Sukta 4.45
ऋषिवामदेवो गौतमः
देवताअश्विनौ
मन्त्र7
छन्दजगती
ए॒ष स्य भा॒नुरुदि॑यर्ति यु॒ज्यते॒ रथ॒: परि॑ज्मा दि॒वो अ॒स्य सान॑वि । पृ॒क्षासो॑ अस्मिन्मिथु॒ना अधि॒ त्रयो॒ दृति॑स्तु॒रीयो॒ मधु॑नो॒ वि र॑प्शते ॥
ए॒षः । स्यः । भा॒नुः । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । यु॒ज्यते॑ । रथः॑ । परि॑ऽज्मा । दि॒वः । अ॒स्य । सान॑वि । पृ॒क्षासः॑ । अ॒स्मि॒न् । मि॒थु॒नाः । अधि॑ । त्रयः॑ । दृतिः॑ । तु॒रीयः॑ । मधु॑नः । वि । र॒प्श॒ते॒ ॥
एषः पुरतो दृश्यमानः स्यः सः भानुः दीप्तिमानादित्यः उदियर्ति ऊर्ध्वं गच्छति । पुरस्तात् रथः च युवयोः संबन्धी परिज्मा परितो गन्ता अस्य दिवः द्योतमानस्यादित्यस्य सानविः सानौ समुच्छ्रितप्रदेशे उदियर्तीति विरप्शते इति वा संबन्धनीयम् । अस्मिन् रथे अधि उपरिभागे मिथुनाः मिथुनीभूताः त्रयः त्रिविधाः पृक्षासः अन्नानि । त्रेधा विहितं चान्नम् । इदमन्नमशनं पानं खादश्च ' इति हि श्रुतम् । त्रिष्वपि पदार्थेषु मिथुनशब्दः तैत्तिरीयेषु दृश्यते-- माता पिता पुत्रस्तदेव तन्मिथुनम्' इति । दृतिस्तुरीयः । रसद्रव्याधारः पदार्थश्चर्ममयो दृतिरित्युच्यते । मधुनः सोमरसस्य संबन्धी मधुपूर्णश्चतुर्थः वि रप्शते विविधं राजते ॥
“The sun rises; your chariot, (Aśvins), traversing (the regions), is associated with the divine (orb) on the summit (of the eastern mountain in it are three analogous kinds of food, and the leather vessel of the sweet Soma juice appears as the fourth.”
YONDER goes up that light: your chariot is yoked that travels round upon the summit of this heaven.
Within this car are stored three kindred shares of food, and a skin filled with meath is rustling as the fourth.
Now this radiant beam arises; the earth-encircling chariot is hitched up upon the back of this heaven.
Three bringing nourishment [=Aśvins and Sūryā] are upon it [=the
chariot] as a pair; a fourth, a skin-bag, teems with honey.
Es hebt empor sich dieser Glanz, es wird geschirrt der Wagen schon, der dieses Himmels Höh' umkreist, Drei Rosselasten sind auf ihm, verbundene, als vierte strotzt von süssem Labetrunk der Schlauch.
Da steigt jeder Lichtstrahl empor; der umfahrende Wagen wird auf dieses Himmels Rücken geschirrt. Auf ihm sind drei Lebensstärker, die ein Paar bilden. Als Vierter ist der Schlauch von Süßigkeit übervoll.
Вот поднимается этот луч. Запрягается
Колесница, объезжающая (все) вокруг, на вершине этого неба.
На ней трое, несущих питательную силу, (образующих) пару.
Четвертый, (кожаный) мешок, лопается от меда.
