Sukta 4.14
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताअग्निर्लिङ्गोक्तदेवता वा
मन्त्र5
छन्दत्रिष्टुप्
प्रत्य॒ग्निरु॒षसो॑ जा॒तवे॑दा॒ अख्य॑द्दे॒वो रोच॑माना॒ महो॑भिः । आ ना॑सत्योरुगा॒या रथे॑ने॒मं य॒ज्ञमुप॑ नो यात॒मच्छ॑ ॥
प्रति॑ । अ॒ग्निः । उ॒षसः॑ । जा॒तऽवे॑दाः । अख्य॑त् । दे॒वः । रोच॑मानाः । महः॑ऽभिः । आ । ना॒स॒त्या॒ । उ॒रु॒ऽगा॒या । रथे॑न । इ॒मम् । य॒ज्ञम् । उप॑ । नः॒ । या॒त॒म् । अच्छ॑ ॥
देवः द्योतमानः जातवेदाः जातधनः अग्निः महोभिः तेजोभिः रोचमानाः दीप्यमानाः उषसः प्रति उषसो लक्षीकृत्य अख्यत् प्रवृद्धो भवति । उरुगाया प्रभूतगमनौ हे नासत्या अश्विनौ रथेन नः अस्मदीयम् इमं यज्ञम् अच्छ अभिमुखम् उप यातम् उपगच्छतम् ॥
“The resplendent Agni, by whom all is known, has manifested (his might) in regard to the dawns radiant with lustre; far-going Nāsatyas, come with your car to this our sacrifice.”
THE God hath looked, even Agni Jatavedas, to meet the Dawns refulgent in their glories.
Come on your chariot, ye who travel widely, come to this sacrifice of ours, Nasatyas.
Agni Gâtavedas, the god, has looked on the dawns that shine with all their might 1. Come hither, O Nâsatyas 2, wide-ruling (gods), on your chariot to this our sacrifice.
God Agni, Jātavedas, has looked toward the Dawns, shining with all their might.
Here, o Nāsatyas [=Aśvins], wide-ranging with your chariot, drive up to this sacrifice of ours.
Die Morgenröthen sah der Wesenkenner, Gott Agni, die mit hellem Glanze strahlten; Ihr treuen Ritter, kommt zu diesem Opfer auf breiter Bahn zu uns auf eurem Wagen.
Agni Jatavedas hat die Morgenröten erwartet, der Gott die in ganzer Herrlichkeit erglänzenden. Kommet, ihr Nasatya´s, zu Wagen weite Strecken zurücklegend zu diesem Opfer zu uns her!
Агни заметил утренние зори,
(Он,) Джатаведас, бог – (их,) мощно сверкающих.
О Насатьи, широко продвигающиеся,
Приезжайте к нам на колеснице на эту жертву!
ऊ॒र्ध्वं के॒तुं स॑वि॒ता दे॒वो अ॑श्रे॒ज्ज्योति॒र्विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय कृ॒ण्वन् । आप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं॒ वि सूर्यो॑ र॒श्मिभि॒श्चेकि॑तानः ॥
ऊ॒र्ध्वम् । के॒तुम् । स॒वि॒ता । दे॒वः । अ॒श्रे॒त् । ज्योतिः॑ । विश्व॑स्मै । भुव॑नाय । कृ॒ण्वन् । आ । अ॒प्राः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । वि । सूर्यः॑ । र॒श्मिऽभिः॑ । चेकि॑तानः ॥
विश्वस्मै सर्वस्मै भुवनाय लोकाय ज्योतिः तेजः कृण्वन् कुर्वन् सविता प्रेरकः देवः ऊर्ध्वम् उन्मुखं केतुं प्रकाशकं भानुम् अश्रेत् आश्रयति । वि चेकितानः सर्वं विशेषेण पश्यन् सूर्यः रश्मिभिः स्वकीयैः किरणैः द्यावापृथिवी द्युलोकभूलोकौ अन्तरिक्षं च आप्राः समन्तादपूरयत् ॥
“The divine Savitā displays his banner on high, diffusing light through all worlds; contemplating (all things), the sun has filled heaven and earth and the firmament with his rays.”
Producing light for all the world of creatures, God Savitar hath raised aloft his banner.
Making his presence known by sunbeams, Surya hath filled the firmament and earth and heaven.
The god Savitri has sent his shine upward, producing light for the whole world. The Sun, shining with his rays, has filled Heaven and Earth and the air.
God Savitar has braced his beacon upright, making light for all creation. He has filled heaven and earth and the space between—the Sun showing himself ever more widely with his rays.
