Sukta 4.17
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताइन्द्रः
मन्त्र21
छन्दत्रिष्टुप्
त्वं म॒हाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्यं॑ ह॒ क्षा अनु॑ क्ष॒त्रं मं॒हना॑ मन्यत॒ द्यौः । त्वं वृ॒त्रं शव॑सा जघ॒न्वान्त्सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नान् ॥
त्वम् । म॒हान् । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । ह॒ । क्षाः । अनु॑ । क्ष॒त्रम् । मं॒हना॑ । म॒न्य॒त॒ । द्यौः । त्वम् । वृ॒त्रम् । शव॑सा । ज॒घ॒न्वान् । सृ॒जः । सिन्धू॑न् । अहि॑ना । ज॒ग्र॒सा॒नान् ॥
हे इन्द्र त्वं महान् प्रभूतो भवसि । क्षाः पृथिवी । क्षा इति पृथिवीनामैतत् । मंहना महत्त्वेन युक्ता सती तुभ्यं ह त्वदर्थमेव क्षत्रं त्वदीयं बलम् अनु मन्यत अन्वमन्यत । अनुमतीचकार । द्यौः च त्वदर्थं बलमन्वमन्यत । हे इन्द्र त्वं शवसा त्वदीयेन बलेन वृत्रं लोकानाम् आवरकं वृत्रनामकम्" असुरं जघन्वान् हतवान् । किंच अहिना वृत्रेण जग्रसानान् जग्रहाणान् ग्रस्तान् ॥ ग्रसतेर्लिटः कानजादेशः ॥ सिन्धून् अपः सृजः असृजः सृष्टवानसि ॥
“You, Indra, are mighty; the vast earth confesses to you (your) strength, as does the heaven; you have slain Vṛtra by your vigour, you have set free the rivers arrested by Ahi.”
GREAT art thou, Indra; yea, the earth, with gladness, and heaven confess to thee thine high dominion.
Thou in thy vigour having slaughtered Vrtra didst free the floods arrested by the Dragon.
You, Indra, are great. To you did Earth, to you did Heaven
magnanimously yield dominion.
After you smashed Vr̥tra with your strength, you let loose the rivers, which had been swallowed by the serpent.
Gross bist du, Indra, dir ja räumten Erde und Himmel willig ein die Oberherrschaft; Mit Macht den Vritra tödtend, liessest frei du die Ströme, die vom Drachen aufgezehrten.
Du, Indra, bist der Große; dir gestanden Erde und Himmel bereitwillig die Herrschaft zu. Nachdem du den Vritra mit Kraft erschlagen hattest, ließest du die vom Drachen verschlungenen Flüsse los.
Ты велик, о Индра. Это за тобой
Земля (и) небо с готовностью признали власть.
Ты убил Вритру силой. Ты выпустил течь
Реки, поглощенные змеем.
तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन्रेजत॒ द्यौ रेज॒द्भूमि॑र्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः । ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्व१॒॑: पर्व॑तास॒ आर्द॒न्धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आप॑: ॥
तव॑ । त्वि॒षः । जनि॑मन् । रे॒ज॒त॒ । द्यौः । रेज॑त् । भूमिः॑ । भि॒यसा॑ । स्वस्य॑ । म॒न्योः । ऋ॒घा॒यन्त॑ । सु॒ऽभ्वः॑ । पर्व॑तासः । आर्द॑न् । धन्वा॑नि । स॒रय॑न्ते । आपः॑ ॥
हे इन्द्र त्विषः दीप्यमानस्य तव त्वदीये जनिमन् जन्मनि सति द्यौः अन्तरिक्षं स्वस्य त्वदीयात् मन्योः कोपात् । पञ्चम्यर्थे षष्ठी । भियसा जातभयेन रेजत अरेजत् । अकम्पत । भूमिः च रेजत् कम्पमाना बभूव । सुभ्वः महान्तः पर्वतासः । पर्वता मेघाः । ऋघायन्त सस्यादीनां वृष्टिप्रदानार्थं नियामकेन त्वया अबाध्यन्त । तथा मेघाः आर्दन् प्राणिनां पिपासारूपां पीडामहिंसन् । तथा मेघाः धन्वानि उदकरहितान् देशान् आपः अपः सरयन्ते गमयन्ति ॥
“At the birth of you who are resplendent, trembled the heaven (and) trembled the earth through fear of your wrath; the mighty clouds were confined; they destroyed (the distress of drought), spreading the waters over the dry plural ces.”
Heaven trembled at the birth of thine effulgence; Earth trembled at the fear of thy displeasure.
The stedfast mountains shook in agitation . the waters flowed, and desert spots were flooded.
At your birth Heaven trembled and Earth flinched in fear of your turbulence and of the battle fury that is yours.
The well-founded mountains throbbed, the wastelands shuddered, and the waters ran.
Vor deiner Kraft bei der Geburt erbebten aus Furcht vor deinem Zorne Erd' und Himmel; Da zitterten die mächtigen Gebirge, zerstob das Festland und die Wasser rannen.
Der Himmel zitterte bei deiner Geburt aus Furcht vor deinem Feuer, es zitterte die Erde aus Furcht vor deinem Grimm. Die festen Berge drohten, es senkten sich die Ebenen, die Gewässer entlaufen.
От вспышки при твоем рождении сотрясалось небо,
Сотрясалась земля от страха перед твоей яростью.
Зашатались крепкие горы,
Расступились пустыни, текут воды.
भि॒नद्गि॒रिं शव॑सा॒ वज्र॑मि॒ष्णन्ना॑विष्कृण्वा॒नः स॑हसा॒न ओज॑: । वधी॑द्वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः सर॒न्नापो॒ जव॑सा ह॒तवृ॑ष्णीः ॥
भि॒नत् । गि॒रिम् । शव॑सा । वज्र॑म् । इ॒ष्णन् । आ॒विः॒ऽकृ॒ण्वा॒नः । स॒ह॒सा॒नः । ओजः॑ । वधी॑त् । वृ॒त्रम् । वज्रे॑ण । म॒न्द॒सा॒नः । सर॑न् । आपः॑ । जव॑सा । ह॒तऽवृ॑ष्णीः ॥
सहसानः शत्रूणामभिभवन् ओजः तेजः आविष्कृण्वानः आविष्कुर्वन् इन्द्रः वज्रमिष्णन् वज्रं प्रेरयन् शवसा बलेन गिरिं पर्वतं जातं भिनत् अभिनत् बिभेद । किंच मन्दसानः सोमेन मोदमान इन्द्रः वज्रेण वृत्रं वृत्रनामानमसुरं वधीत् अवधीत् जघान । ततः आपः वृत्रेणावृतान्युदकानि हतवृष्णीः । हतो वृषा वृत्रो यासां ता हतवृष्ण्यः । ता वृत्रवधानन्तरं निवारणरहिताः सत्यः जवसा वेगेन सरन् असरन् अगच्छन् ॥
“The subduer of foes, manifesting his energy and hurling his thunderbolt, shattered the mountain by his strength; he slew Vṛtra with the thunderbolt, exulting, and the waters whose obstructor was destroyed rushed forth with rapidity.”
