Sukta 3.59
ऋषिगाथिनो विश्वामित्रः
देवतामित्रः
मन्त्र9
छन्दत्रिष्टुप्
मि॒त्रो जना॑न्यातयति ब्रुवा॒णो मि॒त्रो दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मि॒त्रः कृ॒ष्टीरनि॑मिषा॒भि च॑ष्टे मि॒त्राय॑ ह॒व्यं घृ॒तव॑ज्जुहोत ॥
मि॒त्रः । जना॑न् । या॒त॒य॒ति॒ । ब्रु॒वा॒णः । मि॒त्रः । दा॒धा॒र॒ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । मि॒त्रः । कृ॒ष्टीः । अनि॑ऽमिषा । अ॒भि । च॒ष्टे॒ । मि॒त्राय॑ । ह॒व्यम् । घृ॒तऽव॑त् । जु॒हो॒त॒ ॥
ब्रुवाणः स्तूयमानः शब्दं कुर्वाणो वा मित्रः । प्रकर्षेण सर्वैर्मीयते ज्ञायते तथा सर्वान् वृष्टिप्रदानेन त्रायत इति वा मित्रः सूर्यः । जनान् कर्षकादिजनान् यातयति । कृष्यादिकर्मसु प्रयत्नं कारयति । तथा मित्रः एव पृथिवीमुत अपि च द्याम् एतावुभौ लोकौ वृष्टिद्वारा अन्नं यागांश्च जनयन् दाधार धारयति । तथा सति मित्रः अनिमिषा अनिमिषेणानुग्रहदृष्ट्या कृष्टीः कर्मवतो मनुष्यान् अभि चष्टे सर्वतः पश्यति । एतत्सर्वं ज्ञात्वा हे ऋत्विजः घृतवत् उपस्तरणाभिघारणयुक्तं हव्यं हवनयोग्यं पुरोडाशादिकं तस्मै मित्राय देवाय जुहोत जुहुत प्रयच्छतेत्यर्थः । उक्तार्थं यास्को ब्रवीति -- ‘ मित्रो जनान्यातयति ब्रुवाणः शब्दं कुर्वन् । मित्र एव धारयति पृथिवीं च दिवं च । मित्रः कृष्टीरनिमिषन्नभिविपश्यतीति । कृष्टय इति मनुष्यनाम कर्मवन्तो भवन्ति विकृष्टदेहा वा । मित्राय हव्यं घृतवज्जुहोतेति व्याख्यातम् । जुहोतिर्दानकर्मा ' ( निरु. १०. २२ ) इति ॥ यातयति । ‘ यती प्रयत्ने' इत्यस्य ण्यन्तस्य लटि रूपम् । दाधार । ‘तुजादीनाम्' इत्यभ्यासस्य दीर्घः । जुहोत । जुहोतेर्लोटि प्रत्ययस्य तबादेशः । गुणः । निघातः ॥
“Mitra, when praised, animates men to exertion; Indra sustains both the earth and heaven; Mitra looks upon men with unclosing eyes; offer to Mitra the oblations of clarified butter.”
MITRA, when speaking, stirreth men to labour: Mitra sustaineth both the earth and heaven.
Mitra beholdeth men with eyes that close not. To Mitra bring, with holy oil, oblation.
Mitra stirs men to action when he calls them; Mitra supported both the Earth and Heaven; Mitra with steady eye regards the people: To Mitra offer now with ghee oblation.
Mitra arranges the peoples when (Alliance) is declared. Mitra upholds earth and heaven.
Mitra watches over the nations with unblinking eye. To Mitra offer an offering of ghee.
Die Menschen einet Mitra freundlich redend, es hat befestigt Mitra Erd' und Himmel, Und schlummerlos beschaut die Menschen Mitra; dem Mitra giesset fettversehnen Guss zu.
Der sich Mitra nennt, eint die Menschen. Mitra erhält Erde und Himmel. Mitra gibt auf die Völker Acht, ohne die Augen zu schließen; dem Mitra opfert die schmalzreiche Spende!
Митра (другом) называемый, приводит в порядок людей.
Митра удерживает небо и землю.
Митра, не смыкая очей, озирает народы.