उद्वां॑ पृ॒क्षासो॒ मधु॑मन्त ईरते॒ रथा॒ अश्वा॑स उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु । अ॒पो॒र्णु॒वन्त॒स्तम॒ आ परी॑वृतं॒ स्व१॒॑र्ण शु॒क्रं त॒न्वन्त॒ आ रज॑: ॥
उत् । वा॒म् । पृ॒क्षासः॑ । मधु॑ऽमन्तः । ई॒र॒ते॒ । रथाः॑ । अश्वा॑सः । उ॒षसः॑ । विऽउ॑ष्टिषु । अ॒प॒ऽऊ॒र्णु॒वन्तः॑ । तन्मः॑ । आ । परि॑ऽवृतम् । स्वः॑ । न । शु॒क्रम् । त॒न्वन्तः॑ । आ । रजः॑ ॥
पृक्षासः पृक्षास्त्रिविधान्नवन्तः मधुमन्तः सोमरसोपेताः अश्वासः अश्वयुक्ताः वां युवयोः रथाः । यद्वा । मधुमन्तः पृक्षा रथा अश्वासोऽश्वाः उषसो व्युष्टिषु व्युच्छनेषु सत्सु उत् ईरते उन्मुखं गच्छन्ति । किं कुर्वन्तः । परीवृतं परितो व्याप्तं तमः आ सर्वतः अपोर्णुवन्तः अपाकुर्वन्तः स्वर्न आदित्य इव शुक्रं दीप्तं रजः तेजश्च तन्वन्तः । आकारश्चार्थे । यद्वा । रजोऽन्तरिक्षं शुक्रं दीप्तं तन्वन्तः ॥
“Your food-bearing, Soma-laden, well-horsed chariots, appearing at the opening of the dawn, scattering the surrounding darkness like the sun, and spreading bright radiance over the firmament.”
Forth come your viands rich with store of pleasant meath, and cars and horses at the flushing of the dawn,
Stripping the covering from the surrounded gloom, and spreading through mid-air bright radiance like the Sun.
Up rise your nourishing, honey-filled chariots and horses at the break of dawn,
uncovering the darkness that had been confined and stretching like the blazing sun through the dusky realm.
Auf steigen eure honigreichen Ladungen, und Ross und Wagen bei der Morgenröthe Strahl; Durch Licht enthüllend die verdeckte Finsterniss, die Luft durchstrahlend gleich dem hellen Sonnenschein.
Eure Wagen und Pferde, die stärkungs- und honigreichen, fahren bei Hellwerden der Morgenröte aus, die ganz zugedeckte Finsternis aufdeckend, wie die helle Sonne den Raum durchziehend.
Ваши колесницы (и) кони, несущие питательную силу, богатые медом,
Отбывают, когда зажигается заря,
Полностью раскрывая сокрытый мрак,
Словно светлое солнце пронизывая пространство.
मध्व॑: पिबतं मधु॒पेभि॑रा॒सभि॑रु॒त प्रि॒यं मधु॑ने युञ्जाथां॒ रथ॑म् । आ व॑र्त॒निं मधु॑ना जिन्वथस्प॒थो दृतिं॑ वहेथे॒ मधु॑मन्तमश्विना ॥
मध्वः॑ । पि॒ब॒त॒म् । म॒धु॒ऽपेभिः॑ । आ॒सऽभिः॑ । उ॒त । प्रि॒यम् । मधु॑ने । यु॒ञ्जा॒था॒म् । रथ॑म् । आ । व॒र॒निम् । मधु॑ना । जि॒न्व॒थः॒ । प॒थः । दृति॑म् । व॒हे॒थे॒ इति॑ । मधु॑ऽमन्तम् । अ॒श्वि॒ना॒ ॥
मध्वः मधुरं सोमरसं "मधुपेभिः सोमपानार्हैः आसभिः आस्यैः पिबतम् । उत अपि च प्रियं रथं मधुने मधुलाभाय युञ्जाथाम् अश्वैर्युक्तं कुरुतम् । वर्तनिं यजमानगृहम् आ गच्छतमिति शेषः । पथः गमनमार्गान् मधुना जिन्वथः प्रीणयतम् । यद्वैकं वाक्यम् । पथो वर्तनिमाकाशं जिन्वथः । दृतिं मधुमन्तं हे अश्विना वहेथे धारयथः ॥
“Drink of the Soma juice, with mouths (fit for) imbibing the beverage; harness your beloved chariot for the Soma juice; (come to the dwelling) of the sacrifice; enliven the path with the Soma; bring, Aśvins, the leather vessels filled with the Soma-juice.”