Hurling his bolt with might he cleft the mountain, while, putting forth his strength, he showed his vigour.
He slaughtered Vrtra with his bolt, exulting, and, their lord slain, forth flowed the waters swiftly.
He split the mountain, hurling his mace with his strength, revealing his power, displaying his might.
He smashed Vr̥tra with his mace in his exhilaration. With their bull
struck down, the waters ran swiftly.
Mit Macht zerbrach den Fels er, Blitze schleudernd, der allgewalt'ge, seine Kraft erweisend; Den Vritra schlug er munter mit dem Blitze, befreit vom Stiere rannen schnell die Wasser.
Er spaltete den Berg, mit Kraft die Keule entsendend, als Sieger seine Stärke offenbarend. Er erschlug berauscht den Vritra mit der Keule; die Gewässer liefen in Eile davon, als ihr Bulle erschlagen war.
С силой он расколол гору, швыряя ваджру,
Как победитель являя силу.
Опьянившись, он убил Вритру ваджрой. .
Быстро обратились в бегство воды, когда их бык был убит.
सु॒वीर॑स्ते जनि॒ता म॑न्यत॒ द्यौरिन्द्र॑स्य क॒र्ता स्वप॑स्तमो भूत् । य ईं॑ ज॒जान॑ स्व॒र्यं॑ सु॒वज्र॒मन॑पच्युतं॒ सद॑सो॒ न भूम॑ ॥
सु॒ऽवीरः॑ । ते॒ । ज॒नि॒ता । म॒न्य॒त॒ । द्यौः । इन्द्र॑स्य । क॒र्ता । स्वपः॑ऽतमः । भू॒त् । यः । ई॒म् । ज॒जान॑ । स्व॒र्य॑म् । सु॒ऽवज्र॑म् । अन॑पऽच्युतम् । सद॑सः । न । भूम॑ ॥
हे इन्द्र यः प्रजापतिः स्वर्यम् ऋत्विगादिभिः स्तुत्यं सुवज्रं शोभनवज्रोपेतं सदसः स्वकीयात् स्वर्गाख्यात् स्थानात् अनपच्युतं विच्युतिरहितं च । न इति समुच्चयार्थे । 'भूम भूम्ना महत्त्वेन युक्तम् ईम् एनं त्वां जजान अजीजनत् ॥ ‘ जन जनने ' इति धातुः ॥ द्यौः द्योतमानः ते तव जनिता जनयिता स प्रजापतिः सुवीरः शोभनपुत्रवानहमस्मीति मन्यत अमन्यत । किंच इन्द्रस्य कर्ता इन्द्रस्य जनयिता प्रजापतिः स्वपस्तमः अत्यन्तं शोभनकर्मा अभूत् ॥
“Heaven, your progenitor, conceived (I have obtained) a worthy son; the maker of Indra was the accomplisher of a most excellent work; he who begot the adorable (Indra), armed with the thunderbolt, irremovable from his station, and endowed with greatness.”
Thy Father Dyaus esteemed himself a hero: most noble was the work of Indra's Maker,
His who begat the strong bolt's Lord who roareth, immovable like earth from her foundation.
Rich in heroes, Heaven is considered to be your begetter. The best craftsman was the creator of Indra, who begot him, booming and bearing the good mace, not to be moved, any more than the Earth from its seat.
Dein Vater dünkte mächtig sich, der Himmel; des Indra Zeuger hat vollbracht das Beste, Als er erzeugt den blitzbegabten Donn'rer, den, wie vom Sitz die Erde, niemand fortstösst.
Für deinen Erzeuger und Vater des tüchtigen Sohnes galt der Himmel; des Indra Erzeuger war der große Künstler, der ihn erzeugt hat, ihn mit der lauten Stimme und der schönen Keule, der wie die Erde nicht vom Platz weicht.
Небо считается твоим родителем, (отцом) прекрасного сына.
Создатель Индры – это лучший творец,
Который породил его, громкогласного, с прекрасной ваджрой,
Несдвигаемого, словно земля, с места.
य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्र॑: । स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोन॑: ॥
यः । एकः॑ । इत् । च्या॒वय॑ति । प्र । भूमा॑ । राजा॑ । कृ॒ष्टी॒नाम् । पु॒रु॒ऽहू॒तः । इन्द्रः॑ । स॒त्यम् । ए॒न॒म् । अनु॑ । विश्वे॑ । म॒द॒न्ति॒ । रा॒तिम् । दे॒वस्य॑ । गृण॒तः । म॒घोनः॑ ॥
कृष्टीनां सर्वासां प्रजानां राजा प्रभुः पुरुहूतः बहुभिराहूतः एक इत् देवानां मध्ये मुख्य एवं यः इन्द्रः भूम भूतं निष्पन्नं शत्रुभ्यो भयं प्र च्यावयति प्रकर्षेण नाशयति । विश्वे सर्वे यजमानाः मघोनः मघवतः । हविर्लक्षणधनवत इत्यर्थः । देवस्य इन्द्रसमाश्रयात् द्योतमानस्य गृणतः स्तुवतः रातिं बन्धुम् एनम् इन्द्रम् अनु लक्षीकृस्य सत्यम् एव मदन्ति स्तुवन्ति ॥ ॥ २१ ॥
“All men, praising the munificence of the divine Maghavan, verily glorify him who alone casts downmany, Indra, the king of men, the adored of many.”
He who alone o'erthrows the world of creatures, Indra the peoples' King, invoked of many-
Verily all rejoice in him, extolling the boons which Maghavan the God hath sent them.
Who, just alone, sets the lands in motion—the king of the separate peoples, Indra invoked by many.
All celebrate him, the real one, and celebrate the generosity of the god to the singer and the patron.
Der ganz allein der Erde Grund erschüttert, der vielgerufne Fürst der Völker, Indra, Ihm jauchzen zu, dem wahrhaft treuen, alle, des gabenreichen Gottes Spende preisend.
Der allein die Erde ins Wanken bringt, der König der Völker, der vielgerufene Indra. Dem Wahrhaften jubeln alle zu, der Gabe des Gottes, der der freigebige Patron des Sängers ist.
Кто в одиночку сотрясает землю,
Индра, многопризываемый царь народов, –
Его, истинного, все, ликуя, приветствуют,
Дар бога, щедрого покровителя певца.