Митре возлейте жертву, богатую жиром.
प्र स मि॑त्र॒ मर्तो॑ अस्तु॒ प्रय॑स्वा॒न्यस्त॑ आदित्य॒ शिक्ष॑ति व्र॒तेन॑ । न ह॑न्यते॒ न जी॑यते॒ त्वोतो॒ नैन॒मंहो॑ अश्नो॒त्यन्ति॑तो॒ न दू॒रात् ॥
प्र । सः । मि॒त्र॒ । मर्तः॑ । अ॒स्तु॒ । प्रय॑स्वान् । यः । ते॒ । आ॒दि॒त्य॒ । शिक्ष॑ति । व्र॒तेन॑ । न । ह॒न्य॒ते॒ । न । जी॒य॒ते॒ । त्वाऽऊ॑तः । न । ए॒न॒म् । अंहः॑ । अ॒श्नो॒ति॒ । अन्ति॑तः । न । दू॒रात् ॥
हे आदित्य व्रतेन यज्ञेन युक्तः यः मनुष्यः ते तुभ्यं शिक्षति हविर्लक्षणमन्नं ददाति हे मित्र सः मर्तः मनुष्यः प्रयस्वान् अन्नवान् प्र अस्तु प्रभवतु । त्वोतः त्वया रक्षितः सः मनुष्यः केनापि न हन्यते न बाध्यते । न जीयते नाभिभूयते च । एनं तुभ्यं हविर्दत्तवन्तं पुरुषम् अंहः पापम् अन्तितः समीपात् न अश्नोति न प्राप्नोति । दूरात् अपि न प्राप्नोति ॥ शिक्षतिर्दानकर्मा । व्यत्ययेन परस्मैपदम् । यद्वृत्तयोगादनिघातः । जीयते । जयतेः कर्मणि यकि ‘ अकृत्सार्वधातुकयोः' इति दीर्घः । त्वोतः । तृतीया कर्मणि ' इति पूर्वपदस्वरः । अश्नोति । अशू व्याप्तौ । स्वादिः । व्यत्ययेन परस्मैपदम् ॥
“May that mortal enjoy abundance, Mitra, who presents you, Āditya, (with offerings) at the sacred rite; protected by you he is not harmed; he is not overcome by any one; son reaches him not, either from afar or nigh.”
Foremost be he who brings thee food, O Mitra, who strives to keep thy sacred Law, Aditya.
He whom thou helpest ne'er is slain or conquered, on him, from near or far, falls no affliction.
Let him who, Mitra, brings thee food be foremost. Who to thy law, O Āditya, pays homage. Aided by thee no man is slain or vanquished; To him from near or far no trouble reaches.
He who strives according to your commandment, o Mitra—let that mortal, bringing pleasing offerings, be at the fore, o Āditya.
Helped by you, he is not crushed, nor is he conquered. No distress
reaches him from near nor from afar.
Der Mensch, o Mitra, sei vor allen glücklich, der dir, Aditja, dient nach deiner Satzung, Von dir beschützt trifft Tod ihn nicht, noch Drangsal, Gewaltthat nicht von nahe oder ferne.
Mitra! Der Sterbliche, der für dich eine Labung hat, soll den Vorrang haben, der dir, o Aditisohn, mit einem Gelübde dient. Von dir beschützt, wird er nicht erschlagen noch ausgeraubt; nicht trifft ihn Ungemach von nah oder fern.
Да превзойдет (всех), о Митра, смертный, услаждающий (тебя) жертвой,
Кто старается для тебя, о Адитья, в соответствии с обетом!
Неистребим (и) непобедим поддерживаемый тобою,
Не настигнет его беда ни вблизи, ни издалека.
