Sukta 4.43
ऋषिपुरुमीळ्हाजमीळ्हौ सौहोत्रौ
देवताअश्विनौ
मन्त्र7
छन्दत्रिष्टुप्
क उ॑ श्रवत्कत॒मो य॒ज्ञिया॑नां व॒न्दारु॑ दे॒वः क॑त॒मो जु॑षाते । कस्ये॒मां दे॒वीम॒मृते॑षु॒ प्रेष्ठां॑ हृ॒दि श्रे॑षाम सुष्टु॒तिं सु॑ह॒व्याम् ॥
कः । ऊँ॒ इति॑ । श्र॒व॒त् । क॒त॒मः । य॒ज्ञिया॑नाम् । व॒न्दारु॑ । दे॒वः । क॒त॒मः । जु॒षा॒ते॒ । कस्य॑ । इ॒माम् । दे॒वीम् । अ॒मृते॑षु । प्रेष्ठा॑म् । हृ॒दि । श्रे॒षा॒म॒ । सु॒ऽस्तु॒तिम् । सु॒ऽह॒व्याम् ॥
यज्ञियानां यज्ञार्हाणां देवानां मध्ये क उ देवः श्रवत् शृणुयात् स्तुतिम् । कतमः देवः वन्दारु वन्दनशीलं स्तोत्रम् । कतमः देवः जुषाते सेवते । कस्य हृदि इमां प्रेष्ठां प्रियतरां देवीं द्योतमानां सुहव्यां शोभनान्नोपेतां शोभनैर्हविभिर्युक्तां वा सुष्टुतिं शोभनां स्तुतिम् अमृतेषु मध्ये श्रेषाम श्लेषयेम श्राययेम वा । अश्विनावन्तरेण स्तुतेः को देवः स्वामी भवेदिति ॥
“Which of those who are entitled to sacrifice will listen (to our prayers)? which of the gods will hear our praise? which will be propitiated (by it)? upon the heart of whom among the immortals may we impress the devout affectionate adoration, accompanied by sacred oblations?”
WHO will hear, who of those who merit worship, which of all Gods take pleasure in our homage?
On whose heart shall we lay this laud celestial, rich with fair offerings, dearest to Immortals?
Who will listen? Which one of those worthy of the sacrifice? Which god will take pleasure in our extolling?
In whose heart among the immortals shall we fix this dearest divine good praise accompanied by good oblations?
Wer doch mag hören, wer der hochverehrten? und welcher Gott des Preisgesangs sich freuen? Wem legen wir ans Herz dies heil'ge Loblied, das opferreiche, das die Götter lieben?
Wer wird hören, welcher unter den Opferwürdigen? Welcher Gott wird an dem Lobeswort gefallen finden? Welchen unter den Unsterblichen können wir diese göttliche Lobrede als Liebste ans Herz binden, die von schönen Opferspenden begleitete.
Кто же услышит? Который из достойных жертв?
Какой бог насладится хвалой?
К сердцу кого из бессмертных сможем мы прикрепить
Эту божественную самую приятную хвалебную речь, сопровождаемую прекрасной жертвой?
को मृ॑ळाति कत॒म आग॑मिष्ठो दे॒वाना॑मु कत॒मः शम्भ॑विष्ठः । रथं॒ कमा॑हुर्द्र॒वद॑श्वमा॒शुं यं सूर्य॑स्य दुहि॒तावृ॑णीत ॥
कः । मृ॒ळा॒ति॒ । क॒त॒मः । आऽग॑मिष्ठः । दे॒वाना॑म् । ऊँ॒ इति॑ क॒त॒मः । शम्ऽभ॑विष्ठः । रथ॑म् । कम् । आ॒हुः॒ । द्र॒वत्ऽअ॑श्वम् । आ॒शुम् । यम् । सूर्य॑स्य । दु॒हि॒ता । अवृ॑णीत ॥
को मृळाति को देवो मृडाति सुखयेत् अस्मान् । कतमः देवः आगमिष्ठः आगन्तृतमः अस्मद्यज्ञं प्रति । देवानामु देवानां मध्ये कतमः देवः शंभविष्ठः सुखस्य भावयितृतमः। एवमुक्तगुणविशिष्टः को भवेत् अश्विनावन्तरेणेति भावः । कं रथं द्रवदश्वमाशुम्” आहुः ब्रुवते। यं रथं सूर्यस्य दुहिता सूर्यस्य पत्नी अवृणीत समभजत् । तं कं रथं वेगवन्तमाहुः ॥
“Who will make us happy? which of the gods is the most prompt to come to our sacrifice? which is the most willing to grant us felicity? what chariot do they say is quick and drawn by rapid steeds? That which the daughter of Sūrya selected.”