स॒त्रा सोमा॑ अभवन्नस्य॒ विश्वे॑ स॒त्रा मदा॑सो बृह॒तो मदि॑ष्ठाः । स॒त्राभ॑वो॒ वसु॑पति॒र्वसू॑नां॒ दत्रे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ॥
स॒त्रा । सोमाः॑ । अ॒भ॒व॒न् । अ॒स्य॒ । विश्वे॑ । स॒त्रा । मदा॑सः । बृ॒ह॒तः । मदि॑ष्ठाः । स॒त्रा । अ॒भ॒वः॒ । वसु॑ऽपतिः । वसू॑नाम् । दत्रे॑ । विश्वाः॑ । अ॒धि॒थाः॒ । इ॒न्द्र॒ । कृ॒ष्टीः ॥
विश्वे सर्वे सोमाः अस्य इन्द्रस्य सत्रा। सत्रेति सत्यनामैतत् । सत्यमेव प्रभूताः अभवन् । किंच मदासः मदा मदकराः सोमाः बृहतः महतोऽस्येन्द्रस्य मदिष्ठाः मादयितृतमाः सत्रा सत्यमेवाभवन् । हे इन्द्र त्वं वसुपतिः धनपतिः । न केवलं धनपतिः किंतु वसूनां सर्वेषां पश्वादीनां धनानां पतिः सत्रा सत्यमेव अभवः भवसि । हे इन्द्र त्वं दत्रे धने निमित्तभूते सति विश्वाः सर्वाः कृष्टीः स्तोत्रीः प्रजाः अधिथाः धारयसि ॥
“Truly are all libations his, the inebriating draughts are truly most exhilarating to the mighty Indra; truly are you the lord of wealth, of (all sorts of) treasures; you, Indra, support all people by the gift (of riches).”
All Soma juices are his own for ever, most gladdening draughts are ever his, the Mighty,
Thou ever wast the Treasure-Lord of treasures: Indra, thou lettest all folk share thy bounty.
Entirely his were the soma-drinks; entirely for the lofty one were the most exhilarating exhilarating-drinks.
Entirely the goods-lord of goods you became. You placed all the
separate peoples in (the path of) your giving, Indra.
Ihm waren alle Somatränke eigen, die kräftigsten, berauschenden dem grossen, Du warest aller Schätze Schatzgebieter, du Indra halfst zur Gabe allen Völkern.
Ihm wurden alle Somatränke insgesamt zuteil, dem Hohen die berauschendsten Rauschtränke insgesamt. Du wardst der Herr der Güter insgesamt. Allen Völkern hast du zu ihrem Anteil verholfen, Indra.
Целиком все соки сомы принадлежали ему,
Целиком самые опьяняющие хмельные напитки – высокому,
Целиком ты был господином (всех) благ.
Ты наделил имуществом все народы, о Индра.
त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः । त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न्वि वृ॑श्चः ॥
त्वम् । अध॑ । प्र॒थ॒मम् । जाय॑मानः । अमे॑ । विश्वाः॑ । अ॒धि॒थाः॒ । इ॒न्द्र॒ । कृ॒ष्टीः । त्वम् । प्रति॑ । प्र॒ऽवतः॑ । आ॒ऽशया॑नम् । अहि॑म् । वज्रे॑ण । म॒घ॒ऽव॒न् । वि । वृ॒श्चः॒ ॥
अध अपि च प्रथमम् एव जायमानः त्वम् अमे वृत्रनिमित्ते भये सति विश्वाः सर्वाः कृष्टीः प्रजाः अधिथाः रक्षकत्वेन धारयसि । हे मघवन् धनवन् इन्द्र त्वं प्रति प्रवतः प्रति प्रवणानुदकवतो देशान् लक्षीकृत्य आशयानम् अपां निरोधकम् अहिं वृत्रनामानमसुरं वज्रेण वि वृश्चः व्यवृश्चः छिन्नवानसि ॥
“[7-8] (We praise) the slayer of many foes, the courageous, the discomfiter (of enemies), the great, the unbounded, the showerer (of benefits), the wielder of the bright thunderbolt, him who is the destroyer of Vṛtra, the bestower of food, the giver of wealth, Maghavan, the possessor of riches.”
Moreover, when thou first wast born, O Indra, thou struckest terror into all the people.
Thou, Maghavan, rentest with thy bolt the Dragon who lay against the waterfloods of heaven.
And on first being born, you placed all the separate peoples in (the path of) your onslaught, Indra.
With your mace you hewed apart the serpent who was lying against the (mountain) slopes, o bounteous one.
᳓
Als, Indra, du zuerst geboren wurdest, da setztest du in Schrecken alle Völker; Du spaltetest, o mächt'ger, mit dem Blitze die Schlange, die am Abhang hingestreckt lag.
Du hast damals, eben geboren, zuerst alle Völker in Panik versetzt, o Indra. Du zerhiebst den Drachen, der die Ströme belagerte, mit der Keule, du Gabenreicher.
Рождаясь, ты тогда прежде всего
Поверг в ужас все эти народы, о Индра.
Змея, запрудившего сток (вод),
Ты разрубил ваджрой, о щедрый.
स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म् । हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधा॑: ॥
स॒त्रा॒ऽहन॑न् । दधृ॑षिम् । तुम्र॑म् । इन्द्र॑म् । म॒हाम् । अ॒पा॒रम् । वृ॒ष॒भम् । सु॒ऽवज्र॑म् । हन्ता॑ । यः । वृ॒त्रम् । सनि॑ता । उ॒त । वाज॑म् । दाता॑ । म॒घानि॑ । म॒घऽवा॑ । सु॒ऽराधाः॑ ॥
सत्राहणं बहूनां शत्रूणां हन्तारं दाधृषिम् अत्यन्तं धर्षकं तुम्रम् । तुमिः प्रेरणकर्मा'। शत्रूणां प्रेरकं महां महान्तम् अपारम् अपरिमाणम् । विनाशरहितमित्यर्थः। वृषभं कामानां वर्षितारं सुवज्रं शोभनेन वज्रेणोपेतम् इन्द्रम् । वयं स्तोतारः स्तुमेति शेषः । यः इन्द्रः वृत्रं वृत्रनामानम् असुरं हन्ता हिंसिता भवति । उत अपि च य इन्द्रः वाजम् अन्नं सनिता दाता भवति । सुराधाः शोभनधनयुक्तो यः मघवा इन्द्रः मघानि धनानि दाता भवति । तमिन्द्रं स्तुमेति पूर्वेण अन्वयः ॥ अत्र सर्वत्र तृनन्तत्वात् ' न लोकाव्यय°' इति षष्ठीप्रतिषेधे सति द्वितीयैव भवति ॥
The ever-slaying, bold and furious Indra, the bright bolt's Lord, infinite, strong and mighty,
Who slayeth Vrtra and acquireth booty, giver of blessings, Maghavan the bounteous:
(I call upon) him who smashes entirely, bold and brawny Indra, the great and limitless bull bearing the good mace,
who is the smasher of Vr̥tra and the winner of the prize, the giver of bounties, the bounteous one who brings good presents.
Den tilgenden, unendlich grossen Indra, den kühnen, feisten Stier mit starkem Blitze, Der Vritra tödtet und erlangt die Beute, der Schätze gibt, ein reicher Gabenbringer.
Den auf einmal erschlagenden, mutigen, starken Indra, den großen, unbegrenzten Bullen mit der schönen Keule, der der Töter des Vritra und der Gewinner der Beute ist, der Gaben schenkt, der Freigebige, Belohnende.
(Я хочу воспеть) убивающего сразу, отважного, сильного Индру,
Великого, безграничного, быка, обладателя прекрасной ваджры,
(Того,) кто убийца Вритры, а также захватчик добычи,
Даритель щедрых наград, щедрый, с прекрасными подарками.
