Sukta 4.16
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताइन्द्रः
मन्त्र21
छन्दत्रिष्टुप्
आ स॒त्यो या॑तु म॒घवाँ॑ ऋजी॒षी द्रव॑न्त्वस्य॒ हर॑य॒ उप॑ नः । तस्मा॒ इदन्ध॑: सुषुमा सु॒दक्ष॑मि॒हाभि॑पि॒त्वं क॑रते गृणा॒नः ॥
आ । स॒त्यः । या॒तु॒ । म॒घऽवा॑न् । ऋ॒जी॒षी । द्रव॑न्तु । अ॒स्य॒ । हर॑यः । उप॑ । नः॒ । तस्मै॑ । इत् । अन्धः॑ । सु॒सु॒म॒ । सु॒ऽदक्ष॑म् । इ॒ह । अ॒भि॒ऽपि॒त्वम् । क॒र॒ते॒ । गृ॒णा॒नः ॥
ऋजीषी। ऋजीषशब्देन निष्पिष्टो विगतसारः सोमोऽभिधीयते । तद्वान् सत्यः सत्यवान् मघवान् धनवानिन्द्रः नः अस्माकम् उप समीपे आ यातु आगच्छतु। किंच अस्य इन्द्रस्य हरयः अश्वाः नोऽस्माकम् उप समीपे द्रवन्तु आगच्छन्तु । वयं यजमानाः इह अस्मिन् यज्ञे तस्मै इन्द्राय सुदक्षं शोभनबलम्। सारोपेतमित्यर्थः। इत् इदं प्रत्यक्षेणोपलभ्यमानम् अन्धः अन्नरूपं सोमं सुषुम अभिषुतं कुर्याम। गृणानः अस्माभिः स्तूयमान इन्द्रः अभिपित्वम् अस्मदभिमतप्राप्तिं करते करोतु ॥
“May the truthful Maghavan the accepter of the spiritless Soma, come to us; may his horses hasten to us; to him we offer this sacrifice, the very potent beverage; may he grant the fulfilment of our desires.”
IMPETUOUS, true, let Maghavan come hither, and let his Tawny Coursers speed to reach us.
For him have we pressed juice exceeding potent: here, praised with song, let him effect his visit.
Let him drive here (to be) really present—the bounteous one possessing the silvery drink. Let his fallow bays run to us.
It is just for him that we have pressed the well-skilled stalk. Being
hymned, he will make his meal here.
Vordringend komme her der mächt'ge treue, zu uns her mögen eilen seine Füchse; Ihm haben starken Rauschtrank wir gekeltert; hier möge Einkehr halten der gepries'ne.
Der wahre Gabenherr, der Trestersafttrinker soll kommen; seine Falben sollen zu uns laufen. Für ihn haben wir den wirksamen Trank gepreßt; hier möge der Gepriesene Einkehr halten.
Пусть приедет истинный, щедрый, пьющий выжимки (сомы)!
Пусть прискачут к нам его буланые кони!
Это для него мы выжали прекрасно действующий сок сомы.
Пусть восхваляемый задержится здесь!
अव॑ स्य शू॒राध्व॑नो॒ नान्ते॒ऽस्मिन्नो॑ अ॒द्य सव॑ने म॒न्दध्यै॑ । शंसा॑त्यु॒क्थमु॒शने॑व वे॒धाश्चि॑कि॒तुषे॑ असु॒र्या॑य॒ मन्म॑ ॥
अव॑ । स्य॒ । शू॒र॒ । अध्व॑नः । न । अन्ते॑ । अ॒स्मिन् । नः॒ । अ॒द्य । सव॑ने । म॒न्दध्यै॑ । शंसा॑ति । उ॒क्थम् । उ॒शना॑ऽइव । वे॒धाः । चि॒कि॒तुषे॑ । अ॒सु॒र्या॑य । मन्म॑ ॥
हे शूर शत्रूणाम् अभिभवसमर्थेन्द्र अद्य इदानीम् अस्मिन् सवने माध्यंदिनाख्ये मन्दध्यै त्वां मादयितुं नः अस्मान् अव स्य विमुञ्च । तत्र दृष्टान्तः । अध्वनः गन्तव्यस्य मार्गस्य अन्ते समीपे न अश्वान्मनुष्या यथा मुञ्चन्ति तद्वत् । उशनेव काव्य इव वेधाः शंसिता यजमानो हे इन्द्र चिकितुषे सर्वं जानते असुर्याय असुराणां हिंसकाय तुभ्यं मन्म मननीयम् उक्थं शस्त्ररूपं स्तोत्रं शंसाति शंसनं करोति ॥
“Hero, Indra, set us free today to give you exhilaration at this sacrifice, as (they let loose a horse) at the end of the road; may the worshipper, like Uśanās, repeat an acceptable prayer to you, the knower (of all things), the destroyer of the asuras.”
Unyoke, as at thy journey's end, O Hero, to gladden thee today at this libation.
Like Usana, the priest a laud shall utter, a hymn to thee, the Lord Divine, who markest.
Unhitch as if at the end of your road, o champion, in order to find exhilaration in this soma-pressing of ours today.
Like Uśanā, the ritual adept [=Agni] will recite his solemn speech, his thought, for the lordly one who attends to it—
Ruh aus, o Held, wie an des Weges Ende, dich zu berauschen heut an unserm Tranke, Wie Uçana, so sprach den Spruch der Ordner, das Andachtslied dem himmlischen Beachter.
Spann aus, o Held, wie am Ende des Weges, um dich heute bei diesem Somaopfer von uns zu ergötzen. Der Hotri soll ein Preislied vortragen, ein Meister wie Usanas, ein Gedicht für dich, den Kenner, den Asurischen.
Распрягай, о герой, коней, как в конце пути,
Чтобы сегодня опьяняться у нас на этом выжимании!
Пусть устроитель (обряда), как Ушанас, произнесет гимн,
Для очень внимательного, асурского – поэтическое произведение.
क॒विर्न नि॒ण्यं वि॒दथा॑नि॒ साध॒न्वृषा॒ यत्सेकं॑ विपिपा॒नो अर्चा॑त् । दि॒व इ॒त्था जी॑जनत्स॒प्त का॒रूनह्ना॑ चिच्चक्रुर्व॒युना॑ गृ॒णन्त॑: ॥
क॒विः । न । नि॒ण्यम् । वि॒दथा॑नि । साध॑न् । वृषा॑ । यत् । सेक॑म् । वि॒ऽपि॒पा॒नः । अर्चा॑त् । दि॒वः । इ॒त्था । जी॒ज॒न॒त् । स॒प्त । का॒रून् । अह्ना॑ । चि॒त् । च॒क्रुः॒ । व॒युना॑ । गृ॒णन्तः॑ ॥
कविः मेधावी निण्यं न । निण्यमित्यन्तर्हितनामैतत् । अन्तर्हितं गूढमर्थमिव विदथानि वेदनीयानि कार्यजातानि साधन साधयन् वृषा कामानां वर्षितेन्द्रः यत् यदा सेकं सेचनीयं सोमं विपिपानः अत्यर्थं पिबन् अर्चात् विशेषेणार्चति । सोमपाने श्रद्धां करोतीत्यर्थः । तदानीं दिवः अमुष्मात् द्युलोकात् इत्था सत्यमेव सप्त सप्तसंख्याकान् कारून रश्मीन् जीजनत् अजीजनत् । जनयति । गृणन्तः स्तूयमाना रश्मयः वयुना वयुनानि मनुष्याणां ज्ञानानि अह्ना चित् दिवसेनापि चक्रुः कृतवन्तः ॥
“Like a sage (knowing) what is hidden, and fulfilling sacred rites, so the showerer (of benefits), quaffing copiously the effused (libation), exults (in the draught), and he genitive rates the seven efficient (rays) from heaven, which, being glorified, have made (manifest) the objects of (human) perception by day.”