Who will be gracious? Who will come most uickly of all the Gods? Who will
bring liss most largely?
What car do they call swift with rapid coursers? That which the Daughter of the Sun elected.
Who will have mercy? Which one (will be) the first to come? Which one of the gods (will be) the most wealful?
What swift chariot with speeding horses do they say is the one that the Daughter of the Sun chose?
Wer mag uns hold sein? welcher kommt am schnellsten? und wer der Götter bringt am meisten Heil uns? Welch Wagen ist's, dess Rosse eiligst laufen, der rasche, den der Sonne Tochter wählte?
Wer wird Erbarmen haben, welcher kommt am ehesten, welcher der Götter ist der Wohlwollendste? Welchen Wagen nenne sie den schnellen mit den raschlaufenden Rossen, den die Tochter des Surya sich erkor?
Кто смилостивится? Кто придет скорее?
Который из богов самый благожелательный?
Какую колесницу называют быстрой, с мчащимися конями,
Которую выбрала дочь Сурьи?
म॒क्षू हि ष्मा॒ गच्छ॑थ॒ ईव॑तो॒ द्यूनिन्द्रो॒ न श॒क्तिं परि॑तक्म्यायाम् । दि॒व आजा॑ता दि॒व्या सु॑प॒र्णा कया॒ शची॑नां भवथ॒: शचि॑ष्ठा ॥
म॒क्षु । हि । स्म॒ । गच्छ॑थः । ईव॑तः । द्यून् । इन्द्रः॑ । न । श॒क्तिम् । परि॑ऽतक्म्यायाम् । दि॒वः । आऽजा॑ता । दि॒व्या । सु॒ऽप॒र्णा । कया॑ । शची॑नाम् । भ॒व॒थः॒ । शचि॑ष्ठा ॥
मक्षु शीघ्रम् । हि स्म इति पूरणौ । ईवतः गमनवत आगामिनः द्यून् दिवसान् सुत्यासंबन्धिनः प्रति गच्छथः। इन्द्रः शक्तिं न स्वकीयां शक्तिं यथा परितक्म्यायां रात्रावतीतायाम् । प्रदर्शयतीति शेषः । सुत्याहन्युषःकाले इन्द्रो यथा गच्छति तद्वत् युवामपि गच्छतमित्यर्थः । दिवः द्युलोकात् आजाता आगतौ दिव्या दिवि भवौ सुपर्णा शोभनगमनौ युवां शचीनां युष्मदसंबन्धिनां कर्मणां शक्तीनां वा मध्ये कया शच्या शचिष्ठा शक्तिमत्तरौ शोभनकर्मवन्तौ वा भवथः ॥
“Moving, you proceed rapidly by day, as Indra, at the end of the night, (manifests his) power; descended from heaven, divine, of graceful motion, (Aśvins), by which of (your) acts are you most distinguished?”
So many days do ye come swiftly hither, as Indra to give help in stress of battle.
Descended from the sky, divine, strong-pinioned, by which of all your powers are ye most mighty?
For during days such as these you two come right away, like Indra to his ability at the decisive turn.
You two, born from heaven as fine-feathered heavenly birds—by which one of your abilities do you become the most able?
Ihr seid's, denn beide kommt zu solchen Festen ihr rasch, wie Indra, morgens früh zum Opfer; Ihr Himmelssöhne, ihr des Himmels Adler, durch welche Stärke seid ihr doch die stärksten?
