Sukta 4.37
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताऋभवः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
उप॑ नो वाजा अध्व॒रमृ॑भुक्षा॒ देवा॑ या॒त प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑: । यथा॑ य॒ज्ञं मनु॑षो वि॒क्ष्वा॒३॒॑सु द॑धि॒ध्वे र॑ण्वाः सु॒दिने॒ष्वह्ना॑म् ॥
उप॑ । नः॒ । वा॒जाः॒ । अ॒ध्व॒रम् । ऋ॒भु॒क्षाः॒ । देवाः॑ । या॒त । प॒थिऽभिः॑ । दे॒व॒ऽयानैः॑ । यथा॑ । य॒ज्ञम् । मनु॑षः । वि॒क्षु । आ॒सु । द॒धि॒ध्वे । र॒ण्वाः॒ । सु॒ऽदिने॑षु । अह्ना॑म् ॥
हे वाजाः' हे ऋभुक्षाः ऋभवो हे देवाः नः अध्वरं यागम् उप यात उपगच्छत । देवयानैः देवैर्गन्तव्यैः पथिभिः मार्गैः । यथा येन प्रकारेण मनुषः मनोः संबन्धिनीषु आसु विक्षु प्रजासु यजमानेषु मध्ये हे रण्वाः रमणीया ऋभवः अह्नां सुदिनेषु सुदिनत्वनिमित्तेषु यज्ञम् अस्मदीयं दधिध्वे धारयथ । यथा येन प्रकारेण यज्ञमागत्य सुदिनत्वं कुरुथ तथा यज्ञमायातेति ॥
“Divine Vājas, Ṛbhus, come to our sacrifice by the path travelled by the gods, inasmuch as you, gracious (Ṛbhus), have maintained sacrifice among the people, (the progeny) of Manu, for (the sake of) securing the prosperous course of days.”
COME to our sacrifice, Vajas, Rbhuksans, Gods, by the paths which Gods are wont to travel,
As ye, gay Gods, accept in splendid weather the sacrifice among these folk of Manus.
Travel toward our rite, o Vājas, o R̥bhukṣans, you gods, along the paths the gods travel,
just as you established the sacrifice for yourselves among these clans of Manu on a clear day of days, o you who bring joy.
Zu unsrer Feier kommt Ribhukschan's, Vadscha's, auf gottbetretnen Pfaden her, o Götter, Wie ihr des Menschen Opfer in den Häusern, o muntre, stets in günst'gen Tagen annehmt.
Kommet, ihr Götter Vaja´s und Ribhuksan, auf den gottbegangenen Wegen zu unserer Opferhandlung, wie ihr das Opfer des Manu in diesen Clanen, ihr Freudebringenden, an glücklichen Tagen empfangen habt.
Приходите, о Ваджи, на наш обряд, о Рибхукшан,
О боги, путями, исхоженными богами,
Как принимали вы у этих племен жертву
Мануса, о приносящие радость, в счастливые дни!
ते वो॑ हृ॒दे मन॑से सन्तु य॒ज्ञा जुष्टा॑सो अ॒द्य घृ॒तनि॑र्णिजो गुः । प्र व॑: सु॒तासो॑ हरयन्त पू॒र्णाः क्रत्वे॒ दक्षा॑य हर्षयन्त पी॒ताः ॥
ते । वः॒ । ह्र॒दे । मन॑से । स॒न्तु॒ । य॒ज्ञाः । जुष्टा॑सः । अ॒द्य । घृ॒तऽनि॑र्निजः । गुः॒ । प्र । वः॒ । सु॒तासः॑ । ह॒र॒य॒न्त॒ । पू॒र्णाः । क्रत्वे॑ । दक्षा॑य । ह॒र्ष॒य॒न्त॒ । पी॒ताः ॥
अद्य अस्मिन् यागदिने ते एते यज्ञाः यागसाधनाः सोमाः वो हृदे युष्मद्धृदयाय मनसे तत्प्रीतये सन्तु भवन्तु । अद्यास्मिन् दिने जुष्टासः पर्याप्ताः सोमाः घृतनिर्णिजः मिश्रणद्रव्येण दीप्तरूपाः गुः गच्छन्तु युष्मद्धृदयम् । सुतासः अभिषुताः सोमाः चमसेषु पूर्णाः वः युष्मदर्थं प्र हरयन्त प्रह्रियन्ते । यद्वा । हर्यंतेः कान्तिकर्मण इदं रूपम् । प्रकर्षेण वः युष्मान् कामयन्ते । क्रत्वे क्रतवे कर्मणे दक्षाय उत्साहाय पीताः हर्षयन्त हर्षयन्तु ॥
“May these sacrifices be (acceptable) to you in heart and mind; may today the sufficient (juices) mixed with butter to you; the full libations are prepared for you; may they, when drunk, animate you for glorious deeds.”