अ॒यं वृत॑श्चातयते समी॒चीर्य आ॒जिषु॑ म॒घवा॑ शृ॒ण्व एक॑: । अ॒यं वाजं॑ भरति॒ यं स॒नोत्य॒स्य प्रि॒यास॑: स॒ख्ये स्या॑म ॥
अ॒यम् । वृतः॑ । चा॒त॒य॒ते॒ । स॒म्ऽई॒चीः । यः । आ॒जिषु॑ । म॒घऽवा॑ । शृ॒ण्वे । एकः॑ । अ॒यम् । वाज॑म् । भ॒र॒ति॒ । यम् । स॒नोति॑ । अ॒स्य । प्रि॒यासः॑ । स॒ख्ये । स्या॒म॒ ॥
मघवा धनवान् यः इन्द्रः आजिषु संग्रामेषु एकः मुख्य एव शृण्वे श्रूयते । अयम् इन्द्रः समीचीः संगताः वृतः । वृण्वन्त्याच्छादयन्ति लोकानिति वृतः शत्रुसेनाः । ताः चातयते नाशयति । अयम् इन्द्रः यं वाजं यदन्नं सनोति यजमानाय ददाति तं वाजं भरति यजमानस्य तदन्नं दातुं बिभर्ति । स्तोतारो वयम् अस्य एवंभूतस्येन्द्रस्य सख्ये सखित्वे प्रियासः प्रियाः स्याम भवेम ॥
“This Maghavan, who destroys assembled hosts, is he who is renowned as chief in battles; he brings the food which he bestows (upon the worshipper); may we be held dear in his friendship.”
Alone renowned as Maghavan in battles, he frighteneth away assembled armies.
He bringeth us the booty that he winneth may we, well-loved, continue in his friendship.
This one forces his united opponents into hiding, he who alone is famed as the bounteous one in contests.
This one brings the prize that he wins. Might we be dear to him in his partnership.
᳓
Er ist's, der forttreibt die gescharten Feinde, der als der einz'ge Held im Kampf gerühmt wird, Er bringt herbei das Gut, das er erbeutet, in seiner Freundschaft möchten wir beliebt sein.
Er treibt die vereinten Heerscharen in die Flucht, der in den Schlachten als der Freigebige bekannt ist. Er bringt die Beute heim, die er gewinnt. In seiner Freundschaft möchten wir die Lieben sein.
Он обращает в бегство собравшиеся вместе отряды,
(Тот,) кто один слывет щедрым в боях,
Он приносит добычу, которую захватывает.
Мы хотим быть приятными ему в дружбе!
अ॒यं शृ॑ण्वे॒ अध॒ जय॑न्नु॒त घ्नन्न॒यमु॒त प्र कृ॑णुते यु॒धा गाः । य॒दा स॒त्यं कृ॑णु॒ते म॒न्युमिन्द्रो॒ विश्वं॑ दृ॒ळ्हं भ॑यत॒ एज॑दस्मात् ॥
अ॒यम् । शृ॒ण्वे॒ । अध॑ । जय॑न् । उ॒त । घ्नन् । अ॒यम् । उ॒त । प्र । कृ॒णु॒ते॒ । यु॒धा । गाः । य॒दा । स॒त्यम् । कृ॒णु॒ते । म॒न्युम् । इन्द्रः॑ । विश्व॑म् । दृ॒ळ्हम् । भ॒य॒ते॒ । एज॑त् । अ॒स्मा॒त् ॥
अध अपि च अयम् इन्द्रः जयन् शत्रून् विजयन् शृण्वे श्रूयते । सर्वत्र प्रख्यातो भवति । उत अपि च घ्नन् शत्रून् हिंसन् सर्वत्र श्रूयते । उत अपि च अयम्' इन्द्रः युधा युद्धेन गाः पशून् प्र कृणुते शत्रुसकाशात् आहरति । किंच इन्द्रः यदा मन्युं कोपं सत्यम् एव कृणुते द्विषदर्थं करोति तदानीं दृळ्हं दृढं स्थिर स्थावररूपम् एजत् कम्पमानं जङ्गमरूपं च विश्वं समस्तं जगत् अस्मात् इन्द्रात् भयते बिभेति ॥ ॥ २२ ॥
“This (Indra), is renowned, whether conquering or slaying (his foes), or whether in conflict he recovers the cattle; when Indra truly entertains anger all that is stationary or moveable is in fear of him.”
Renowned is he when conquering and when slaying: 'fis he who winneth cattle in the combat.
When Indra hardeneth his indignation all that is fixed and all that moveth fear him.
And this one is famed for conquering and smiting, and this one brings the cows forward to become his through battle.
When Indra makes his fury real, everything, both what stays firm and what flinches, becomes afraid before him.
Er wird gerühmt als der, der siegt und tödtet, er ist's, der sich durch Kampf verschafft die Kühe; Sobald nur seinen Zorn zur That macht Indra, erbebt vor ihm, was fest ist, was beweglich.
Er ist darum bekannt als der Siegende und Schlagende und er treibt durch Kampf die Rinder fort. Wenn Indra seinen Eifer wahr macht, dann fürchtet sich vor ihm alles Feste und Bewegliche.
Он поэтому слывет победителем и убийцей,
А также он с боем добывает коров.
Когда Индра предается (своему) неистовству,
Все твердое (и) подвижное страшится его.
समिन्द्रो॒ गा अ॑जय॒त्सं हिर॑ण्या॒ सम॑श्वि॒या म॒घवा॒ यो ह॑ पू॒र्वीः । ए॒भिर्नृभि॒र्नृत॑मो अस्य शा॒कै रा॒यो वि॑भ॒क्ता स॑म्भ॒रश्च॒ वस्व॑: ॥
सम् । इन्द्रः॑ । गाः । अ॒ज॒य॒त् । सम् । हिर॑ण्या । सम् । अ॒श्वि॒या । म॒घऽवा॑ । यः । ह॒ । पू॒र्वीः । ए॒भिः । नृऽभिः॑ । नृऽत॑मः । अ॒स्य॒ । शा॒कैः । रा॒यः । वि॒ऽभ॒क्ता । स॒म्ऽभ॒रः । च॒ । वस्वः॑ ॥
यो ह यः खलु मघवा धनवान् इन्द्रः गाः असुराणां सम् अजयत् सम्यक् जितवान् भवति । किंच हिरण्या हिरण्यानि हितरमणीयानि शत्रुसंबन्धीनि धनानि सम् अजयत् । तथा अश्विया अश्वियानि शत्रुसंबन्धिनोऽश्वसमूहान् सम्यक् जयति स्म । तथा पूर्वीः बह्वीः शत्रुसेनाः समजयत् । इन्द्रः सर्वान् शत्रून् जित्वा सकलमपि पश्वादिधनमपहृतवानित्यर्थः। शाकैः सामर्थ्यैः नृतमः नेतृतमः पश्वादीनामतिशयेन निर्वाहकः स इन्द्रः एभिर्नृभिः नेतृभिः स्तोतृभिः स्तुतः सन् अस्य रायः पश्वादिरूपस्य धनस्य विभक्ता स्तोतृभ्यो विभागस्य कर्ता । दाता भवतीत्यर्थः । किंच वस्वः वसुनो धनस्य संभरश्च संभर्ता धारकश्च भवति ॥
“Indra, the lord of opulence, who has overcomemany (enemies), has completely won (their) cattle, (their) gold, (their) horses; chief leader by his energies, praised by these his worshippers, he is the distributor of riches, the bestower of wealth.”