Denn ihr kommt an Tagen wie diesem rasch wie Indra zur Hilfeleistung in der entscheidenden Stunde, vom Himmel geboren, als himmlische Vögel. Durch welche der Kräfte seid ihr die Kräftigsten?
Ведь вы мгновенно приезжаете в такие дни, как эти,
Подобно Индре, на помощь в решающую минуту,
Рожденные с неба небесные птицы.
Благодаря какой из сил вы бываете самыми сильными?
का वां॑ भू॒दुप॑माति॒: कया॑ न॒ आश्वि॑ना गमथो हू॒यमा॑ना । को वां॑ म॒हश्चि॒त्त्यज॑सो अ॒भीक॑ उरु॒ष्यतं॑ माध्वी दस्रा न ऊ॒ती ॥
का । वा॒म् । भू॒त् । उप॑ऽमातिः । कया॑ । नः॒ । आ । अ॒श्वि॒ना॒ । ग॒म॒थः॒ । हू॒यमा॑ना । कः । वा॒म् । म॒हः । चि॒त् । त्यज॑सः । अ॒भीके॑ । उ॒रु॒ष्यत॑म् । मा॒ध्वी॒ इति॑ । द॒स्रा॒ । नः॒ । ऊ॒ती ॥
वां युवयोः का उपमातिः । उप समीपे मातिर्मानं गुणानां परिच्छित्तिर्यस्यां सा स्तुतिः का भूत् भवेत् । कया स्तुत्या हूयमाना आहूयमानौ सन्तौ नः अस्मान् आ गमथः आगच्छथः । वां युवयोः अभीके आसन्नप्रदेशे महश्चित् महत: त्यजसः । त्यज्यते परित्यज्यते सर्वैरिति त्यजः क्रोधः । तस्य सोढा कः भवेत् । हे माध्वी मधुररसस्योदकस्य स्रष्टारौ हे दस्रा शत्रूणामुपक्षपयितारौ अश्विनौ नः अस्मान् ऊती ऊत्या रक्षया उरुष्यतम् । रक्षाकर्मैतत् । रक्षतम् ॥
“What may be the fit measure (of your merits)? invoked by what praises do you come to us? who (can exist as) the object of your great wrath? Dasras, dispensers of sweet (water), defend us with your protection.”
What is the prayer that we should bring you, Asvins, whereby ye come to us when invocated?
Whether of you confronts e'en great betrayal? Lovers of sweetness, Dasras, help and save us.
What is your distribution (of goods) and with what (distribution) do you come here to us when called upon?
Who is yours? Make wide space for us in close quarters, even out of great neglect, with your help, o honeyed, wondrous pair.
Welch Zuruf mag auch sein, durch den gerufen ihr Ritter beide euch zu uns begebet? Wer mag bestehn vor eurem grossen Angriff? schafft Hülfe uns, o wunderthät'ge, holde.
Welches wird eure Zuwendung sein? Mit welcher werdet ihr Asvin zu uns kommen, wenn gerufen? Wer schützt euch unmittelbar auch vor großer Feindschaft? Schützet uns davor durch eure Hilfe, ihr Süßliebende, ihr Meister!
Какое будет у вас настроение? В каком (настроении)
О Ашвины, вы приедете к нам, призываемые?
Кто из вас двоих в грозный час (спасет) даже от великой беды?
Выручите нас, о любители меда, о удивительные, (своими) поддержками!
