Sukta 4.1
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताअग्निः
मन्त्र20
छन्दअष्टिः
त्वां ह्य॑ग्ने॒ सद॒मित्स॑म॒न्यवो॑ दे॒वासो॑ दे॒वम॑र॒तिं न्ये॑रि॒र इति॒ क्रत्वा॑ न्येरि॒रे । अम॑र्त्यं यजत॒ मर्त्ये॒ष्वा दे॒वमादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसं॒ विश्व॒मादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसम् ॥
त्वाम् । हि । अ॒ग्ने॒ । सद॑म् । इत् । स॒ऽम॒न्यवः॑ । दे॒वासः॑ । दे॒वम् । अ॒र॒तिम् । नि॒ऽए॒रि॒रे । इति॑ । क्रत्वा॑ । नि॒ऽए॒रि॒रे । अम॑र्त्यम् । य॒ज॒त॒ । मर्त्ये॑षु । आ । दे॒वम् । आऽदे॑वम् । ज॒न॒त॒ । प्रऽचे॑तसम् । विश्व॑म् । आऽदे॑वम् । ज॒न॒त॒ । प्रऽचे॑तसम् ॥
वामदेवः स्तौति । हे अग्ने समन्यवः । मन्युः स्पर्धा । तया सह वर्तमानाः । स्वसमानैः स्पर्धमाना इत्यर्थः । देवासः देवनशीला इन्द्रादयो देवाः देवं द्योतमानम् अरतिं शीघ्रं गन्तारं त्वां सदमित् सदैव न्येरिरे हि । स्पर्धानिमित्ते युद्धे प्रेरयन्ति खलु । इतिशब्दो हेत्वर्थः । यस्मात् देवास्त्वां युद्धार्थं नितरां प्रेरयन्ति तस्माद्यजमानाः क्रत्वा स्तुतिलक्षणेन कर्मणा न्येरिरे । यज्ञकर्मणि देवान् हविः प्रापयितुं देवानाह्वातुं च त्वां नितरां प्रेरयन्ति खलु । यजत यजनीय हे अग्ने अमर्त्यं मरणधर्मरहितम् आ सर्वतः देवं द्योतमानं प्रचेतसम् । प्रकृष्टं कर्मविषयं चेतो ज्ञानं यस्य तादृशं त्वां मर्त्येषु यागं कुर्वाणेषु मनुष्येषु आदेवम् आगन्तारं जनत देवा हविःश्रपणार्थम् अजनयन् । तथा प्रचेतसं कर्माभिज्ञम् आदेवं तत्तद्यज्ञेष्वागन्तारं त्वां विश्वं जनत युगपन्नानादेशवर्तिषु यज्ञेषु यौगपद्येन हविरानयनार्थं व्याप्तं देवा अकुर्वन् ॥ न्येरिरे । ' ईर गतौ । लिटि मन्त्रत्वात् आम् न भवति । सहेति योगविभागात् समासः । हियोगादनिघातः । क्रत्वा । ' जसादिषु छन्दसि वावचनम् ' इति नादेशाभावः । यणादेशः ॥
“Since the emulous gods ever excite you, Agni, who are a deity swift of motion, (to contest), therefore do (your worshippers) urge you by their devotions (to bring the deities to their sacrifices); adorable Agni, they (the deities), have genitive rated you, immortal, divine, all-wise, as the present divinity among men; they have genitive rated you as the all-present and all-wise deity.”
त्वां ह्य॑ग्ने॒ सद॒मित्स॑म॒न्यवो॑ दे॒वासो॑ दे॒वम॑र॒तिं न्ये॑रि॒र इति॒ क्रत्वा॑ न्येरि॒रे ।
अम॑र्त्यं यजत॒ मर्त्ये॒ष्वा दे॒वमादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसं॒ विश्व॒मादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसम् ॥
Thee, O Agni, the gods concordantly have ever set to work as their divine steward; with this intention 1 they have set thee to work. They have generated 2 thee, O worshipful one 2, the immortal among the mortals, the wise, god-loving god; they have generated every wise, god-loving (Agni) 3.
You, o Agni, the god, did the gods of equal fervor install for always as the spoked wheel (of the sacrifice)—
with such a purpose did they install you:
[Gods addressing mortals:] “Sacrifice to the immortal [=Agni] among the mortals; beget the god god-directed and discerning;
beget each one [=every new fire] as god-directed and discerning.”
Dich Agni haben als den Opferbringer stets den Gott die Götter eines Sinnes eingesetzt (so dich mit Weisheit eingesetzt); Bei Sterblichen verehret den Unsterblichen, erzeugt den Gott, den weisheitsvollen Götterfreund (erzeugt den steten weisheitsvollen Götterfreund.)
Dich, Agni, den Gott, haben ja die Götter jederzeit einmütig zu ihrem Wagenlenker bestellt, in diesem Sinne bestellt: Verehret den Unsterblichen unter den Sterblichen, erzeuget den götterfreundlichen Gott, den Verständigen, den ganz götterfreundlichen Gott, den Verständigen, den ganz götterfreundlichen erzeuget, den Verständigen!
Ведь тебя, о Агни, единодушные боги –
Бога всегда назначали распорядителем (обряда),
Одной лишь силой духа назначали.
Бессмертного почитайте среди смертных!
Бога, дружелюбного богам, порождайте, прозорливого!
Принадлежащего племени, дружелюбного богам порождайте, прозорливого!
स भ्रात॑रं॒ वरु॑णमग्न॒ आ व॑वृत्स्व दे॒वाँ अच्छा॑ सुम॒ती य॒ज्ञव॑नसं॒ ज्येष्ठं॑ य॒ज्ञव॑नसम् । ऋ॒तावा॑नमादि॒त्यं च॑र्षणी॒धृतं॒ राजा॑नं चर्षणी॒धृत॑म् ॥
सः । भ्रात॑रम् । वरु॑णम् । अ॒ग्ने॒ । आ । व॒वृ॒त्स्व॒ । दे॒वान् । अच्छ॑ । सु॒ऽम॒ती । य॒ज्ञऽव॑नसम् । ज्येष्ठ॑म् । य॒ज्ञऽव॑नसम् । ऋ॒तऽवा॑नम् । आ॒दि॒त्यम् । च॒र्ष॒णि॒ऽधृत॑म् । राजा॑नम् । च॒र्ष॒णि॒ऽधृत॑म् ॥
हे अग्ने सः तादृशस्त्वं भ्रातरम् एकस्थानवासेन भ्रातरं वरुणम् । वृणोत्युदकमिति वरुणः । तं देवं यज्ञवनसं यज्ञैर्यजनीयैर्हविभिः संभजनीयं यज्ञवनसं च यज्ञस्य संभक्तारं ज्येष्ठम् अतिशयेन प्रशस्यम् ऋतावानम् अपां स्वामितयोदकवन्तं सत्यवन्तं वा आदित्यम् अदितेः पुत्रं चर्षणीधृतं मनुष्याणामुदकप्रदानेन धारकं सुमती शोभनबुद्ध्या हेतुना चर्षणीधृतं चर्षणिभिर्विद्वद्भिर्धृत राजानं राजन्तम् एतादृशं वरुणं देवं देवान् देवनशीलान् स्तोतॄन्’ अच्छ अभि आ ववृत्स्व आवर्तय अभिमुखीकुरु ॥ ववृत्स्व ।' वृतु वर्तने । लोटि ' बहुलं छन्दसि ' इति विकरणस्य श्लुः । निघातः । सुमती । ' मन्त्रे वृष° ' इत्यादिना क्तिन्नुदात्तः ।‘सुपां सुलुक् । इति तृतीयायाः पूर्वसवर्णदीर्घः । एकादेशस्वरः । ज्येष्ठम् । प्रशस्यस्येष्ठनि ‘ज्य च ' इति ज्यादेशः । नित्त्वादाद्युदात्तः । एकादेशस्वरः । यज्ञवनसम् । ‘ वन षण संभक्तौ । कर्मकर्तरि च असुन्प्रत्ययः । ‘ गतिकारकयोरपि पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वं च ' इति पूर्वपदस्वरः ॥ ।
“Bring to the presence of the worshippers, Agni, your brother Varuṇa, as a participator fo the sacrifice, with a willing mind, the elder participator of the sacrifice; the ruler of the water, the Āditya, the supporter of men the sovereign venerated by mankind.”
As such, O Agni, bring with favour to the Gods thy Brother Varuna who loveth sacrifice,
True to the Law, the Aditya who supporteth men, the King, supporter of mankind.
Do thou, [O Agni 1,] turn to brother Varuna, towards the gods 2 with thy kindness 3, to (Varuna) who accepts the sacrifice, to the eldest (god) who accepts the sacrifice, the righteous Âditya who supports the (human) tribes, the king who supports the (human) tribes.
Agni, turn here to your brother Varuṇa, to the gods with your favor—to him who yearns for sacrifice,
your oldest (brother) who yearns for sacrifice,
the truthful son of Aditi who supports the settled domains, the king who supports the settled domains.
Und führ, o Agni, deinen Bruder Varuna den Göttern zu, mit Huld den opferliebenden, (den besten, opferliebenden); Den heiligen Aditja, der die Menschen schützt (den König, der die Menschen schützt.)
Wende dich, Agni, an deinen Bruder Varuna, gnädig an die Götter, an Varuna, der auf das Opfer eifersüchtig ist, der als Oberster auf das Opfer eifersüchtig ist, an den gesetzliebenden, völkerregierenden Aditisohn, an den völkerregierenden König.