Indra hath won all kine, all gold, all horses,-Maghavan, he who breaketh forts in pieces;
Most manly with these men of his who help him, dealing out wealth and gathering the treasure.
Indra conquered the cows altogether, altogether (the bounties) in gold and horses—he who through the many (autumns) is a bounteous patron,
the best of men with these able men of his, the apportioner of wealth and the one who brings the goods altogether.
Durch Kampf gewann viel Gold und Rinder Indra, Rossscharen er, der mächt'ge Burgzerstörer; Der männlichste mit Männern, seinen Helfern, vertheilt den Reichthum, speichert auf die Schätze.
Indra hat Rinder, Gold, Rossherden zusammenerobert, der Freigebige, der viele Burgen erobert hat, mit diesen Männern, seinen Hilfstruppen, er der Mannhafteste, der Verteiler des Reichtums und Zusammenbringer von Gut.
Индра согнал вместе коров, со (гнал) золото,
Со(гнал) табуны коней, щедрый (бог), который (разграбил) многие (крепости),
Самый мужественный, с этими мужьями, его помощниками,
Раздаватель богатства, собиратель блага.
किय॑त्स्वि॒दिन्द्रो॒ अध्ये॑ति मा॒तुः किय॑त्पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्यो ज॒जान॑ । यो अ॑स्य॒ शुष्मं॑ मुहु॒कैरिय॑र्ति॒ वातो॒ न जू॒तः स्त॒नय॑द्भिर॒भ्रैः ॥
किय॑त् । स्वि॒त् । इन्द्रः॑ । अधि॑ । ए॒ति॒ । मा॒तुः । किय॑त् । पि॒तुः । ज॒नि॒तुः । यः । ज॒जान॑ । यः । अ॒स्य॒ । शुष्म॑म् । मु॒हु॒कैः । इय॑र्ति । वातः॑ । न । जू॒तः । स्त॒नय॑त्ऽभिः । अ॒भ्रैः ॥
यः इन्द्रः मातुः जनन्याः सकाशात् कियत्स्वित् यावद्बलम् अध्येति अधिगच्छति । पितुः सकाशात् कियत् यावद्बलमधिगच्छति । यः इन्द्रः जनितुः जनयितुर्यस्मात् प्रजापतेः सकाशादिदं दृश्यमानं जगत् जजान अजनयत् । यः इन्द्रः तस्मात् प्रजापतेः सकाशात् अस्य जगतः शुष्मं यावद्धलं मुहुकैः मुहुर्मुहुः इयर्ति प्रेरयति । स्तनयद्भिः गर्जद्भिः अभ्रैः मेघेः जूतः प्रेरितः वातो न वायुरिव तथा स इन्द्रः स्तोतृभिर्जूतः प्रेरितः हविष्यदानार्थमाहूतो भवति ॥॥१०॥
“Some portion (of his strength) Indra derives from his mother, some portion from his father; he who, though his progenitor, has begotten (the world), and animates its vigour repeatedly, as the wind is driven by thundering clouds.”
What is the care of Indra for his Mother, what cares he for the Father who begat him?
His care is that which speeds his might in conflicts, like wind borne onward by the clouds that thunder.
How much does Indra know of his mother, how much of his father, his begetter, who begot him?
He who in an instant raises his tempest, as the wind does when sped by thundering clouds,
Wieviel verdankt denn Indra seiner Mutter, dem Vater auch, dem Zeuger, der ihn zeugte? Er der im Nu hoch seine Kraft emportrieb, gleichwie der Wind mit Donnerwolken eilend.
Was kümmert sich Indra wohl viel um seine Mutter, was um den Vater, den Erzeuger, der ihn erzeugt hat? Der dein Ungestüm durch die Schlachtrufe antreibt wie der jagende Wind durch die donnernden Wolken.
Насколько же Индра беспокоится о (своей) матери,
Насколько об отце-родителе, который породил (его)?
(Тот ) кто боевыми криками подгоняет его неистовство,
Словно ветер, гонимый грохочущими тучами...
क्षि॒यन्तं॑ त्व॒मक्षि॑यन्तं कृणो॒तीय॑र्ति रे॒णुं म॒घवा॑ स॒मोह॑म् । वि॒भ॒ञ्ज॒नुर॒शनि॑माँ इव॒ द्यौरु॒त स्तो॒तारं॑ म॒घवा॒ वसौ॑ धात् ॥
क्षि॒यन्त॑म् । त्व॒म् । अक्षि॑यन्तम् । कृ॒णो॒ति॒ । इय॑र्ति । रे॒णुम् । म॒घऽवा॑ । स॒म्ऽओह॑म् । वि॒ऽभ॒ञ्ज॒नुः । अ॒शनि॑मान्ऽइव । द्यौः । उ॒त । स्तो॒तार॑म् । म॒घऽवा॑ । वसौ॑ । धात् ॥
मघवा धनवानिन्द्रः क्षियन्तं धनराहित्येन क्षीयमाणं त्वम् एकं जनम् अक्षियन्तं धनेन अक्षीयमाणं कृणोति करोति । अकिंचनः कश्चित्पुरुषः इन्द्रं स्तुत्वा धनसमृद्धोऽभवदित्यर्थः । अशनिमान् अशनिना युक्तः द्यौः इव अन्तरिक्षमिव विभञ्जनुः शत्रूणां विशेषेण भञ्जकः मघवा इन्द्रः समोहं समूढं रेणुं पापम् इयर्ति स्तोतुः सकाशात् प्रेरयति । उत अपि च मघवा धनवानिन्द्रः स्तोतारं वसौ धने धात् अधात् निदधाति ॥
। पूर्वीः ।: ॥११॥
“You are the Maghavan who makes one man destitute, another prosperous, who (scatters from his worshipper) the accusative ulated dust (of sin), the destroyer (of foes), like the heaven with the thunderbolt, Maghavan conducts his worshipper to wealth.”
Maghavan makes the settled man unsettled: he scatters dust that he hath swept together,
Breaking in pieces like Heaven armed with lightning: Maghavan shall enrich the man who lauds h;m.
He deprives the man dwelling peacefully of his peace. The bounteous one raises the dust in confusion,
a shatterer like Heaven with its missiles. But the bounteous one places his praiser in goods.
Den macht er wohnungslos, den macht er wohnend; der Mächt'ge regt zusammenwirbelnd Staub auf, Zerschmetternd, wie der Himmel mit dem Blitzstein, und schenket Gut dem Sänger, er, der reiche.
Er macht den Einen, der ruhig haust, zu einem Unbehausten. Der Freigebige treibt den Staub in dichten Haufen auf, zerschmetternd wie der Keile schleudernde Himmel, und der Freigebige bringt den Sänger zu Reichtum.