May these rites please you in your heart and spirit; may the drops clothed in oil this day approach you.
May the abundant juices bear you onward to power and strength, and, when imbibed, delight you.
Let the sacrifices be (pleasing) to your heart and mind: pleasing, they go today clothed in ghee.
The full pressings will give you joy, and when drunk, they will inspire you to determination and skill.
Willkommen seien eurem Sinn und Herzen die Opfer heute, diese fettumhüllten; Lasst euch erfreun die eingefüllten Säfte, zu Muth und Kraft die Tränke euch begeistern.
Diese Opfer sollen euch nach dem Herzen und Sinn sein, angenehm sollen die schmalzbekleideten euch heute kommen. Die vollgeschenkten Somatränke sollen euer Verlangen erregen; getrunken sollen sie zu Rat und Tat Lust machen.
Эти жертвы да будут в вашем сердце (и в вашей) мысли,
Приятные, да отправятся они сегодня, одетые в жир!
Выжатые соки (сомы), полно (налитые,) пусть понесут вас вперед!
Выпитые, пусть они вдохновят (вас) на мысли и поступки!
त्र्यु॒दा॒यं दे॒वहि॑तं॒ यथा॑ व॒: स्तोमो॑ वाजा ऋभुक्षणो द॒दे व॑: । जु॒ह्वे म॑नु॒ष्वदुप॑रासु वि॒क्षु यु॒ष्मे सचा॑ बृ॒हद्दि॑वेषु॒ सोम॑म् ॥
त्रि॒ऽउ॒दा॒यम् । दे॒वऽहि॑तम् । वः॒ । स्तोमः॑ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । द॒दे । वः॒ । जु॒ह्वे । म॒नु॒ष्वत् । उप॑रासु । वि॒क्षु । यु॒ष्मे इति॑ । सचा॑ । बृ॒हत्ऽदि॑वेषु । सोम॑म् ॥
त्र्युदायं त्र्युदयं सवनत्रयगमनोपेतं देवहितं सोमाख्यमन्नं देवेभ्यो हितं देवैर्वा विहितम् । तृतीयसवनस्थम् इत्यर्थः । तत् यथा वः युष्मान् ददे धारयति । हे वाजाः हे ऋभुक्षणः ऋभवो यथा स्तोमः स्तोत्रं वः ददे धारयति । उपरासु । उप देवयजनसमीपे रमन्ते इत्युपराः । तासु विक्षु प्रजासु बृहद्दिवेषु प्रभूतदीप्तिषु देवेषु मध्ये मनुष्वत् मनुरिव युष्मे युष्मदर्थं सचा सह अनेकग्रहेषु प्रस्थितं जुह्वे जुहोमि सोमम् ॥
“As the offering suited to the gods at the third (daily) sacrifice supports, you, Vājas, Ṛbhukṣans; as the praise (then recited supports you); therefore, like Manu, I offer you the Soma juice, along with the very radiant (deities) among the people assembled at the solemnity.”
Your threefold going near is God-appointed, so praise is given you, Vajas and Rbhuksans.
So, Manus-like, mid younger folk I offer, to you who are aloft in heaven, the Soma.
Just as the thrice ascending (soma-pressing) has been established by the gods for you and the praise song has been given to you, o Vājas, o
R̥bhukṣans,
I, like Manu, offer the soma among the clans below [=humans] to you together with the (clans) of lofty heaven [=gods].