Повернись, о Агни, к брату Варуне,
К богам, к желающему жертвы благосклонной мыслью,
К лучшему, желающему жертвы,
К соблюдающему закон Адитье, поддерживающему народы,
К царю, поддерживающему народы!
सखे॒ सखा॑यम॒भ्या व॑वृत्स्वा॒शुं न च॒क्रं रथ्ये॑व॒ रंह्या॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ रंह्या॑ । अग्ने॑ मृळी॒कं वरु॑णे॒ सचा॑ विदो म॒रुत्सु॑ वि॒श्वभा॑नुषु । तो॒काय॑ तु॒जे शु॑शुचान॒ शं कृ॑ध्य॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ शं कृ॑धि ॥
सखे॑ । सखा॑यम् । अ॒भि । आ । व॒वृ॒त्स्व॒ । आ॒शुम् । न । च॒क्रम् । रथ्या॑ऽइव । रंह्या॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒स्म॒ । रंह्या॑ । अग्ने॑ । मृ॒ळी॒कम् । वरु॑णे । सचा॑ । वि॒दः॒ । म॒रुत्ऽसु॑ । वि॒श्वऽभा॑नुषु । तो॒काय॑ । तु॒जे । शु॒शु॒चा॒न॒ । शम् । कृ॒धि॒ । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒स्म॒ । शम् । कृ॒धि॒ ॥
सखे सखिभूत दस्म दर्शनीय हे अग्ने त्वं तव सखायं वरुणम् अस्मभ्यम् अस्मदर्थम् आ ववृत्स्व अभिमुखीकुरु । तत्र दृष्टान्तः। रंह्या रंहणे गमने साधुभूतौ रथ्येव रथे योजितौ अश्वौ यथा आशुं शीघ्रगन्तृ 'चक्रं लक्ष्यदेशं प्रति अभिमुखीकुरुतस्तद्वत् । हे अग्ने सचा तव सहाये वरुणे मृळीकं सुखकरं हविः विदः लब्धवानसि । तथा विश्वभानुषु सर्वतो व्याप्ततेजस्केषु मरुत्सु सुखकरं लब्धवानसि । अग्निवारुणाग्निमारुतयोः कर्मणोरिष्टवानसीत्यर्थः । शुशुचान दीप्यमान हे अग्ने तोकाय। तुज्यते पीड्यतेऽनेन माता गर्भवासेनेति तोकं पुत्रः । तस्मै तुजे । गच्छत्यनेनानृण्यं पितेति तुक् पौत्रः । तस्मै शं सुखं कृधि कुरु। दस्म दर्शनीय हे अग्ने अस्मभ्यं शं कृधि सुखं कुरु ॥ रथ्येव । रथस्येमावित्यर्थे ' रथाद्यत्' इति यत् । ‘सुपां सुलुक्° ' इति सुपो डादेशः । रंह्या । रंहशब्दात् ‘ तत्र साधुः' इति यत्प्रत्ययः ।' यतोऽनावः' इत्याद्युदात्तत्वम् ॥
“Friendly and beautiful (Agni), bring your friend (Varruṇa) to our presence, as two strong horses convey the swift chariot along the road to its goal; you receive, Agni, the gratifying (oblation) together with Varuṇa, and with the all-illuminig Maruts; grant, brilliant Agni, happiness to our sons and grandsons; grant, beautiful Agni, happiness to ourselves.”
Do thou, O Friend, turn hither him who is our Friend, swift as a wheel, like two car-steeds in rapid course, Wondrous! to us in rapid course.
O Agni, find thou grace for us with Varuna, with Maruts who illumine all.
Bless us, thou Radiant One, for seed and progeny, yea, bless us, O thou Wondrous God.
O friend, turn to thy friend (Varuna), as a wheel of a chariot 1 rapidly (follows) the swift (horse), for our sake, O wonderful one, rapidly. O Agni, find mercy (for us) with Varuna, with the all-brilliant Maruts. Bless (us), O flaming one, that we may propagate ourselves, that we may press onward; bless us, O wonderful one!
O comrade, turn to your comrade, like a wheel to a swift (horse), like chariotry at speed,
for us, o wondrous one, at speed.
Agni, you (will) find grace in company with Varuṇa, with the all-radiant Maruts.
To press out progeny, o blazing one, make luck; for us, wondrous one, make luck.
Ihn den Genossen wende her, Genosse du, so wie ein rasches Wagenrad in schnellem Lauf (uns, herrlicher, in schnellem Lauf) O Agni schenk' mit Varuna uns Götterhuld, (mit Marut's, den allglänzenden) Für Kind und Enkel schaffe Heil, o leuchtender (uns schaffe Heil, o herrlicher.)
O Freund! Drehe dich dem Freunde wie das Rad dem Rennpferd zu wie die Wagenräder in rascher Fahrt, für uns, du Meister, in rascher Fahrt! Agni, finde Gnade vor Varuna, vor den allglänzenden Marut! Bring Glück zur Fortpflanzung des Samens, du Brennender; bring uns Glück, du Meister!
О друг, повернись к другу,
Словно колесо к скакуну, словно колеса колесницы в быстром движении,
Для нас, о чудесный, в быстром движении!
О Агни, найди (нам) сочувствие у Варуны,
У Марутов, обладающих всем блеском!
Создай счастье для продолжения рода, о пылающий!
Для нас, о чудесный, создай счастье!
त्वं नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेळोऽव॑ यासिसीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒: शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषां॑सि॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । वरु॑णस्य । वि॒द्वान् । दे॒वस्य॑ । हेळः॑ । अव॑ । या॒सि॒सी॒ष्ठाः॒ । यजि॑ष्ठः । वह्नि॑ऽतमः । शोशु॑चानः । विश्वा॑ । द्वेषां॑सि । प्र मु॒मु॒ग्धि॒ । अ॒स्मत् ॥
हे अग्ने विद्वान् सर्वपुरुषार्थसाधनोपायज्ञः त्वं देवस्य द्योतमानस्य वरुणस्य हेळ: क्रोधान् नः अस्मत्संबन्धिनो वरुणकर्तृकान् पाशग्रहणान् अव यासिसीष्टाः अपनय । किंच यजिष्ठः यष्टृतमः वह्नितमः हविषामतिशयेन वोढा शोशुचानः अतिशयेन दीप्यमानस्त्वं विश्वा सर्वाणि द्वेषांसि पापानि द्वेष्टॄणि रजांसि वा अस्मत् अस्मत्तः प्र 'मुमुग्धि प्रकर्षेण मोचय ॥ हेळ: । 'हेड़ृ अनादरे'। क्विप् । शसि रूपम् । शसः सुप्त्वादनुदात्तत्वे धातुस्वरः । यासिसीष्ठाः । यसेर्ण्यन्तादाशीर्लिङ् । थासि सीयुडागमः । ‘ छन्दस्युभयथा' इति लिङः सार्वधातुकत्वात् णिलोपाभावः। अवपूर्वो यासिर्विनाशे वर्तते । मुमुग्धि । मुञ्चतेर्लोटि रूपम् । ‘ बहुलं छन्दसि ' इति शपः श्लुः ॥
“May you Agni, who are wise, avert from us the wrath of the divine Varuṇa; do you, who are the most frequent sacrificer, the most diligent bearer (of oblations), the most resplendent liberate us from all animosities.”
Do thou who knowest Varuna, O Agni, put far away from us the God's displeasure.
Best Sacrificer, brightest One, refulgent remove thou far from us all those who hate us.
Mayst thou, O Agni, who knowest Varuna, deprecate for us the god's anger. Being the best sacrificer, the best carrier (of the gods), flaming, remove from us all hatred.
You, Agni, knowing one—for us may you please placate through prayer the anger of god Varuṇa. As best sacrificer, best conveyor (of oblations), constantly blazing,
release all hatreds from us.
Du, der's versteht, o Agni, mögest wenden hinweg den Zorn uns Varuna's, des Gottes, Als bester Opfrer und Verehrer strahlend, mach los von uns die Widersacher alle.
Als Kundiger mögest du, Agni, den Groll des Gottes Varuna für uns abbitten. Du, der beste Opferer und Fahrer, hellbrennend, nimm von uns alle Feindschaften!
Ты, о Агни, как знаток, отврати
Для нас ярость бога Варуны!
Лучший жертвователь, лучший возница, ярко пылающий,
Избавь нас от всех проявлений ненависти!