Gott Savitar liess hoch die Strahlen steigen, der ganzen Welt das helle Licht verschaffend; Der Sonnengott erfüllte Erd' und Himmel, die weite Luft mit seinen Strahlen leuchtend.
Gott Savitri hat sein Banner aufgerichtet, der ganzen Welt Licht bereitend. Surya hat Himmel und Erde, die Luft angefüllt, mit seinen Strahlen prangend.
Бог Савитар направил прямо (свое) знамя,
Создавая свет для всего мира.
Сурья заполнил небо и землю, воздушное пространство,
Давая о себе знать (своими) лучами.
आ॒वह॑न्त्यरु॒णीर्ज्योति॒षागा॑न्म॒ही चि॒त्रा र॒श्मिभि॒श्चेकि॑ताना । प्र॒बो॒धय॑न्ती सुवि॒ताय॑ दे॒व्यु१॒॑षा ई॑यते सु॒युजा॒ रथे॑न ॥
आ॒ऽवह॑न्ती । अ॒रु॒णीः । ज्योति॒षा । आ । अ॒गा॒त् । म॒ही । चि॒त्रा । र॒श्मिऽभिः॑ । चेकि॑ताना । प्र॒ऽबो॒धय॑न्ती । सु॒ऽवि॒ताय॑ । दे॒वी । उ॒षाः । ई॒य॒ते॒ । सु॒ऽयुजा॑ । रथे॑न ॥
आवहन्ती धनानि धारयन्ती अरुणीः अरुणवर्णाः ॥ प्रथमैकवचने द्वितीयाबहुवचनं छान्दसम् ॥ ज्योतिषा तेजसा युक्ता मही महती रश्मिभिः किरणैः चित्रा दर्शनीया चेकिताना जानती उषाः आगात् आगच्छत् । किंच प्रबोधयन्ती सुप्तान् प्रबुद्धान् कुर्वती देवी द्योतमाना उषाः सुयुजा शोभनयुक्तेन रथेन सुविताय सुखप्राप्तये ईयते गच्छति ॥
“The great and intelligent dawn, variegated with (many-coloured) rays of purple tint, bringing opulence, has come with (her) lustre; the divine Uṣas, arousing (the sleepers), proceeds with her well-harnessed car (to distribute) felicity.”
Red Dawn.is come, riding with brightness onward, distinguished by her beams, gay-hued and mighty.
Dawn on her nobly-harnessed car, the Goddess, awaking men to happiness, approacheth.
The red one 1, carrying hither (bliss) 2, has come with her light, the great, brilliant one, shining with her rays. Ushas, the goddess, awakening (all beings) to welfare, goes along on her well-yoked chariot.
The ruddy (mare) conveying (him) hither has come with her light, the great showy one, showing herself ever more with her rays.
The goddess awakening (the world) for good faring, Dawn speeds with her well-yoked chariot.
Herfahrend kam mit Glanz die Morgenröthe, die grosse, lichte, hell mit Strahlen leuchtend, Zum Wohlergehen weckend kam die Göttin in Eil' herbei auf wohlgeschirrtem Wagen.
Auf ihrer Herfahrt ist die Morgenröte mit ihrem Lichte gekommen, die große, prächtige, mit ihren Strahlen prangend. Die Göttin Usas kommt zu guter Fahrt, die Schläfer aufweckend, auf gutbespanntem Wagen.
Приближаясь (к нам), явилась алая (заря) со своим светом,
Яркая, великая, давая о себе знать (своими) лучами,
Пробуждая (все существа), богиня Ушас
Отправляется в счастливое путешествие на прекрасно запряженной колеснице.
आ वां॒ वहि॑ष्ठा इ॒ह ते व॑हन्तु॒ रथा॒ अश्वा॑स उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । इ॒मे हि वां॑ मधु॒पेया॑य॒ सोमा॑ अ॒स्मिन्य॒ज्ञे वृ॑षणा मादयेथाम् ॥
आ । वा॒म् । वहि॑ष्ठाः । इ॒ह । ते । व॒ह॒न्तु॒ । रथाः॑ । अश्वा॑सः । उ॒षसः॑ । विऽउ॑ष्टौ । इ॒मे । हि । वा॒म् । म॒धु॒ऽपेया॑य । सोमाः॑ । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । वृ॒ष॒णा॒ । मा॒द॒ये॒था॒म् ॥
हे अश्विनौ इह यज्ञे वहिष्ठाः वोढृतमाः ते प्रसिद्धाः रथाः रंहणा गन्तारः अश्वासः वां युवाम् उषसः उषोदेवतायाः व्युष्टौ व्युच्छनकाले आ वहन्तु समन्तात् नयन्तु । हि यस्मात् कारणात् हे वृषणा वृषणौ कामानां वर्षितारौ हे अश्विनौ इमे सोमाः वां युवां मधुपेयाय मधोः सोमस्य पानाय अस्मिन्यज्ञे मादयेथां हर्षयेथाम् ॥
“May those robust and active horses bring you, (Aśvins), hither at the breaking of the dawn, and may these Soma juices prepared, showerers (of benefits), for your drinking, exhilarate you at this (our sacrifice).”