Любого живущего в мире ты превращаешь в неживущего в мире.
Щедрый (бог) поднимает пыль клубами,
Разбивая (все), словно небо, мечущее громы;
Щедрый также наделяет добром восхвалителя.
अ॒यं च॒क्रमि॑षण॒त्सूर्य॑स्य॒ न्येत॑शं रीरमत्ससृमा॒णम् । आ कृ॒ष्ण ईं॑ जुहुरा॒णो जि॑घर्ति त्व॒चो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ॥
अ॒यम् । च॒क्रम् । इ॒ष॒ण॒त् । सूर्य॑स्य । नि । एत॑शम् । री॒र॒म॒त् । स॒सृ॒मा॒णम् । आ । कृ॒ष्णः । ई॒म् । जु॒हु॒रा॒णः । जि॒घ॒र्ति॒ । त्व॒चः । बु॒ध्ने । रज॑सः । अ॒स्य । योनौ॑ ॥
प्रैतशं सूर्ये पस्पृधानम्' (ऋ. सं. १. ६१.१५ ) इत्यर्धर्चे पूर्वं काचिदाख्यायिका सूचिता । अत्रापि • अयं चक्रम्' इति पूर्वार्धे सा सूच्यते । स्वश्वनामा कश्चिद्राजा । स च पुत्रार्थं सूर्यमुपास्ते । स च सूर्यः पुत्ररूपेण स्वयमेव तत्रोत्पन्नः सन् एतशाख्येन महर्षिणा सार्धं युद्धं चकार । तदानीं स ऋषिः युद्धे जयार्थमिन्द्रं तुष्टाव। स इन्द्रः तेन स्तूयमानः सन् स्वश्वपुत्रस्य सूर्यस्य संबन्धिनः संग्रामात् एनमपालयदिति । अयम् इन्द्रः सूर्यस्य चक्रम् आयुधम् इषणत् प्रैरयत्। ससृमाणं युद्धार्थं सरन्तं गच्छन्तम् एतशम् एतशनामानमृषिं नि रीरमत् न्यरीमत् निवारितवान्। जुहुराणः कुटिलं यथा भवति तथा संचरन् कृष्णः कृष्णवर्णो मेघः त्वचः तेजसः बुध्ने मूलभूते रजसो अस्य उदकस्य योनौ स्थानेऽन्तरिक्षे स्थितम् ईम् एनमिन्द्रम् आ जिघर्ति आसिञ्चति । शत्रूणां प्रेरिताञ्चक्रादेस्त्रस्तं ररक्षेत्यर्थः ॥
“He has hurled the wheel (of the chariot) of the sun, and has stopped Etaśa going forth to (battle); the dark undulating cloud bedews him, (staying) at the root of radiance in the regions of its waters.”
He urged the chariot-wheel of Surya forward: Etasa, speeding on his way, he rested.
Him the black undulating cloud bedeweth, in this mid-air's depth, at the base of darkness,
This one impelled the wheel of the Sun and stopped Etaśa as he ran. Moving crookedly, he [=Agni?] sprinkles it [=Sun? Sun’s horse or
wheel?] at the black base of the hide, on the womb of this realm,
Das Rad der Sonne setzt er in Bewegung, liess ruhn ihr Ross, als es die Bahn durchlaufen; Umwendend bringt er's auf den schwarzen Boden der Nacht hin dort in dieses Luftraums Tiefe.
Dieser treibt das Rad der Sonne weiter; den Etasa, der seinen Lauf gemacht, hält er an. Er schleudert ihn auf einen Abweg führend auf den schwarzen Boden der Haut, in den Schoß dieses Dunkelraumes.
Он привел в движение колесо солнца.
Он остановил пробежавшего Эташу.
Он швыряет его, рассвирепев,
На дно шкуры, темного пространства, в его лоно.
असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑ ॥
असि॑क्न्याम् । यज॑मानः । न । होता॑ ॥
एकपदेयमृक् पूर्वर्चा सह दृष्टान्तत्वेन संबध्यते । असिक्न्यां रात्रौ यजमानो न यजमान इव होता होतारमाह्वातारमग्निम् । द्वितीयार्थे प्रथमा । सोमेनासिञ्चति तद्वन्मेघ इन्द्रम् आसिञ्चतीत्यर्थः ॥ ॥ २३ ॥
“As the sacrificer (pours the oblation) at night upon the fire.”
As in the night the sacrificing priest.
Like a Hotar performing his own sacrifice on the dark (hide).
Wie in der schwarzen Nacht der opfernde Priester.
Wie der opfernde Hotri auf das schwarze Fell.
На черную шкуру, словно хотар, приносящий жертву.
ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः । ज॒नी॒यन्तो॑ जनि॒दामक्षि॑तोति॒मा च्या॑वयामोऽव॒ते न कोश॑म् ॥
ग॒व्यन्तः॑ । इन्द्र॑म् । स॒ख्याय॑ । विप्राः॑ । अ॒श्व॒ऽयन्तः । वृष॑णम् । वा॒जय॑न्तः । ज॒नि॒ऽयन्तः॑ । ज॒नि॒ऽदाम् । अक्षि॑तऽऊतिम् । आ । च्य॒व॒या॒मः॒ । अ॒व॒ते । न कोश॑म् ॥
गव्यन्तः गा इच्छन्तः अश्वायन्तः अश्वानिच्छन्तः वाजयन्तः वाजमन्नमिच्छन्तः जनीयन्तः जायाश्च इच्छन्तः विप्राः मेधाविनः स्तोतारो वयं सख्याय इन्द्रसंबन्धिने सखित्वाय वृषणं कामानां वर्षितारं जनिदां जयाप्रदम् अक्षितोतिम् अक्षीणरक्षम् । सर्वदा रक्षाकरमित्यर्थः। एवंभूतम् इन्द्रम् आ च्यावयामः आगमयामः । तत्र दृष्टान्तः । अवते कूपे । अवत इति कूपनाम ' अवतः अवटः क्रिविः ' (नि. ३. २३. ७ ) इति कूपनामसु पाठात् । कोशं न जलोद्धरणपात्रमिव । पुरुषा जलोद्धरणपात्रं जलेन पूरयितुं कूपे यथा आच्यावयन्ति तथा वयमाच्यावयाम इत्यर्थः ॥
“May we (who are) wishing for cattle, for horses, for food, for wives, through his friendship induce Indra, the showerer (of benefits), the giver of wives, the unwearied granter of protection, to come down, as a bucket (is lowered) into a well.”
Eager for booty, craving strength and horses, we-singers stir Indra, the strong, for friendship,
Who gives the wives we seek, whose succour fails not, to hasten, like a pitcher to the fountain.
Seeking cows, seeking horses, seeking prizes, we, inspired poets, rousing the bull Indra for partnership;584 IV.18
seeking wives, we bestir the wife-giver providing imperishable aid, like a bucket in a well.
Wir Sänger ziehn den Indra her zum Beistand, um Rind und Ross und Gut den starken bittend, Nach Frau'n begierig ihn den Frauenspender, wir ziehn ihn wie den Eimer aus dem Brunnen.