स त्वं नो॑ अग्नेऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑णं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑ळी॒कं सु॒हवो॑ न एधि ॥
सः । त्वम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒व॒मः । भ॒व॒ । ऊ॒ती । नेदि॑ष्ठः । अ॒स्याः । उ॒षसः॑ । विऽउ॑ष्टौ । अव॑ । य॒क्ष्व॒ । नः॒ । वरु॑णम् । ररा॑णः । वी॒हि । मृ॒ळी॒कम् । सु॒ऽहवः॑ । नः॒ । ए॒धि॒ ॥
हे अग्ने सः तादृशः त्वम् ऊती ऊत्या रक्षणेन नः अस्माकम् अवमः अर्वाचीनः प्रत्यासन्नः सन् अस्या उषसो व्युष्टौ व्युच्छने प्रातःकालेऽग्निहोत्रादिकर्मसिद्ध्यर्थं नेदिष्टः भव अतिशयेनास्मदन्तिकस्थो भव । यद्वा । ऊत्या गमनेनास्माकमवमो रक्षको भव । किंच नः अस्माकं वरुणं वरुणकृतं जलोदरादिरोगम् आवरकं पापं वा अव यक्ष्व अवयज । विनाशयेत्यर्थः । रराणः अस्मद्दत्ते हविषि रममाणः । यद्वा । यजमानेभ्यः अत्यन्तमीप्सितफलप्रदः त्वं मृळीकं सुखकरमिदं हविः वीहि भक्षय। किंच नः अस्माकं सुहवः शोभनाह्वानोपेतः एधि भव । नेदिष्टः । अन्तिकशब्दादिष्ठनि अन्तिकबाढयोर्नेदसाधौ ' इति नेद इत्यादेशः । नित्त्वादाद्युदात्तः । रराणः । रमतेः कानचि मकारलोपश्छान्दसः । यद्वा! रातेः यङ्लुकि व्यत्ययेन कानच् । ‘अभ्यस्तानामादिः । एधि । अस्तेर्लोटि ‘ ध्वसोरेद्धावभ्यासलोपश्च' इति ए इत्यादेशः । तस्यासिद्धत्वात् ‘हुझल्भ्यो हेर्धिः' । निघातः ॥ ॥ १२ ॥
“Do you Agni our preserver bemost nigh to us with your protection at the breaking of this dawn; deprecate Varuṇa for us and propitiated (by our praise) feed upon the grateful (oblation), and be to us of auspicious invocation.”
Be thou, O Agni, nearest us with succour, our closest Friend while now this Morn is breaking.
Reconcile to us Varuna, be bounteous enjoy the gracious juice; be swift to hear us.
As such, O Agni, be for us the lowest 1 (god) with thy help, our nearest (friend) while this dawn shines forth. Being liberal (towards us), cause, by sacrificing, Varuna to go away from us. Love mercy; readily hear our call.
You, Agni, come down close to us with your help; be nearest to us at the breaking of this dawn.
Through sacrifice placate Varuṇa for us, as you give to us. Pursue his grace; be easy for us to invoke.
Mit Hülfe sei, o Agni, uns der nächste, der liebste Freund beim Lichte dieses Frühroths; Besänftige den Varuna uns huldvoll, verschaff uns Gunst, lass gern von uns dich rufen.
Sei du, Agni, uns nahe mit deiner Hilfe, uns der Nächste bei dem Aufgang dieser Morgenröte. Versöhne bereitwillig den Varuna mit uns, sei zur Barmherzigkeit geneigt, sei für uns leicht zu errufen!
Ты, о Агни, будь нам близким со (своей) помощью,
Ближайшим при зажигании этой зари!
Примири жертвой с нами Варуну, делая подарки!
Склони (его) сочувствие (к нам)! Пусть будет легко нам призвать тебя!
अ॒स्य श्रेष्ठा॑ सु॒भग॑स्य सं॒दृग्दे॒वस्य॑ चि॒त्रत॑मा॒ मर्त्ये॑षु । शुचि॑ घृ॒तं न त॒प्तमघ्न्या॑याः स्पा॒र्हा दे॒वस्य॑ मं॒हने॑व धे॒नोः ॥
अ॒स्य । श्रेष्ठा॑ । सु॒ऽभग॑स्य । स॒म्ऽदृक् । दे॒वस्य॑ । चि॒त्रऽत॑मा । मर्त्ये॑षु । शुचि॑ । घृ॒तम् । न । त॒प्तम् । अघ्न्या॑याः । स्पा॒र्हा । दे॒वस्य॑ । मं॒हना॑ऽइव । धे॒नोः ॥
सुभगस्य सुधनस्य सुष्ठु भजनीयस्याग्नेः देवस्य श्रेष्ठा अतिशयेन प्रशस्या संदृक् संदृष्टिः मर्त्येषु चित्रतमा अतिशयेन चायनीया पूजनीया भवति । स्पार्हा सर्वैः स्पृहणीया भवति । तत्र दृष्टान्तः । यथा देवस्य क्षीरं कामयमानस्य पुरुषस्य अघ्न्यायाः अहन्तव्याया गोः शुचि तेजोयुक्तं घृतं क्षरणयुक्तं तप्तं क्षीरं स्पृहणीयं भवति । तत्रैव दृष्टान्तान्तरम् । यथा गां भिक्षमाणस्य मर्त्यस्य धेनोः दोग्ध्र्या गोः मंहनेव । महतिर्दानकर्मा । दानं यथा प्रियकरं भवति तद्वत् ॥ सुभगस्य । ‘ आद्युदात्तं द्व्यच्छन्दसि ' इत्युत्तरपदाद्युदात्तत्वम् । स्पार्ह । कर्षात्वतो घञोऽन्त उदात्तः'।. देवस्य । दीव्यतीति देवः । दीव्यतेः कान्त्यर्थस्य पचाद्यचि रूपम् ॥
“The glance of this auspicious deity, directed towards men, is most excellent, most wonderful, acceptable (to all) as the pure warm butter (from the milk) of the cow (is acceptable) to the deity; as the gift of a cow (is to a man).”
Excellent is the glance, of brightest splendour, which the auspicious God bestows on mortals-
The God's glance, longed-for even as the butter, pure, heated, of the cow, the milch-cow's bounty.
His, the fortunate god's, appearance is excellent, and most brilliant among mortals. Like the bright, heated butter of the cow (the appearance) of the god is lovely, like the bountifulness of a milch-cow.
Of this well-portioned god here his manifestation is the fairest, the most brilliant one among mortals.
Gleaming like the heated ghee of the inviolable (cow), (the
manifestation) of the god is eagerly sought like the largesse of a
milk-cow.
Sein Anblick ist der liebste bei den Menschen von schönstem Glanz, des reichbegabten Gottes; Erwünscht sein Anblick, wie der Milchkuh Gabe, wie lichtes Schmalz der Kuh erhitzt am Feuer.
Sein Anblick ist der schönste, der prächtigste, der der holde Gott unter den Sterblichen ist, rein wie heißes Schmalz der Kuh, ersehnt ist der Anblick des Gottes wie das Geschenk einer Milchkuh.
Вид этого несущего счастье бога
Самый прекрасный, самый яркий среди смертных.
Словно разогретый чистый жир коровы,
Желанен (его вид), словно щедрый дар дойной коровы.
त्रिर॑स्य॒ ता प॑र॒मा स॑न्ति स॒त्या स्पा॒र्हा दे॒वस्य॒ जनि॑मान्य॒ग्नेः । अ॒न॒न्ते अ॒न्तः परि॑वीत॒ आगा॒च्छुचि॑: शु॒क्रो अ॒र्यो रोरु॑चानः ॥
त्रिः । अ॒स्य॒ । ता । प॒र॒मा । स॒न्ति॒ । स॒त्या । स्पा॒र्हा । दे॒वस्य॑ । जनि॑मानि । अ॒ग्नेः । अ॒न॒न्ते । अ॒न्तरिति॑ । परि॑ऽवीतः । आ । अ॒गा॒त् । शुचिः॑ । शु॒क्रः । अ॒र्यः । रोरु॑चानः ॥
अग्नेः अग्न्यभिमानिनः अस्य देवस्य त्रिः त्रीण्यग्निवायुसूर्यात्मना त्रीणि ता तानि प्रसिद्धानि परमा उत्तमानि सत्या यथार्थभूतानि जनिमानि जन्मानि स्पार्हा सर्वैः स्पृहणीयानि सन्ति । यद्वा । अग्नेरेव त्रीणि जन्मानि दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निः ' ( ऋ. सं. १०. ४५. १ ) इति त्रीणि जाना परि भूषन्त्यस्य' ( ऋ. सं. १.९५.३ ). इत्येवमादिषु मन्त्रेषु प्रसिद्धानि । अनन्ते अपर्यन्ते नभसि अन्तः मध्ये स्वतेजसा परिवीतः परिवेष्टितः शुचिः सर्वस्य शेाधकः शुक्रः दीप्तियुक्तोऽत एव रोरुचानः भृशं दीप्यमानः अर्यः स्वामी तादृशो देवः आगात् अस्मदीयं यज्ञं प्रत्यागच्छतु ॥ सत्या। ‘शेश्छन्दसि बहुलम्' इति शेर्लुक् । परिवीतः । व्येञ् संवरणे' । कर्मणि क्तः । यजादित्वात् संप्रसारणम् । ‘गतिरनन्तरः' इति गतेः प्रकृतिस्वरत्वम् । अर्यः । ‘ ऋ गतौ । ' अर्यः स्वामिवैश्ययोः' इति यत्प्रत्ययान्तो निपातितः । ‘ स्वामिन्यन्तोदात्तत्वं वक्तव्यम्' इत्यन्तोदात्तत्वम् ॥
“These are the supreme, true, and desirable births of this divine Agni, invested (with radiance) in the unbounded (firmament); pure, bright, radiant lord (of all), may he come (to our) sacrifice.”
Three are those births, the true, the most exalted, eagerly longed-for, of the God, of Agni.
He came invested in the boundless region, pure, radiant, friendly, mightily resplendent.
Three 1 are those highest, true, and lovely births of this god Agni. Being enveloped in the infinite 2 he has come hither, the bright, brilliant, shining Aryan.
Three times do these highest births of his come into existence—the eagerly sought births of the god Agni.