अ॒न॒मी॒वास॒ इळ॑या॒ मद॑न्तो मि॒तज्ञ॑वो॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्याः । आ॒दि॒त्यस्य॑ व्र॒तमु॑पक्षि॒यन्तो॑ व॒यं मि॒त्रस्य॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥
अ॒न॒मी॒वासः॑ । इळ॑या । मद॑न्तः । मि॒तऽज्ञ॑वः । वरि॑मन् । आ । पृ॒थि॒व्याः । आ॒दि॒त्यस्य॑ । व्र॒तम् । उ॒प॒ऽक्षि॒यन्तः॑ । व॒यम् । मि॒त्रस्य॑ । सु॒ऽम॒तौ । स्या॒म॒ ॥
हे मित्र अनमीवासः रोगवर्जिताः इळया अन्नेन मदन्तः माद्यन्तः पृथिव्याः वरिमन् विस्तीर्णे प्रदेशे मितज्ञवः मितजानुकाः आ यथाकामं सर्वत्र गच्छन्तः आदित्यस्य संबन्धि व्रतं कर्म उपक्षियन्तः तस्य कर्मणः समीपे निवसन्तः । तदीयं कर्म कुर्वाणा इत्यर्थः । तादृशाः वयं मित्रस्य आदित्यस्य सुमतौ शोभनायामनुग्रहबुद्ध्यां स्याम वर्तेमहि ॥ मदन्तः । मदी हर्षे ' इत्यस्य शतरि व्यत्ययेन शप् । मितज्ञवः । जानुशब्दस्य ज्ञुश्छान्दसः । वरिमन् । उरुशब्दात् पृथ्वादित्वादिमनिच् । ' प्रियस्थिर' इत्यादिना वरादेशः । ‘ सुपां सुलुक्° ' इति सप्तम्या लुक् । व्यत्ययेनाद्युदात्तः ॥
“May we, exempt from disease, rejoicing in (abundant) food, roaming free over the wide (expanse) of the earth, diligent in the worship of Āditya, ever be in the good favour of Mitra.”
joying in sacred food and free from sickness, with knees bent lowly on the earth's broad surface,
Following closely the Aditya's statute, may we remain in Mitra's gracious favour.
Free from disease, in sacred food delighting. With knees set firm upon the earth's wide surface, In this Āditya's sacred law abiding, May we remain in the good will of Mitra.
Free from disease, being invigorated through libation, with knees firm on the earth’s expanse,
abiding under the commandment of the Āditya, we would be in Mitra’s good favor.
Von Krankheit frei, uns frischer Kraft erfreuend, und starken Knies auf dem Rund der Erde, Die Satzung des Aditja treu befolgend, so mögen sein wir in der Huld des Mitra.
Frei von Krankheit, an der Opferspeise uns gütlich tuend, mit aufgestemmten Knieen, soweit die Erde reicht, dem Gelübde des Aditisohn nachzukommen suchend, möchten wir in der Gunst des Mitra stehen.
Без болезней, радующиеся жертвенному подкреплению,
Твердо стоя на коленях по (всему) земному простору,
Живя в завете Адитьи,
Да будем мы в милости у Митры!
अ॒यं मि॒त्रो न॑म॒स्य॑: सु॒शेवो॒ राजा॑ सुक्ष॒त्रो अ॑जनिष्ट वे॒धाः । तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥
अ॒यम् । मि॒त्रः । न॒म॒स्यः॑ । सु॒ऽशेवः॑ । राजा॑ । सु॒ऽक्ष॒त्रः । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । वे॒धाः । तस्य॑ । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिय॑स्य । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥
अयं पूर्वमन्त्रे प्रतिपादितः मित्रः सूर्यः नमस्यः सर्वैर्नमस्करणीयः सुशेवः शोभनसुखः ॥ सुखेन सेव्य इत्यर्थः। राजा सर्वस्य जगतः प्रकाशप्रदानेन स्वामी सुक्षत्रः । क्षत्रशब्देन बलमुच्यते । शोभनबलोपेतः वेधाः सर्वस्य जगतो विधाता । एवंगुणोपेतः सूर्यः अजनिष्ट प्रादुरभूत् । तस्य एवंविधगुणोपेतस्य यज्ञियस्य यज्ञार्हस्य सूर्यस्य सुमतौ शोभनायां बुद्धौ भद्रे कल्याणकारिणि सौमनसे सौमनस्ये अपि यजमानाः वयं स्याम भवेम ॥ नमस्यः । नमसि साधुः । तत्र साधुः इति यत् । तित्स्वरितः । अजनिष्ट । ‘ जनी प्रादुर्भावे' इत्यस्य लुङि सिचि रूपम् । सौमनसे । सुमनस इदमित्यर्थे ' तस्येदम्' इत्यण् । प्रत्ययस्वरः ॥
“This Mitra has been engendered adorable and to be served, the sovereign (over all), endowed with vigour, the creator (of the universe); may we ever be in the good favour, in the auspicious approbation, of this adorable (Āditya).”