When the Bull, quaffing, praises our Iibation, as a sage paying holy rites in secret,
Seven singers here from heaven hath he begotten, who e'en by day have wrought their works while singing.
Bringing the rites to realization like the sage poet [=Uśanā Kāvya] a secret, when the bull [=pressing stone] will chant as he drinks out the gush.
In just that way he [=Indra?] begot the seven bards of heaven; just with the (coming of) day they created the ritual patterns as they were singing.
Wenn saftdurchtränkt der Held den Safttrunk rühmet, die Opfer fördernd, wie sein Wort der Dichter, Dann zeugte er des Himmels sieben Sänger sie machten preisend täglich ihr Gewebe.
Der die weisen Reden herausbringt wie der Seher ein Geheimnis, er möge, wenn der Bulle in den Gesang einstimmen wird, den Erguß herausschlürfend, hier die sieben Dichter des Himmels erzeugen. Mit dem Tag selbst haben die Lobsänger die regelmäßigen Zeiten gemacht.
Подобно тому, как поэт (проявляет) тайное, ведя к цели жертвенные раздачи,
Когда запевает бык, упиваясь излиянием (сомы),
Так он порождает семерых певцов неба.
С помощью самого дня, воспевая, они создали вехи (времени).
स्व१॒॑र्यद्वेदि॑ सु॒दृशी॑कम॒र्कैर्महि॒ ज्योती॑ रुरुचु॒र्यद्ध॒ वस्तो॑: । अ॒न्धा तमां॑सि॒ दुधि॑ता वि॒चक्षे॒ नृभ्य॑श्चकार॒ नृत॑मो अ॒भिष्टौ॑ ॥
स्वः॑ । यत् । वेदि॑ । सु॒ऽदृशी॑कम् । अ॒र्कैः । महि॑ । ज्योतिः॑ । रु॒रु॒चुः॒ । यत् । ह॒ । वस्तोः॑ । अ॒न्धा । तमां॑सि । दुधि॑ता । वि॒ऽचक्षे॑ । नृऽभ्यः॑ । च॒का॒र॒ । नृऽत॑मः । अ॒भिष्टौ॑ ॥
यद्ध यदा खलु महि महत् प्रभूतं ज्योतिः तेजोरूपं यत् स्वः यो द्युलोकः अर्कैः रश्मिभिः सुदृशीकं सुष्ठु दर्शनीयं वेदि अवेदि ज्ञायते तदानीं देवास्तस्मिन् स्वर्गे वस्तो: निवासार्थं रुरुचुः दीप्तियुक्ता बभूवुः । नृतमः नेतृतमः सूर्यः अभिष्टौ अभ्यागमने नृभ्यः नॄणां विचक्षे विशेषेण दर्शनाय अन्धा अन्धकाररूपाणि निबिडानि तमांसि दुधिता दुधितानि नाशितानि चकार कृतवान् ॥
“When the vast luminous heaven manifested by the rays (of light) is displayed, then are (the deities) resplendent according to (their heavenly) abode; the chief of leaders, (Indra), in his approach has scattered the thick glooms so that men may see.”
When heaven's fair light by hymns was made apparent (they made great splendour shine at break of morning),
He with his succour, best of Heroes, scattered the blinding darkness so that men saw clearly.
When the sun, beautiful to see, was found through their chants [/with its rays], they made shine the great light which is at dawn.
The best of men in his dominance made (it possible) for men to penetrate the blind, bilious shades of darkness with their gaze.
Wenn schön sich zeigt die Sonne mit den Strahlen und morgens sie das grosse Licht entzünden, Dann macht er hell das blinde trübe Dunkel zum Schaun den Männern, er, der stärkste, hülfreich.
Als das schön zu schauende Himmelslicht durch ihre Zaubergesänge gefunden war, als sie das große Licht am Morgen leuchten ließen, da machte der Mannhafteste das hartnäckige stockfinstere Dunkel in Hilfsbereitschaft für die Männer zum Durchblicken.
Когда с помощью песен было найдено солнце, прекрасное на вид,
Когда они зажгли великий свет рано утром,
(То) самый мужественный в стремлении помочь мужам, сделал (так),
Что сквозь слепой, дикий мрак стало можно видеть.
व॒व॒क्ष इन्द्रो॒ अमि॑तमृजी॒ष्यु१॒॑भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा । अत॑श्चिदस्य महि॒मा वि रे॑च्य॒भि यो विश्वा॒ भुव॑ना ब॒भूव॑ ॥
व॒व॒क्षे । इन्द्रः॑ । अमि॑तम् । ऋ॒जी॒षी । उ॒भे इति॑ । आ । प॒प्रौ॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒हि॒ऽत्वा । अतः॑ । चि॒त् । अ॒स्य॒ । म॒हि॒मा । वि । रे॒चि॒ । अ॒भि । यः । विश्वा॑ । भुव॑ना । ब॒भूव॑ ॥
ऋजीषी । ऋजीषशब्देन निष्पिष्टो विगतसारः सोमोऽभिधीयते । तद्वान् इन्द्रः परमैश्वर्ययुक्तः अमितम् इयत्तारहितं महिमानं ववक्षे उवाह । किंच महित्वा महत्त्वेन स्वेन महिम्ना उभे रोदसी उभे द्यावापृथिव्यौ आ पप्रौ समन्तादपूरयत् । यः इन्द्रः विश्वा भुवना सर्वाणि भुवनानि अभि बभूव तिरश्चकार । अतश्चित् एभ्योऽपि विश्वेभ्यो भुवनेभ्यः अस्य इन्द्रस्य महिमा वि रेचि अतिरिरिचे । अधिको बभूवेत्यर्थः ॥ ॥ १७ ॥
“Indra, as the accepter of the stale Soma, sustains infinite greatness, and has filled both heaven and earth by his magnitude; therefore has the vastness of him who has surpassed all the regions, exceeded (the world).”
Indra, Impetuous One, hath waxed immensely: he with his vastness hath filled earth and heaven.
E'en beyond this his majesty extendeth who hath exceeded all the worlds in greatness.
Possessing the silvery drink, Indra increased without limit. He filled both world-halves with his greatness.
Even beyond that did it reach—the greatness of him who surmounted all the worlds.
Der kühne Indra unermesslich wachsend, durchdrang mit seiner Grösse beide Welten; Und drob hinaus noch ragte dessen Umfang, der stärker ward als alles, was da lebet.
Indra wuchs ins Ungemessene den Trestersaft trinkend; mit seiner Größe füllte er beide Welthälften an. Und noch darüber hinaus dehnte sich seine Größe aus, der alle Welten überragt.
Индра, пьющий выжимки сомы, вырос безмерно.
Он заполнил обе половины вселенной (своим) величием.
И еще сверх этого выступила величина его,
(Того,) кто превосходит все миры.
विश्वा॑नि श॒क्रो नर्या॑णि वि॒द्वान॒पो रि॑रेच॒ सखि॑भि॒र्निका॑मैः । अश्मा॑नं चि॒द्ये बि॑भि॒दुर्वचो॑भिर्व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥
विश्वा॑नि । श॒क्रः । नर्या॑णि । वि॒द्वान् । अ॒पः । रि॒रे॒च॒ । सखि॑ऽभिः । निऽका॑मैः । अश्मा॑नम् । चि॒त् । ये । बि॒भि॒दुः । वचः॑ऽभिः । व्र॒जम् । गोऽम॑न्तम् । उ॒शिजः॑ । वि । व॒व्रु॒रिति॑ वव्रुः ॥
विश्वानि समस्तानि नर्याणि मनुष्याणां हितानि वृष्ट्यादीनि कार्याणि विद्वान् जानम् शक्रः समर्थ इन्द्रः निकामैः निकामयमानेभ्यः सखिभिः मित्रभूतेभ्यो मरुद्यः् ॥ व्यत्ययेन चतुर्थ्यर्थे तृतीया ॥ अपः वृष्टिलक्षणान्युदकानि रिरेच रिक्तीचकार । इन्द्रः सस्यादिफलसिद्ध्यर्थं मेघस्थान्युदकानि मरुद्योिल दत्तवानित्यर्थः । यद्वा । निकामैर्निकामयमानैः सखिभिर्मरुद्भिः सहितः सन् अपो नभसः सकाशात् । आप इत्यन्तरिक्षनामैतत् । अत्र विभक्तिव्यत्ययः । रिरेच व्यतिरिक्तः बभूव । ये मरुतः वचोभिः वाग्रूपैर्ध्वनिभिः अश्मानं चित् पर्वतमपि मेघं वा । अश्मेति मेघनामैतत् । बिभिदुः अभैत्सुः । उशिजः कामयमानास्ते मरुतः गोमन्तं गोभिरुपेतं ”व्रजम्, अङ्गिरसां संबन्धि गोस्थानं वि वव्रुः आच्छादयामासुः ॥
“Knowing all things profitable for men, Śakra has, with his willing friends (the Maruts), sent forth the waters, for they, with (loud) shouts, divided the clouds, and, desiring (to fulfil) their office, set open the pasturage of the cows (of the Aṅgirasas).”