Enveloped within the limitless, he has come here—a blazing flame, ever shining for the stranger.
Dreifach ist dieses Gottes Agni Ursprung, der wahre, höchste, der begehrungswerthe; Im unbegrenzten Raum verhüllet kam er, mit lichtem Glanz der treue hell erstrahlend.
Dreifach sind diese seine höchsten wahren Geburten, die ersehnten Geburten des Gottes Agni. In endlosem Dunkel verhüllt ist er gekommen, der reine, helle, erstrahlende Herr.
Трижды происходят эти высшие, истинные,
Желанные рождения этого бога Агни.
Сокрытый внутри бесконечного (мрака), он явился
Чистый, светлый, благородный, ярко сверкающий.
स दू॒तो विश्वेद॒भि व॑ष्टि॒ सद्मा॒ होता॒ हिर॑ण्यरथो॒ रंसु॑जिह्वः । रो॒हिद॑श्वो वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॒ सदा॑ र॒ण्वः पि॑तु॒मती॑व सं॒सत् ॥
सः । दू॒तः । विश्वा॑ । इत् । अ॒भि । व॒ष्टि॒ । सद्म॑ । होता॑ । हिर॑ण्यऽरथः । रम्ऽसु॑जिह्वः । रो॒हित्ऽअ॑श्वः । व॒पु॒ष्यः॑ । वि॒भाऽवा॑ । सदा॑ । र॒ण्वः । पि॒तु॒मती॑ऽइव । सं॒सत् ॥
देवानां दूतः होता देवानामाह्वाता हिरण्यरथः सुवर्णमयरथोपेतः रंसुजिह्वः रमणीयशोभनज्वालोपेतः सः तादृशोऽग्निः विश्वेत् सर्वाण्येव सद्म देवयजनस्थानानि अभि वष्टि कामयते । पुनश्च कीदृशः । रोहिदश्वः । रोहितवर्णाः अश्वाः यस्य स तथोक्तः । वपुष्यः वपुषि रूपे साधुः विभावा कान्तियुक्तोऽत एव सदा रण्वः रमणीयो भवति । तत्र दृष्टान्तः । पितुमतीव संसत् ॥ यथा अन्नादिमत् समृद्धं गृहं रमणीयं तद्वत् ॥ रंसुजिह्वः । रमतेः ‘ अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते' इति विच् । बहुव्रीहौ पूर्वपदस्वरः । वपुष्यः । तत्र साधुः' इति यत् । तित्स्वरितः । विभावा। ‘छन्दसीवनिपौ° ' इति वनिप् ॥
“The messenger, the invoker (of the gods), riding in a golden chariot with a tongue of flame, he frequents all the chambers (of sacrifice); drawn by red horses embodied resplendent, always agreeable, as a delling well supplied with food.”
This envoy joyeth in all seats of worship, borne on his golden car, sweet-tongued Invoker:
Lovely to look on, with red steeds, effulgent, like a feast rich in food, joyous for ever.
He, the messenger, longs for all seats, the Hotri with the golden chariot, with the lovely tongue, with the red horses, of marvellous appearance, brilliant, always lovely like an assembly abundant in food.
As messenger he strives toward all seats, the Hotar whose chariot is golden, whose tongue is amid the pleasures [=oblations],
whose horses are ruddy, he wondrous, far-radiant, always pleasurable like a banquet abounding in food.
Als Bote strebt er hin zu allen Sitzen, mit goldnem Wagen, holder Zung' als Priester, Mit rothen Rossen wunderschön und strahlend, erfreuend stets wie reich besetzte Tafel.
Er, der Bote, strebt allen Sitzen zu, der Hotri mit goldenem Wagen und ergötzlicher Zunge, mit roten Rossen, stattlich, erglänzend, immer erfreulich wie eine speisereiche Tafel.
Как вестник он стремится ко всем сиденьям,
Хотар на золотой колеснице, с радостным языком,
С рыжими конями, видный, блистательный,
Всегда веселый, словно собрание (гостей), обильное едой.
स चे॑तय॒न्मनु॑षो य॒ज्ञब॑न्धु॒: प्र तं म॒ह्या र॑श॒नया॑ नयन्ति । स क्षे॑त्यस्य॒ दुर्या॑सु॒ साध॑न्दे॒वो मर्त॑स्य सधनि॒त्वमा॑प ॥
सः । चे॒त॒य॒त् । मनु॑षः । य॒ज्ञऽब॑न्धुः । प्र । तम् । म॒ह्या । र॒श॒नया॑ । न॒य॒न्ति॒ । सः । क्षे॒ति॒ । अ॒स्य॒ । दुर्या॑सु । साध॑न् । दे॒वः । मर्त॑स्य । स॒ध॒नि॒ऽत्वम् । आ॒प॒ ॥
यज्ञबन्धुः । यज्ञेऽग्निहोत्रादौ बन्धनं विनियोजनं यस्य स तथोक्तः । सः अग्निः मनुषः कर्मणि प्रवृत्तान् मनुष्यान् चेतयत् जानाति । मह्या महत्या रशनया स्तुतिरूपया रज्वाप् युक्तं तं तादृशमग्निं प्र नयन्ति उत्तरवेद्यादिष्वध्वर्य्वादयः प्रक्षिपन्ति । मर्तस्य मनुष्यस्य अस्य यजमानस्य दुर्यासु गृहेषु साधन् अभीष्टानि साधयन् सः अग्निः क्षेति वसति । सः देवः द्योतमानोऽग्निः सधनित्वं यस्य गृहे निवसति तेन धनिना साहित्यम् आप प्राप्नोति । प्रभूतं धनं यजमानाय दापयित्वा तेन सहितोऽभवदित्यर्थः ॥ साधन् । ‘राध साध संसिद्धौ ' । ण्यन्तस्य शतरि रूपम् ॥
“Associated with sacrifice, and knowing those men (who are engaged in good works), they lead him with the strong cord (of praise); he, the divine Agni, fulfilling (all desires), abides in the dwelling of this mortal, and obtains fellowhip in his wealth.”
Allied by worship, let him give man knowledge: by an extended cord they lead him onward.
He stays, effectual in this mortal's dwelling, and the God wins a share in his possessions.
He, the kinsman of sacrifice, has enlightened men 1. They lead him forward by a great rope 2. He dwells in his (the mortal's) dwelling, accomplishing (his task). The god has obtained the companionship of the mortal.
He makes men perceive [=instructs them], as their tie to the sacrifice of Manu; they lead him forth with a great halter.
He dwells peacefully in his houses, assuring success; the god attains the fellowship of the mortal.
Das Opfer liebend trieb er an die Menschen; sie leiten vorwärts ihn am grossen Zügel; Er wohnet segnend in des Menschen Häusern, es fand der Gott des Sterblichen Gemeinschaft.
Als der Opfergenosse des Manu erleuchtet er die Menschen. Ihn führen sie zum Altar am großen Lichtseil. Er wohnt, die Opfer ausrichtend, in dessen Behausung. Der Gott hat Gütergemeinschaft mit den Sterblichen erlangt.
Родственный жертве Мануса, он делает (людей) заметными.
Его ведут на толстой веревке.
Он живет в его доме, приводя к цели (жертвы).
Бог добился для смертного (возможности) быть отведенным вместе (с ним на небо).
स तू नो॑ अ॒ग्निर्न॑यतु प्रजा॒नन्नच्छा॒ रत्नं॑ दे॒वभ॑क्तं॒ यद॑स्य । धि॒या यद्विश्वे॑ अ॒मृता॒ अकृ॑ण्व॒न्द्यौष्पि॒ता ज॑नि॒ता स॒त्यमु॑क्षन् ॥
सः । तु । नः॒ । अ॒ग्निः । न॒य॒तु॒ । प्र॒ऽजा॒नन् । अच्छ॑ । रत्न॑म् । दे॒वऽभ॑क्तम् । यत् । अ॒स्य॒ । धि॒या । यत् । विश्वे॑ । अ॒मृताः॑ । अकृ॑ण्वन् । द्यौः । पि॒ता । ज॒नि॒ता । स॒त्यम् । उ॒क्ष॒न् ॥
प्रजानन् सर्वं जानानः सः अग्निः देवभक्तं देवैः देवनशीलैः स्तोतृभिः संभजनीयम् अस्य अग्नेः संबन्धि यत् उत्तमं रत्नं धनमस्ति तद्रत्नम् अच्छ आभिमुख्येन तु क्षिप्रं नः अस्मान् नयतु प्रापयतु । अमृताः मरणधर्मरहिताः विश्वे सर्वे देवाः धिया हविर्वहनलक्षणेन कर्मणा हेतुना यत् यमग्निम् अकृण्वन् हविषां प्रापयितारमकुर्वन् । यस्य चाग्नेः द्यौः पिता पालयित्री जनिता जनयित्री च । 'अग्ने दिवः सूनुरसि प्रचेताः ' ( ऋ. सं. ३. २५. १ ) इति श्रवणात् । यद्वा । द्यौर्देवनशील आदित्यः पिता जनयिता च । ‘ आदित्यादग्निः' इत्याम्नानात् । सत्यं यथार्थभूतं तमग्निम् उक्षन् । घृताद्याहुतिभिरध्वर्य्वादयः सिञ्चन्ति ॥ देवभक्तम् । ‘ भज सेवायाम् । कर्मणि क्तः । तृतीया कर्मणि' इति पूर्वपदप्रकृतिस्वरः । उक्षन् । उक्ष सेचने'। लङि रूपम् । ‘ बहुलं छन्दसि ' इत्यडभावः ॥
“May that wise Agni conduct us to that wealth which is desired by the devout; he whom all the immortals have created for (the performance of) sacred oblations, the most rresplendent, liberate us from all animosities.”
