Sukta 4.27
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताश्येनः
मन्त्र5
छन्दत्रिष्टुप्
गर्भे॒ नु सन्नन्वे॑षामवेदम॒हं दे॒वानां॒ जनि॑मानि॒ विश्वा॑ । श॒तं मा॒ पुर॒ आय॑सीररक्ष॒न्नध॑ श्ये॒नो ज॒वसा॒ निर॑दीयम् ॥
गर्भे॑ । नु । सन् । अनु॑ । ए॒षा॒म् । अ॒वे॒द॒म् । अ॒हम् । दे॒वाना॑म् । जनि॑मानि । विश्वा॑ । श॒तम् । मा॒ । पुरः॑ । आय॑सीः । अ॒र॒क्ष॒न् । अध॑ । श्ये॒नः । ज॒वसा॑ । निः । अ॒दी॒य॒म् ॥
अत्रैषः श्लोकः पठ्यते -- श्येनभावं समास्थाय गर्भाद्योगेन निःसृतः । ऋषिर्गर्भे शयानः सन् ब्रूते गर्भे नु सन्निति ॥ गर्भे नु गर्भे एव सन् विद्यमानः अहं वामदेवः एषाम् इन्द्रादीनां देवानां विश्वा विश्वानि सर्वाणि जनिमानि जन्मानि अनु अवेदम् आनुपूर्व्येणाज्ञासिषम् । परमात्मनः सकाशात् सर्वे देवा जाता इत्यवेदिषमित्यर्थः । इतः पूर्वं शतं बहूनि आयसीः अयोमयानि अभेद्यानि पुरः शरीराणि मा माम् अरक्षन् अपालयन् । यथाहं शरीरात् व्यतिरिक्तमात्मानं न जानीयां तथा मामरक्षन्नित्यर्थः । अध अधुना श्येनः श्येनवत्थि्ततः अहं जवसा वेगेन निरदीयं शरीरान्निरगमम् । अनावरणमात्मानं जानन्निर्गतोऽस्मीत्यर्थः । ‘ पुरुषे ह वा अयमादितः इति खण्डे • गर्भ एवैतच्छयानो वामदेव एवमुवाच ' ( ऐ, आ. २. ५. १ ) इत्यादिनायमर्थः सम्यक् प्रतिपादितः ॥
“Being still in the germ, I have known all the births of these divinities in their order; a hundred bodies of metal confined me, but as a hawk I came forth with speed.”
I, As I lay within the womb, considered all generations of these Gods in order.
A hundred iron fortresses confined me but forth I flew with rapid speed a Falcon.
[Soma:] Even though still in the womb, I knew all their births through and through—those of the gods—
but a hundred metal fortifications guarded me. Then the falcon!—and swiftly I flew away.
»Da ich noch war im Mutterleib, erkannt' ich schon alle diese göttlichen Geschlechter; Mich schützten hundert eisenfeste Burgen, dann flog ich Adler fort in schnellem Fluge.«
Schon im Mutterleibe kannte ich alle Geschlechter dieser Götter. Hundert eherne Burgen bewachten mich. Da flog ich Adler rasch davon.
Находясь еще в утробе (матери), я знал
Все последовательные поколения этих богов.
Сто железных крепостей стерегли меня.
Тут – орел! Я быстро улетел.