Sakra who knoweth well all human actions hath with his eager Friends let loose the waters.
They with their songs cleft e'en the mountain open and willingly disclosed the stall of cattle.
The able one, knowing all manly (labors), together with his eager companions, gave leave to the waters.
The fire-priests, who split the stone just with their words, opened the pen full of cows.
Der starke, kundig aller Mannesthaten, liess frei die Wasser mit den Lust-Genossen, Die selbst den Fels erbrachen durch Gesänge; den Kuhstall schlossen auf sie voll Begierde.
Der Mächtige, der sich auf alle Mannestaten versteht, hat die Wasser freigemacht mit den anhänglichen Freunden. Die Usij, die durch ihre Worte selbst den Fels spalteten, haben den Rinderpferch aufgeschlossen.
Могучий знаток всех мужественных деяний
Выпустил воды с помощью преданных друзей.
(Те,) что словами раскололи даже скалу, –
Ушиджи растворили загон с коровами.
अ॒पो वृ॒त्रं व॑व्रि॒वांसं॒ परा॑ह॒न्प्राव॑त्ते॒ वज्रं॑ पृथि॒वी सचे॑ताः । प्रार्णां॑सि समु॒द्रिया॑ण्यैनो॒: पति॒र्भव॒ञ्छव॑सा शूर धृष्णो ॥
अ॒पः । वृ॒त्रम् । व॒व्रि॒ऽवांस॑म् । परा॑ । अ॒ह॒न् । प्र । आ॒व॒त् । ते॒ । वज्र॑म् । पृ॒थि॒वी । सऽचे॑ताः । प्र । अर्णां॑सि । स॒मु॒द्रिया॑णि । ऐ॒नोः॒ । पतिः॑ । भव॑न् । शव॑सा । शू॒र॒ । धृ॒ष्णो॒ इति॑ ॥
हे इन्द्र प्रावत् राक्षसादिभ्यः प्रकर्ष्ण लोकान् पालयितृ ते त्वदीयं वज्रम् अपः वृष्टिलक्षणान्युदकानि वव्रिवांसम् आवरकं वृत्रं मेघं पराहन् प्रकर्षेण प्रेरयति स्म । पृथिवी भूमिः सचेताः चेतनावती । त्वया संगता बभूव । धृष्णो धर्षणशील हे शूर विक्रान्तेन्द्र त्वं शवसा बलेन पतिर्भवन् लोकानां पालकः सन् समुद्रियाणि समुद्रसंबन्धीनि अर्णांसि नभसि स्थितानि उदकानि प्र ऐनोः प्रेरकः अभूः ॥
“Your protecting thunderbolt has slain Vṛtra obstructing the (issue of the waters), the conscious earth (co-operating) with you; valiant hero, preserver (of the regions), send down by your strength the waters of the firmament.”
He smote away the floods' obstructer, Vrtra; Earth, conscious, lent her aid to speed thy thunder.
Thou sentest forth the waters of the ocean, as Lord through power and might, O daring Hero.
You smashed away Vr̥tra, who had been enclosing the waters. Of one mind with you, Earth helped your mace.
You sped the seaward floods forward, becoming their lord by your power, you daring champion.
Du schlugst den Vritra, der die Wasser einschloss; willfährig half die Erde deinem Blitze; Du triebst empor des Meeres Wasserwogen, o kühner Held, der du mit Kraft gebietest.
Den Vritra, der die Wasser eingeschlossen hatte, schlug er weg. Die Erde, die im Einverständnis war, unterstützte deine Keule. Du setztest die zum Meer gehenden Ströme in Bewegung, der du durch deine Kraft ihr Herr wurdest, du kühner Held.
Он разбил Вритру, замкнувшего воды.
Земля, единодушная (с тобой), поддержала твою дубину.
Ты привел в движение потоки, устремленные к морю,
(Ты,) который благодаря силе стал (их) господином, о отважный герой.
अ॒पो यदद्रिं॑ पुरुहूत॒ दर्द॑रा॒विर्भु॑वत्स॒रमा॑ पू॒र्व्यं ते॑ । स नो॑ ने॒ता वाज॒मा द॑र्षि॒ भूरिं॑ गो॒त्रा रु॒जन्नङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः ॥
अ॒पः । यत् । अद्रि॑म् । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । दर्दः॑ । आ॒विः । भु॒व॒त् । स॒रमा॑ । पू॒र्व्य॑म् । ते॒ । सः । नः॒ । ने॒ता । वाज॑म् । आ । द॒र्षि॒ । भूरि॑म् । गो॒त्रा । रु॒जन् । अङ्गि॑रःऽभिः । गृ॒णा॒नः ॥
हे पुरुहूत बहुभिराहूतेन्द्र यत् यदा अपः प्रति वृष्टिलक्षणान्युदकानि लक्षीकृत्य अद्रिं मेघं दर्दः विदारितवानसि। सरमा देवशुनी पूर्व्य पुरा ते तुभ्यं पणिभिः अपहृतं गोधनम् आविर्भुवत् प्रकाशयामास । अङ्गिरोभिः ऋषिभिः गृणानः स्तूयमानः सन् गोत्रा गोत्राण्यभ्राणि रुजन् नः अस्मान भूरि प्रभूतं वाजम् अन्नं नेता प्रापयिता सः त्वम् आ दर्षि आदरं कृतवानसि ॥
“Invoked of many, when you had divided the cloud for (the escape of) the waters, Saramā appeared before you; and you, the bringer of abundant food, have shown us favour, dividing the clouds and glorified by the Aṅgirasas.”
When, Much-invoked! the water's rock thou cleftest, Sarama showed herself and went before thee.
Hymned by Angirases, bursting the cowstalls, much strength thou foundest for us as our leader.
When you tore open the rock for the waters, o much-invoked one, Saramā had appeared to you before:
“As our leader, tear out an abundant prize, breaking apart the cowpens, being sung by the Aṅgirases.”
Als du zerbrachst des Wassers Fels, gepries'ner, ging Sarama voran als deine Botin; Erschliess uns nun als Führer reiche Labung die Ställ' erbrechend mit den Angirasen.
Als du Vielgerufener den Fels aufsprengtest, da war dir zuvor die Sarama erschienen: "Als unser Führer sollst du reiche Beute herausschlagen, die Kuhhöhlen erbrechend, von den Angiras angerufen.
Когда, о многопризываемый, ты взорвал скалу,
Прежде всего перед тобой возникла Сарама:
Как вождь открой нам богатую добычу,
Разбивая загоны с коровами, воспеваемый Ангирасами!