Let Agni -for he knows the way- conduct us to all that he enjoys of God-sent riches,
What all the Immortals have prepared with wisdom, Dyaus, Sire, Begetter, raining down true blessings.
May this Agni, the knowing one, lead us to the god-given treasure which belongs to him 1. That (treasure) which all the immortals have created by their thought, which Dyaus, the father, the begetter (has created): that real (treasure) they have besprinkled 2.
Let Agni, knowing (the way), lead us to the treasure, which was apportioned to him by the gods.
(The treasure) which all the immortals created with their insight, which Father Heaven as begetter (created)—(that) they sprinkled (so it
became) real.
Uns führe Agni, der des Weges kundig, zu gottertheiltem Schatze, der ihm eigen Was weisheitsvoll die Götter alle schufen, gewähre Djaus der Vater und Erzeuger.
Dieser Agni soll uns doch, des Weges kundig, zu dem gottgeschenkten Kleinod führen, das ihm gehört, das alle Unsterblichen, der Vater und Erzeuger Himmel, nach deinem Sinne wahr machten, du Stier.
Пусть же Агни поведет нас, зная путь,
К сокровищу, выделенному богами, которое принадлежит ему,
Которое, благодаря поэтической мысли, все бессмертные сделали
Истинным, (а также) Отец-Небо, родитель, о бык!
स जा॑यत प्रथ॒मः प॒स्त्या॑सु म॒हो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ । अ॒पाद॑शी॒र्षा गु॒हमा॑नो॒ अन्ता॒योयु॑वानो वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ॥
सः । जा॒य॒त॒ । प्र॒थ॒मः । प॒स्त्या॑सु । म॒हः । बु॒ध्ने । रज॑सः । अ॒स्य । योनौ॑ । अ॒पात् । अ॒शी॒र्षा । गु॒हमा॑नः । अन्ता॑ । आ॒ऽयोयु॑वानः । वृ॒ष॒भस्य॑ । नी॒ळे ॥
सः अग्निः प्रथमः अहवनीयादिरूपतया श्रेष्ठः सन् पस्त्यासु यजमानानां गृहेषु जायत आहुत्यधिकरणतया संपद्यते । तथा महः महतः अस्य रजसः अन्तरिक्षस्य बुध्ने मूले पृथिव्यां तत्रापि योनौ उत्तरवेद्यादिस्थाने संपद्यते । सोऽग्निः अपात् पादवर्जितः अशीर्षा शिरोवर्जितः । तदेवाह । अन्ता आद्यन्ते पादशिरसी गुहमानः गूहमानः । अविज्ञेयपादशिरा इत्यर्थः । वृषभस्य बर्षणसमर्थस्य मेघस्य नीळे निलये नभसि आयोयुवानः धूमाकारेणात्मानमायोजयन् वर्तते । यद्वा । यः प्रथमो वैद्युतोऽग्निः पस्त्यासु नदीषु बुध्नेऽन्तरिक्षे महो महतो रजस उदकस्य तेजसो वा योनौ स्थाने च चरति । अपादशीर्षा पादशिरोवर्जितः अन्ता आत्मनः पर्यन्तप्रदेशान् स्वतेजसा गुहमान आच्छादयन् पुनश्च आयोयुवानः तानि तेजांसि स्वात्मनि मिश्रीकुर्वन् वृषभस्य मेघस्य नीळे स्थाने नभसि चरति सोऽग्निरधुना कर्मयोग्यतया अजायत । अपात् । पादस्य लोपोऽहस्त्यादिभ्यः' इति अकारलोपः समासान्तः । गुहमानः । ‘ गुहू संवरणे' । शब्विकरणी। शानचि रूपम् । शानचो लसार्वधातुकस्वरे कृते प्रत्ययस्वरः । आयोयुवानः । ‘ यु मिश्रणे' । यङ्लुकि शानचि रूपम् । अभ्यस्तस्वरेणाद्युदात्तः ॥
“He is first engendered in the habitation (of the sacrificers); then upon his station, (the altar), the base of the vast firmament; without feet, without head, concealing his extremities, combining with smoke in the nest of the rain-cloud.”
In houses first he sprang into existence, at great heaven's base, and in this region's bosom;
Footless and headless, both his ends concealing, in his Bull's lair drawing himself together.
He has been born in the dwellings as the first, at the bottom of the great (air) 1, in the womb of this air 2, footless, headless, hiding both his ends, drawing towards himself (his limbs?), in the nest of the bull 3.
He was born first in the dwelling places, at the base of this great realm, as his womb,
footless, headless, concealing his two ends, continually retracting (his limbs [=flames]), in the nest of the bull.
Er ward zuerst geboren in den Häusern, am Grund des Himmels, in dem Schooss des Luftraums, Fusslos und kopflos beide Erden bergend, sich innig schmiegend an des Stieres Lager.
Er ward zuerst in den Flüssen geboren, im Grunde des großen, im Schoße dieses Dunkelraumes, ohne Füße, ohne Kopf, seine beiden Enden versteckend im Neste des Stieres, die Glieder einziehend.
Он родился сначала в водных потоках,
На дне великого пространства, в его лоне,
Безногий, безглавый, прячущий два (своих) конца,
Втягивающий (свои члены) в гнезде быка.
प्र शर्ध॑ आर्त प्रथ॒मं वि॑प॒न्याँ ऋ॒तस्य॒ योना॑ वृष॒भस्य॑ नी॒ळे । स्पा॒र्हो युवा॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॑ स॒प्त प्रि॒यासो॑ऽजनयन्त॒ वृष्णे॑ ॥
प्र । शर्धः॑ । आ॒र्त॒ । प्र॒थ॒मम् । वि॒ऽप॒न्या । ऋ॒तस्य॑ । योना॑ । वृ॒ष॒भस्य॑ । नी॒ळे । स्पा॒र्हः । युवा॑ । व॒पु॒ष्यः॑ । वि॒भाऽवा॑ । स॒प्त । प्रि॒यासः॑ । अ॒ज॒न॒य॒न्त॒ । वृष्णे॑ ॥
हे अग्ने विपन्या स्तुत्या युक्तम् ऋतस्य उदकस्य योना योनौ स्थाने वृषभस्य वर्षणसमर्थस्य मेघस्य नीळे कुलायभूतेऽन्तरिक्षे वैद्युताग्निरूपेण वर्तमानं त्वां शर्धः तेजः प्रथमं प्र आर्त प्रकर्षेण गच्छति । यश्चाग्निः स्पार्हः सर्वैः स्पृहणीयः युवा नित्यतरुणः वपुष्यः कमनीयः विभावा दीप्तिमान् तस्मै वृष्णे अभिमतफलवर्षकाय अग्नये प्रियासः प्रियाः सप्त होत्रकाः अजनयन्त स्तोत्रम् अकुर्वन् ॥ आर्त । ‘ऋ गतौ'। लङि व्यत्ययेनात्मनेपदम् । निघातः । विपन्या । ‘ एन च ' इत्यस्य इन्प्रत्ययः । ‘ कृदिकारादक्तिनः' इति ङीष् । प्रत्ययस्वरेणान्तोदात्तः । ‘ उदात्तयणो हल्पूर्वात् ' इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । विपन्यँ ऋतस्य इत्यत्र संहितायाम् “ इकोऽसवर्णे शाकल्यस्य ह्रस्वश्च ' ( पा. सू. ६.१.१२७ ) इत्यनिकोऽपि ह्रस्वोऽनुनासिकश्च ॥
“Radiance has first proceeded to you, (Agni), who are glorified by praise, in the womb of the water, in the nest of the rain-cloud; the seven attached (priests) have engendered (praise) to the showerer (of benefits), who desirable, ever young, embodied, and resplendent.”
Wondrously first he rose aloft, defiant, in the Bull's lair, the homeof holy Order,
Longed-for, young, beautiful, and far-resplendent: and sevendear frieuds sprang up unto the Mighty.
The host 1 came forth wonderfully at first, in the womb of Rita, in the nest of the bull 2, lovely and young, of marvellous appearance, and brilliant 3. Seven friends 4 were born for the bull.
The troop [=Aṅgirases] set forth first amid admiration to the womb of truth, to the nest of the bull—
The eagerly sought youth, wondrous, far-radiant [=Agni]—the seven dear ones [=Aṅgirases or their music] begat (him) for the bull.
Zuerst erhob sich wunderbar der starke im heil'gen Schoosse in des Stieres Lager, Der Jüngling lieblich, wunderschön und strahlend, und sieben Freunde wurden da dem Stiere.
Zuerst kam unter lautem Beifall die Schar hervor im Schoße des Gesetzes, im Neste des Stiers, die ersehnte, jugendliche, stattliche, erstrahlende. Dem Bullen wurden die sieben Freunde geboren.
Сперва возникла под ликование толпа
В лоне закона, в гнезде быка,
Желанная, юная, прекрасная, сверкающая.
Семеро любимых родились для быка.