न घा॒ स मामप॒ जोषं॑ जभारा॒भीमा॑स॒ त्वक्ष॑सा वी॒र्ये॑ण । ई॒र्मा पुरं॑धिरजहा॒दरा॑तीरु॒त वाताँ॑ अतर॒च्छूशु॑वानः ॥
न । घ॒ । सः । माम् । अप॑ । जोष॑म् । ज॒भा॒र॒ । अ॒भि । ई॒म् । आ॒स॒ । त्वक्ष॑सा । वी॒र्ये॑ण । ई॒र्मा । पुर॑म्ऽधिः । अ॒ज॒हा॒त् । अरा॑तीः । उ॒त । वाता॑न् । अ॒त॒र॒त् । शूशु॑वानः ॥
सः गर्भः मां वामदेवं जोषं पर्याप्तं न घ नैव अप जभार अपजहार । गर्भेऽपि वसतो मे मोहो नाभूदित्यर्थः । अहं तु ईम् इदं गर्भस्थं दुःखं त्वक्षसा तीक्ष्णेन वीर्येण ज्ञानसामर्थ्येन अभि आस अभ्यभवम् । ईर्मा सर्वस्य प्रेरकः पुरंधिः पुरां धारकः परमात्मा अरातीः गर्भसंश्रितान् शत्रून् अजहात् अत्यजत् । जघान । उत अपि च शूशुवानः वर्धमानः परिपूर्णः परमात्मा वातान् गर्भक्लेशकरान् वायून् अतरत् अतारीत् ॥
“That embryo did not beguile me into satisfaction, but by the keen energy (of divine wisdom), I triumphed over it; the impeller of all, the sustainer of many, abandoned the foes (of knowledge), and, expanding, passed beyond the winds (of worldly troubles).”
Not at his own free pleasure did he bear me: he conquered with his strength and manly courage.
Straightway the Bold One left the fiends behind him and passed the winds as he grew yet more mighty.
[Soma:] He certainly did not carry me away against my will; I was superior to him in energy and valor.
Plenitude left behind the hostilities (which were just standing) still, and (the falcon), swelling with strength, overtook the winds.
»Nicht trug mich jener fort, wie's ihm beliebte, ich übertraf an Heldenkraft und Macht ihn; Der vollgefüllte tilgte rasch die Bösen, und sehr gekräftigt drang er durch die Lüfte.«
Nicht trug er mich gern fort, ich war ihm an Tatkraft und Mannesstärke überlegen. Purandhi ließ die Arati´s zurück und er überholte mit überlegener Kraft die Winde.
Ведь он унес меня не против желания.
Я превосходил его расторопностью (и) мужеством.
Тут Пурамдхи оставил Арати,
И он обогнал ветры, умножив (свою) силу.
अव॒ यच्छ्ये॒नो अस्व॑नी॒दध॒ द्योर्वि यद्यदि॒ वात॑ ऊ॒हुः पुरं॑धिम् । सृ॒जद्यद॑स्मा॒ अव॑ ह क्षि॒पज्ज्यां कृ॒शानु॒रस्ता॒ मन॑सा भुर॒ण्यन् ॥
अव॑ । यत् । श्ये॒नः । अस्व॑नीत् । अध॑ । द्योः । वि । यत् । यदि॑ । वा॒ । अतः॑ । ऊ॒हुः । पुर॑म्ऽधिम् । सृ॒जत् । यत् । अ॒स्मै॒ । अव॑ । ह॒ । क्षि॒पत् । ज्याम् । कृ॒शानुः॑ । अस्ता॑ । मन॑सा । भु॒र॒ण्यन् ॥
अध तदानीं सोमाहरणकाले यत् यदा श्येनः द्योः द्युलोकात् अव अस्वनीत् अवाङ्मुखं शब्दमकरोत् । यदि वा यदा च । वेति चार्थे । यत् यं पुरंधिं सोमम् अतः अस्माच्छ्येनात् वि ऊहुः सोमपाला विक्षिप्तवन्तः। यत् यदा अस्ता शराणां क्षेप्ता मनसा मनोवेगेन भुरण्यन् गन्तुमिच्छन् 'कृशानुः एतन्नामकः सोमपालः ज्यां धनुषः कोटौ मौर्वीं क्षिपत् ह चिक्षेप खलु । अस्मै श्येनाय शरम् अव असृजत् त्यक्तवान् । तथा च ब्राह्मणं- तस्या अनुविसृज्य कृशानुः सोमपालः सव्यस्य पदो नखमच्छिदत् ' ( ऐ. ब्रा. ३. २६) इत्यादि । यदा सोमपाला इत्थमित्थं चक्रुस्तदा श्येनः सोममाजहारेत्यृचोत्तरया संबन्धः ॥
“When the hawk screamed (with exultation) on his descent from heaven, and (the guardians of the Soma) perceived that the Soma was (carried away) by it then, the archer of Kṛśānu, pursuing with the speed of thought, and stringing his bow, let fly an arrow against it.”
