 3 of the sisters.
The wise (Agni) of refined skill created joy for himself—he who through his birth is the close kin of heaven and of earth.
The gods found the lovely one within the waters; (they found) Agni in the work of the sisters [=rivers or fingers of the priests].
Und Lust empfand der weise, reingesinnte, verwandt der Erd' und durch Geburt dem Himmel; Die Götter fanden auf den schönen Agni in den Gewässern bei dem Werk der Schwestern.
Freude schuf der Weise von lauterem Wollen, durch seine Geburt der nahe Verwandte von Himmel und Erde. Sie fanden den sichtbaren im Wasser, die Götter den Agni in der Tätigkeit der Schwestern.
Усладу создал себе мудрый, обладающий чистой силой действия,
Тесно связанный по рождению с небом и землей.
И вот боги нашли Агни, достойного, чтоб его видели,
В водах, во время деятельности сестер.
अव॑र्धयन्त्सु॒भगं॑ स॒प्त य॒ह्वीः श्वे॒तं ज॑ज्ञा॒नम॑रु॒षं म॑हि॒त्वा । शिशुं॒ न जा॒तम॒भ्या॑रु॒रश्वा॑ दे॒वासो॑ अ॒ग्निं जनि॑मन्वपुष्यन् ॥
अव॑र्धयन् । सु॒ऽभग॑म् । स॒प्त । य॒ह्वीः । श्वे॒तम् । ज॒ज्ञा॒नम् । अ॒रु॒षम् । म॒हि॒ऽत्वा । शिशु॑म् । न । जा॒तम् । अ॒भि । आ॒रुः॒ । अश्वाः॑ । दे॒वासः॑ । अ॒ग्निम् । जनि॑मन् । व॒पु॒ष्य॒न् ॥
सप्त सर्पणशीलाः यह्वीर्यह्व्यः महत्योनद्यः सुभगं शोभनधनं श्वेतंशुभ्रं जज्ञानं जातं महित्वामहत्त्वेन अरुषमारोचमानं अप्सुस्थितमग्निंअवर्धयन् स्वकार्यभूताभिरोषधीभिर्वृद्धिं प्रापितवत्यः यद्वा दिव्यमग्निं अपोवर्धयन्ति अबिन्धनत्वात्तस्य किञ्च शिशुन्नजातं यथाजातं शिशुंअश्वाः वडवाः अभ्यारुः अभिगच्छन्ति तथानद्यः उत्पन्नमग्निं अभ्यारुः अभिजग्मुः अपि चदेवासः देवाः अग्निञ्जनिमन् जन्मन्युदकेवा वपुष्यन् वपुर्दीप्तिमकुर्वन् ॥ ४ ॥
“The seven great rivers augmented in might the auspicious, pure, and radiant Agni as soon as he was born, in like manner as mares (tend) the newborn foal; the gods cherished the body (of Agni) at his birth.”
Him, Blessed One, the Seven strong Floods augmented, him white at birth and red when waxen mighty.
As mother mares run to their new-born you ling, so at his birth the Gods wondered at Agni.
The seven young (wives) 1 made the blessed one grow who had been born white, ruddy in his growth. They ran up to him like mares 2 to a newborn foal. The gods wondered at Agni at his birth.
The seven young women strengthened him of good fortune, who is white as he comes to birth, red in his greatness.
(Those) mares came to him (newly born) as to a new-born colt. The gods marveled at Agni at his birth.
Die sieben Ströme nährten ihn, den schönen, als licht und roth in Pracht er ward geboren; Die Stuten eilten wie zum jungen Füllen, die Götter schmückten Agni, den gebornen.
Die sieben jüngsten Ströme zogen den Holden groß, den weiß und rötlich in voller Größe geborenen. Sie kamen zu ihm wie Stuten zum neugeborenen Füllen, die Götter staunten bei seiner Geburt den Agni an.
Семь юниц усилили счастливого,
Родившегося светлым (и) алым в величии.
Они спешили к нему, как кобылы – к новорожденному жеребенку
Боги любовались Агни при рождении.
शु॒क्रेभि॒रङ्गै॒ रज॑ आतत॒न्वान्क्रतुं॑ पुना॒नः क॒विभि॑: प॒वित्रै॑: । शो॒चिर्वसा॑न॒: पर्यायु॑र॒पां श्रियो॑ मिमीते बृह॒तीरनू॑नाः ॥
शु॒क्रेभिः॑ । अङ्गैः॑ । रजः॑ । आ॒ऽत॒त॒न्वान् । क्रतु॑म् । पु॒ना॒नः । क॒विऽभिः॑ । प॒वित्रैः॑ । शो॒चिः । वसा॑नः । परि॑ । आयुः॑ । अ॒पाम् । श्रियः॑ । मि॒मी॒ते॒ । बृ॒ह॒तीः । अनू॑नाः ॥
अग्निः शुक्रेभिः शुक्रैरङ्गैस्तेजोभिरजोन्तरिक्षमाततन्वान् आततन्वन् व्याप्नुवन् क्रतुं कर्मणां कर्तारं यजमानं कविभिः क्रान्तप्रज्ञैः स्तोतव्यैर्वापवित्रैः शोधकैस्तेजोभिः पुनानः शोधयन् शोचि र्दीप्तिंवस्त्रस्थानीयम्परिपरितोवसानः आच्छादयन् अपांअपस्यातां कर्मवतां आयुरन्नं बृहतीः प्रभू ताः अनूनाः सम्पूर्णाः श्रियः सम्पदश्च मिमीतेकरोति ॥ ५ ॥
“Spreading through the firmament with shining limbs, sanctifying the rite with intelligent and purifying (energies), and clothed with radiance, he bestows upon the worshiper abundant food and great and undiminished prosperity.”
Spreading with radiant limbs throughout the region, purging his power with wise purifications,
Robing himself in light, the life of waters, lie spreads abroad his high and perfect glories.
Spreading with his bright limbs to the aerial space, purifying his power 1 by wise purifications, clothing himself in light, the life of the waters 2, he creates mighty, perfect beauty.
Stretching through the airy realm with his blazing limbs, purifying his resolve through the sage poets as his purifying filters,
clothing himself all around in flame, and being the life of the waters, he measures out his splendors, lofty and never wanting.
Mit lichten Gliedern dringend durch die Lüfte, durch weises Läutern seinen Sinn durchläuternd, In Licht gekleidet um die Flut der Wasser erlangt er grosse, ganz vollkomm'ne Schönheit.
Mit seinen lichten Gliedern den Raum durchdringend, seinen Geist klärend durch die Klärungsmittel der Seher, in Glut sich kleidend und in der Wasser Lebenskraft, entfaltet er seine hohe, vollkommene Schönheit.
Распространяясь в пространстве (своими) сверкающими членами
Очищая силу духа очищениями – поэтами,
Одеваясь в пламя (и) жизненную силу вод,
Он создает свою высокую, совершенную красоту.