Auspicious and adorable, this Mitra was born with fair dominion, King, Disposer.
May we enjoy the grace of him the Holy, yea, rest in his propitious loving-kindness.
This Mitra, worshipped and most propitious, Is born to wield fair sway, a king, disposer. May we rest in the grace of him the holy, May we abide in his most kindly favour.
Here Mitra, to be revered and very kind, has been born as a king of excellent dominion and a ritual adept.
We would be in the good favor of him, who is worthy of the sacrifice, and in his propitious benevolence.
Sehr lieb ist dieser Mitra, hoch zu ehren, als holder Fürst geboren, wohlregierend; In seiner Gunst, des hehren, seien stets wir theilhaftig hohen, segensreichen Glückes.
Dieser verehrungswürdige, freundliche Mitra ist als gutregierender König geboren, als Meister. An dieses Opferwürdigen Gunst, an seinem glückbringenden Wohlwollen möchten wir teilnehmen.
Этот Митра, достойный поклонения, очень благосклонный,
Родился царем с доброй властью, устроителем (обряда).
Да будем мы в милости у него, достойного жертв,
И в добром его расположении!
म॒हाँ आ॑दि॒त्यो नम॑सोप॒सद्यो॑ यात॒यज्ज॑नो गृण॒ते सु॒शेव॑: । तस्मा॑ ए॒तत्पन्य॑तमाय॒ जुष्ट॑म॒ग्नौ मि॒त्राय॑ ह॒विरा जु॑होत ॥
म॒हान् । आ॒दि॒त्यः । नम॑सा । उ॒प॒ऽसद्यः॑ । या॒त॒यत्ऽज॑नः । गृ॒ण॒ते । सु॒ऽशेवः॑ । तस्मै॑ । ए॒तत् । पन्य॑ऽतमाय । जुष्ट॑म् । अ॒ग्नौ । मि॒त्राय॑ । ह॒विः । आ । जु॒हो॒त॒ ॥
योऽयम् आदित्यः महान् अत एव नमसा नमस्कारेण उपसद्य सर्वैरुपसदनीयः यातयज्जनः । प्रातःप्रातः स्वस्वकर्मणि प्रवर्तनीया जना येनेति स तथोक्तः । गृणते स्तोत्रं कुर्वते जनाय सुशेवः च भवति तस्मै पन्यतमाय स्तुत्यतमाय मित्राय आदित्याय जुष्टं प्रीतिविषयम् एतत् हविः अग्नौ आ जुहोत जुहुत ॥ यातयज्जनः । ‘ यती प्रयत्ने' इत्यस्य ण्यन्तस्य शतरि रूपम् । बहुव्रीहौ पूर्वपदप्रकृतिस्वरे प्राप्ते मरुद्वृधादित्वात् पूर्वपदान्तोदात्तत्वम् । गृणते । ‘गॄ शब्दे'। ‘ शतुरनुमः' इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । पन्यतमाय । पनतेरघ्न्यादित्वात् यत् । यतोऽनावः' इत्याद्युदात्तत्वम् । जुष्टम् । ‘ नित्यं मन्त्रे 'इत्याद्युदात्तत्वम् ॥ ॥ ५ ॥
“The great Āditya, the animator of men to exertion, is to be approached with reverence; he is the giver of happiness to him who praises him; offer with fire the acceptable libation to that most glorifiable Mitra.”
The great Aditya, to be served with wor. ship, who stirreth men, is gracious to the singer.
To Mitra, him most highly to be lauded, offer in fire oblation that he loveth.
The great Āditya to be served with homage, Who stirs mankind, to singers most propitious: To him most highly to be praised, to Mitra, In fire present acceptable oblations.
The great Āditya is to be approached with reverence—he who arranges the peoples, who is very kind to the one singing praise.
For him the most wonderful, for Mitra, offer this pleasing offering into the fire.