When with loud cry from heaven down sped the Falcon, thence hasting like the wind he bore the Bold One.
Then, wildly raging in his mind, the archer Krsanu aimed and loosed the string to strike him.
When the falcon then roared down from heaven, when—or if—they carried Plenitude away from there,
when the archer Kr̥śānu, alert in mind, released and let fly his bow-string down toward him,
Als da der Aar vom Himmel niederrauschte, sobald die Winde trugen den gefüllten, Da, ihn zu schiessen, schnellte los der Schütze, der Bogespanner wuthentbrannt die Sehne.
Als der Adler vom Himmel herabrauschte, oder als sie von dort den Purandhi entführten, als der Schütze Krisanu nach ihm schoß, und die Sehne abschnellte, mit dem Gedanken eilend,
Когда орел с шумом рванулся с неба вниз
Или когда ветры оттуда унесли Пурамдхи,
Когда на него отпустил тетиву
Стрелок Кришану, беспокойный мыслью,
ऋ॒जि॒प्य ई॒मिन्द्रा॑वतो॒ न भु॒ज्युं श्ये॒नो ज॑भार बृह॒तो अधि॒ ष्णोः । अ॒न्तः प॑तत्पत॒त्र्य॑स्य प॒र्णमध॒ याम॑नि॒ प्रसि॑तस्य॒ तद्वेः ॥
ऋ॒जि॒प्यः । ई॒म् । इन्द्र॑ऽवतः । न । भु॒ज्युम् । श्ये॒नः । ज॒भा॒र॒ । बृ॒ह॒तः । अधि॑ । स्नोः । अ॒न्तरिति॑ । प॒त॒त् । प॒त॒त्रि । अ॒स्य॒ । प॒र्णम् । अध॑ । याम॑नि । प्रऽसि॑तस्य । तत् । वेः ॥
ऋजिप्यः ऋजुगामी श्येनः इन्द्रवतः इन्द्रो रक्षको यस्य तस्मात् बृहतः महतः अधि उपरि स्नोः स्थितात् द्युलोकात् ईम् एनं सोमं जभार आजहार । तत्र दृष्टान्तः । इन्द्रवतः । इन्द्रः समर्थः । तद्वतो देशात् भुज्युं न भुज्युनामकं राजानं यथाश्विनावाजह्रतुस्तद्वत् । अध तदानीं यामनि युद्धे प्रसितस्य कृशानोरस्त्रैर्बद्धस्य वेः गन्तुः अस्य श्येनस्य अन्तः मध्ये स्थितं पतत्रि पतनशीलं तत् पर्णं पतत् अपतत् ॥
“The straight-flying hawk carried off the Soma from above the vast heaven, as (the Aśvins carried off) Bhujyu from the region of Indra, and a falling feather from the middle of the bird dropped from him wounded in the conflict.”
The Falcon bore him from heaven's lofty summit as the swift car of Indra's Friend bore Bhujyu.
Then downward bither fell a flying feather of the Bird hasting forward in his journey.
Flying straight, the falcon brought him to the companions of Indra from the lofty back (of heaven), just as (the Aśvins brought) Bhujyu (home, with their birds).
A feather *of the winged one, of the bird launched then on its course, flew between (heaven and earth).
Vordringend trug der Aar vom hohen Gipfel ihn fort, wie einst des Indra Schar den Bhudschju; Dann, flog hindurch sein schönbeschwingter Fittig, des Vogels, der dahinschoss auf dem Wege.