अ॒स्माक॒मत्र॑ पि॒तरो॑ मनु॒ष्या॑ अ॒भि प्र से॑दुॠ॒तमा॑शुषा॒णाः । अश्म॑व्रजाः सु॒दुघा॑ व॒व्रे अ॒न्तरुदु॒स्रा आ॑जन्नु॒षसो॑ हुवा॒नाः ॥
अ॒स्माक॑म् । अत्र॑ । पि॒तरः॑ । म॒नु॒ष्याः॑ । अ॒भि । प्र । से॒दुः॒ । ऋ॒तम् । आ॒शु॒षा॒णाः । अश्म॑ऽव्रजाः । सु॒ऽदुघा॑ । व॒व्रे । अ॒न्तः । उत् । उ॒स्राः । आ॒ज॒न् । उ॒षसः॑ । हु॒वा॒नाः ॥
अत्र लोके पूर्वे मनुष्याः अस्माकं पितरः अङ्गिरस: ऋतं यज्ञम् आशुषाणाः अश्नुवानाः सन्तः अभि प्र सेदुः अग्निमभिलक्ष्य प्रजग्मुः । तेऽङ्गिरसोऽग्निपरिचर्याबलात् अश्मव्रजाः पर्वतैः परिवृताः वव्रे । वृणोत्याच्छादयतीति वव्रं पर्वतबिलान्तर्वर्ति तमः । तस्मिन् अन्तः मध्ये स्थिताः सुदुघाः सुष्ठु दोग्ध्रीः उस्राः पणिभिरपहृता गाः उत् आजन् तस्माद्बिलान्निरगमयन् । किं कुर्वन्तः । तमसो विध्वंसिनीः उषसः देवीः प्रकाशार्थं हुवानाः आह्वयन्तः ॥ वव्रे । वृणोतेरौणादिकः कः । ‘ कृञादीनां द्वे भवतः' इति द्विर्वचनम् ॥
“In this world, our mortal forefathers departed after instrumental tuting the sacred rite, when, calling upon the dawn, they extricated the milk-yielding kine, concealed among the rocks in the darkness (of the cave).”
Here did our human fathers take their places, fain to fulfil the sacred Law of worship.
Forth drave they, with loud call, Dawn's teeming Milch-kine bid in the mountainstable, in the cavern.
Here our human fathers have sat down 1, aspiring after Rita 2. Invoking the dawns 3, they have driven out the milch-cows which dwelt in the rock-stable, in the prison.
Our forefathers here, belonging to Manu, stationed themselves in front, panting over the truth.
They [=the forefathers/Aṅgirases] drove up those with a rock as their pen, the good milkers within the cave, the ruddy dawns being
called to.
Dort sassen unsre Väter, hold den Menschen, ihm zugewandt, den heiligen entflammend; Sie führten rufend aus die Morgenröthen, die reich an Milch in Felsenkluft verschlossnen.
Unsere menschlichen Väter setzten sich dazu hin, indem sie sich für das Rechte ereiferten. Die im Fels eingepferchten gutmilchenden Kühe in der Höhle trieben sie heraus, die Morgenröten anrufend.
Там осели наши человеческие
Отцы, радея о законе.
Призывая утренние зори, они выгнали коров,
Имевших загон в скале, хорошо доящихся в пещере.
ते म॑र्मृजत ददृ॒वांसो॒ अद्रिं॒ तदे॑षाम॒न्ये अ॒भितो॒ वि वो॑चन् । प॒श्वय॑न्त्रासो अ॒भि का॒रम॑र्चन्वि॒दन्त॒ ज्योति॑श्चकृ॒पन्त॑ धी॒भिः ॥
ते । म॒र्मृ॒ज॒त॒ । द॒दृ॒ऽवांसः॑ । अद्रि॑म् । तत् । ए॒षा॒म् । अ॒न्ये । अ॒भितः॑ । वि । वो॒च॒न् । प॒श्वऽय॑न्त्रासः । अ॒भि । का॒रम् । अ॒र्च॒न् । वि॒दन्त॑ । ज्योतिः॑ । च॒कृ॒पन्त॑ । धी॒भिः ॥
ते अङ्गिरसः अद्रिं पणिभिरपहृतानां गवां निरोधकं पर्वतं ददृवांसः विदारयन्तः सन्तः मर्मृजत अग्निं पर्यचरन् । एषाम् अङ्गिरसां तत् तादृशं कर्म अन्ये महर्षयः अभितः सर्वत्र जगति वि वोचन् विशेषेणाकथयन् । पश्वयन्त्रासः पशुनिर्गमनार्थानि यन्त्राण्युपाया येषां तेऽङ्गिरसः कारम् अभिमतस्य प्रयोजनस्य कर्तारमग्निम् अभि अर्चन् अस्तुवन् । ततस्तमोपहम् आदित्याख्यं ज्योतिः विदन्त अलभन्त । ततः धीभिः बुद्धिभिः चकृपन्त यज्ञानकुर्वन् । मर्मृजत ।' मृजू शुद्धौ । यङ्लुकि लङि व्यत्ययेनात्मनेपदम्। निघातः । चकृपन्त । ‘ कृपू सामर्थ्ये'। ण्यन्तस्य लुङि चङि सन्वद्भावाभावश्छान्दसः ।
“Rending the rocks, they worshipped (Agni), and other (sages) taught everywhere their (acts); unprovided with the means of (extricating) the cattle, they glorified the author of success, whence they found the light, and were thus enabled (to worship him) with holy ceremonies.”
Splendid were they when they had rent the mountain: others, around, shall tell forth this their exploit.
They sang their song, prepared to free the cattle: they found the light; with holy hymns they worshipped.
Having rent the rock they cleaned themselves. Others around told forth that (deed) of theirs. Taking … as an instrument (?) 1, they sang triumphantly 2. They found the light; they chanted their prayers.
They [=the forefathers/Aṅgirases] cleaned themselves, after having split the stone. This (deed) of theirs the others proclaimed all about.
Lacking ropes to hold the livestock, they sang the decisive act: “They found the light! They sought it with their insightful thoughts!”
Sie schmückten sich, als sie gesprengt den Felsen; dies Werk der Väter priesen rings die andern; Die Heerde leitend sangen Jubellied sie; den Lichtglanz findend flehten sie mit Andacht.
Sie putzten sich, nachdem sie den Fels aufgesprengt hatten. Andere erzählten diese Tat von ihnen. Als ihre Herde der Schranken ledig war, sangen sie den Siegessang; sie fanden das Licht, nachdem sie in ihren Gedanken danach verlangt hatten.
Расколов скалу, они стали украшать (Агни).
Это про них другие возглашали вокруг.
Когда (их) скот избавился от пут, они запели победную песню:
Они нашли свет, сбылись их поэтические мысли.
ते ग॑व्य॒ता मन॑सा दृ॒ध्रमु॒ब्धं गा ये॑मा॒नं परि॒ षन्त॒मद्रि॑म् । दृ॒ळ्हं नरो॒ वच॑सा॒ दैव्ये॑न व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥
ते । ग॒व्य॒ता । मन॑सा । दृ॒ध्रम् । उ॒ब्धम् । गाः । ये॒मा॒नम् । परि॑ । सन्त॑म् । अद्रि॑म् । दृ॒ळ्हम् । नरः॑ । वच॑सा । दैव्ये॑न । व्र॒जम् । गोऽम॑न्तम् । उ॒शिजः॑ । वि । व॒व्रुः॒ ॥
नरः कर्मणां नेतारः उशिजः अग्निं कामयमानाः ते अङ्गिरसः गव्यता गा इच्छता मनसा रध्रं गवां निर्गमनद्वारनिरोधकम् उब्धं समुब्धं संहतम् । यद्वा । उभिः पूरणार्थः । गोभिः पूर्णं गा येमानं नियच्छंन्तं परि सर्वतः सन्तम् वर्तमानं दृळ्हं दृढं गोमन्तं गोभिर्युक्तं व्रजं गवां निवासस्थानम् अद्रिं पर्वतं दैव्येन अग्निविषयेण वचसा वेदात्मकेन स्तोत्रेण वि वव्रुः गोनिर्गमनार्थमुद्घाटितवन्तः ॥ उब्धम् । उभ्नातिर्हन्तिना समानार्थः। यद्वा । ‘ उभ उम्भ पूरणे' । कर्मणि क्तः । येमानम् । यमेः कानचि एत्वाभ्यासलोपौ । चित्त्वादन्तोदात्तः । परि षन्तम् इत्यत्र संहितायाम् ‘ उपसर्गप्रादुर्भ्यामस्तिर्यच्परः' इति षत्वम् ॥ ॥ १४ ॥
“Devoted to (Agni), those leaders (of sacred rites), with minds intent upon (recovering) the cattle, forced open, by (the power) of divine prayer, the obstructing, compact, solid mountain confining the cows, a cow-pen full of kine.”
Eager, with thought intent upon the booty, the men with their celestial speech threw open,
The solid mountain firm, compact, enclosing, confining Cows, the stable full of cattle.
Longing for the cows in their mind, those men, the Usigs 1, have opened with godly words the fast-holding, closed rock, which enclosed and encompassed the cows, the firm stable full of cows.
Those with their mind set on cattle (opened up) the solid, knotted-up, enclosing stone that held the cows.
The firmly fixed pen full of cows did the men, the fire-priests, open up with divine speech.
Sie thaten auf mit beutelust'gem Sinne den Fels, der fest die Kühe hielt umschlossen, Den dicht umhegten, festen Stall der Kühe die Männer eifrig durch den Spruch der Götter.