अच्छा॑ क॒विं नृ॑मणो गा अ॒भिष्टौ॒ स्व॑र्षाता मघव॒न्नाध॑मानम् । ऊ॒तिभि॒स्तमि॑षणो द्यु॒म्नहू॑तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र॑ह्मा॒ दस्यु॑रर्त ॥
अच्छ॑ । क॒विम् । नृ॒ऽम॒नः॒ । गाः॒ । अ॒भिष्टौ॑ । स्वः॑ऽसाता । म॒घ॒ऽव॒न् । नाद॑मानम् । ऊ॒तिऽभिः॑ । तम् । इ॒ष॒णः॒ । द्यु॒म्नऽहू॑तौ । नि । मा॒याऽवा॑न् । अब्र॑ह्मा । दस्युः॑ । अ॒र्त॒ ॥
हे मघवन् धनवन्निन्द्र नृमणः नृभिर्मनुष्यैर्मन्यते इति नृमणः । त्वं कविं मेधाविनं कुत्सम् अच्छ’ गाः अभ्यगाः । किंच स्वर्षाता । स्वर्धनम् । तस्य सातौ दाने निमित्ते अभिष्टौ कवेरभिगमे सति नाधमानं युद्धार्थं त्वां याचमानं कुत्सम् ऊतिभिः शत्रुकृतोपद्रवपरिहाररूपै रक्षणैः इषणः प्रेरितवानसि । मायावान् कपटवान् अब्रह्मा । ऋत्विग्भिः क्रियमाणं सर्वं कर्मजातमनुज्ञारूपेण जानन् ऋत्विग्विशेषो ब्रह्मशब्देनोच्यते । स न विद्यते यस्य असौ अब्रह्मा । वेदोक्तकर्मस्वास्तिक्यरहितः इत्यर्थः । दस्युः कुत्सस्य शत्रुः द्युम्नहूतौ द्युम्नं धनं हूतिराह्वानं यस्यां युधि तस्यां नि अर्त विनष्टो बभूव । इन्द्रः कुत्सेनाहूतः सन् तस्य शत्रुं हतवानित्यर्थः ॥
“Maghavan, who are honoured by men, you have repaired to the presence of the sage for (the sake of) bestowing (upon him) wealth, and when soliciting (you) in his need (for aid); defending (him) with your protection, the guileful, impious Dasyu has been destroyed in the contest for the spoil.”
Come, Maghavan, Friend of Man, to aid the singer imploring thee in battle for the sunlight.
Speed him with help in his irypired invokings: down sink the sorcerer, the prayerless Dasyu.
In your dominance you came here to the poet in need [=Kutsa?] at the winning of the sun, o bounteous one with your mind on men.
With your help you urged him on at the invocation to heavenly
brilliance; but the Dasyu, possessing magic arts but no sacred
formulation, sank down.
Zum Sänger komm mit Hülfe, männlich starker, der fleht, o reicher, um des Glücks Erlangung; Gewähr ihm Hülfe, wenn er dich um Kraft ruft; der zaubervolle, böse Feind versinke.
Suche, du mannhaft Gesinnter, hilfsbereit den Kavi auf, der wegen der Sonnengewinnung in Nöten ist, du Gabenherr. Eile zu ihm mit deinen Hilfen auf seinen hellen Ruf! Der listenreiche Dasyu, der keine erbaulichen Worte hat, soll erliegen!
О мужественный мыслью, в стремлении помочь отправляйся за поэтом,
Необходимым при покорении солнца, о щедрый!
Поспеши к нему с (твоими) поддержками на (его) светлый зов!
Да падет ниц колдовской дасью, живущий без священных слов!
आ द॑स्यु॒घ्ना मन॑सा या॒ह्यस्तं॒ भुव॑त्ते॒ कुत्स॑: स॒ख्ये निका॑मः । स्वे योनौ॒ नि ष॑दतं॒ सरू॑पा॒ वि वां॑ चिकित्सदृत॒चिद्ध॒ नारी॑ ॥
आ । द॒स्यु॒ऽघ्ना । मन॑सा । या॒हि॒ । अस्त॑म् । भुव॑त् । ते॒ । कुत्सः॑ । स॒ख्ये । निऽका॑मः । स्वे । योनौ॑ । नि । स॒द॒त॒म् । सऽरू॑पा । वि । वा॒म् । चि॒कि॒त्स॒त् । ऋ॒त॒ऽचित् । ह॒ । नारी॑ ॥
अत्र काचिदाख्यायिका श्रूयते । कथम् । रुरुनामकः कश्चिद्राजर्षिः । तस्य पुत्रः कुत्साख्यो राजर्षिरासीत् । स च कदाचित् शत्रुभिः सह युयुत्सुः संग्रामे स्वयमशक्तः सन् शत्रूणां हननार्थमिन्द्रस्य आह्वानं चकार । स चेन्द्रः कुत्सस्य गृहमागत्य तस्य शत्रून् जघान । तदनन्तरमतिप्रीत्या तयोः सख्यमभवत् । सख्यानन्तरमिन्द्र एनमपि स्वकीयं गृहं प्रापयामास । तत्र शची इन्द्रं प्राप्तुमागता सती तौ समानरूपौ दृष्ट्वा अयमिन्द्रोऽयं कुत्स इति विवेकाभावेन संशयं चकार इति । अनयाख्यायिकया प्रतीयमानोऽर्थोऽत्र प्रतिपाद्यते । हे इन्द्र दस्युघ्ना दस्यूनां शत्रूणां हन्त्रा मनसा युक्तस्त्वम् अस्तं कुत्सस्य गृहम् । अस्तमिति गृहनामैतत् । आ याहि आगाः ॥ लुङर्थे लोट् ॥ कुत्सः च ते तव संबन्धिनि सख्ये निकामः नितरां कामयमानः भुवत् अभवत्। ततः तौ युवां स्वे योनौ स्वकीये स्थाने नि षदतं न्यसीदतम् । उपविष्टावभूतम् । ऋतचित् सत्यदर्शनी नारी इन्द्रस्य भार्या शची सरूपा सरूपौ समानरूपौ वां युवां वि चिकित्सत् संशयं चकार ॥ ॥ १८ ॥
“With a mind resolved on killing the Dasyu, you came (to his dwelling), and Kutsa was eager for your friendship; now have you two alighted in his, (Indra's), habitation, and being entirely similar in form the truthful woman has been perplexed (to discriminate between you).”
Come to our home resolved to slay the Dasyu: Kutsa longed eagerly to win thy friendship.
Alike in form ye both sate in his dwelling the faithful Lady was in doubt between you.
Drive here to the home (of Uśanā Kāvya) with your Dasyu-smashing mind. In companionship with you, Kutsa will become eager.
Do you two, having the same form, sit down each in his own womb. She is trying to distinguish between you two—she is a woman who distinguishes the truth.
Mit deinem Sinn, der Feinde schlägt, besuch uns, befreundet sei dir Kutsa, dein begehrend; Setzt gleichgestaltet beid' auf euren Sitz euch, die Frau, die scharf sieht, mag euch unterscheiden.
Mit dasyumörderischer Absicht geh nach Hause, Kutsa sei dir in Freundschaft ergeben! Auf ihren eigenen Schoß setzet euch beide gleich aussehend. Die Frau wird im Zweifel über euch beiden sein, die doch das Richtige kennt.
Отправляйся домой с мыслью убить дасью!
Да будет тебе для дружбы преданный Кутса!
Усаживайтесь в собственном лоне, вы двое, одинаковой внешности!
Различит ли вас даже жена, знающая закон?