व॒व्राजा॑ सी॒मन॑दती॒रद॑ब्धा दि॒वो य॒ह्वीरव॑साना॒ अन॑ग्नाः । सना॒ अत्र॑ युव॒तय॒: सयो॑नी॒रेकं॒ गर्भं॑ दधिरे स॒प्त वाणी॑: ॥
व॒व्राज॑ । सी॒म् । अन॑दतीः । अद॑ब्धाः । दि॒वः । य॒ह्वीः । अव॑सानाः । अन॑ग्नाः । सनाः॑ । अत्र॑ । यु॒व॒तयः॑ । सऽयो॑नीः । एक॑म् । गर्भ॑म् । द॒धि॒रे॒ । स॒प्त । वाणीः॑ ॥
अनदतीः अभक्षयन्तीः अदब्धाः अहिंसिताः मातृभूताः अपोग्निः सींसर्वतोवव्राज व्रजति अग्निरपांशोषकः तञ्चापः शमयन्तितदुभयमिहनास्तीत्युक्तम्भवति कीदृश्यस्ताः दियोयह्वीः अन्तरिक्षस्यापत्यभूताः अवसानाः वस्त्रमनाच्छादयन्त्यः वस्त्रस्थानीयस्यजलस्य विद्यमानत्वात् अतएवनग्नाः किञ्च ताअपिसनाः सनातन्यः युवतयः नित्यतरुण्यः नित्यव्रुद्धाइत्यर्थः सयोनीः समानमन्तरिक्षंयोनिस्थानंयासान्ताः सप्तवाणीः नद्यः एकं अग्निङ्गर्भङ्गर्भस्थं दधिरेदधते ॥ ६ ॥
“Agni everywhere repairs to the undevouring, undevoured (waters); the vast (offspring) of the firmament, not clothed, yet not naked, seven eternal ever youthfful rivers, sprung from the same source, received Agni as their common embryo.”
He sought heaven's Mighty Ones, the unconsuming, the unimpaired, not clothed and yet not naked.
Then they, ancient and young, who dwell together, Seven sounding Rivers, as one germ received him.
He has gone to (the waters) who do not eat, the undeceived ones, the young (daughters) of Heaven who are not clothed and (yet) are not naked. Here the former young (women) having the same origin, the seven sounds 1 have conceived one germ.
He wandered toward them, who neither speak falsely nor can be deceived, who are the young women of heaven, neither clothing
themselves nor naked.
Here the young women of long ago, who came from the same womb, conceived their single embryo—they, the seven voices.
Zu Himmels Strömen, treuen, die nicht zehren, die unbekleidet doch nicht nackt sind, schritt er; Dort nahmen auf den einen Spross die sieben Geschwisterströme, sie die alt doch jung sind.
Er ging in sie ein, die nicht essen und nicht Schaden leiden, in die jüngsten Töchter des Himmels, die sich nicht kleiden und auch nicht nackt sind. Dort haben die Alten, die immer jugendlich sind, die einen gemeinsamen Schoß haben, den einen Keim empfangen, die sieben Stimmen.
Он вошел в тех, что (никого) не порочат (и) не терпят обмана,
В юниц неба, не одевающихся (и в то же время) не нагих.
Тут древние (и вечно) юные, происходящие из одного лона,
Восприняли одного зародыша – (эти) семь голосов.
स्ती॒र्णा अ॑स्य सं॒हतो॑ वि॒श्वरू॑पा घृ॒तस्य॒ योनौ॑ स्र॒वथे॒ मधू॑नाम् । अस्थु॒रत्र॑ धे॒नव॒: पिन्व॑माना म॒ही द॒स्मस्य॑ मा॒तरा॑ समी॒ची ॥
स्ती॒र्णाः । अ॒स्य॒ । स॒म्ऽहतः॑ । वि॒श्वऽरू॑पा । घृ॒तस्य॑ । योनौ॑ । स्र॒वथे॑ । मधू॑नाम् । अस्थुः॑ । अत्र॑ । धे॒नवः॑ । पिन्व॑मानाः । म॒ही इति॑ । द॒स्मस्य॑ । मा॒तरा॑ । स॒मी॒ची इति॑ स॒म्ऽई॒ची ॥
घृतस्योदकस्य योनौस्थाने अन्तरिक्षे संहतः पुञ्चीभूताः हन्तेःक्विप् विश्वरूपाः नानारूपाः स्तीर्णाः सर्वत्रप्रसृताः अस्याग्नेःरश्मयः मधूनामुदकानां स्रवथेस्रवणे निमित्ते अस्थुस्तिष्ठन्ति पिन्व मानाः पूर्यमाणाः अत्रअग्नौआपः धेनवः सर्वेषां प्रीणयित्र्यः अभवन् समीची समञ्चत्यौ शोभमाने मही महत्यौद्यावापृथिव्यौ दस्मस्यदर्शनीयस्याग्नेर्मातरा मातरौ भवतः ॥ ७ ॥
“Aggregated in the womb of the waters, (his rays) spread abroad; and omniform, are here effective for the diffusion of the sweet (Soma), like kine full uddered; the mighty (Heaven and Earth) are the fitting parents of the graceful Agni.”
His piles, assuming every form, are scattered where flow sweet waters, at the spring of fatness;
There stood the milch-kine with full-laden udders, and both paired Mighty Mothers of the Wondrous.
His compact masses assuming every shape are spread in the womb of ghee, in the streaming of honey. There the swelling milch-cows have stationed themselves. Great are the parents of the wonderfully mighty (Agni) who are turned towards each other 1.
Strewn about and pressing together are his (flames) of all colors in the womb of ghee and in the stream of the honeyed (soma juices).
Here have the swelling cows [=milk offerings] taken their stand. The two mothers of wondrous (Agni) [=the two fire churning sticks?] are the two great ones, the two united.
Die vielgestalt'gen Schichten sind gelegt ihm, im Schoss der Butter, in dem Strom der Tränke; Dort standen schon von Milch geschwellt die Kühe, vereint des wunderkräft'gen grosse Aeltern.
Ausgebreitet sind seine zusammengefalteten Glieder, die bunten im Schoße des Schmalzes, im Strome der Süßigkeiten. Dort standen die milchstrotzenden Kühe. Die Mütter des Meisters sind das große Paar Himmel und Erde.
Расправились его скованные разноцветные (члены)
В лоне жира, в потоке медовых струй.
Там стояли коровы, набухающие (от молока),
(А) великие родители удивительного – два обращенных друг к другу (мира).
ब॒भ्रा॒णः सू॑नो सहसो॒ व्य॑द्यौ॒द्दधा॑नः शु॒क्रा र॑भ॒सा वपूं॑षि । श्चोत॑न्ति॒ धारा॒ मधु॑नो घृ॒तस्य॒ वृषा॒ यत्र॑ वावृ॒धे काव्ये॑न ॥
ब॒भ्रा॒णः । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । वि । अ॒द्यौ॒त् । दधा॑नः । शु॒क्रा । र॒भ॒सा । वपूं॑षि । श्चोत॑न्ति । धाराः॑ । मधु॑नः । घृ॒तस्य॑ । वृषा॑ । यत्र॑ । व॒वृ॒धे । काव्ये॑न ॥
हेसहसःसूनो सहसस्पूत्रअग्ने बभ्राणः सर्वैर्धार्यमाणःत्वं शुक्राशुक्राणिभास्वराणिरभसा वेग वन्ति वपूंषि अर्चींषिदधानः धारयंस्त्वं व्यद्यौत् विद्योतसे वृषाग्निः यत्रयस्मिन्यजमानेकाव्ये नस्तोत्रेणववृधेवृद्धिम्प्राप्नोतितदानीम्मधुनः अत्यन्तं मधुरस्यघृत्स्यौदकस्यधाराः श्चोतन्ति स्रवन्ते यदायजमानस्तोत्रेणअग्निस्तुष्टोभवति तदानींवृष्टिर्भ्वतीत्यर्थः ॥ ८ ॥
“Son of strength, sustained by all, you shine, possessing bright and rapid rays; when the vigorous Agni is magnified by praise, then the showers of sweet rain descend.”
Carefully cherished, Son of Strength, thou shoncst assuming lasting and refulgent beauties.
Full streams of fatness and sweet juice descended, there where the Mighty One grew strong by wisdom.