Drink of the meath with lips accustomed to the draught; harness for the meath's sake the chariot that ye love.
Refresh the way ye go, refresh the paths with meath: hither, O Asvins, bring the skin that holds the meath.
Drink of the honey with your honey-drinking mouths and hitch up your own dear chariot for honey.
You quicken the course of the path with honey, and you carry your
honey-filled skin-bag, o Aśvins.
Den Honig trinket mit den Honiglippen nun, und schirrt den lieben Wagen an zum süssen Trunk, Erfrischt des Pfades Spur mit süssem Honigseim, und fahrt, o Ritter, her den honigreichen Schlauch.
Trinkt von dem Honig mit dem Honig trinkenden Mund und schirrt für den Honig euren lieben Wagen! Ihr erquicket die Wegspur mit Honig; ihr führet den Schlauch, der Honig enthält, mit euch, ihr Asvin.
Испейте меду устами, пьющими мед,
И запрягите для меда вашу милую колесницу!
Вы освежаете медом колею на дороге.
Вы везете (кожаный) мешок, полный меда, о Ашвины!
हं॒सासो॒ ये वां॒ मधु॑मन्तो अ॒स्रिधो॒ हिर॑ण्यपर्णा उ॒हुव॑ उष॒र्बुध॑: । उ॒द॒प्रुतो॑ म॒न्दिनो॑ मन्दिनि॒स्पृशो॒ मध्वो॒ न मक्ष॒: सव॑नानि गच्छथः ॥
हं॒सासः॑ । ये । वा॒म् । मधु॑ऽमन्तः॑ । अ॒स्रिधः॑ । हिर॑ण्यऽपर्णाः । उ॒हुवः॑ । उ॒षः॒ऽबुधः॑ । उ॒द॒ऽप्रुतः॑ । म॒न्दिनः॑ । म॒न्दि॒ऽनि॒स्पृशः॑ । मध्वः॑ । न । मक्षः॑ । सव॑नानि । ग॒च्छ॒थः॒ ॥
हंसासः अध्वनि शीघ्रं गन्तारः मधुमन्तः माधुर्योपेताः अस्रिधः अद्रोग्धारः हिरण्यपर्णाः हितरमणीयपर्णाः उहुवः वोढारः उषर्बुधः उषसि बुध्यमानाः उदप्रुतः उदकस्य प्लावयितारः मन्दिनः हर्षयितारः मन्दिनिस्पृशः मन्दिनं सोमं स्पृशन्तः । इत्थंलक्षणा: अश्वा ये सन्ति तैरश्वैः मध्वो न मध्विव मक्षः मक्षिकाः सवनानि अस्मदीयानि गच्छथः ॥
“Come to sacrifices as flies to honey, (with those horses) that are swift of speed, genitive le, unrefractory, golden-winged, bearers (of burden), wakers at dawn, dispensers of water, exulting and sipping the Soma juice.”
The swans ye have are friendly, rich in store of mcath, gold-pinioned, strong to draw, awake at early morn,
Swimming the flood, exultant, fain for draughts that cheer: ye come like flies to our libations of-the meath.
Your geese—honeyed, unfaltering, golden-feathered, calling “uhu” [?], waking at dawn,
swimming in water, invigorating, stroking the invigorator [=soma]— (along with them) you go to the pressings of the honeyed (soma) like flies to honey.
Hold sind die Gänse, die ihr habt, an Honig reich mit goldnen Federn, schnatternd laut und früh erwacht, Im Wasser plätschernd, munter, die ermunternden; ihr kommt zum Trank wie Fliegen zu dem Honigseim.