यासि॒ कुत्से॑न स॒रथ॑मव॒स्युस्तो॒दो वात॑स्य॒ हर्यो॒रीशा॑नः । ऋ॒ज्रा वाजं॒ न गध्यं॒ युयू॑षन्क॒विर्यदह॒न्पार्या॑य॒ भूषा॑त् ॥
यासि॑ । कुत्से॑न । स॒ऽरथ॑म् । अ॒व॒स्युः । तो॒दः । वात॑स्य । हर्योः॑ । ईशा॑नः । ऋ॒ज्रा । वाज॑म् । न । गध्य॑म् । युयू॑षन् । क॒विः । यत् । अह॑न् । पार्या॑य । भूषा॑त् ॥
हे इन्द्र अवस्युः कुत्सस्य रक्षणमिच्छन् ॥ छन्दसि क्यच् परेच्छायामपि दृश्यते ॥ तोदः तोदकः शत्रूणां हिंसकः वातस्य वायुसदृशयोर्वेगवतोः हर्योः अश्वयोः ईशानः ईश्वरस्त्वं कुत्सेन कुत्साख्येन राजर्षिणा सरथं समानरथं यासि गच्छसि। गध्यं ग्राह्यम् । गध्यं गृह्णातेः। ऋज्रा वाजं न गध्यं युयूषन्नित्यपि निगमो भवति ' (निरु. ५. १५) इति निरुक्तम् । वाजं न अन्नमिव ऋज्रा ऋजुगामिनौ अश्वौ युयूषन् स्वकीये रथे योजयन् कविः प्राज्ञः कुत्सः यत् यस्मिन् अहन् अहनि दिवसे पार्याय पारणाय आपन्निस्तरणाय भूषात् प्रभवते । तस्मिन्नेव दिने कुत्सेन सरथं यासीति पूर्वेण संबन्धः ॥
“You go with Kutsa in the same chariot, determined to defend him; (you) who are the tormentor (of foes), the lord of horses (of the speech) of the wind; on the same day wherein, yoking (to the car) the straight-going steeds, as if to receive food, the sage (Kutsa) has been enabled to cross over (the sea) of calamity.”
Thou comest, fain to succour him, with Kutsa,-a goad that masters both the Wind-God's horses,
That, holding the brown steeds like spoil for capture, the sage may on the final day be present.
Seeking help, you drive with Kutsa on the same chariot—you, the goader of the Wind, the master of the two fallow bays,
seeking to hold onto the two silvery (horses of the Wind) like a prize to be secured, so that on that day the poet [=Uśanā Kāvya] will exert himself for decisive (help).
Zusammen fährst mit Kutsa du begierig, als Stachler du des Windes Füchse lenkend, Die rothen haltend, wie erfasste Beute, wenn naht der weise dem Entscheidungstage.
Du fährst mit Kutsa auf dem gleichen Wagen als Hilfesuchender, indem du die Rosse des Vata anstachelst, du der Gebieter der Falben, die beiden Schimmelrosse festzuhalten suchend wie die deckenhohe Beute, auf daß der Kavi sich für die entscheidende Stunde am Tage bereit halte.
Ты едешь с Кутсой на одной колеснице в поисках помощи,
Распоряжаясь как погонщик пары буланых коней Ваты,
Стремясь удержать красноватых (коней), словно добычу, которую надо схватить (?),
Чтобы поэт был готов к решающему дню.
कुत्सा॑य॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ नि ब॑र्हीः प्रपि॒त्वे अह्न॒: कुय॑वं स॒हस्रा॑ । स॒द्यो दस्यू॒न्प्र मृ॑ण कु॒त्स्येन॒ प्र सूर॑श्च॒क्रं वृ॑हताद॒भीके॑ ॥
कुत्सा॑य । शुष्ण॑म् । अ॒शुष॑म् । नि । ब॒र्हीः॒ । प्र॒ऽपि॒त्वे । अह्नः॑ । कुय॑वम् । स॒हस्रा॑ । स॒द्यः । दस्यू॑न् । प्र । मृ॒ण॒ । कु॒त्स्येन॑ । प्र । सूरः॑ । च॒क्रम् । वृ॒ह॒ता॒त् । अ॒भीके॑ ॥
‘ शुष्णं पिप्रुम्' (ऋ. सं. १. १०३. ८) इत्यस्यामृचि प्रतिपादितः अर्थः ‘ कुत्साय' इत्यनेन ऋग्द्वयेन स्पष्टीक्रियते । हे इन्द्र त्वं कुत्साय कुत्सार्थम् अशुषम् । शूषमिति सुखनामैतत् । तद्रहितम् । अत्र दीर्घाभावः । शुष्णं शुष्णनामानमसुरं नि बर्हीः न्यबर्हीः अवधीः । तथा अह्नः दिवसस्य प्रपित्वे प्रक्रमे पूर्वाह्ने कुयवं कुयवनामानमसुरं च हतवानसि । तथा स त्वं सहस्रा सहस्रेण बहुभिः परिजनैः सह सद्यः यस्मिन् काले कुयवमवधीस्तस्मिन् काल एव कुत्स्येन । कुत्स इति वज्रनामैतत् । कुत्स एव कुत्स्यं वज्रम् । तेन दस्यून् शत्रून् प्र मृण जहि ॥ भूतार्थे लोट् ॥ हतवानसि । तथा सूरः प्रेरकस्य सूर्यस्य चक्रम् आयुधम् अभीके समीपे संग्रामे वा प्र वृहतात् प्रकर्षेण छिन्नवानसि॥
“For Kutsa, you have slain the unhappy Śuṣṇa and in the forepart of the day, attended by thousands (you have slain) Kuyava with the thunderbolt; you have swiftly destroyed the Dasyus, and you have cut them to pieces in the battle, with the wheel (of the chariot of) the sun.”
For Kutsa, with thy thousand, thou at day-break didst hurl down greedy Susna, foe of harvest.
Quickly with Kutsa's friend destroy the Dasyus, and roll the chariot-wheel of Sarya near us.
For Kutsa you laid low insatiable Śuṣṇa, who brings bad harvest, with his thousands, before the day’s first meal.
Immediately crush out the Dasyus with (the weapon) that is Kutsa, and then tear off the wheel of the Sun at the moment of encounter.
Für Kutsa warfst du nieder früh am Morgen den Fresser Çuschna, der die Ernte schädigt; Sogleich mit Kutsa tilge tausend Feinde und rolle vor der Sonne Rad zum Schauen.
Für Kutsa sollst du den nicht ausdorrenden Susna niederstrecken. Wenn es am Tag auf die Essenszeit zugeht, zerschmettere den Kuyava und zu Tausenden die Dasyu´s an einem Tage in der kutsischen Gewandung; reiß bei dem Anprall das Rad der Sonne weg!
Для Кутсы низвергни прожорливого Шушну?
Днем, перед едой, раздроби Куяву
(И) тысячи дасью в один день – в (облике) Кутсы!
В решающую минуту сорви колесо солнца!
त्वं पिप्रुं॒ मृग॑यं शूशु॒वांस॑मृ॒जिश्व॑ने वैदथि॒नाय॑ रन्धीः । प॒ञ्चा॒शत्कृ॒ष्णा नि व॑पः स॒हस्रात्कं॒ न पुरो॑ जरि॒मा वि द॑र्दः ॥
त्वम् । पिप्रु॑म् । मृग॑यम् । शू॒शु॒ऽवांस॑म् । ऋ॒जिश्व॑ने । वै॒द॒थि॒नाय॑ । र॒न्धीः॒ । प॒ञ्चा॒शत् । कृ॒ष्णा । नि । व॒पः॒ । स॒हस्रा॑ । अत्क॑म् । न । पुरः॑ । ज॒रि॒मा । वि । द॒र्दः॒ ॥
हे इन्द्र त्वं पिप्रुं पिप्रुनामानमसुरं शूशुवांसं प्रवृद्धं मृगयं मृगयनामानमसुरं च हतवानसि किंच स त्वं वैदथिनाय विदथिनः पुत्राय ऋजिश्वने ऋजिश्वनाम्ने राज्ञे रन्धीः वशमनयः । पञ्चाशत् पञ्चाशत्संख्याकानि सहस्रा सहस्राणि कृष्णा कृष्णवर्णानि रक्षांसि नि वपः न्यवपः अवधीः । तथा स त्वं जरिमा जरा अत्कं न वयोविशेषं रूपमिव पुरः शम्बरस्य नगराणि वि दर्दः विदारितवानसि ॥
“You have subjugated Pipru and the mighty Mṛgayā for the sake of Ṛjiṣvan, the son of Vidathin, you have slain the fifty thousand Kṛṣṇas; and, as old age (destroys) life, you have demolished the cities (of Śambara).”