Kühe begehrend, Rosse begehrend, den Siegerpreis begehrend rufen wir Redekundige den Bullen Indra zur Freundschaft; Weiber begehrend ziehen wir den Weiberschenker von unversieglichen Gnaden wie den Schöpfeimer im Brunnen heran.
Желая коров, желая коней, желая добычи,
(Зовут) вдохновенные Индру для дружбы.
Желая женщин – того, кто дает женщин, того, чья помощь нерушима,
Мы подтягиваем к себе, словно бадью в колодце.
त्रा॒ता नो॑ बोधि॒ ददृ॑शान आ॒पिर॑भिख्या॒ता म॑र्डि॒ता सो॒म्याना॑म् । सखा॑ पि॒ता पि॒तृत॑मः पितॄ॒णां कर्ते॑मु लो॒कमु॑श॒ते व॑यो॒धाः ॥
त्रा॒ता । नः॒ । बो॒धि॒ । ददृ॑शानः । आ॒पिः । अ॒भि॒ऽख्या॒ता । म॒र्डि॒ता । सो॒म्याना॑म् । सखा॑ । पि॒ता । पि॒तृऽत॑मः । पि॒तॄ॒णाम् । कर्ता॑ । ई॒म् । ऊँ॒ इति॑ । लो॒कम् । उ॒श॒ते । व॒यः॒ऽधाः ॥
हे इन्द्र आपिः आप्तः ददृशानः सर्वं पालकत्वेन पश्यंस्त्वं नः अस्माकं त्राता रक्षकः बोधि भव । किंच । अभिख्याता अभिद्रष्टा मर्डिता सुखयिता सोम्यानां सोमार्हाणां यजमानादीनां सखा प्रजापतिना समानख्यातिः पिता पालकः। केवलं पालको न किंतु पितॄणां पालकानां मध्ये पितृतमः अतिशयेन पालकः कर्तेमु पितॄणां स्रष्टा च त्वं लोकं स्वर्गादिलोकम्' उशते कामयमानाय स्तोत्रे वयोधाः । वय इत्यन्ननामैतत् । अन्नप्रदो भव ॥
“Be our preserver, you who are looking (benevolently upon) all; a kinsman (to us); a supervisor (of all things), a bestower of felicity on those who are worthy (to offer) libations; a friend, a protector, a defender in the highest degree among defenders, a creator; (be you, who bestows) the world of heaven upon him who desires it, the giver to us of food.”
Be thou our guardian, show thyself our kinsman, watching and blessing those who pour the Soma;
As Friend, as Sire, most fatherly of fathers giving the suppliant vital strength and freedom.
Become our protector, showing yourself as a friend who watches over and dispenses mercy to your comrades in soma,
our partner and father, the best father of fathers, the creator conferring vitality on the man longing for wide space.
Sei Schützer uns, dich zeigend als Verwandter, der Somabringer Hüter und Erfreuer, Der Freund der Väter, väterlichster Vater, der dem Begehrer Kraft verleiht und Raum schafft.
Sei uns Schützer, sichtbarer Freund, ein Fürsorger und Erbarmer der Somaliebenden, Freund und Vater, väterlichster der Väter, der dem Verlangenden einen Platz verschafft und Kraft verleiht.v
Будь нам спасителем, проявляющимся как друг,
Защитником, сочувствующим тем, кто любит сому,
Другом, отцом, самым отеческим из отцов,
Создателем простора, дающим телесную силу тому, кто хочет!
स॒खी॒य॒ताम॑वि॒ता बो॑धि॒ सखा॑ गृणा॒न इ॑न्द्र स्तुव॒ते वयो॑ धाः । व॒यं ह्या ते॑ चकृ॒मा स॒बाध॑ आ॒भिः शमी॑भिर्म॒हय॑न्त इन्द्र ॥
स॒खि॒ऽय॒ताम् । अ॒वि॒ता । बो॒धि॒ । सखा॑ । गृ॒णा॒नः । इ॒न्द्र॒ । स्तु॒व॒ते । वयः॑ । धाः॒ । व॒यम् । हि । आ । ते॒ । च॒कृ॒म । स॒ऽबाधः॑ । आ॒भिः । शमी॑भिः । म॒हय॑न्तः । इ॒न्द्र॒ ॥
हे इन्द्र त्वं सखीयतां सखित्वमिच्छतामस्माकम् अविता रक्षिता बोधि भव। तथा गृणानः स्तूयमानस्त्वं सखा भव । हे इन्द्र स्तुवते स्तुतिं कुर्वते मह्यं वयः अन्नं धाः अधाः धेहि। हे इन्द्र सबाधः बाधासहिताः वयं हि वयं खलु ते त्वाम् आ चकृम आह्वयामः । किं कुर्वन्तः । आभिः प्रत्यक्षेणोपलभ्यमानैः शमीभिः स्तुतिरूपैः कर्मभिः महयन्तः त्वां पूजयन्तः ॥ ६॥
“Regard yourself as a protector of those who desire your friendship; be a friend deserving of commendation; grant, Indra, food to him who praises (you); suffering difficulties, we make our suppications to you, worshipping you with these holy rites.”
Be helping Friend of those who seek thy friendship . give life, when lauded, Indra, to the singer.
For, Indra, we the priests have paid thee worship, exalting thee with these our sacrifices.
Become the helper and partner of those seeking your partnership. Being sung, Indra, confer vitality on the man who praises,
for we have fervently acted for you, exalting you with these
labors, Indra.
Sei der Genossen Helfer und Genosse; gerühmt, o Indra, schenke Kraft dem Sänger; Denn dir, o Indra, haben wir geopfert mit Eifer, dich mit diesen Werken ehrend.
Sei Gönner und Freund derer, die einen Freund suchen. Gib gepriesen, o Indra, dem Lobsänger Kraft, denn wir haben eifrig für dich das Opfer bereitet, mit diesen Zurüstungen dich ehrend, o Indra.
Будь другом, помощником тех, кто ищет друга!
Воспеваемый, о Индра, дай восхвалителю телесную силу:
Ведь мы усердно служили тебе
Выказывая уважение этими трудами, о Индра.
स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति । अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ता॑: ॥
स्तु॒तः । इन्द्रः॑ । म॒घऽवा॑ । यत् । ह॒ । वृ॒त्रा । भूरी॑णि । एकः॑ । अ॒प्र॒तीनि॑ । ह॒न्ति॒ । अ॒स्य । प्रि॒यः । ज॒रि॒ता । यस्य॑ । शर्म॑न् । नकिः॑ । दे॒वाः । वा॒रय॑न्ते । न । मर्ताः॑ ॥
यद्ध यदा खलु मघवा धनवान् इन्द्रः स्तुतः अस्माभिः स्तुतो भवति तदेन्द्रः एकः असहाय एव भूरीणि बहूनि अप्रतीनि अप्रतिगमनानि । अभिगमनयुक्तानीत्यर्थः । वृत्रा वृत्राणि शत्रून् हन्ति हिनस्ति । यस्य इन्द्रस्य शर्मन् शर्मणि आश्रये वर्तमानं स्तोतारं देवाः नकि वारयन्ते निवारणं न कुर्वन्ति । मर्ताः च न निवारयन्ते"। अस्य इन्द्रस्य जरिता स्तोता प्रियः भवति ॥
“When Indra, the possessor of opulence, is glorified, he singly destroys many unyielding foes; the worshipper is dear to him (who relies) on his protection, and neither gods nor men molest him.”