उ॒रु वां॒ रथ॒: परि॑ नक्षति॒ द्यामा यत्स॑मु॒द्राद॒भि वर्त॑ते वाम् । मध्वा॑ माध्वी॒ मधु॑ वां प्रुषाय॒न्यत्सीं॑ वां॒ पृक्षो॑ भु॒रज॑न्त प॒क्वाः ॥
उ॒रु । वा॒म् । रथः॑ । परि॑ । न॒क्ष॒ति॒ । द्याम् । आ । यत् । स॒मु॒द्रात् । अ॒भि । वर॑ते । वा॒म् । मध्वा॑ । मा॒ध्वी॒ इति॑ । मधु॑ । वा॒म् । प्र॒ुषा॒य॒न् । यत् । सी॒म् । वा॒म् । पृक्षः॑ । भु॒रज॑न्त । प॒क्वाः ॥
हे अश्विनौ वां रथः द्यां परि द्युलोकस्य परितः उरु प्रभूतं नक्षति गच्छति । यत् यस्मात् आ अर्वाक् समुद्रात् समुद्द्रवणसाधनादन्तरिक्षात् वां प्रति अभि वर्तते आभिमुख्येन गच्छति । हे माध्वी उक्तलक्षणौ मध्वा मधुरेण पयसा मधु मधुरं सोमरसं प्रुषायन् सिञ्चन्त्यध्वर्यवः ॥ यत् यस्मात् सीं सर्वतः वां पृक्षः युवयोः सोमं पक्वाः पक्का यवाः भुरजन्त प्राप्नुवन्ति । तस्मादभिवर्तते वामिति ॥
“Your chariot travels widely round the heaven until it plural ces you beyond the firmament; dispensers of sweet (water, the priests) are diluting the Soma juice with milk, that the boiled (barley) may be united with the libation offered to you.”
In the wide space your chariot reacheth heaven, what time it turneth hither from the ocean.
Sweets from your sweet shall drop, lovers of sweetness! These have they dressed for you as dainty viands.
Your chariot reaches widely around heaven. When it rolls here to you from the sea,
(its wheel-rims) splash honey upon honey on you, you two honeyed ones, when cooked nourishments are roasted [?] for you two.
Weithin umläuft eur Wagen rings den Himmel, wenn von des Meeres Fluten er herbeirollt; Von Süss, o Süsse, troffen eure Tränke, als eure garen Brühen kochend wallten.
Weit überholt euer Wagen den Himmel, wenn er vom Meere mit euch herkommt. Mit Honig beträufeln sie euren Süßtrank, ihr Süßliebende, wenn sie euch die gekochten Stärkungen darreichen.
Далеко охватывает небо ваша колесница,
Когда приезжает с вами из моря.
Медом кропят они для вас медовый напиток, о любители меда,
Когда готовят вам вареные кушанья.
सिन्धु॑र्ह वां र॒सया॑ सिञ्च॒दश्वा॑न्घृ॒णा वयो॑ऽरु॒षास॒: परि॑ ग्मन् । तदू॒ षु वा॑मजि॒रं चे॑ति॒ यानं॒ येन॒ पती॒ भव॑थः सू॒र्याया॑: ॥
सिन्धुः॑ । ह॒ । वा॒म् । र॒सया॑ । सि॒ञ्च॒त् । अश्वा॑न् । घृ॒णा । वयः॑ । अ॒रु॒षासः॑ । परि॑ । ग्म॒न् । तत् । ऊँ॒ इति॑ । सु । वा॒म् । अ॒जि॒रम् । चे॒ति॒ । यान॑म् । येन॑ । पती॒ इति॑ । भव॑थः । सू॒र्यायाः॑ ॥
वां युवयोः अश्वान् सिन्धुः स्यन्दमानो मेघ उदकं वा रसया रसेन सिञ्चत् असेचयत् । घृणा दीप्त्या वयः पक्षिसदृशा वेतारः वा अश्वाः अरुषासः आरोचमानाः सन्तः परि परितः ग्मन् गच्छन्ति । वां यानं गमनसाधनं प्रसिद्धो रथः अजिरम् । क्षिप्रनामैतत् । सु सुष्ठु चेति ज्ञायते । येन रथेन सूर्यायाः पती पालयितारौ वोढारौ भवथः सः रथश्चेतीति ।
“The flowing (stream) has sprinkled your steeds with moisture; the radiant horses (like) birds (in swiftness) pass on, bright with lustre; well known as that quick-moving chariot, whereby you became the lords of Sūrya.”