Thou to the son of Vidathin, Rjisvan, gavest up mighty Mrgaya and Pipru.
Thou smotest down the swarthy fifty thousand, and rentest forts as age consumes a garment.
You subjugated Pipru Mr̥gaya, swollen with power, to R̥jiśvan, the son of Vidathin.
You scattered down the dark fifty thousand. You shredded their
fortresses, like worn-out age a cloak—
Du gabst den Pipru, das gewalt'ge Unthier, dahin dem Sohne Vidathins, Ridschiçvan; Du warfst zu Boden funfzigtausend Schwarze, zerrissest Burgen so wie mürbe Kleider.
Du unterwarfst den Rijisvan, dem Sohne des Vidathin, den übermächtigen Pipru Mrigaya. Fünfzigtausend Schwarze warfst du nieder. Du zerschlissest die Burgen wie das Alter ein Gewand;
Пипру Мригаю, очень сильного, ты
Отдал во власть Риджишвану, сыну Видатхина,
Пятьдесят тысяч черных ты засеял.
Ты взорвал крепость, как старость (изнашивает) одежду.
सूर॑ उपा॒के त॒न्वं१॒॑ दधा॑नो॒ वि यत्ते॒ चेत्य॒मृत॑स्य॒ वर्प॑: । मृ॒गो न ह॒स्ती तवि॑षीमुषा॒णः सिं॒हो न भी॒म आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त् ॥
सूरः॑ । उ॒पा॒के । त॒न्व॑म् । दधा॑नः । वि । यत् । ते॒ । चेति॑ । अ॒मृत॑स्य । वर्पः॑ । मृ॒गः । न । ह॒स्ती । तवि॑षीम् । उ॒षा॒णः । सिं॒हः । न । भी॒मः । आयु॑धानि । बभ्र॑त् ॥
हे इन्द्र सूरः प्रेरकस्य सूर्यस्य उपाके समीपे तन्वं त्वदीयं शरीरं यत् यदा दधानः धारकोऽभवः तदा अमृतस्य मरणरहितस्य ते त्वदीयं वर्पः रूपं वि चेति व्यचेति । हे इन्द्र ज्ञातृभिर्विशेषेण अज्ञायत । सूर्यस्य समीपे सर्वाणि रूपाणि मलिनीभवन्ति न तथेन्द्रस्य रूपं किंतु सूर्यस्य समीपे इन्द्रस्य रूपं विशेषेण भासमानं बभूवेत्यर्थः । अपि च हे इन्द्र हस्ती मृगः न गजविशेषो मृग इव तविषीं परेषां बलम् उषाणः दहन आयुधानि वज्रादीनि शस्त्राणि बिभ्रत् बिभ्राणस्त्वं सिंहो न सिंह इव भीमः भयंकरोऽभूः ॥
“While having (your) person n in the proximity of the sun, your form becomes redolent of ambrosia, and you are like the deer-like elephant, consuming the strength (of the strong), and are like a terrible lion when wielding your weapons.”
What time thou settest near the Sun thy body, thy form, Immortal One, is seen expanding:
Thou a wild elephant with might invested. like a dread lion as thou wieldest weapons.
Placing your body in nearness to the sun, so that the form of you, the immortal one, could be distinguished,
like a wild elephant, clothing yourself in might, and fearsome like a lion when you bear your weapons.
Den Leib hinsetzend in der Sonne Nähe, wenn deine Pracht, des ewigen, sich zeigte, In Kraft gekleidet gleich dem Elefanten, die Waffen führend wie ein grimmer Löwe.
Neben die Sonne dich stellend, daß deine, des Unsterblichen, Gestalt in die Augen fällt, mit Stärke dich gürtend wie ein Elefant, wie ein Löwe furchtbar, wenn du die Waffe trägst.
Помещая свое тело рядом с солнцем,
Чтобы стал заметен твой бессмертный облик,
Словно слон, рядясь в силу,
Страшный, словно лев, когда ты несешь оружие...
इन्द्रं॒ कामा॑ वसू॒यन्तो॑ अग्म॒न्त्स्व॑र्मीळ्हे॒ न सव॑ने चका॒नाः । श्र॒व॒स्यव॑: शशमा॒नास॑ उ॒क्थैरोको॒ न र॒ण्वा सु॒दृशी॑व पु॒ष्टिः ॥
इन्द्र॑म् । कामाः॑ । व॒सु॒ऽयन्तः॑ । अ॒ग्म॒न् । स्वः॑ । मीळ्हे॑ । न । सव॑ने । च॒का॒नाः । श्र॒व॒स्यवः॑ । श॒श॒मा॒नासः॑ । उ॒क्थैः । ओकः॑ । न । र॒ण्वा । सु॒दृशी॑ऽइव । पु॒ष्टिः ॥
कामाः राक्षसादिभयनिवारणार्थमिन्द्रं कामयमानाः वसूयन्तः पश्वादिधनमिच्छन्तः स्तोतारः इन्द्रं परमैश्वर्ययुक्तम् अग्मन् अगमन् गच्छन्ति ॥ वर्तमानेऽर्थे छान्दसो लुङ् ॥ कीदृशाः स्तोतारः । स्वर्मीळ्हे न युद्धे इव सवने यज्ञे चकानाः याचमानाः श्रवस्यवः अन्नकामाः उक्थैः स्तोत्रैः शशमानासः शंसमानाः स्तुवन्तः । तदा सोऽयमिन्द्रः ओको न स्तोतॄणामावास इव भवति । रण्वा रमणीया सुदृशीव पुष्टिः शोभनदर्शना लक्ष्मीरिव भवति ॥ ॥ १९ ॥
“Relying (upon Indra) for protection, and desirous of riches, (pious men) repair to him soliciting his presence in the sacrifice, as if in the battle, asking for food, celebrating his praise with hymns, for he is the refuge (of his worshippers), and resembles the grateful and lovely (goddess) of nutrition.”
Wishes for wealth have gone to Indra, longing for him in war for light and at libation,
Eager for glory, labouring with praisesongs: he is like home, like sweet and fair nutrition.
To Indra have desires gone seeking goods, taking their pleasure at the soma-pressing as if at a (contest) having the sun as its prize,
(desires) seeking fame, laboring with hymns, delightful like a home, like prosperity beautiful to see.
Zu Indra kamen Wünschende begehrend, das Opfer liebend wie des Glücks Erlangung, Nach Gut verlangend, sich mit Sprüchen mühend, wie liebe Heimat, wie willkommne Nahrung.
Zu Indra sind Gutes verlangend die Wünsche gekommen, an der Somaspende wie an der Schlacht ihre Freude habend, Ruhm suchend, diensteifrig mit Preisliedern, erfreulich wie das Heim, wie der schön zu schauende Wohlstand.
К Индре пришли (люди), испытывающие желания, стремящиеся к благам,
Находящие удовольствие в выжимании, как в битве за солнце,
Стремящиеся к славе, услуживающие (своими) гимнами,
Радующие, как родной дом, как приятное на вид процветание.
तमिद्व॒ इन्द्रं॑ सु॒हवं॑ हुवेम॒ यस्ता च॒कार॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ । यो माव॑ते जरि॒त्रे गध्यं॑ चिन्म॒क्षू वाजं॒ भर॑ति स्पा॒र्हरा॑धाः ॥
तम् । इत् । वः॒ । इन्द्र॑म् । सु॒ऽहव॑म् । हु॒वे॒म॒ । यः । ता । च॒कार॑ । नर्या॑ । पु॒रूणि॑ । यः । माऽव॑ते । ज॒रि॒त्रे । गध्य॑म् । चि॒त् । म॒क्षु । वाज॑म् । भर॑ति । स्पा॒र्हऽरा॑धाः ॥
यः इन्द्रः नर्या नर्याणि मनुष्यहितानि पुरूणि बहूनि ता तानि प्रसिद्धानि कर्माणि चकार अकरोत् । किंच स्पार्हराधाः स्पृहणीयधनः यः इन्द्रः मावते मत्सदृशाय जरित्रे स्तोत्रे गध्यं चित् ग्राह्यं संयोजनीयमपि वाजम् अन्नं मक्षु शीघ्रं भरति आहरति । वयं स्तोतारो हे यजमानाः वः युष्मभ्यं तमित् तमेव इन्द्रं सुहवं शोभनमाह्वानं यथा भवति तथा हुवेम आह्वयामः ॥
“Let us invoke that gracious Indra who has made so many things good for man; who, bestowing enviable opulence, quickly brings acceptable food to a worshipper like me.”