Das Herz voll Verlangen nach Kühen haben die Männer, die Usij, den festen, zugesperrten Fels, der die Rinder festhielt und umschloß, den gefestigten Rinderpferch mit göttlichem Wort erschlossen.
С мыслью, жаждущей коров, твердую
Запертую скалу, удерживавшую (и) замыкавшую коров, -
Крепкий загон, полный коров, мужи
Ушиджи открыли с помощью божественной речи.
ते म॑न्वत प्रथ॒मं नाम॑ धे॒नोस्त्रिः स॒प्त मा॒तुः प॑र॒माणि॑ विन्दन् । तज्जा॑न॒तीर॒भ्य॑नूषत॒ व्रा आ॒विर्भु॑वदरु॒णीर्य॒शसा॒ गोः ॥
ते । म॒न्व॒त॒ । प्र॒थ॒मम् । नाम॑ । धे॒नोः । त्रिः । स॒प्त । मा॒तुः । प॒र॒माणि॑ । वि॒न्द॒न् । तत् । जा॒न॒तीः । अ॒भि । अ॒नू॒ष॒त॒ । व्राः । आ॒विः । भु॒व॒त् । अ॒रु॒णीः । य॒शसा॑ । गोः ॥
हे अग्ने ते स्तोत्रं कुर्वाणा अङ्गिरसः मातुः जनन्याः धेनोः वाचः संबन्धि नाम स्तुतिसाधकं शब्दमात्रं प्रथमं पूर्वं मन्वत अजानत । पश्चात्तस्या वाचः संबन्धीनि त्रिः सप्त एकविंशतिसंख्याकानि स्तुतिसाधनानि छन्दांसि । तानि च गायत्र्यादीनि जगत्यन्तानि सप्त । अतिजगत्यादीन्यतिधृत्यन्तानि सप्त । कृतिप्रभृतीन्युत्कृतिपर्यन्तानि सप्तेति । एवं त्रिः सप्त छन्दांसि परमाणि उत्तमानि विन्दन् अलभन्त । एवंविधच्छन्दोयुक्तैः मन्त्रैरग्निमस्तुवन्नित्यर्थः। तत् ततः जानतीः सर्वं जानानाः व्राः । व्रा इत्युषोनाम । उषसः अभ्यनूषत अस्तुवन् । ततः गोः सूर्यस्य यशसा तेजसा सह अरुणीः अरुणवर्णोषाः आविर्भुवत् आविरभूत् । यद्वा । तेऽङ्गिरसः प्रथमं पुरातनं नाम एहि सुरभि गुग्गुलुगन्धिनीति धेनोर्नामधेयं मन्वत उच्चारयामासुः । मातुर्भूम्याः स्वभूतानि पणिभिरपहृतानि त्रिः सप्त रत्नानि विन्दन् । तत उच्चरितं नाम जानन्यो गावोऽभ्यनूषत । हम्भारवलक्षणं शब्दमकुर्वन् । तदानीमुषाः प्रादुरभूदिति ॥ जानतीः । एकस्मिन् पक्षे वा छन्दसि ' इति पूर्वसवर्णदीर्घः । उभयत्र ‘शतुरनुमो नद्यजादी ' इति ङीप उदात्तत्वम् । अनूषत । णु स्तुतौ '। लुङि रूपम् । कुटादित्वादगुणः । अरुणीः । सोरलोपश्छान्दसः ‘गौरीर्मिमाय' (ऋ. सं. १. १६४. ४१) इतिवत् ॥
“They first have comprehended the name of the kine, knowing the thrice seven excellent (forms) or the maternal (rhythm); then they glorified the conscious dawns and the purple dawn appeared with the radiance of the sun.”
The Milch-cow's earliest name they comprehended: they found the Mother's thrice-seven noblest titles.
This the bands knew, and sent forth acclamation:with the Bull's sheen the Red One was apparent.
They have devised the first name of the milch-cow; they have found the three times seven highest (names or essences) of the mother 1. The hosts 2, understanding this, acclaimed. The red one 3 became visible through the brilliant (milk?) 4 of the cow.
They brought to mind the first name of the milk-cow; thrice seven highest (names) of the mother they found.
(The cows) recognizing it [=the name], bellowed out (to the men), (like) maidens (announcing their bridegroom choice). The ruddy one
[=Dawn] became manifest with the glorious (name) of the cow.
Sie nahmen wahr der Milchkuh ersten Namen, die dreimal sieben herrlichsten der Mutter. Erkennend dies, frohlockten laut die Scharen, und hell erschien durch Glanz der Kuh das Frühroth
Sie erinnerten sich an den ersten Namen der Kuh, sie fanden die dreimal sieben höchsten Namen der Mutter. Diesen verstehend antworteten die lockenden Kühe mit Gebrüll. Die Morgenröte kam zum Vorschein mit dem, was die Zierde der Kuh ausmacht.
Они вспомнили первое имя дойной коровы.
Они нашли трижды семь высших (имен) матери.
Зная это, ликовала толпа жен (?).
Алая заря стала видна благодаря прекрасному (дару) коровы.
नेश॒त्तमो॒ दुधि॑तं॒ रोच॑त॒ द्यौरुद्दे॒व्या उ॒षसो॑ भा॒नुर॑र्त । आ सूर्यो॑ बृह॒तस्ति॑ष्ठ॒दज्राँ॑ ऋ॒जु मर्ते॑षु वृजि॒ना च॒ पश्य॑न् ॥
नेश॑त् । तमः॑ । दुधि॑तम् । रोच॑त । द्यौः । उत् । दे॒व्याः । उ॒षसः॑ । भा॒नुः । अ॒र्त॒ । आ । सूर्यः॑ । बृ॒ह॒तः । ति॒ष्ठ॒त् । अज्रा॑न् । ऋ॒जु । मर्ते॑षु । वृ॒ज्न॒ा । च॒ । पश्य॑न् ॥
तमः रात्रिकृतं ध्वान्तं दुधितम् । दुधिः प्रेरणकर्मा । प्रातरग्निविहरणकाले उषसा प्रेरितं सत् नेशत् अनश्यत । ततः द्यौः अन्तरिक्षं रोचत अदीप्यत । ततः देव्याः देवनशीलायाः उषसो भानुः प्रभा उत् अर्त उद्गच्छति । अथ सूर्यो बृहतः महतः अज्रान् अजरान् पर्वतान् गमनशीलान् रश्मीन् वा आ तिष्ठत् अध्यतिष्ठत् । किं कुर्वन् । मर्तेषु मनुष्येषु विद्यमानम् ऋजु सत्कर्म वृजिना अनृजूनि असत्कर्माणि च पश्यन् अध्यतिष्ठदिति शेषः । नेशत् । ‘ णश अदर्शने । लङि ‘णशिमन्योरलिठ्येत्वं वक्तव्यम् ' ( पा. म. ६. ४. १२०. ५) इति एत्वम् । शपः पित्त्वादनुदात्तत्वे धातुस्वरः । रोचत । “ रुच दीप्तौ । लङि रूपम् । वाक्यभेदादनिघातः ॥
“The scattered darkness was destroyed; the firmament glowed with radiance; the lustre of the divine dawn arose; then the sun stood above the undecaying mountains, beholding all that was right or wrong among mankind.”
The turbid darkness fled, the heaven was sp, endid! up rose the bright beam of celestial Morning.
Surya ascended to the wide expanses, beholding deeds of men both good and evil.
The confused 1 darkness disappeared; the sky appeared in splendour; the shine of the goddess Dawn rose up. The Sun ascended to the wide plains, beholding right and wrong deeds among the mortals.
The bilious darkness disappeared; heaven lightened; the radiance of the goddess Dawn arose.
The Sun mounted the lofty fields, looking upon the straight and the crooked among mortals.
Das trübe Dunkel wich, der Himmel glänzte, aufstieg der Himmelsglanz der Morgenröthe; Der Sonnengott bestieg die hohen Fluren, beschauend Recht und Unrecht bei den Menschen.
Es verschwand die hartnäckige Finsternis, der Himmel erglänzte, das Licht der göttlichen Morgenröte brach hervor, die Sonne beschritt die hohen Gefilde, Rechtes und Schlechtes in den Menschen schauend.
Исчез беспорядочный мрак, засверкало небо,
Возник божественный луч Ушас,
Поднялся Сурья на высокие равнины,
Видящий, что прямо среди людей и что криво.