Let Sindhu with his wave bedew your horses: in fiery glow have the red birds come hither.
Observed of all was that your rapid going, whereby ye were the Lords of Siirya's Daughter.
The Sindhu River sprinkles your horses with the Rasā; your ruddy birds avoid the glowing heat.
Your speedy vehicle has just appeared, with which you two become the masters [/husbands] of Sūryā.
Des Stromes Trank benetze eure Rosse, die rothen Vögel fliegen um die Gluten Und schnell erscheint dies euer rasches Fuhrwerk, mit dem der Sonne Tochter ihr gefreit habt.
Sindhu mit der Rasa benetzte eure Pferde; die rötlichen Vogelrosse entgingen den Gluten. Diese eure schnelle Fahrt machte fein Aufsehen, durch die ihr die Gatten der Surya werdet.
Синдху вместе с Расой полили (водой) ваших коней.
Алые птицы избежали зноя.
Прекрасно выглядела эта ваша поездка,
Благодаря которой вы стали мужьями Сурьи.
इ॒हेह॒ यद्वां॑ सम॒ना प॑पृ॒क्षे सेयम॒स्मे सु॑म॒तिर्वा॑जरत्ना । उ॒रु॒ष्यतं॑ जरि॒तारं॑ यु॒वं ह॑ श्रि॒तः कामो॑ नासत्या युव॒द्रिक् ॥
इ॒हऽइ॑ह । यत् । वा॒म् । स॒म॒ना । प॒पृ॒क्षे । सा । इ॒यम् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽम॒तिः । वा॒ज॒ऽर॒त्ना॒ । उ॒रु॒ष्यत॑म् । ज॒रि॒तार॑म् । यु॒वम् । ह॒ । श्रि॒तः । कामः॑ । ना॒स॒त्या॒ । यु॒व॒द्रिक् ॥
हे अश्विनौ यत् यस्मात् । यया वा सुमत्या । इहेह अस्मिन्नेव यज्ञे समना समानमनस्कौ । सदृशावित्यर्थः । तौ वां युवां सुमत्या पपृक्षे स्तुत्या संयोजयामि । सेयम् इदानीं क्रियमाणा सुमतिः शोभनस्तुति: अस्मे अस्माकमेव फलवती भवत्विति शेषः । हे वाजरत्ना रमणीयान्नौ । ‘अन्नं वै वाजः ' ( श. बा. ९. ३. ४. १ ) इति श्रुतेः । युवं युवां जरितारं गरितारं स्तोतारं माम् उरुष्यतं रक्षतम् । हे नासत्या अश्विनौ कामः अस्मदीयः युवद्रिक् ह युवामेव गच्छन् श्रितः प्राप्तः ॥ ॥ १९ ॥
“May the earnest praise, distributors of food, wherewith I associate you both like-minded at this sacrifice, be (beneficial) to us; do you protect your worshipper; my desire, Nāsatyas, directed towards you is gratified.”
Whene'er I gratified you here together, your grace was given us, O ye rich in booty.
Protect, ye Twain, the singer of your praises: to you, Nasatyas, is my wish directed.
Since I have nourished you two, whether here or there, in the same way, so (let there be) this good favor for us, o you who bring prizes as treasures: make wide space for the singer. Our desire is fixed in your direction, o Nāsatyas.
So oft ich hier zugleich euch beide tränkte, ward eure Gunst uns hier, o Labungsspender; Dem Sänger schaffet weiten Raum, ihr beide, an euch, ihr treuen, lehnt sich mein Verlangen.
Da ich euch hier und dort in gleicher Weise gestärkt habe, so werde uns diese Gunst, ihr Reichbelohnende: Schützet doch ihr beide den Sänger! Dieser Wunsch ist an euch zwei gerichtet, ihr Nasatya´s.
Раз я одинаково насытил вас здесь и там,
(Да будет) нам это благоволение, о богатые наградами!
Спасите же певца вы оба!
Направлено (это) желание, о Насатьи, на вас двоих.