Call we for you that Indra, prompt to listen, him who hath done so much for men's advantage;
Who, Lord of envied bounty, to a singer like me brings quickly booty worth the capture.
Just him, Indra easy to call, would we call upon for you—him who performed the many manly (labors),
who quickly brings a prize worth securing even to a singer like me, him whose largesse is eagerly sought.
Lasst Indra rufen uns, der gern erhöret, der diese vielen Heldenthaten wirkte, Erwünschtes Gut besitzend, solchem Sänger, wie ich bin, eilend reiche Beute zuführt.
Diesen Indra, der sich gern rufen läßt, wollen wir für euch rufen, der diese vielen Mannestaten getan hat, der einem Sänger gleich mir alsbald sogar deckenhohen Gewinn einbringt, der beneidenswerte Belohnungen hat.
Мы хотим призвать для вас этого самого легкопризываемого Индру,
Кто совершил эти многочисленные мужественные деяния,
Кто певцу, подобному мне, быстро
Приносит добычу, которую надо схватить (?), (он,) обладающий завидными дарами.
ति॒ग्मा यद॒न्तर॒शनि॒: पता॑ति॒ कस्मि॑ञ्चिच्छूर मुहु॒के जना॑नाम् । घो॒रा यद॑र्य॒ समृ॑ति॒र्भवा॒त्यध॑ स्मा नस्त॒न्वो॑ बोधि गो॒पाः ॥
ति॒ग्मा । यत् । अ॒न्तः । अ॒शनिः॑ । पता॑ति । कस्मि॑न् । चि॒त् । शू॒र॒ । मु॒हु॒के । जना॑नाम् । घो॒रा । यत् । अ॒र्य॒ । सम्ऽऋ॑तिः । भवा॑ति । अध॑ । स्म॒ । नः॒ । त॒न्वः॑ । बो॒धि॒ । गो॒पाः ॥
हे शूर विक्रान्तेन्द्र यत् यदा कस्मिंश्चित् सर्वस्मिन्नपि जनानां मनुष्याणां मुहुके मोहके युद्धे अन्तः अस्माकं मध्ये तिग्मा तीक्ष्णा अशनिः पताति पतेत् । हे अर्य स्वामिन्निन्द्र यत् यदास्माकं शत्रुभिः सह घोरा भीमरूपा समृतिः युद्धं भवाति भवेत् । अध तदानीं नः अस्मदीयस्य तन्वः शरीरस्य गोपाः रक्षकः बोधि स्म अबोधि । शत्रुभ्यः सकाशात् अस्मान् रक्षकत्वेन बुद्धवानसि खलु ॥
“Hero, indra, when in any conflict of men the sharp thunderbolt falls in the midst (of them), and when, lord there is a terrible battle, then the defender of our person ns is made known.”
When the sharp-pointed arrow, O thou Hero, flieth mid any conflict of the people,
When, Faithful One, the dread encounter cometh, then be thou the Protector of our body.
If a sharp missile will fly in an instant amid some one of the peoples, o champion,
if there will be a terrible clash, o comrade, then, as ever, become the herdsmen of our body.
Wenn dein Geschoss, das scharfe, durch die Luft fliegt auf jeden Mann, o Held, im Augenblicke, Wenn furchtbar tobt die Schlacht, o treugesinnter, dann, dann sei recht Behüter unsers Leibes.
Wenn der spitzige Schleuderstein dazwischen fliegen wird in jedwedem Schlachtgeschrei der Völker, o Held, wenn der furchtbare Zusammenstoß stattfinden wird, o Gebieter, dann sei der Schirmer unseres Leibes!
Если острое метательное оружие полетит между (двумя лагерями)
В какой-нибудь безумной битве людей,
Если будет ужасное столкновение, о благородный,
То будь же тогда охранителем нашего тела!
भुवो॑ऽवि॒ता वा॒मदे॑वस्य धी॒नां भुव॒: सखा॑वृ॒को वाज॑सातौ । त्वामनु॒ प्रम॑ति॒मा ज॑गन्मोरु॒शंसो॑ जरि॒त्रे वि॒श्वध॑ स्याः ॥
भुवः॑ । अ॒वि॒ता । वा॒मऽदे॑वस्य । धी॒नाम् । भुवः॑ । सखा॑ । अ॒वृ॒कः । वाज॑ऽसातौ । त्वाम् । अनु॑ । प्रऽम॑तिम् । आ । ज॒ग॒न्म॒ । उ॒रु॒ऽशंसः॑ । ज॒रि॒त्रे । वि॒श्वध॑ । स्याः॒ ॥
हे इन्द्र त्वं वामदेवस्य वामदेवाख्यस्य मन्त्रद्रष्टुर्मम संबन्धिनीनां धीनां कर्मणाम् अविता रक्षिता भुवः भव । अवृकः हिंसारहितस्त्वं वाजसातौ युद्धे सखा मम सुहृत् भुवः भव । हे इन्द्र वयं प्रमतिं प्रकृष्टज्ञानं त्वामनु लक्षीकृत्य आ जगन्म आगच्छाम । स त्वं विश्वध सर्वदा जरित्रे स्तोत्रे उरुर्वांसः महता शंसनेन युक्तः स्याः भवेः ॥
“Be you the protector of the pious acts of Vāmadeva; be you in battle an unfailing friend; we come to you, eminent in wisdom; may you be ever benignant to your praiser.”
Further the holy thoughts of Vamadeva be thou a guileless Friend in fight for booty.
We come to thee whose providence protects us: wide be thy sway for ever for thy singer.
Will you be the helper of Vāmadeva’s insights? Will you be a partner— no wolf—at the winning of prizes?
We have come after you (who are) solicitude for us. Widely proclaimed, may you always be there for the singer.
Begünst'ge du des Vamadeva Bitten, sei holder Freund ihm in dem Kampf um Beute; Dir gingen nach wir, der du für uns sorgest, o walte weit du ewig für den Sänger.
Sei du Gönner der Gebete des Vamadeva, sei bei der Lohngewinnung ein Freund, der vor Wölfen schützt. An dich haben wir uns als unsere Vorsehung gewendet; sei du allezeit für den Sänger einer, dessen Wort weithin reicht.
Будь покровителем поэтических мыслей Вамадевы!
Будь другом надежным в борьбе за награды!
К тебе мы пришли как к (нашему) охранителю.
Будь всегда для певца тем, чья слава широка!