Wie euch dreimal'ges gottgeliebtes Opfer und Loblied, Vadscha's, Ribhu's, euch geweiht war, Künd' ich, wie Manus, euch in untern Häusern den Soma an, die hoch ihr wohnt im Himmel.
Wie euch das ... von den Göttern bestimmt ist und euch, Vaja´s, Ribhuksan´s, das Preislied gewährt wurde, so opfere ich unter den nachgeborenen Clanen, wie Manu tat, euch in Gesellschaft der Himmlischen den Soma.
Раз (выжимание) с тремя восхождениями (на алтарь) установлено богами для вас
(И) вам предназначено восхваление, о Ваджи, Рибхукшаны,
Подобно Манусу, я возливаю сому среди теперешних племен
Для вас вместе с (богами, живущими) на высоком небе.
पीवो॑अश्वाः शु॒चद्र॑था॒ हि भू॒ताय॑:शिप्रा वाजिनः सुनि॒ष्काः । इन्द्र॑स्य सूनो शवसो नपा॒तोऽनु॑ वश्चेत्यग्रि॒यं मदा॑य ॥
पीवः॑ऽअश्वाः । शु॒चत्ऽऽर॑थाः । हि । भू॒त । आयः॑ऽशिप्राः । वा॒जि॒नः॒ । सु॒ऽनि॒ष्काः । इन्द्र॑स्य । सू॒नः॒ । श॒व॒सः॒ । न॒पा॒तः॒ । अनु॑ । वः॒ । चे॒ति॒ । अ॒ग्रि॒यम् । मदा॑य ॥
हे वाजिनः ऋभवः पीवोअश्वाः पीवानोऽश्वा येषां ते तादृशाः । तथा शुचद्रथाः दीप्तरथाः अयःशिप्राः। शिप्रे हनू नासिके वा '। अयोवत्सारभूतशिप्राः सुनिष्काः शोभनधनाश्च भूत भवत । हे इन्द्रस्य सूनो सूनवः पुत्रवद्रक्षणीया हे शवसो नपातः बलस्य पुत्रा बलिनः वः युष्मभ्यं मदाय अनु चेति अन्वज्ञायि । देवेषु अग्रियम् अग्रे भवं तृतीयसवनम् ॥
“Vājins, you are borne by stout horses mounted on a brilliant car, have jaws of metal and are possessed of treasures; sons of Indra, grandsons of strength, this last sacrifice is for your exhilaration.”
Strong, with fair chains of gold and jaws of iron, ye have a splendid car and well-fed horses.
Ye Sons of Strength, ye progeny of Indra, to you the best is offered to delight you.
Be those with horses of fat and blazing chariots, with lips of bronze and fine neck-ornaments, o you prizewinners!
O son of Indra and children of strength, the first (of the soma) has been assigned to you for your exhilaration.
Denn feiste Rosse, lichten Wagen habt ihr, o starke, eh'rne Helm' und schönen Halsschmuck, O Indra's Söhne, ihr der Stärke Enkel, das beste bietet euch sich dar zum Rausche.
Denn ihr habt feiste Rosse, glänzenden Wagen, eiserne Gebisse, schönen Goldschmuck, ihr Reichbelohnte. Du Sohn des Indra, ihr Kinder der Stärke! Euch wurde die Blume des Soma zur Berauschung zuerkannt.
Ведь у вас жирные кони, сверкающая колесница,
Железные забрала, прекрасные золотые украшения, о обладатели наград!
О сын Индры, о отпрыски силы,
За вами признан лучший (сома) для опьянения!