Da trug ihn vorauseilend der Adler von dem hohen Himmelrücken zu den Indraanhängern wie die Flügelrosse den Bhujyu aus dem Meere; da flog zwischen Himmel und Erde diese Flügelfeder von ihm, dem auf seiner Bahn dahinschießenden Vogel.
(То) прямо летящий орел понес его
С высокой вершины к сторонникам Индры, как Бхуджью.
Тут между (небом и землей) отлетело это маховое перо у этой
Птицы, промчавшейся (своим) путем.
अध॑ श्वे॒तं क॒लशं॒ गोभि॑र॒क्तमा॑पिप्या॒नं म॒घवा॑ शु॒क्रमन्ध॑: । अ॒ध्व॒र्युभि॒: प्रय॑तं॒ मध्वो॒ अग्र॒मिन्द्रो॒ मदा॑य॒ प्रति॑ ध॒त्पिब॑ध्यै॒ शूरो॒ मदा॑य॒ प्रति॑ ध॒त्पिब॑ध्यै ॥
अध॑ । श्वे॒तम् । क॒लश॑म् । गोभिः॑ । अ॒क्तम् । आ॒ऽपि॒प्या॒नम् । म॒घऽवा॑ । शु॒क्रम् । अन्धः॑ । अ॒ध्व॒र्युऽभिः॑ । प्रऽय॑तम् । मध्वः॑ । अग्र॑म् । इन्द्रः॑ । मदा॑य । प्रति॑ । ध॒त् । पिब॑ध्यै । शूरः॑ । मदा॑य । प्रति॑ । ध॒त् । पिब॑ध्यै ॥
अध अधुना शूरः विक्रान्तः मघवा धनवान्' इन्द्रः श्वेतं शुभ्रं कलशं कलशे पात्रे स्थितं गोभिः गव्येन पयसा अक्तं सिक्तम् आपिप्यानम् आप्याययन्तं शुक्रं सारोपेतम् अध्वर्युभिः प्रयतं दत्तम् अन्धः सोमलक्षणमन्नं मध्वः मधुरस्य सोमरसस्य अग्रम् अग्रे मदाय मदार्थं पिबध्यै पातुं प्रति धत् प्रतिदधातु । पुनरुक्तिरादरार्था ॥ ॥ १६ ॥
“Now may Maghavan accept the pure nutitious (sacrificial) food in a white pitcher, mixed with milk and curds, offered by the priests; the upper part of the sweet (beverage) to drink for his exhilaration; may the hero accept (it) to drink for (his) exhilaration.”
And now let Maghavan accept the beaker, white, filled with milk, filled with the shining liquid;
The best of sweet meath which the priests have offered: that Indra to his joy may drink, the Hero, that he may take and drink it to his rapture.
Now then the gleaming tub anointed with cows [=milk], the swelling, glistening stalk,
the foremost of the honeyed drink held out by the Adhvaryus—
bounteous Indra will aim it for drinking—
the champion will aim it for drinking to exhilaration.
Dann setzte Indra an, die blanke Schale, den milchgesalbten, fetten, lichten Rauschtrank, Des Honigs Seim, den ihm die Priester reichten, der mächtige, zum Rausche ihn zu trinken. (der Held zum Rausche setzt ihn an zu trinken.)
Nun möge der freigebige Indra den weißen Becher, den mit Kuhmilch gemischten, den aufquellenden, klaren Saft, die von den Adhvaryu´s dargebrachte Blume des Metes ansetzen, um ihn zum Rausche zu trinken, möge der Held ansetzen, um ihn zum Rausche zu trinken.
Пусть же светлая чаша, смешанный с молоком,
Бьющий через край чистый сок сомы,
Преподнесенный (жрецами-) адхварью лучший мед,
Щедрый Индра предназначит для опьянения, для питья,
Герой предназначит для опьянения, для питья!