ए॒भिर्नृभि॑रिन्द्र त्वा॒युभि॑ष्ट्वा म॒घव॑द्भिर्मघव॒न्विश्व॑ आ॒जौ । द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्तो॑ अ॒र्यः क्ष॒पो म॑देम श॒रद॑श्च पू॒र्वीः ॥
ए॒भिः । नृऽभिः॑ । इ॒न्द्र॒ । त्वा॒युऽभिः॑ । त्वा॒ । म॒घव॑त्ऽभिः । म॒घ॒ऽव॒न् । विश्वे॑ । आ॒जौ । द्यावः॑ । न । द्यु॒म्नैः । अ॒भि । सन्तः॑ । अ॒र्यः । क्ष॒पः । म॒दे॒म॒ । श॒रदः॑ । च॒ । पू॒र्वीः ॥
हे मघवन् धनवन् इन्द्र विश्वे विश्वस्मिन् आजौ संग्रामे त्वायुभिः शत्रुजयार्थं त्वां कामयमानैः मघवद्भिः त्वदर्थं दीयमानहविर्लक्षणैर्धनैरुपेतैः एभिः प्रत्यक्षेणोपलभ्यमानैः नृभिः पुत्रपौत्राद्यैः परिजनैः सहिता वयं यजमानाः द्युम्नैः धनैः द्यावो न द्योतमानाः प्रकाशमाना धनिनो यथा तथा अर्यः अरीन् शत्रून् अभि सन्तः अभिभवन्तः क्षपः सर्वा रात्रीः पूर्वीः बह्वीः शरदश्च संवत्सरांश्च मदेम स्तवाम । यजमानाः सर्वेषु कालेषु स्तोत्रैरिन्द्रं हर्षयन्तीत्यर्थः ॥
“In every battle, Maghavan, may we, along with those men who trust in you and offer rich gifts, like those who are resplendent with riches, triumphing over their foes, glorify you many nights and years.”
O Indra, with these men who love thee truly, free givers, Maghavan, in every battle,
May we rejoice through many autumns, quelling our foes, as days subdue the nights with splendour.
While we dominate the strangers in every contest with these men who seek you, Indra, with the bounteous ones, o bounteous one,
just as the heavens dominate with their heavenly brilliance, may we find elation through many nights and autumns.
Mit diesen Männern, Indra, die dich lieben, die mächtig sind in jedem Kampf, o mächt'ger, Lass Feind besiegend, wie die Himmel glänzend, uns froh sein viele Tag' und viele Jahre.
Mit diesen dir ergebenen Männern, o Indra, mit den freigebigen, du Freigebiger, rufe ich dich in jedem Kampfe. Die Nebenbuhler an Glanz überragend wie der Himmel die Erde, möchten wir viele Nächte und Herbste schwelgen.
С помощью этих мужей, о Индра, любящих тебя, (я) тебя (призываю),
С помощью щедрых, о щедрый, в каждом состязании,
Превосходя врагов блеском, словно небеса (-землю),
Мы хотим радоваться многие ночи и осени!
ए॒वेदिन्द्रा॑य वृष॒भाय॒ वृष्णे॒ ब्रह्मा॑कर्म॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् । नू चि॒द्यथा॑ नः स॒ख्या वि॒योष॒दस॑न्न उ॒ग्रो॑ऽवि॒ता त॑नू॒पाः ॥
ए॒व । इत् । इन्द्रा॑य । वृ॒ष॒भाय॑ । वृष्णे॑ । ब्रह्म॑ । अ॒क॒र्म॒ । भृग॑वः । न । रथ॑म् । नु । चि॒त् । यथा॑ । नः॒ । स॒ख्या । वि॒ऽयोष॑त् । अस॑त् । नः॒ । उ॒ग्रः । अ॒वि॒ता । त॒नू॒ऽपाः ॥
यथा इन्द्रः नः अस्मदीयानि सख्या सख्यानि कर्माणि नू चित् क्षिप्रमेव वियोषत् न पृथक्कुर्यात् । उग्रः तेजस्वी तनूपाः शरीराणां पालक इन्द्रो यथा नः अस्मान् अविता रक्षिता असत् स्यात् । तथा वयं यजमानाः एवेत् एवमेवोक्तप्रकारेण इन्द्राय वृषभाय कामानां वर्षित्रे वृष्णे नित्यतरुणाय ब्रह्म स्तोत्रम् अकर्म अकुर्म । तत्र दृष्टान्तः । भृगवः दीप्तास्तक्षाणः रथं न रथमिव तद्वत् । यजमानेभ्यो यथेन्द्रोऽभीप्सितफलप्रदो भवति तथेन्द्रं यजमानाः स्तुवन्तीत्यर्थः ॥ १८ ॥
“Therefore we offer to the vigorous Indra, the showerer (of benefits), holy adoration, that he may never withdraw his friendly (actions) from us, and that he may be our powerful protector, the defender of (our) person ns, as the Bhṛgus (fabricate) a car (for use).”
Now, as the Bhrgus wrought a car, for Indra the Strong, the Mighty, we our prayer have fashioned,
That he may, ne'er withdraw from us his friendship, but be our bodies' guard and strong defender.
Just in this way we have made a sacred formulation for Indra, the bull-strong bull, as the Bhr̥gus do a chariot,
so that he will never keep us far away from his partnership, and he will be our powerful helper, the protector of our bodies.
So haben wir dem starken Stiere, Indra, Gebet gemacht wie Bhrigu's einst den Wagen, Dass unsre Freundschaft nimmer er verschmähe und sei ein starker Schützer unsrer Leiber.
So haben wir dem Indra, dem männlichen Bullen, eine Erbauung gemacht, wie die Bhrigu´s einen Wagen, auf daß sich niemals unsere Freundschaft löse und uns ein mächtiger Gönner und Leibesschützer sei.
Вот так для Индры, мужественного быка,
Мы создали молитву, словно Бхригу-колесницу,
Чтобы никогда не расторглась наша дружба,
(Чтобы) был он нашим грозным покровителем, (нашим) телохранителем!
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः । अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः ॥
नु । स्तु॒तः । इ॒न्द्र॒ । नु । गृ॒णा॒नः । इष॑म् । ज॒रि॒त्रे । न॒द्यः॑ । न । पी॒पे॒रिति॑ पीपेः । अका॑रि । ते॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । ब्रह्म॑ । नव्य॑म् । धि॒या । स्या॒म॒ । र॒थ्यः॑ । स॒दा॒ऽसाः ॥
हे इन्द्र नु क्षिप्रं स्तुतः पूर्वैर्ऋषिभिः संस्तुतः नु क्षिप्रं गृणानः अस्माभिः स्तूयमानश्च त्वम् इषम् अन्नं जरित्रे स्तोत्रे मह्यं नद्यो न अद्भिर्नदीरिव पीपेः प्यायय प्रवृद्धं कुरु । हे हरिवः हरिवन् हरिसंज्ञकाश्वोपेतेन्द्र ते तुभ्यं नव्यं नवतरं ब्रह्म स्तोत्रम् अकारि अस्माभिः क्रियते । रथ्यः रथवन्तो वयं धिया प्रज्ञारूपया स्तुत्या सदासाः त्वां सर्वदा भजमानास्त्वदर्थं हवीरूपस्य अन्नस्य दातारो वा स्याम भूयास्म ॥ ॥ २० ॥
“Glorified (in the past), glorified, Indra, at present, satisfy your worshipper with food, as rivers (are filled with water); lord of horses, a new hymn has been made for you; may we possessed of chariots, be ever delighted in (your) praise.”
Now, Indra! lauded, glorified with praises, let power swell. high like rivers for the singer.
For thee a new hymn, Lord of Bays, is fashioned. May we, car-borne, through song be victors ever.
– Now praised, o Indra, now being sung, make refreshment swell for the singer like rivers.
A new sacred formulation has been made for you, o you of the fallow bays. Through our insightful thought may we be charioteers who
always win.
Gepriesen nun, o Indra, und besungen, lass Labung schwellen Strömen gleich dem Sänger; Dir ist dies neue Lied gemacht, o Ross-Herr, durch Andacht sein wir Kämpfer, stets gewinnend.
Gepriesen und gelobt mögest du nun dem Anfänger Speise anschwellen lassen wie die Flüsse, o Indra. Es ist dir aufs neue eine Erbauung gemacht worden, du Falbenlenker. Möchten wir durch die Dichtung immergewinnende Wagenlenker sein!
Прославленный сейчас, о Индра, воспетый сейчас,
Пусть сделаешь ты набухшей, словно реки, жертвенную пищу для певца!
Сотворена тебе новая молитва, о хозяин буланых коней.
Благодаря поэтической мысли пусть будем мы всегда победоносными колесничими!