Alone, when Indra Maghavan is lauded, he slayeth many ne'er-resisted Vrtras.
Him in whose keeping is the well-loved singer never do Gods or mortals stay or hinder.
Indra the bounteous, praised when he (smashes) obstacles, alone smashes those many and unopposable (obstacles).
The singer is dear to him, under whose protection none, neither gods nor mortals, obstruct (him [=the singer]).
Gepriesen ward der starke Indra, weil er allein erschlägt viel übermächt'ge Feinde; Der Sänger ist ihm lieb, an dessen Schutze ihn Götter nicht noch Menschen je verhindern.
Gepriesen wird der freigebige Indra, weil er ja allein die vielen Feinde erschlägt, denen keiner gewachsen ist. Ihm ist der Sänger lieb, den in seinem Schutze weder Götter noch Sterbliche verdrängen.
Прославлен щедрый Индра (за то,) что он один
Разбивает многочисленные препятствия, не имеющие себе равных.
Ему мил певец, которого под (его) защитой
Не потеснят ни боги, ни смертные.
ए॒वा न॒ इन्द्रो॑ म॒घवा॑ विर॒प्शी कर॑त्स॒त्या च॑र्षणी॒धृद॑न॒र्वा । त्वं राजा॑ ज॒नुषां॑ धेह्य॒स्मे अधि॒ श्रवो॒ माहि॑नं॒ यज्ज॑रि॒त्रे ॥
ए॒व । नः॒ । इन्द्रः॑ । म॒घऽवा॑ । वि॒ऽर॒प्शी । कर॑त् । स॒त्या । च॒र्ष॒णि॒ऽधृत् । अ॒न॒र्वा । त्वम् । राजा॑ । ज॒नुषा॑म् । धे॒हि॒ । अ॒स्मे इति॑ । अधि॑ । श्रवः॑ । माहि॑नम् । यत् । ज॒रि॒त्रे ॥
विरप्शी बहुविधशब्दवान् चर्षणीधृत् सर्वासां प्रजानां धारयिता अनर्वा अप्रत्यृतः । केनापि प्रतिकूलेन न प्राप्त इत्यर्थः । मघवा धनवान् इन्द्रः एवा एवमस्माभिः स्तुतः सन् नः अस्माकं सत्या सत्यरूपाण्यभिमतानि फलानि करत् करोतु । हे इन्द्र जनुषां जन्मवतां सर्वेषां राजा प्रभुः त्वं माहिनं महिम्नोपेतं यत् श्रवः यद्यशः जरित्रे स्तोत्रे देयं तद्यशः अस्मे अस्मासु अधि अधिकत्वेन धेहि । एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शीत्युत्तमया परिदधातीयं वा इन्द्रो मघवा विरप्शी' (ऐ. ब्रा. ३. ३८) इत्यादि ब्राह्मणम् ॥
“The many-voiced Indra, the possessor of opulence, the supporter of men, the irresistible bestows upon us, when praised by us, assured (rewards); you, (Indra), are the king of men; grant to us abundantly that great fame which (is due) to (your) worshipper.”
E’en so let Maghavan, the loud-voiced Indra, give us true blessings, foeless, men's upholder.
King of all creatures, give us glory amply, exalted glory due to him who lauds thee.
In just this way shall bounteous Indra, conferring abundance, make these things come true for us, as the unassailable sustainer of the
bordered domains.
You, as king of (all) the races, set fame upon us, which is a great thing for the singer.
Dies mach uns wahr der mächtige, gewalt'ge, der unnahbare Menschenschützer Indra, Gewähr uns das, du König der Geschöpfe, dass grosser Ruhm des Sängers Antheil werde.
Also möge uns alles Wahr machen der freigebige Indra, der Überfluß hat, der unbestrittene Völkerregent. Du, der König der Geschöpfe, verleih uns gewaltigen Ruhm, der dem Sänger gebührt!
Так пусть нам Индра, щедрый, изобильный,
Сделает (все) истинным, (он,) неприступный правитель народов!
Как царь существ надели ты нас
Великой славой, которая (пристала) певцу!
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः । अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः ॥
नु । स्तु॒तः । इ॒न्द्र॒ । नु । गृ॒णा॒नः । इष॑म् । ज॒रि॒त्रे । न॒द्यः॑ । न । पी॒पे॒रिति॑ पीपेः । अका॑रि । ते॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । ब्रह्म॑ । नव्य॑म् । धि॒या । स्या॒म॒ । र॒थ्यः॑ । स॒दा॒ऽसाः ॥
हे इन्द्र नु क्षिप्रं स्तुतः पूर्वैऋषिभिः संस्तुतो नु क्षिप्रं गृणानोऽस्माभिः स्तूयमानश्च त्वमिषमन्नं जरित्रे स्तोत्रे मह्यं नद्यो न अद्भिर्नदीरिव पीपेः । प्यायय । प्रवृद्धं कुरु । हे इन्द्र हरिवो हरिवन् यरिसञ्ज्ञकाश्वोपेतेन्द्र ते तुभ्यं नव्यं नवतरं ब्रह्म स्तोत्रमकारि । अस्माभिः क्रियते । रथ्यो रथवन्तो वयं धिया प्रज्ञारूपया स्तुत्या सदासास्त्वां सर्वदा भजमानास्त्वदर्थं हवीरूपस्यान्नस्य दातारो वा स्याम । भूयास्म ॥ २१ ॥
“Glorified (in the past), glorified, Indra, at present satisfy your worshipper with food, as rivers (are filled with water); lord of horses, a new hymn has been made for you; may we, possessed of chariots, be ever diligent in your praise.”
Now, Indra! lauded, glorified with praises, let power swell high like rivers for the singer.
For thee a new hymn, Lord of Bays! is fashioned. May we, car-borne, through song be victors ever.
– Now praised, o Indra, now being sung, make refreshment swell for the singer like rivers.
A new sacred formulation has been made for you, o you of the fallow bays. Through our insightful thought may we be charioteers who
always win.
Gepriesen nun, o Indra, und besungen, lass Labung schwellen Strömen gleich dem Sänger; Dir ist dies neue Lied gemacht, o Ross-Herr durch Andacht sein wir Kämpfer, stets gewinnend.
Gepriesen und gelobt mögest du nun dem Anfänger Speise anschwellen lassen wie die Flüsse, o Indra. Es ist dir aufs neue eine Erbauung gemacht worden, du Falbenlenker. Möchten wir durch die Dichtung immergewinnende Wagenlenker sein!
Прославленный сейчас, о Индра, воспетый сейчас,
Пусть сделаешь ты набухшей, словно реки, жертвенную пищу для певца!
Сотворена тебе новая молитва, о хозяин буланых коней.
Благодаря поэтической мысли пусть будем мы всегда победоносными колесничими!