Ja, gross ist Mitra, demuthsvoll zu ehren, die Menschen eint er und ist hold dem Sänger; So giesst denn diesem herrlichsten Aditja das angenehme Opfer in das Feuer.
Dem großen Aditisohn soll man mit Verneigung nahen. Er eint die Menschen, ist dem Sänger freundlich. Diesem hochgeschätzten Mitra opfert diese erwünschte Spende ins Feuer!
К великому Адитье надо приближаться с поклонением.
(Он) приводит в порядок людей, благосклонен к певцу -
Поэтому для самого удивительного Митры
Возлейте в огонь эту желанную жертву!
मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतोऽवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सि । द्यु॒म्नं चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ॥
मि॒त्रस्य॑ । च॒र्ष॒णि॒ऽधृतः॑ । अवः॑ । दे॒वस्य॑ । सा॒न॒सि । द्यु॒म्नम् । चि॒त्रश्र॑वःऽतमम् ॥
चर्षणीधृतः मनुष्याणां वृष्टिप्रदानेन धारकस्य मित्रस्य देवस्य संबन्धि अवः अन्नं सानसि सर्वैः संभजनीयं द्युम्नं तदीयं धनं च चित्रश्रवस्तमम् अतिशयेन चायनीयकीर्तियुक्तम् ॥ सानसि । सनोतेः “ सानसिपर्णसि' इत्यादिना असिच्प्रत्ययान्तत्वेन निपातनादुपधावृद्धिः। चित्त्वादन्तोदात्तः । ‘ स्वमोः०' इति स्वमोर्लुक् ॥
“Desirable food and most renowned wealth are (the gifts) of the divine Mitra, the supporter of man.”
The gainful grace of Mitra,. God, supporter of the race of man,
Gives splendour of most.glorious fame.
The grace of Mitra, the divine Supporter of mankind, brings gain And splendour with most brilliant fame,
The help of the god Mitra, who maintains the separate territories, brings gain;
his brilliance holds bright renown.
Des Mitra, der die Menschen schützt, des Gottes Hülfe spendet uns Den Glanz, der laut zu rühmen ist.
Gewinnbringend ist die Gunst des völkererhaltenden Gottes Mitra, ruhmglänzend seine Herrlichkeit.
Помощь бога Митры,
Поддерживающего людей, приносит добычу.
Блеск (его) окружен самой яркой славой.
अ॒भि यो म॑हि॒ना दिवं॑ मि॒त्रो ब॒भूव॑ स॒प्रथा॑: । अ॒भि श्रवो॑भिः पृथि॒वीम् ॥
अ॒भि । यः । म॒हि॒ना । दिव॑म् । मि॒त्रः । ब॒भूव॑ । स॒ऽप्रथाः॑ । अ॒भि । श्रवः॑ऽभिः । पृ॒थि॒वीम् ॥
यः मित्रः महिना स्वकीयेन महिम्ना दिवम् अन्तरिक्षम् अभि बभूव अभिभवति स मित्रः सप्रथाः । प्रथः प्रसिद्धिः कीर्तिः । तत्सहितः श्रवोभिः वृष्टिद्वारोत्पादितैरन्नैः पृथिवीम् अपि अभिभवति । बह्वन्नयुक्तां करोतीत्यर्थः ॥ सप्रथाः । ‘ प्रथ प्रख्याने '। असुन्। ‘ वोपसर्जनस्य । इति सहस्य सभावः ॥
“The renowned Mitra, who by his might presides over heaven, is he who presides over the earth by (the gift of) food.”
Mitra whose glory spreads afar, he who in might surpasses heaven,
Surpasses earth in his renown.
Mitra, whose fame is spread abroad, In greatness who transcends the sky, And in renown transcends the earth:
Wide-ranging Mitra, who surmounts heaven through his greatness and earth through his renown—
Der hoch den Himmel überragt an Grösse Mitra umfangreich, An Herrlichkeit die Erde auch,
Der weitbekannte Mitra, der an Größe über den Himmel, an Ruhm über die Erde reicht;
Кто величием превзошел небо, –
Митра далеко простирающийся, –
Славой (он) пре(взошел) землю.