Having been carried (in the waters) thou hast shone forth, O son of strength, assuming wonderful shapes brilliant and fierce. The streams of honey and ghee drip, where the male has grown by wisdom.
Being carried (as an embryo), o son of strength, you have flashed out, assuming your wondrous forms that blaze and rage.
Streams of honey and ghee drip where the bull has grown strong
through our poetic craft.
Genährt erstrahltest weit, o Sohn der Kraft, du, annehmend lichte, glänzende Gestalten; Der süssen Butter Ströme träufeln nieder dort, wo der Stier durch Seherkraft erstarkt ist.
Ausgetragen bist du Sohn der Kraft aufgeleuchtet, lichte, grelle Farbenpracht annehmend. Es triefen die Güsse des süßen Schmalzes dort, wo der Bulle an Seherweisheit groß geworden ist.
Выношенный, о сын силы, ты засверкал,
Принимая (то) ясные, (то) неистовые облики.
Сочатся потоки сладкого жира (там,)
Где бык усилился благодаря поэтическому искусству (риши).
पि॒तुश्चि॒दूध॑र्ज॒नुषा॑ विवेद॒ व्य॑स्य॒ धारा॑ असृज॒द्वि धेना॑: । गुहा॒ चर॑न्तं॒ सखि॑भिः शि॒वेभि॑र्दि॒वो य॒ह्वीभि॒र्न गुहा॑ बभूव ॥
पि॒तुः । चि॒त् । ऊधः॑ । ज॒नुषा॑ । वि॒वे॒द॒ । वि । अ॒स्य॒ । धाराः॑ । अ॒सृ॒ज॒त् । वि । धेनाः॑ । गुहा॑ । चर॑न्तम् । सखि॑ऽभिः । शि॒वेभिः॑ । दि॒वः । य॒ह्वीभिः॑ । न । गुहा॑ । ब॒भू॒व॒ ॥
पितुः अन्तरिक्षस्यऊधः ऊधःस्थानोयजलप्रदेशंअयमग्निर्जनुषास्वयमेवविवेद जानाति किं चायमग्निः अस्योधसः सम्बन्धिन्योधाराः पयोधाराः व्यसृजत् विसृष्टवान् धेनामाध्यमिकावाचः विसृजति शिवेभिः शिवङ्करैः सखिभिः आत्मनःसखिभूतैर्वायुभिः दिवोयह्वीभिः अन्तरिक्षस्या पत्यभूताभिरद्भिश्चसह गुहागुहायाञ्चरन्तं वर्तमानमेनमग्निङ्गुहाचित् गुहायांस्थितः कोपिनबभूव प्राप्तुंसमर्थोनाभवत् ॥ ९ ॥
“At his birth he knew the udder of his parent and let forth its torrents, and its speech (of thunder); there was no one to detect him, lurking in the deep, with his auspicious associates, (the winds), and the many (waters) of the firmament.”
From birth he knew even his Father's bosom, he set his voices and his streams in motion;
Knew him who moved with blessed Friends in secret, with the young Dames of heaven. He stayed not hidden.
By (his) nature he has found his father's udder 1; he has sent forth his streams and his showers 2. Walking 3 hidden to his dear friends he has not been hidden to the young (daughters) of Heaven 4.
At his birth, he found the udder even of his father. He let loose its streams and spurts in every direction.
Him who moves in hiding from his kind companions [=the priests]— (though) he was not hidden from the young women of heaven—
Des Vaters Busen fand durch eigne Kraft er, und seine Ströme goss er aus und Tränke, Fand den, der heimlich ging mit holden Freunden; nicht war er selbst versteckt in Himmels Strömen.
Er fand gleich bei seiner Geburt des Vaters Euter; er entfesselte dessen Strahlen, dessen Stimmen. Ihn, der vor seinen guten Freunden sich verborgen hielt - vor den jüngsten Töchtern des Himmels war er nicht verborgen.
При рождении он (сразу) нашел вымя самого отца.
Он выпустил течь его потоки, вы (пустил) молочные струи.
Его, прячущегося (даже) от милых друзей (все-таки нашли:)
От юниц неба он не скрывался.
पि॒तुश्च॒ गर्भं॑ जनि॒तुश्च॑ बभ्रे पू॒र्वीरेको॑ अधय॒त्पीप्या॑नाः । वृष्णे॑ स॒पत्नी॒ शुच॑ये॒ सब॑न्धू उ॒भे अ॑स्मै मनु॒ष्ये॒३॒॑ नि पा॑हि ॥
पि॒तुः । च॒ । गर्भ॑म् । ज॒नि॒तुः । च॒ । ब॒भ्रे॒ । पू॒र्वीः । एकः॑ । अ॒ध॒य॒त् । पीप्या॑नाः । वृष्णे॑ । स॒पत्नी॒ इति॑ स॒पत्नी॑ । शुच॑ये । सब॑न्धू इति॑ सऽब॑न्धू । उ॒भे इति॑ । अ॒स्मै॒ । म॒नु॒ष्ये॒ इति॑ । नि । पा॒हि॒ ॥
अयमग्निः पितुश्च अन्तरिक्षस्यगर्भं वृष्टिद्वारागर्भभूतं जनितुः सर्वस्यलोकस्यजनयितुश्च ब्रह्म णश्च लोकं बभ्रेबिभर्ति एकएवाग्निः पूर्वीर्बह्वोः पीप्यानाः प्यायमानाः वृद्धिम्प्राप्ताः ओषधीः अधयत धयतिभक्षयति सपत्नी समानएकः सूर्यःपतिर्ययोःते मनुष्ये मनुष्येभ्योहिते उभेद्या- वापृथिव्यौ वृष्णेवर्षित्रे अस्मैशुच्येअग्नये सबन्धूभवतः अनयोः अग्निरेवबन्धुरित्यर्थः हे अग्ने त्वं- तेद्यावापृथिव्यौ निपाहि नितरांरक्ष ॥ १० ॥
“He cherishes the embryo of the parent (firmament), and of the genitive rator (of the world); he alone consumes many flourishing (plural nts); the associated brides (of the Sun, Heaven and Earth), who are kind to man, are both of kin to that pure showerer (of blessings); do you, Agni, ever preserve them.”
He nursed the Infant of the Sire and Maker: alone the Babe sucked many a teeming bosom.
Guard, for the Bright and Strong, the fellow-spouses friendly to men and bound to him in kinship.
He bore (in his womb) the germ of the sire, of the father who begat him 1. He, being one, sucked many (nurses) rich in milk 2. Observe for this manly, bright one the two wives bound in kinship, belonging to men 3.
(Him) who was the embryo of his father and begetter did he himself carry. Alone, he suckled upon the many swelling females.
(Protect) his two kindred cowives for the blazing bull, protect the pair [=the fire-churning sticks?] belonging to the sons of Manu for him.
Des Vaters und Erzeugers Spross ernährt' er; er sog allein an vieler Mütter Brüsten; Die beiden, die dem lichten Stier verwandt sind und ihm vermählt, die menschenholden, hege.
Er trug die Leibesfrucht des Vaters und Erzeugers; er als einziger saugte an vielen Milchstrotzenden. Die beiden Verwandten Himmel und Erde sind dem reinen Bullen seine gemeinsamen Frauen. Gib acht auf seine beiden menschlichen Frauen!
Он вынашивал плод отца и родителя.
Один он сосал многих набухших молоком.
Две родственницы приходятся общими женами сверкающему быку.
Следи для него за обеими (его) человеческими (женами)!