Eure Schwäne, die Honig bringen, die keinen Unfall erleiden, die goldfarbigen, ... frühwachen, die Wasserschwimmer, die erfreuenden, am erfreuenden Soma nippenden, mit denen kommt ihr zu den Trankopfern des Honigs wie die Bienen zur Süßigkeit.
Ваши лебеди, что несут мед, не сбивающиеся (с пути),
Златокрылые, кричащие: Уху!, пробуждающиеся на заре,
Плывущие по воде, приносящие радость, вкушающие веселого (сому), –
Приезжайте с ними на выжимания (сомы), как пчелы - на (питье) меда.
स्व॒ध्व॒रासो॒ मधु॑मन्तो अ॒ग्नय॑ उ॒स्रा ज॑रन्ते॒ प्रति॒ वस्तो॑र॒श्विना॑ । यन्नि॒क्तह॑स्तस्त॒रणि॑र्विचक्ष॒णः सोमं॑ सु॒षाव॒ मधु॑मन्त॒मद्रि॑भिः ॥
सु॒ऽअ॒ध॒रासः॑ । मधु॑ऽमन्तः । अ॒ग्नयः॑ । उ॒स्रा । ज॒र॒न्ते॒ । प्रति॑ । वस्तोः॑ । अ॒श्विना॑ । यत् । नि॒क्तऽह॑स्तः । त॒रणिः॑ । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । सोम॑म् । सु॒साव॑ । मधु॑ऽमन्तम् । अद्रि॑ऽभिः ॥
स्वध्वरासः शोभनयागसाधनाः मधुमन्तः होतव्यसोमवन्तः अग्नयः गार्हपत्यादयः उस्रा सह निवसन्तावश्विनौ प्रति वस्तोः अन्वहमुषःकाले जरन्ते स्तुवन्ति । यत् यदा निक्तहस्तः समन्त्रेणोदकेन शोधितहस्तः तरणिः कर्मणस्तारयिता विचक्षणः विविधं द्रष्टा अध्वर्युः सोमं मधुमन्तम् अद्रिभिः ग्रावभिः सुषाव अभिषुतवान् । तदा तेऽग्नयः स्तुवन्ति तस्मादागच्छतमित्यर्थः ।
“The ssacred fires, the instrumental uments of holy sacrifice the conveyers of libations, praise the associated Aśvins at the break of day, when the observant (priest) the conductor of the rite, with washed hands has expressed by the (grinding) stones the sweet-flavoured Soma juice.”
Well knowing solemn rites and rich in meath, the fires sing to the morning Asvins at the break of day,
When with pure hands the prudent energetic priest hath with the stones pressed out the Soma rich in meath.
Providing good ceremonies, honey-filled, the ruddy fires awaken at dawn in response to the Aśvins,
when the wide-gazing (priest), his hands washed, advancing (across the ritual ground), has pressed the honeyed soma with stones.
Die Feuer rauschen festlich schön voll Süssigkeit den Rittern früh entgegen in der Morgenzeit, Wenn reiner Hand der unverdrossne, einsichtsvoll den honigsüssen Soma mit den Steinen presst.
Mit schönem Opferwerk, mit Süßigkeit wachen die Feuer die Asvin heran um das Hellwerden der Morgenröte, wenn mit gewaschenen Händen, fleißig, umsichtig der Adhvaryu den süßen Soma mit Steinen ausgepreßt hat.
В окружении прекрасного обряда, богатые медом жертвенные костры
Вместе с зарей бодрствуют, маня Ашвинов на рассвете,
Когда он с вымытыми руками, энергичный, внимательный,
Выжал камнями медового сому.