ऋ॒भुमृ॑भुक्षणो र॒यिं वाजे॑ वा॒जिन्त॑मं॒ युज॑म् । इन्द्र॑स्वन्तं हवामहे सदा॒सात॑मम॒श्विन॑म् ॥
ऋ॒भुम् । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । र॒यिम् । वाजे॑ । वा॒जिन्ऽत॑मम् । युज॑म् । इन्द्र॑स्वन्तम् । ह॒वा॒म॒हे॒ । स॒दा॒ऽसात॑मम् । अ॒श्विन॑म् ॥
हे ऋभुक्षणः ऋभवः ऋभुम् उरुभासमानं रयिं धनरूपम् । तद्धेतुभूतत्वात् ताच्छब्द्यम् । वाजे संग्रामे वाजिन्तमम् अत्यन्तबलवन्तं युजं परस्परयोगोपेतम् इन्द्रस्वन्तम् इन्द्रवन्तमिन्द्रियवन्तं सदासातमं सर्वदा दातृतमम् अश्विनम् अश्ववन्तं भवतां गणं हवामहे आह्वयामि ॥ ॥९॥
“We invoke you, Ṛbhukṣans, for splendid wealth, mutually co-operating, most invigorating in war, affecting the senses, ever munificent, and comprehending horses.”
Rbhuksans! him, for handy wealth, the mightiest comrade in the fight,
Him, Indra's equal, we invoke, most bounteous ever, rich in steeds.
O R̥bhukṣans, we summon the craftsman who is wealth, the team of best prizewinning horses at (the contest for) the prize, and,
together with Indra, the horseman who is always best at winning.
Den Ribhu flehn wir an um Gut, Ribhukschan's, der als Freund im Kampf Der stärkste ist, dem Indra gleich, der reichlichst schenkt, der Rosse lenkt,
Den ribhugefertigten Schatz, ihr Ribhuksan´s, den im Kampfe siegreichsten Verbündeten, den von Indra begleiteten rufen wir herbei, den stets gewinnenden, der in Rossen besteht.
Мы призываем Рибху – богатство, о Рибхукшаны,
(Рибху) – союзника, лучше всех добывающего награду
В состязании за награду, сопровождаемого Индрой,
Всегда захватывающего (добычу) лучше всех, богатого конями.
सेदृ॑भवो॒ यमव॑थ यू॒यमिन्द्र॑श्च॒ मर्त्य॑म् । स धी॒भिर॑स्तु॒ सनि॑ता मे॒धसा॑ता॒ सो अर्व॑ता ॥
सः । इत् । ऋ॒भ॒वः॒ । यम् । अव॑थ । यू॒यम् । इन्द्रः॑ । च॒ । मर्त्य॑म् । सः । धी॒भिः । अ॒स्तु॒ । सनि॑ता । मे॒धऽसा॑ता । सः । अर्व॑ता ॥
हे ऋभवः यूयमिन्द्रश्च यं मर्त्यम् अवथ रक्षथ । सेत् स एव अस्तु भवतु । नान्यः श्रेष्ठो भवत्वित्यर्थः । सः एव धीभिः कर्मभिः सनिता संभक्ता भवतु । मेधसाता मेधसातौ यज्ञे सः एव अर्वता अरणवताश्वेन युक्तो भवतु ॥
“May the man whom you, Ṛbhus and Indra, favour, be ever liberal by his acts, and possessed of a horse at the sacrifice.”
The mortal man whom, Rbhus, ye and Indra favour with your help,
Must be successful, by his thoughts, at sacrifice and with the steed.
The mortal whom you and Indra help, o R̥bhus—
through his insights, let just him be a winner in winning wisdom and let him (be a winner) with his steed.
Der Sterbliche, den, Ribhu's, ihr vereint mit Indra unterstützt, Der muss durch Andacht siegreich sein, durch Renner in dem Kampf um Gut.
Der Sterbliche, den ihr, Ribhu´s, und Indra begünstigtet, der soll mit seinen Gedanken der Gewinner sein bei dem Gewinnen der Meisterschaft, er mit dem Rennpferd.
Только тот смертный, о Рибху,
Которому вы и Индра помогаете,
Пусть (будет) силой (своих) поэтических прозрений победителем
При завоевании мудрости, он со (своим) скакуном!