May those most powerful steeds and chariot bring you, O Asvins, hither at the break of morning.
Here for your drauglit of meath are Soma juices: at this our sacrifice rejoice, ye Mighty.
May those chariots and horses, most ready to drive, drive you 1 hither at the break of dawn. For these Somas are for you that you may drink the honey-drink 2. Rejoice, O manly ones, at this sacrifice.
Let the best conveyors convey you two [=Aśvins] here—the (best) chariots and horses at the break of dawn—
for here are soma drinks for you two to drink the honey. At this sacrifice here, o bulls, exhilarate yourselves.
Euch Ritter mögen her die besten Wagen, und Rosse fahren bei des Morgens Leuchten; Zum süssen Trunk stehn euch bereit die Soma's berauscht euch denn bei diesem Fest, o Stiere.
Euch beide sollen die bestfahrenden Wagen und Rosse beim Aufleuchten des Morgens hierher fahren, denn diese Soma´s sind für euch zum Mettrunk. Ergötzet euch, ihr Bullen, bei diesem Opfer!
Пусть привезут сюда вас двоих кони, которые возят лучше всех,
(И) колесницы, когда зажигается Ушас!
Ведь эти соки сомы вам для медового питья.
Опьяняйтесь, о два быка, на этом жертвоприношении!
अना॑यतो॒ अनि॑बद्धः क॒थायं न्य॑ङ्ङुत्ता॒नोऽव॑ पद्यते॒ न । कया॑ याति स्व॒धया॒ को द॑दर्श दि॒वः स्क॒म्भः समृ॑तः पाति॒ नाक॑म् ॥
अना॑यतः । अनि॑ऽबद्धः । क॒था । अ॒यम् । न्य॑ङ् । उ॒त्ता॒नः । अव॑ । प॒द्य॒ते॒ । न । कया॑ । या॒ति॒ । स्व॒धया॑ । कः । द॒द॒र्श॒ । दि॒वः । स्क॒म्भः । सम्ऽऋ॑तः । पा॒ति॒ । नाक॑म् ॥
अयतशब्दो दूरवाची । तद्विपरितोऽनायत आसीनः सन्नयं प्रत्यक्षेणोपलभ्यमानो मण्डलाभिमानी सूर्यो निबद्धः । केनापि बद्धो न क्रियते । अपि चायम् सूर्यो न्यङ्गुर्वाङ्मुखः सन् केनचित्कथा कथं नाव पद्यते । न हिंस्यते । किञ्चायमुत्तान ऊर्ध्वमुखत्वेन तिष्ठन् कया स्वधया केन बलेन याति । गच्छति । स्वधाशब्धोऽन्नवाच्यत्र तत्कार्यं बलं लक्षयति । अपि च दिवो द्युलोकस्य स्कम्भः स्तम्भः समृतो नाकेन समवेतः सूर्यो नाकं स्वर्गं पाति । पालयति । को ददर्श । तत्त्वतः कः पश्यति । न कोऽपि जानातीत्यर्थः ॥ ५ ॥
“This sun, not far removed and unobstructed, whether looking downwards or looking upwards, is harmed by no one; what is the power by which he travels? who has (truly) beheld him who, as the collective pillar of heaven, sustains the sky.”
How is it that, unbound and unsupported, he falleth not although directed downward?
By what self-power moves he? Who hath seen it? He guards the vault of heaven, a close-set pillar?
5̅ = IV, 13, 5.
Not held firm, not tied down—how does this one not fall down, head over heels?
With what autonomous power does he journey? Who has seen it? As prop of heaven, utterly fixed, he protects the vault.
Nicht angehängt, nicht festgeknüpft, wie kommt es, dass er herab nicht fällt von seiner Höhe; Durch welche Lenkung geht er, wer ersah es? gefügt als Stütze hält des Himmels Bau er.
Wie kommt es, daß er nicht kopfüber herabfällt, obwohl er nicht festgehalten, nicht angebunden ist? Durch welches Eigengesetz geht er, wer hat es gesehen? Als Säule des Himmels angebracht schützt er das Firmament.
Как он (никем) не удержанный, не привязанный,
Не упадет вверх тормашками?
По какому это своему обычаю движется он? Кто видел (это)?
Воздвигнутый как столп неба, он охраняет небосвод.