उ॒रौ म॒हाँ अ॑निबा॒धे व॑व॒र्धापो॑ अ॒ग्निं य॒शस॒: सं हि पू॒र्वीः । ऋ॒तस्य॒ योना॑वशय॒द्दमू॑ना जामी॒नाम॒ग्निर॒पसि॒ स्वसॄ॑णाम् ॥
उ॒रौ । म॒हान् । अ॒नि॒ऽबा॒धे । व॒व॒र्ध॒ । आपः॑ । अ॒ग्निम् । य॒शसः॑ । सम् । हि । पू॒र्वीः । ऋ॒तस्य॑ । योनौ॑ । अ॒श॒य॒त् । दमू॑नाः । जा॒मी॒नाम् । अ॒ग्निः । अ॒पसि॑ । स्वसृ॑ॠणाम् ॥
महानयमग्निः अनिबाधे असम्बाधे उरौविस्तीर्णेन्तरिक्षे ववर्ध अस्यवर्धनेकारणमाह—हिय स्मात्कारणात् पूवीर्बह्व्यः यशसः यशोन्नं तद्वत्य आपः अग्निं संवर्धयन्ति एवं अद्भिर्वृद्धिम्प्राप्तो ग्निः ऋतस्यउदकस्ययोनौ स्थानेन्तरिक्षेस्थितः स्वसॄणांस्वतःस्सरन्तीनां जामीनां भगिनीस्थानी यानां नदीनांहेतुभूतेअपसिपयसि दमूनाः दान्तमनाःसन् अशयत् शेते ॥ ११ ॥
“The great Agni increases on the broad unbounded (firmament), for the waters supply abundant nutriment, and plural cid, he sleeps in the birth-plural ce of the waters for the service of the sister streams.”
The Mighty One increased in space unbounded; full many a glorious flood gave strength to Agni.
Friend of the house, within the lap of Order lay Agni, in the Sister Rivers' service.
The great one has grown up in the wide unbounded space 1. The Waters (have made) Agni (grow): for many glorious ones 2 (have come) together 3. He lay in the womb of Rita, the domestic (god) Agni, in the work 4 of the uterine sisters.
The great one has grown strong in the broad and unrestricted (place). The waters (go) to Agni, for glory gets the girls.
In the womb of truth lay the lord of the house, Agni, within the work of the kindred sisters.
Der grosse wuchs in weiter Unbeschränktheit; denn viele schöne Wasser sind um Agni, Der Hausfreund wuchs im Schooss des heil'gen Rechtes, Agni im Werk der engverbundnen Schwestern.
Der Große ist im weiten unbeengten Raum aufgewachsen; die Wasser zogen den Agni groß, denn ein Geehrter hat viele Frauen beisammen. Im Schoße der Wahrheit ruhte der Hausgebieter, Agni inmitten der Tätigkeit der verwandten Schwestern.
Великий вырос в широкой нестесненности:
Ведь славные обильные воды (текли) вместе (с ним).
В лоне закона отдыхал друг дома
Агни во время деятельности сестер.
अ॒क्रो न ब॒भ्रिः स॑मि॒थे म॒हीनां॑ दिदृ॒क्षेय॑: सू॒नवे॒ भाऋ॑जीकः । उदु॒स्रिया॒ जनि॑ता॒ यो ज॒जाना॒पां गर्भो॒ नृत॑मो य॒ह्वो अ॒ग्निः ॥
अ॒क्रः । न । ब॒भ्रिः । स॒म्ऽइ॒थे । म॒हीना॑म् । दि॒दृ॒क्षेयः॑ । सू॒नवे॑ । भाःऽऋ॑जीकः । उत् । उ॒स्रियाः॑ । जनि॑ता । यः । ज॒जान॑ । अ॒पाम् । गर्भः॑ । नृऽत॑मः । य॒ह्वः । अ॒ग्निः ॥
जनिता सर्वस्यलोकस्यजनयिता अपांउदकानाङ्गर्भः गर्भरूपः नृतमः नेतृतमः अतिशयेन मनुष्याणांरक्षिता यह्वः महान् योग्निः अक्रः परेषामाक्रमितापरैरनाक्रमणीयोवा नेतिपाद पूरणः समिथेसङ्ग्रामे महीनाम्महतीनांस्वसेनानां बभ्रिःभर्ता दिदृक्षेयः सर्वैर्दर्शनीयः भाऋजीकः स्वदीप्त्याप्रकाशमानः सोग्निः सूनवेहविषाम्प्रदात्रे यजमानाय तदर्थं उस्रियाः अपः उज्जजानौद जनयत् सूनवे षूप्रेरणे इत्यस्माद्धातोरौणादिकोनुप्रत्ययः ॥ १२ ॥
“The invincible Agni, the cherisher of the valiant in battle, the seen of all, shining by his own lustre, the genitive rator (of the world), the embryo of the waters, the chief of leaders, the mighty, is he who has begotton the waters for (the benefit of) the offerer of the libation.”
As keen supporter where great waters gather, light-shedder whom the brood rejoice to look on;
He who begat, and will beget, the dawnlights, most manly, Child of Floods, is youthful Agni.
Like a horse that carries (the prize), in the assembly of the great (waters) 1, visible to his son 2, he whose … is light 3: he who as father begat the ruddy cows 4, he the son of the waters is the most manly, restless 5 Agni.
Like a burden-bearing foal [?], at the meeting place of the great (waters?), the one desirable for a son to see and foaming with radiance,
the begetter who gave birth to the ruddy (cows of dawn), the embryo of the waters, and the best of men is the young Agni.
Als Strebepfeiler in der Wellen Andrang ist sehenswerth dem Sohn der lichtdurchstrahlte; Er, der das Licht erzeugte als Erzeuger, der Wasser Spross, der starke, rasche Agni.
Wie ein tragender Elefant im Zusammenfluß der Hochwasser, ein begehrter Anblick für den Sohn, glanzverschönt, er der als Erzeuger die Kühe hervorgebracht hat, das Kind der Gewässer, der mannhafteste, der jüngste Agni.
Подобен коню (?), выносящему (на спине) при столкновении двух великих (войск),
Агни, желанный для взгляда (своего) сына, пламенеющий блеском
Родитель, который породил коров,
Зародыш вод, самый мужественный, юный.
अ॒पां गर्भं॑ दर्श॒तमोष॑धीनां॒ वना॑ जजान सु॒भगा॒ विरू॑पम् । दे॒वास॑श्चि॒न्मन॑सा॒ सं हि ज॒ग्मुः पनि॑ष्ठं जा॒तं त॒वसं॑ दुवस्यन् ॥
अ॒पाम् । गर्भ॑म् । द॒र्श॒तम् । ओष॑धीनाम् । वना॑ । ज॒जा॒न॒ । सु॒ऽभगा॑ । विऽरू॑पम् । दे॒वासः॑ । चि॒त् । मन॑सा । सम् । हि । ज॒ग्मुः । पनि॑ष्ठम् । जा॒तम् । त॒वस॑म् । दु॒व॒स्य॒न् ॥
सुभगा सुभाग्या वना सर्वेर्वननीया अरणिः दर्शतं दर्शनीयं विरूपं नानाविधरूपं अपां ओषधी नाञ्चगर्भंआग्नजजान अजनयत् देवासश्चित् सर्वेदेवाअपि पनिष्ठं स्तुत्यं तवसं वृद्धं जातं जात मात्रं तमग्निं मनसास्तुत्यासञ्जग्मुः उपागच्छन् हीतिपूरणः तएवदुवस्यन् पर्यचरन् ॥ १३ ॥
“The auspicious timber has genitive rated the graceful and multiform embryo of the waters and the plural nts; the gods approached him with reverence, and worshipped the adorable and mighty (Agni) as soon as born.”