वि नो॑ वाजा ऋभुक्षणः प॒थश्चि॑तन॒ यष्ट॑वे । अ॒स्मभ्यं॑ सूरयः स्तु॒ता विश्वा॒ आशा॑स्तरी॒षणि॑ ॥
वि । नः॒ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । प॒थः । चि॒त॒न॒ । यष्ट॑वे । अ॒स्मभ्य॑म् । सू॒र॒यः॒ । स्तु॒ताः । विश्वाः॑ । आशाः॑ । त॒री॒षणि॑ ॥
हे वाजाः हे ऋभुक्षणः ऋभवः नः अस्माकं पथः मार्गान् यष्टवे यष्टुं यज्ञमार्गान् वि चितन विचेतयत । प्रज्ञापयतेत्यर्थः । अस्मभ्यं हे सूरयः मेधाविनो यूयं स्तुताः सन्तः विश्वा आशाः सर्वा दिशः तरीषणि तरीतुम् । सामर्थ्यं वितरतेति शेषः ॥
“Vājas, Ṛbhukṣaṇs, direct us in the way to sacrifice; for you, who are intelligent, being glorified (by us), are able to traverse all the quarters (of space).”
O Vajas and Rbhuksans, free for us the paths to sacrifice,
Ye Princes, lauded, that we may press forward to each point of heaven.
For us clear away paths (to enable us) to sacrifice, o Vājas, o R̥bhukṣans, in order (for us) to cross all regions, since you are praised, o patrons.
O bahnt, Ribhukschan's, Vadscha's, uns die Pfade, dass wir eilend gehn, Dass, o gepries'ne Fürsten, wir durchdringen alle Richtungen.
Suchet, ihr Vaja´s, Ribhuksan´s, uns die Wege zum Opfer aus, für uns, ihr freigebigen Herren, nachdem ihr gepriesen seid, auf daß wir nach allen Himmelsrichtungen siegreich vordringen!
О Ваджи, о Рибхукшаны,
Найдите нам пути, чтобы жертвовать
Для нас, о повелители, когда вы прославлены,
Чтобы (мы смогли) проникнуть во все стороны света!
तं नो॑ वाजा ऋभुक्षण॒ इन्द्र॒ नास॑त्या र॒यिम् । समश्वं॑ चर्ष॒णिभ्य॒ आ पु॒रु श॑स्त म॒घत्त॑ये ॥
तम् । नः॒ । वा॒जाः॒ । ऋ॒भु॒क्ष॒णः॒ । इन्द्र॑ । नास॑त्या । र॒यिम् । सम् । अश्व॑म् । च॒र्ष॒णिऽभ्यः॑ । आ । पु॒रु । श॒स्त॒ । म॒घत्त॑ये ॥
अनया स्तुतिमुपसंहृत्य अभिमतमाशास्ते । हे वाजाः हे ऋभुक्षणः ऋभवो हे इन्द्र हे नासत्या अश्विनौ ते यूयं नः अस्मभ्यं चर्षणिभ्यः मनुष्येभ्यः स्तोतृभ्यः तं पुरु प्रभूतं रयिं धनम् अश्वं च पुरु प्रभूतं मघत्तये धनदानाय सम् आ शस्त सम्यगाशासनं कुरुत ॥ ॥ १० ॥
“Vājas, Ṛbhukṣaṇs, Indra, Nāsatyas, command that ample wealth with horses be sent to men for their enrichment.”
O Vajas and Rbhuksans, ye Nasatyas, Indra, bless this wealth,
And, before other men's, the steed, that ample riches may be won.
(Cut up) that wealth for us, o Vājas, R̥bhukṣans, Indra, and Nāsatyas, (which is the sacrificial) horse from the border lands. Cut it up
abundantly to give (us) bounties.
Den Reichthum weist uns, Vadscha's, zu Ribhukschan's, Indra, Ritter ihr, Und Rosse gebt der Männerschar und viele Güter zum Geschenk.
Diesen Schatz, ihr Vaja´s, Ribhuksan´s, Indra, Nasatya´s, nämlich das Roß bringet uns von allen Ländern zurück! Schlachtet es, zu reichlicher Beschenkung!
О Ваджи, Рибхукшаны,
О Индра, о Насатьи, это богатство
Со(берите) из всех поселений (людских, а также приведите) коня!
Убейте его для обильного дарения!