मि॒त्राय॒ पञ्च॑ येमिरे॒ जना॑ अ॒भिष्टि॑शवसे । स दे॒वान्विश्वा॑न्बिभर्ति ॥
मि॒त्राय । पञ्च॑ । ये॒मि॒रे॒ । जनाः॑ । अ॒भिष्टि॑ऽशवसे । सः । दे॒वान् । विश्वा॑न् । बि॒भ॒र्ति॒ ॥
पञ्च जना निषादपञ्चमाश्चत्वारो वर्णाः अभिष्टिशवसे शत्रूणामभिगन्तृबलयुक्ताय मित्राय येमिरे हवींष्युद्यच्छन्ति । सः तादृशो मित्रः विश्वान् सर्वान् देवान् बिभर्ति । स्वस्वरूपतया धारयति ॥ अभिष्टिशवसे । इषेः ' मन्त्रे वृष ' इत्यादिना क्तिन् ।' तादौ च निति' इत्यभेः अन्तोदात्तत्वम् । शकन्ध्वादित्वात् पररूपत्वम् । बहुव्रीहौ पूर्वपदस्वरः ॥
“The five classes of men have repaired to the victorious Mitra, for he supports all the gods.”
All the Five Races have repaired to Mitra, ever strong to aid,
For he sustaineth all the Gods.
The peoples five submission yield To Mitra ever strong to aid 'Tis he who all the gods sustains.
To Mitra with his power to dominate do the five peoples submit;
he bears all the gods.
Dem hülfestarken Mitra sind die fünf Geschlechter unterthan, Er trägt die Götter allesammt.
Dem Mitra sind die fünf Völker ergeben, dessen Macht überlegen ist. Er trägt alle Götter.
Митре, чья сила – в помощи,
Покорились пять народов.
Он несет всех богов.
मि॒त्रो दे॒वेष्वा॒युषु॒ जना॑य वृ॒क्तब॑र्हिषे । इष॑ इ॒ष्टव्र॑ता अकः ॥
मि॒त्रः । दे॒वेषु॑ । आ॒युषु॑ । जना॑य । वृ॒क्तऽब॑र्हिषे । इषः॑ । इ॒ष्टऽव्र॑ताः । अ॒क॒रित्य॑कः ॥
मित्रः भगवानादित्यः देवेषु द्योतमानादिगुणयुक्तेषु आयुषु मनुष्येषु मध्ये यो जनो वृक्तबर्हिः । वृक्तं लूनं बर्हिर्येन सः । बर्हिर्लवनासादनपूर्वं हविषो दाता ऋत्विगित्यर्थः । तस्मै वृक्तबर्हिंषे जनाय इष्टव्रताः । इष्टानि कल्याणानि व्रतानि कर्माणि याभिः सिध्यन्ति ताः इषः तादृशान्यन्नानि अकः करोति । तस्मै ददातीत्यर्थः ॥ वृक्तबर्हिषे। 'ओव्रश्चू छेदने' । कर्मणि निष्ठायां यस्य विभाषा' इति इट्प्रतिषेधः । बहुव्रीहौ पूर्वपदस्वरः । अकः । करोतेर्लुङि च्ले: ‘ मन्त्रे घस ' इत्यादिना लुक् । सिपो हल्ङ्यादिलोपः । निघातः ॥ ॥ ६ ॥
“Mitra is he who among tods and men bestows food as the reward of pious acts upon the man who has prepared (for him) the lopped sacred grass.”
Mitra to Gods, to living men, to him who strews the holy grass,
Gives food fulfilling sacred Law.
Mitra, among both gods and men, For him who strews the sacred grass Has furnished food fixed by his will.
Among the gods and the Āyus, for the person who has plaited the ritual grass,
Mitra has created refreshments that carry his desirable commandments.
Den Göttern und den Menschen lieb, verleiht er Kraft, so viel man wünscht, Dem Manne, der die Streu geschmückt.
Mitra bei Göttern und Ayu´s , hat er für den Barhis legenden Mann die Speisen bestimmt, deren Gelübde erwünscht ist.
Митра среди богов, среди людей
Для человека, разложившего жертвенную солому,
Создал подкрепления, соответствующие обетам, которых пожелали.