Him, varied in his form, the lovely Infant of floods and plants the blessed wood hath gendered.
Gods even, moved in spirit, came around him, and served him at his birth, the Strong, the Wondrous.
To him, the glorious son of the waters and of the plants, the blessed wood 1 has given birth, in his many shapes. Even the gods, for they agreed in their mind, honoured him who had been born the most wonderful and strong.
The (fire-churning) Wood—she who brings good fortune—has given birth to the lovely embryo of the waters and of the plants, to him of various colors.
Since they have united in their thinking, even the gods befriend the
most admired and powerful one as soon as he is born.
Den schönen Spross der Wasser und Gewächse, an Farben bunt gebar die holde Vana; Die Götter selbst, sie kamen hin mit Freuden, bewunderten das prächt'ge Kind, das starke.
Das gerngesehene Kind der Wasser, der Pflanzen hat in veränderter Gestalt das holde Reibholz geboren. Auch die Götter waren ja damit einverstanden; sie bevorzugten den hochgeschätzten, starken, als er geboren war.
Зародыша вод, приятного на вид, (зародыша) растений,
(Его,) имеющего разные формы, породил счастливый кусок дерева для трения.
Ведь даже боги сошлись мыслью (на этом),
Они почтили самого удивительного, сильного, когда он родился.
बृ॒हन्त॒ इद्भा॒नवो॒ भाऋ॑जीकम॒ग्निं स॑चन्त वि॒द्युतो॒ न शु॒क्राः । गुहे॑व वृ॒द्धं सद॑सि॒ स्वे अ॒न्तर॑पा॒र ऊ॒र्वे अ॒मृतं॒ दुहा॑नाः ॥
बृ॒हन्तः॑ । इत् । भा॒नवः॑ । भाःऽऋ॑जीकम् । अ॒ग्निम् । स॒च॒न्त॒ । वि॒ऽद्युतः॑ । न । शु॒क्राः । गुहा॑ऽइव । वृ॒द्धम् । सद॑सि । स्वे । अ॒न्तः । अ॒पा॒रे । ऊ॒र्वे । अ॒मृतम् । दुहा॑नाः ॥
अपारेअगाधेऊर्वेसमुद्रे अन्तर्मध्ये अमृतं उदकन्दुहानाः क्षरन्तः बृहन्तइत् महान्तएव भानवः रश्मयः शुक्राः दीफ्यमानाः विद्युतोन विद्युतइवस्वेस्वकीयेसद्ंसिसदनेअन्तरिक्षे गुहेवगुहायामि ववृद्धम्प्रवृद्धं भाऋजीकं प्रभयादीप्यमानं अग्निंसचन्तआश्रयन्ति ॥ १४ ॥
“Mighty sins, like brilliant lightning, associate with the self-shining Agni, great in his own abode, as if in a (deep) cavern, as they milk forth ambrosia into the boundless and vast ocean.”
Like brilliant lightnings, mighty luminaries accompany the light-diffusing Agni,
Waxen, as 'twere in secret, in his dwelling, while in the boundless stall they milk out Amrta.
Mighty rays of light like brilliant lightnings, milking (the sap of) immortality in the boundless stable, accompanied Agni whose … is light 1, who had grown up in his own house, as it were in secret.
Like blazing flashes of lightning, lofty radiant beams accompany Agni, foaming with radiance,
as they yield as their milk the immortal (Agni), grown strong within his own seat as if in hiding, within the unbounded container.
Dem lichtdurchstrahlten strebten lichte Götter, dem Agni zu wie glanzbegabte Blitze, Aus ihm, der heimlich wuchs in seinem Sitze, im weiten Raum den Göttertrank sich melkend.
Hohe Strahlen begleiten den glanzverschönten Agni wie die hellen Blitze den Regen. Ihm, der gleichsam heimlich in seiner Heimat groß geworden war im unermeßlichen Ozean, stehen die den Göttertrank milchenden Kühe zur Seite.
Даже высокие лучи следуют за Агни,
Пламенеющим блеском, как сверкающие молнии (за дождем).
За (тем,) кто словно тайно вырос в своем сиденье,
В безбрежном океане (следуют коровы,) доящиеся амритой.
ईळे॑ च त्वा॒ यज॑मानो ह॒विर्भि॒रीळे॑ सखि॒त्वं सु॑म॒तिं निका॑मः । दे॒वैरवो॑ मिमीहि॒ सं ज॑रि॒त्रे रक्षा॑ च नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः ॥
ईळे॑ । च॒ । त्वा॒ । यज॑मानः । ह॒विःऽभिः॑ । ईळे॑ । स॒खि॒ऽत्वम् । सु॒ऽम॒तिम् । निऽका॑मः । दे॒वैः । अवः॑ । मि॒मी॒हि॒ । सम् । ज॒रि॒त्रे । रक्ष॑ । च॒ । नः॒ । दम्ये॑ऽभिः । अनी॑कैः ॥
यजमानोऽहं हविर्भिःसाधनैः त्वात्वां ईळे पूजयामि च पश्वादिलक्षणन्धनञ्चयाचे सुमतिंशोभ नाम्मतिं धर्मविषयाम्बुद्धिं निकामः नितराङ्कामयमानः त्वयासहसस्वित्वं ईळेयाचे त्वन्देवैःसहज रित्रेस्तोत्रेस्तोत्रङ्कुर्वते मह्यं अस्मदर्थं अवः पश्वादिविषयांरक्षांसम्मिमीहिकुरु दम्येभिर्दमनीयैर्नि यन्तव्यैः प्रयत्ननियन्तव्यतया उच्छृङ्खलतोक्ता अनीकिस्तेजोभिः नः अस्मान् रक्षच ॥ १५ ॥
“I, the instrumental tutor of the rite, worship you with oblations; desirous of your favour, I implore your friendship; grant, along with the gods, protection to him who praises you, preserve us with your well-regulated rays.”
I sacrificing serve thee with oblations and crave with longing thy good-will and friendship.
Grant, with the Gods, thy grace to him who lauds thee, protect us with thy rays that guard the homestead.
I magnify thee, worshipping thee with offerings; I magnify (thee) desirous of thy friendship, of thy favour. Together with the gods give help to him who praises thee, and protect us with thy domestic faces.
I call upon you, sacrificing with my offerings, and I call upon your companionship and your favor with desire.
With the gods, give help in full measure to the singer, and guard us with your faces that belong to the house.
Auch ich der Opfrer ehre dich mit Opfern, erfleh begierig deine Huld und Freundschaft; Miss zu dem Sänger Labung durch die Götter und schütze uns durch häusliches Erglänzen.
Und ich rufe dich als Opfernder mit Spenden an; ich rufe deine Freundschaft und Huld aus Zuneigung an. Mit den Göttern erweise dem Sänger Gnade und behüte uns mit deinen häuslichen Erscheinungsformen!
И я взываю к тебе жертвенными возлияниями, принося жертву.
Я взываю к дружбе, к благожелательности, алкая (их).
Вместе с богами окажи полную поддержку певцу
И защити нас (твоими) домашними обликами!