आदित्प॒श्चा बु॑बुधा॒ना व्य॑ख्य॒न्नादिद्रत्नं॑ धारयन्त॒ द्युभ॑क्तम् । विश्वे॒ विश्वा॑सु॒ दुर्या॑सु दे॒वा मित्र॑ धि॒ये व॑रुण स॒त्यम॑स्तु ॥
आत् । इत् । प॒श्चा । बु॒बु॒धा॒नाः । वि । अ॒ख्य॒न् । आत् । इत् । रत्न॑म् । धा॒र॒य॒न्त॒ । द्युऽभ॑क्तम् । विश्वे॑ । विश्वा॑सु । दुर्या॑सु । दे॒वाः । मित्र॑ । धि॒ये । व॒रु॒ण॒ । स॒त्यम् । अ॒स्तु॒ ॥
आदित् सूर्योदयानन्तरं बुबुधानाः पणिभिरपहृता निरोधान्निर्गता गा जानाना अङ्गिरसः पश्चा पृष्ठदेशेषु व्यख्यन् अशेषेण ता गा अपश्यन् । तथा आदित् अनन्तरं द्युभक्तं दीप्तियुक्तं देवैः संभक्तं वा रत्नं पणिभिरपहृतं धनं च धारयन्त अधारयन् । लब्धगोधनानामङ्गिरसां विश्वासु दुर्यासु सर्वेषु गृहेषु विश्वे यजनीयाः सर्वे देवाः आजग्मुः । हे मित्र मित्रभूत हे वरुण उपद्रवाणां वारक हे अग्ने धिये कर्मणां कर्त्रे स्तोत्रे वा यजमानाय सत्यमस्तु । यदेतत्तवोपद्रववारणसामर्थ्यं तद्यथार्थभूतमस्तु ॥ पश्चा । ‘पश्च पश्चा च छन्दसि ' इति निपातितः । बुबुधानाः । बुधेर्लिटि कानचि रूपम् । चित्त्वादन्तोदात्तः । द्युभक्तम् । ‘ भज सेवायाम्' । कर्मणि क्तः । तृतीया कर्मणि' इति पूर्वपदप्रकृतिस्वरः ॥
“Thereupon awaking, the (Aṅgirasas) beheld (the cattle set free), and seized upon the precious treasures; the universal gods then came to all (their) dwellings; Mitra and Varuṇa may your truth be (kept) to him who worships (you).”
Then, afterwards they looked around, awakened, when first they held that Heaven allotted treasure.
Now all the Gods abide in all their dwellings. Varuna, Mitra, be the prayer effective.
Then, afterwards, being awoke they looked around; then they took that treasure given by Heaven, all the gods in all the houses. O Mitra, may true (fulfilment) belong to (our) prayer, O Varuna!
And then afterward having awakened they looked about; and then they held up the treasure apportioned by heaven—
all the gods (did so) in all the houses. O Mitra, Varuṇa—let it
[=treasure] come into existence (also) for our insightful thought.
Da erst erwachend leuchteten fortan sie, da erst erhielten sie den Schatz des Himmels, Die Götter all' in allen ihren Stätten; erfüllt die Bitte, Varuna und Mitra.
Da, als sie hernach erwacht waren, blickten sie um sich; da hielten sie das himmelgeschenkte Kleinod fest: "Alle Götter sind in allen Häusern". Dem Wunsche soll Erfüllung werden, o Mitra und Varuna!
И вот пробужденные после (этого), они взглянули.
И вот они взяли сокровище, выделенное небом.
Все боги – во всех домах.
О Митра, о Варуна, да будет истина для (нашей) поэтической мысли!
अच्छा॑ वोचेय शुशुचा॒नम॒ग्निं होता॑रं वि॒श्वभ॑रसं॒ यजि॑ष्ठम् । शुच्यूधो॑ अतृण॒न्न गवा॒मन्धो॒ न पू॒तं परि॑षिक्तमं॒शोः ॥
अच्छ॑ । वो॒चे॒य॒ । शु॒शु॒चा॒नम् । अ॒ग्निम् । होता॑रम् । वि॒श्वऽभ॑रसम् । यजि॑ष्ठम् । शुचि॑ । ऊधः॑ । अ॒तृ॒ण॒त् । न । गवा॑म् । अन्धः॑ । न । पू॒तम् । परि॑ऽसिक्तम् । अं॒शोः ॥
हे अग्ने शुशुचानं भृशं दीप्यमानं होतारं देवानामाह्वातारं विश्वभरसम् आहुतिद्वारा वृष्टिप्रदानेन विश्वस्य पोषकं यजिष्ठं यष्टृतमम् अग्निं त्वाम् अच्छ अभिलक्ष्य वोचेय स्तवानि । गवाम् ऊधः शुचि शुद्धं पयः न अतृणत् । तवाहुत्यर्थं यजमानो न दोग्धि । अंशोः सोमलताखण्डस्य संबन्धि अन्धः रसाख्यमन्नं पूतं दशापवित्रेण शोधितं सत् न परिषिक्तम् । गृहेषु न प्रक्षिप्तम्। किंत्वनेन यजमानेन केवलं स्तुतिरेव क्रियते" ॥ वोचेय । ब्रूञः आशीर्लिंङि ‘ब्रुवो वचिः'। लिङ्याशिष्यङ्'। ‘ छन्दस्युभयथा ' इति सार्वधातुकत्वात् सीयुटः सलोपः । अतृणत् । ‘उतृदिर् हिंसानादरयोः । दोहनमेव ऊधोहिंसनम् । परिषिक्तम् । सिञ्चतेः कर्मणि क्तः । ‘उपसर्गात्सुनोति' इति संहितायां षत्वम् ।' गतिरनन्तरः' इति गतेः स्वरः ॥
“May I glorify the present radiant Agni, the invoker (of the gods), the supporter of the universe, most deserving of adoration, without milking the pure udder (of the cow), without the purified food of the Soma offered in libation.”
I will call hither brightly-beaming Agni, the Herald, all-supporting, best at worship.
He hath disclosed, like the milch cows' pure udder, the Sorria's juice when cleansed and poured from beakers.
I will address flaming Agni, the Hotri, the supporter of everything 1, the best sacrificer. He has perforated, as it were, the pure udder of the cows, (and has made flow the milk) purified like the poured sap of the Soma shoots.
I would call here blazing Agni as Hotar, the best sacrificer who carries all burdens.
He drilled, seemingly, the gleaming udder of the cows, which was
purified like the stalk of the plant poured in circles [=soma].
Nun ruf' ich an den strahlenreichen Agni, der alles nährt, am besten ehrt und opfert, Auf schloss er, wie der Kühe lichtes Euter, wie einen Trank, den ausgegossnen Soma.
Ich möchte den brennenden Agni herbitten als Hotri, der die ganze Last trägt und am besten opfert. Er zapfte gleichsam das reine Euter der Kühe an, das lauter wie der eingeschenkte Saft des Stengels.
Я хочу приветствовать ярко пылающего Агни
Как хотара, несущего все (для обряда), жертвующего лучше всех,
Он словно пробуравил чистое вымя коров,
(Добыв молоко,) очищенное, словно вылитый сок растения сомы.
विश्वे॑षा॒मदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑नां॒ विश्वे॑षा॒मति॑थि॒र्मानु॑षाणाम् । अ॒ग्निर्दे॒वाना॒मव॑ आवृणा॒नः सु॑मृळी॒को भ॑वतु जा॒तवे॑दाः ॥
विश्वे॑षाम् । अदि॑तिः । य॒ज्ञियानाम् । विश्वे॑षाम् । अति॑थिः । मानु॑षाणाम् । अ॒ग्निः । दे॒वाना॑म् । अवः॑ । आ॒ऽवृ॒णा॒नः । सु॒ऽमृ॒ळी॒कः । भ॒व॒तु॒ । जा॒तऽवे॑दाः ॥
अयमग्निः विश्वेषां सर्वेषां यज्ञियानां यज्ञार्हाणां देवानाम् अदितिः। अदितिर्देवमाता । तद्वद्देवानां पोषक इत्यर्थः । यद्वा । विश्वेषां देवानामदितिर्भूस्थानीयः आधारभूत इति यावत् । इयं वा अग्निर्वैश्वानरः' (तै. ब्रा. ३.९.१७) इति श्रुतेः। तथायमग्निः विश्वेषां मानुषाणां मनुष्याणाम् अतिथिः अतिथिवत् पूज्यो भवति । देवानां देवनशीलानां स्तोतॄणाम् अवः अन्नं हविः आवृणानः संभजन् जातवेदाः । जातं सर्वं वेत्तीति जातवेदाः । सः अग्निः तेषां स्तोतॄणां सुमृळीकः सुखकरः भवतु ॥ अतिथिः । अत सातत्यगमने '।' ऋतन्यञ्जि°' इत्यादिना इथिन्प्रत्ययः । नित्त्वादाद्युदात्तः । मानुषाणाम् । मनोरपत्यानीत्यर्थे ‘मनोर्जातावञ्यतौ षुक्च' इति अञ्प्रत्ययः । ञित्त्वादाद्युदात्तः ॥॥ १५ ॥
“May Agni be the Aditi of all those in whom sacrifice is offered; may he be the guest of all men; receiving the (sacrificial) food of the devout may he to whom all is known, be the bestower of felicity.”
The freest God of all who should be worshipped, the guest who is received in all men's houses,
Agni who hath secured the Gods' high favour,-may he be gracious, to us Jatavedas.
He, the Aditi (i. e. the freedom) of all the worshipful gods, the guest 1 of all men, Agni, choosing (for us) the protection of all gods—may he, Gâtavedas, be merciful.
As the Aditi of all those worthy of the sacrifice [=gods], the guest of all the sons of Manu [=men],
let Agni Jātavedas, choosing the aid of the gods, become very gracious.
Der unerschöpfte Born für alle Götter, der treugesinnte Gastfreund aller Menschen, Er, Agni, der der Götter Huld erkoren, sei gnädig uns, der Kenner aller Wesen.
Er ist die Aditi aller opferwürdigen Götter, der Gast aller Menschenkinder. Möge Agni Jatavedas der Götter Gunst erbitten und recht barmherzig sein.
(Он -) Адити среди всех достойных жертв.
(Он -) гость среди всех людей.
Пусть Агни, выбирающий себе помощь богов,
Будет милостив (к нам), Джатаведас!