उ॒प॒क्षे॒तार॒स्तव॑ सुप्रणी॒तेऽग्ने॒ विश्वा॑नि॒ धन्या॒ दधा॑नाः । सु॒रेत॑सा॒ श्रव॑सा॒ तुञ्ज॑माना अ॒भि ष्या॑म पृतना॒यूँरदे॑वान् ॥
उ॒प॒ऽक्षे॒तारः॑ । तव॑ । सु॒ऽप्र॒नी॒ते॒ । अ॒ग्ने॒ । विश्वा॑नि । धन्या॑ । दधा॑नाः । सु॒ऽरेत॑सा । श्रव॑सा । तुञ्ज॑मानाः । अ॒भि । स्या॒म॒ । पृ॒त॒ना॒ऽयून् । अदे॑वान् ॥
हेसुप्रणीते शोभनप्रणयन हेअग्ने तवउपक्षेतारः उपगन्तारः अत्रक्षितिर्गत्यर्थेवर्तते विश्वानि सर्वाणिधन्याधन्यानिपश्वादिधनप्राप्तिहेतुभूतानिकर्माणि दधानाः विदधानाः कुर्वन्तः तुञ्चमानाः हवींषिप्रयच्छन्तोवयं सुरेतसाशोभनवीर्येण श्रवसात्वत्कृतेनान्नेनअदेवान् देवेभ्योन्यान् नञिवयु क्तन्यायेन राक्षसाएवगृह्यन्ते यज्ञविघ्नकारिणस्तान् पृतनायूंश्चशरीराद्युपद्रवकारिणः शत्रूंश्चअभि ष्यामअभिभवेम यद्वा देवान् अपूजयतः शत्रूनितिवायोज्यम् ॥ १६ ॥
“Approaching you, benevolent Agni, and performing all holy acts that are the cause of opulence, offering oblations with earnestness and in abundance, may we overcome the hostile hosts that are without gods.”
May we, O Agni, thou who leadest wisely, thy followers and masters of all treasures,
Strong in the glory of our noble offspring, subdue the godless when they seek the battle.
As thy followers, O Agni, best leader, winning all precious (treasures), pressing onward with fertile glory, may we overcome the godless who seek to combat us.
As your dependents, o well-guiding Agni, receiving all riches
and thrusting ourselves forward with a fame that comes with good
seed, we would prevail over the godless battle-mongers.
Uns, deine Treuen, der du trefflich leitest, lass, Agni, aller Güter Füll' empfangen, Durch kinderreichen Segen vorwärts dringen, die gottvergessnen Feinde uns besiegen.
Als deine Hausgenossen, du guter Führer Agni, alle Glücksgüter empfangend, durch den Ruhm eines guten Samens uns fortpflanzend wollen wir die feindseligen Gottlosen bestehen.
О добрый вождь Агни, твои близкие соседи,
Получающие (от тебя) все счастливые дары,
(Мы,) возрастающие благодаря славе прекрасного семени, -
Да осилим мы безбожных противников!
आ दे॒वाना॑मभवः के॒तुर॑ग्ने म॒न्द्रो विश्वा॑नि॒ काव्या॑नि वि॒द्वान् । प्रति॒ मर्ताँ॑ अवासयो॒ दमू॑ना॒ अनु॑ दे॒वान्र॑थि॒रो या॑सि॒ साध॑न् ॥
आ । दे॒वाना॑म् । अ॒भ॒वः॒ । के॒तुः । अ॒ग्ने॒ । म॒न्द्रः । विश्वा॑नि । काव्या॑नि । वि॒द्वान् । प्रति॑ । मर्ता॑न् । अ॒वा॒स॒यः॒ । दमू॑नाः । अनु॑ । दे॒वान् । र॒थि॒रः । या॒सि॒ । साध॑न् ॥
हेअग्ने मन्द्रः स्तुत्यः केतुर्यज्ञेषुदेवानां प्रज्ञापकस्त्वं आभवः आसमन्ताद्भवसि सर्वव्यापको- भवसीत्यर्थः किञ्च विश्वानि सर्वाणिकाव्यानिय्जमानादिभिःकृतानि स्तोत्राणिविद्वान् जानन् दमूनादान्तमनाः त्वम्मर्तान् मर्त्यान् स्तोतॄन् स्वाभिलषितवस्तुसम्पादनेनप्रीतान् विधाय गृहेषु प्रत्यवासयः प्रतिवासयसि रथिरः रथी त्वं साधन् देवानांहितानिकर्माणिसाधयन् देवान् अनु यासिच अनुगच्चसिच ॥ १७ ॥
“You, Agni, are the commendable announcer of the gods, cognizant of all sacred rites; plural cid, you abide among mortals, and, like a charioteer, you follow the gods, accomplishing (their wishes).”
Ensign of Gods hast thou become, O Agni, joy-giver, knower of all secret wisdom.
Friend of the homestead, thou hast lightened mortals: carborne thou goest to the Gods, fulfilling.
Thou hast been here as the banner of the gods, Agni, joy-giving, knowing all wisdom. As the domestic (god) thou hast harboured the mortals. As the charioteer thou goest along straightway after the gods.
Here have you come to be the beacon of the gods, o Agni, delighting and knowing all poetic crafts.
As the lord of the household, you allowed mortals to settle down, and as a charioteer bringing success, you journey following the gods.
Du Agni warst der Götter helles Banner, erfreuend, kennend alle Geisteskräfte; Du siedeltest die Menschen an als Hausfreund; im Wagen fährest stracks du zu den Göttern.
Du Agni wardst zum Feldzeichen der Götter, du der Wohlredende, der alle Weisheiten kennt. Du gabst als Hausherr allen Sterblichen Wohnung; du suchst als Wagenfahrer die Götter erfolgreich auf.
Ты стал знаменем богов, о Агни,
Радостный, знающий все поэтические возможности.
Как друг дома ты дал смертным жилье.
Как колесничий ты едешь к богам, достигая цели.
नि दु॑रो॒णे अ॒मृतो॒ मर्त्या॑नां॒ राजा॑ ससाद वि॒दथा॑नि॒ साध॑न् । घृ॒तप्र॑तीक उर्वि॒या व्य॑द्यौद॒ग्निर्विश्वा॑नि॒ काव्या॑नि वि॒द्वान् ॥
नि । दु॒रो॒णे । अ॒मृतः॑ । मर्त्या॑नाम् । राजा॑ । स॒सा॒द॒ । वि॒दथा॑नि । साध॑न् । घृ॒तऽप्र॑तीकः । उ॒र्वि॒या । वि । अ॒द्यौ॒त् । अ॒ग्निः । विश्वा॑नि । काव्या॑नि । वि॒द्वान् ॥
अमृतः नित्यः राजा राजमानोयोग्निः विदथानियज्ञान् साधन् साधयन् मर्त्यानां अग्नि होत्रिणां दुरोणेगृहे निषसाद निषीदति विश्वानिकाव्यानिविद्वान् जानन् घृतप्रतीकः घृते- नसन्धुक्षितावयवः उर्वियाविस्तीर्णः सोग्निः व्यद्यौत् विद्योतते ॥ १८ ॥
“The immortal being has sat down in the dwelling of mortals, accomplishing (their) sacrifices; Agni, who is cognizant of all sacred rites, shines with expanded bulk when fed with clarified butter.”
Within the house hath sate the King immortal of mortals, filling full their sacred synods.
Bedewed with holy oil he shineth widely, Agni, the knower of all secret wisdom.
The immortal, the king, has sat down in the dwelling of the mortals, performing the sacrifices 1. He the ghee-faced one has shone forth widely, Agni knowing all wisdom.
The immortal king has taken his seat in the house of mortals, bringing success to the ritual distributions.
His face covered in ghee, he flashed out widely—Agni knowing all
poetic crafts.
Ins Haus der Menschen liess der Gott sich nieder, als König er, beglückend die Gemeinden, Mit Schmalz im Antlitz strahlt er in die Weite, Agni, besitzend alle Geisteskräfte.
In der Sterblichen Haus hat sich der Unsterbliche als König niedergelassen und läßt die Opfer gelingen. Das Schmalzgesicht ist weithin aufgeleuchtet, Agni, der alle Weisheiten kennt.
В жилище смертных бессмертный
Уселся как царь, ведя к цели жертвенные раздачи.
Лик из жира засверкал во всю ширь –
Агни, знающий все поэтические возможности.
आ नो॑ गहि स॒ख्येभि॑: शि॒वेभि॑र्म॒हान्म॒हीभि॑रू॒तिभि॑: सर॒ण्यन् । अ॒स्मे र॒यिं ब॑हु॒लं संत॑रुत्रं सु॒वाचं॑ भा॒गं य॒शसं॑ कृधी नः ॥
आ । नः॒ । ग॒हि॒ । स॒ख्येभिः॑ । शि॒वेभिः॑ । म॒हान् । म॒हीभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । स॒र॒ण्यन् । अ॒स्मे इति॑ । र॒यिम् । ब॒हु॒लम् । सम्ऽत॑रुत्रम् । सु॒ऽवाच॑म् । भा॒गम् । य॒शस॑म् । कृ॒धि॒ । नः॒ ॥
सरण्यन् सर्वत्रसरणङ्गमनमिच्छन् महांस्त्वं शिवेभिः शिवङ्करैः सख्येभिः सख्यैः सखिकर्म भिः महीभिः महतीभिरूतिभीरक्षाभिश्चनोस्मान् प्रतिआगहि आगच्छ अस्मे अस्मभ्यं बहुलं विस्तीर्णं सन्तरुत्रं सर्वेषामुपद्रवाणां सन्तारकं सुवाचं शोभनवाचं भागंसर्वैर्भजनीयंयशसं यश साकीर्त्यासंयुक्तंरयिन्धनं नोस्मभ्यं कृधिदेहि अस्मभ्यमितिपुनर्वचनमादरातिशयार्थम् ॥ १९ ॥
“Come to us with friendly, auspicious, and mighty aids, you who are great and all-pervading; besto wupon us ample riches, safe from injury, well-spoken of, desirable, and renowned.”
Come unto us with thine auspicious friendship, come speeding, Mighty, with thy mighty succours.
Grant us abundant wealth that saves from danger, that brings a good repute, a glorious portion.
1 Come to us with thy gracious friendship, speeding, great, with thy great blessings. Bestow on us plentiful victorious wealth; make our share glorious and adorned with fine speech.
Come to us together with your kind companionship, hastening as the great one together with your great help.
Make for us abundant wealth that brings us safely across, and a share for us that brings beautiful speech and glory.
Komm her zu uns mit segensreicher Freundschaft, mit grossen Hülfen eilend du, der grosse; Verschaff uns reiches Gut, das Sieg verleihet, und schönes Glück, das hohen Preises werth ist.
Komm zu uns mit deinen gütigen Freundschaftsdiensten, du der Große mit deinen großen Hilfen, dich beeilend! Schaff uns reichlichen, über die Not helfenden Besitz und einen ehrenvollen Anteil, von dem man gut spricht.
Приди к нам с добрыми дружескими услугами,
Великий, с великими поддержками спешащий.
Создай нам обильное богатство, выручающее (в опасности),
Славную долю, заключающуюся в красноречии!
ए॒ता ते॑ अग्ने॒ जनि॑मा॒ सना॑नि॒ प्र पू॒र्व्याय॒ नूत॑नानि वोचम् । म॒हान्ति॒ वृष्णे॒ सव॑ना कृ॒तेमा जन्म॑ञ्जन्म॒न्निहि॑तो जा॒तवे॑दाः ॥
ए॒ता । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । जनि॑म । सना॑नि । प्र । पू॒र्व्याय॑ । नूत॑नानि । वो॒च॒म् । म॒हान्ति॑ । वृष्णे॑ । सव॑ना । कृ॒ता । इ॒मा । जन्म॑न्ऽजन्मन् । निऽहि॑तः । जा॒तऽवे॑दाः ॥
हेअग्ने पूर्व्यायपुरतनायतेतुभ्यं सनानिसनातनानिमहद्भिः सम्भजनीयानिवानूतनानि अन्ये ष्वविद्यमानानि अद्यतनानिवा एताएतानिजनिम जन्मानिकर्माणिस्तोत्राणिवाप्रवोचं प्रोक्तवा नस्मि जातवेदाः जातप्रज्ञोजातधनोवा जन्मन् जन्मन् जायन्तइतिजन्मानः तेषुसर्वेषु मनुष्ये षुनिहितोयागार्थं तस्मैवृष्णे सम्पदांवर्षित्रे अग्नये इमाइमानि महान्तिबृहन्ति सवना सवनानि कृता कृतानि ॥ २० ॥
“I address to you, Agni, who are of old, these eternal as well as recent adorations; these solemn sacrifices are offered to the showerer of benefits, who in every birth is established (among men), cognizant of all that exists.”
To thee who art of old these songs, O Agni, have I declared, the ancient and the later.
These great libations to the Strong are offiered: in every birth is Jatavedas stablished.
These old births of thine, O Agni, and the recent ones I have told forth to thee the ancient one. These great libations (of Soma) have been prepared for the manly one; generation by generation Gâtavedas has been placed (on the altar).
These your births of long ago, o Agni, and your present ones I shall proclaim for the ancient one.
Great soma-pressings for the bull have been made here. Jātavedas has been installed in one birth after another.
Ich will verkünden, Agni, die Geburten, die alten und die neuen, dir dem alten; Dem Stier sind hier bereitet grosse Mahle, in jedem Haus ist Gast der Wesenkenner.
So habe ich deine alten Geburten, o Agni, deine jüngsten dir, dem Allerersten verkündet. Diese großen Trankopfer sind für den Bullen bereitet. Von Geschlecht zu Geschlecht wird der Jatavedas eingesetzt.
Эти твои, о Агни, древние рождения
И теперешние я провозгласил (тебе), изначальному (богу).
Эти великие выжимания совершены для быка.
Из поколения в поколение заложен Джатаведас (как жрец среди людей).
जन्म॑ञ्जन्म॒न्निहि॑तो जा॒तवे॑दा वि॒श्वामि॑त्रेभिरिध्यते॒ अज॑स्रः । तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥
जन्म॑न्ऽजन्मन् । निऽहि॑तः । जा॒तऽवे॑दाः । वि॒श्वामि॑त्रेभिः । इ॒ध्य॒ते॒ । अज॑स्रः । तस्य॑ । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिय॑स्य । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥
जन्मन् जन्मन् सर्वेषुमनुष्येषुनिहितोजातवेदाः विश्वामित्रेभिः विश्वामित्रैः पूजायाम्बहुवचनं महर्षिणा विश्वामित्रेण योजातवेदाः अजस्रः अजस्रं अनवरतं इध्यते दीप्यते सुमतौ कल्याण्यां मतौ वर्तमानावयं तस्ययज्ञियस्ययज्ञार्हस्याग्नेर्भद्रे भजनीये सौमनसे सुमनोभावे अनुग्रहबुद्धौ अपिस्याम अपिभवेम प्रार्थनायांलिङ् ॥ २१ ॥
“The undecaying Jātavedas, who in every birth is established (among men), is kindled by the Viśvāmitras; may we, (enjoying) his favour, ever be (held) in the auspicious good-will of that adorable (deity).”
Stablished in every birth is Jatavedas, kindled perpetual by the Visvamitras.
May we rest ever in the loving-kindness, in the auspicious grace of him the Holy.
Gâtavedas, placed (on the altar) generation after generation, is kindled by the Visvâmitras, the indefatigable (or everlasting). May we dwell in the grace of him the worshipful, yea, in his blissful kindness.
Having been installed in one birth after another, Jātavedas, the
inexhaustible, is kindled by the Viśvāmitras.
We would be within the good will of him who is worthy of the sacrifice, even within his favorable benevolence.
In jedem Haus ist Gast der Wesenkenner, ohn' End' entflammt vom Stamm des Viçvamitra; In seiner Gunst, des hehren, seien stets wir theilhaftig hohen, segensreichen Glückes.
Von Geschlecht zu Geschlecht eingesetzt wird der nie ermattende Jatavedas von den Visvamitra´s entflammt. An dieses Opferwürdigen Gunst, an seinem glückbringenden Wohlwollen möchten wir teilhaben.
Из поколения в поколение Джатаведас, заложенный (как жрец среди людей),
Зажигается потомками Вишвамитры, (он,) нестареющий.
Да будем мы в милости у него, достойного жертв,
И в добром его расположении!
इ॒मं य॒ज्ञं स॑हसाव॒न्त्वं नो॑ देव॒त्रा धे॑हि सुक्रतो॒ ररा॑णः । प्र यं॑सि होतर्बृह॒तीरिषो॒ नोऽग्ने॒ महि॒ द्रवि॑ण॒मा य॑जस्व ॥
इ॒मम् । य॒ज्ञम् । स॒ह॒सा॒ऽव॒न् । त्वम् । नः॒ । दे॒व॒ऽत्रा । धे॒हि॒ । सु॒ऽक्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । ररा॑णः । प्र । यं॒सि॒ । हो॒तः॒ । बृ॒ह॒तीः । इषः॑ । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । महि॑ । द्रवि॑णम् । आ । य॒ज॒स्व॒ ॥
हेसहसावन् सहस्वन् बलवन् सुक्रतोशोभनकर्मन् हेअग्ने रराणः सर्वदारममाणः शब्दं कुर्वा णोवात्वं नोस्मदीयमिमंयज्ञं देवत्रादेवेषुधेहिनिधेहि हेहोतः देवानामाह्वातः बृहतीः इषः अन्ना निनोस्मभ्यं प्रयंसिप्रयच्छ हेअग्नेमहिमहत् द्रविणम्पश्वादिलक्षणं धनं आयजस्व प्रयच्छ अत्रयजि र्दानकर्मा ॥ २२ ॥
“Powerful Agni, (fulfiller) of good works, convey, rejoicing this our sacrifice towards the gods; invoker of the gods, bestow upon us abundant food; grant us, Agni, great wealth.”
This sacrifice of ours do thou, O Mighty, O truly Wise, bear to the Gods rejoicing.
Grant us abundant food, thou priestly Herald, vouchsafe to give us ample wealth, O Agni.
Bring thou, O strong one, this sacrifice of ours to the gods, O wise one, as a liberal giver. Bestow on us, O Hotri, abundant food; Agni, obtain by sacrificing mighty wealth for us.
O you endowed with strength, you of strong resolve, place this sacrifice among the gods for us, giving (it to them).
Hold forth the lofty refreshing drinks for us, o Hotar. O Agni, win great wealth by sacrifice.
Dies Opfer schaffe du, o kraftbegabter, uns götterwärts, o wirkungsreicher, freundlich; O Priester, schenk uns reiche Labetränke, und grossen Schatz, o Agni, opfre her uns.
Dieses Opfer bring, du Machtvoller, für uns gern gebend zu den Göttern, du Wohlgesinnter! Gewähre uns, o Hotri, große Labsale; erbitt für uns großes Gut, o Agni!
Эту жертву, о могучий, ты помести
Для нас среди богов, вручая (ее), о обладающий силой духа!
Дай нам, о хотар, высокие жертвенные услады!
О Агни, создай нам с помощью жертвы великое богатство!
इळा॑मग्ने पुरु॒दंसं॑ स॒निं गोः श॑श्वत्त॒मं हव॑मानाय साध । स्यान्न॑: सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावाग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे ॥
इळा॑म् । अ॒ग्ने॒ । पु॒रु॒ऽदंस॑म् । स॒निम् । गोः । श॒श्व॒त्ऽत॒मम् । हव॑मानाय । सा॒ध॒ । स्यात् । नः॒ । सू॒नुः । तन॑यः । वि॒जाऽवा॑ । अ॒ग्ने॒ । सा । ते॒ । सु॒ऽम॒तिः । भू॒तु॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥
इयंसर्वेषाम्पशूनाम्पशुपुरोडाशस्यस्विष्टकृतः पुरोनुवाक्या सूत्र्यतेहि—इळामग्नेपुरुदंसंसनिङ्गो र्होतायक्षदग्निम्पुरोळाशस्यस्वदस्वहव्यासमिषोदिदीहीतिपुरोळाशस्विष्टकृतइति । हेअग्नेपुरुदंसम्बहु कर्माणं गोः गवांसनिम्प्रदात्रीं इळाम्भूमिंहवमानायस्तुवते मह्यंशश्वत्तमं चिरकालं यथा भवतित था साध साधय नोस्माकंसूनुःपुत्रः तनयः सन्तानस्यविस्तारयिता विजावापुत्रपौत्रादिरूपेणस्व यंविजायतइतिविजावास्यात् हेअग्ने साप्रसिद्धातेसुमतिः त्वदीयाअनुग्रहबुद्धिः अस्मेअस्मासु भूतु भवतु ॥ २३ ॥वैश्वानरायेतिपञ्चदशर्चन्द्वितीयंसूक्तं तथाचानुक्रान्तं—वैश्वानरायपञ्चोनावैश्वानरीयन्तुजागतं त्विति विश्वामित्रऋषिः जगतीछन्दः वैश्वानरोग्निर्देवता पृष्ठ्याभिप्लविकयोस्तृतीयेहन्याग्निमा रुतेवैश्वानरायधिषणामितिवैशानरनिविद्धानीयंसूक्तं तृतीयस्येतिखण्डेसूत्रितम्—वैश्वानरायधिष णान्धारावरामरुतइति ।
“Grant, Agni, to the offerer of the oblation, the earth, the bestower of cattle, the means of many (pious rites), such that it may be perpetual; may there be to us sons and grandsons born in our race, and may your good-will ever be upon us.”
As holy food, Agni, to thine'invoker give wealth in cattle, lasting, rich in marvels.
To us he born a son, and spreading offspring. Agni, be this thy gracious will to us-ward.
Procure, O Agni, for ever, to him who implores thee, (the gift of) nourishment 1, the wonderful acquiring of the cow. May a son be ours, offspring that continues our race. Agni, may this favour of thine abide with us!
– Make the milk-libation, the very wondrous winning of the cow, succeed, o Agni, for him who invokes you most constantly.
There should be for us a son and a lineage that proliferates. Agni, let this your favor be for us.
Dem Beter schaff als Labung wunderreichen Besitz an Rindern fort und fort, o Agni, Ein eigner Sohn sei uns und Stammvermehrung, das sei uns, Agni, deine Gunsterweisung.
Erziel, o Agni, Segen, den vielwirkenden Lohn einer Kuh für den am häufigsten rufenden Sänger! Ein leiblicher Sohn, der das Geschlecht fortpflanzt, soll uns werden. Agni, diese Gnade von dir soll uns zuteil werden!
Приведи прямо к цели, о Агни, жертвенный напиток (и) многообещающую награду
В виде коровы для того. кто постоянно призывает (богов)!
Пусть будет нам сын, продолжающий род, плоть от плоти!
О Агни, да будет нам твое благоволение!