आ॒के॒नि॒पासो॒ अह॑भि॒र्दवि॑ध्वत॒: स्व१॒॑र्ण शु॒क्रं त॒न्वन्त॒ आ रज॑: । सूर॑श्चि॒दश्वा॑न्युयुजा॒न ई॑यते॒ विश्वाँ॒ अनु॑ स्व॒धया॑ चेतथस्प॒थः ॥
आ॒के॒ऽनि॒पासः॑ । अह॑ऽभिः । दवि॑ध्वतः । स्वः॑ । न । शु॒क्रम् । त॒न्वन्तः॑ । आ । रजः॑ । सूरः॑ । चि॒त् । अश्वा॑न् । यु॒यु॒जा॒नः । ई॒य॒ते॒ । विश्वा॑न् । अनु॑ । स्व॒धया॑ । चे॒त॒थः॒ । प॒थः ॥
आकेनिपासः । आकेऽन्तिके निपतन्तीत्याकेनिपा रश्मयः । ते च अहभिः अहोभिः दविध्वतः कम्पयन्तो ध्वंसयन्तः वा तमांसि। स्वर्न आदित्य इव शुक्रं दीप्तं रजः आ तन्वन्तः भवन्त्यश्विनोरश्वाः सूरश्चित् सूर्यश्च अश्वान्युयुजानः योजयन् ईयते गच्छति । हे अश्विनौ युवां विश्वान् पथः आगमनमार्गाननुक्रमेण 'स्वधया अन्नेन सोमलक्षणेन चेतथः.चेतयथः प्रज्ञापयथः ॥
“The near-advancing (rays), dispersing (the darkness) by the (light of day), are overspreading the firmament with lustre like the sun; the sun, harnessing his horses, (proceeds on his way); do you make known all his paths by (following) after (him) with sacrificial food.”
The rays advancing nigh, chasing with day the gloom, spread through the firmament bright radiance like the Sun;
And the Sun harnessing his horses goeth forth: ye through your Godlike nature let his paths be known.
(Your horses) keeping watch nearby through the days, in constant agitation, stretching like the blazing sun through the dusky realm—
hitching up his own horses, the Sun also comes speeding. By your own independent power, you two perceive all the paths.
Die Sonne mit geschirrten Rossen eilet schon, die huldvoll schützend alle Tage eilig gehn, Die Luft durchstrahlend gleich dem hellen Sonnenlicht; nach eigner Lust beschaut ihr alle Pfade rings.
Auf die rechte Zeit achtend kommen sie mit den Tagen die Finsternis abschüttelnd, wie die helle Sonne den Raum durchziehend. Schon hat der Sonnengott die Rosse geschirrt und ist auf der Fahrt. Ihr erkennet alle Wege aus eigener Kraft wieder.
Соблюдая точное время, с наступлением дней сдувая прочь (мрак),
(Они появляются,) словно светлое солнце пронизывая пространство.
И солнце запрягает коней и выезжает.
Вы двое по своей природе знаете все пути.
प्र वा॑मवोचमश्विना धियं॒धा रथ॒: स्वश्वो॑ अ॒जरो॒ यो अस्ति॑ । येन॑ स॒द्यः परि॒ रजां॑सि या॒थो ह॒विष्म॑न्तं त॒रणिं॑ भो॒जमच्छ॑ ॥
प्र । वा॒म् । अ॒वो॒च॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । धि॒य॒म्ऽधाः । रथः॑ । सु॒ऽअश्वः॑ । अ॒जरः॑ । यः । अस्ति॑ । येन॑ । स॒द्यः । परि॑ । रजां॑सि । या॒थः । ह॒विष्म॑न्तम् । त॒रणि॑म् । भो॒जम् । अच्छ॑ ॥
धियंधाः कर्मणां धारकोऽहम् हे अश्विना वां प्र अवोचं प्रब्रवीमि स्तौमि । स्वश्व: अजरः अजीर्णो नित्यनूतनोऽजरयिता वा रथः यः अस्ति । येन रथेन सद्यः तदानीमेव रजांसि लोकान् परि याथः । तेन रथेन हविष्मन्तं सोमादिहविर्युक्तं तरणिं तारकं शीघ्रगामिनं भोजं भोजयितारमस्मद्यागम् अच्छ प्राप्तुम्। आगच्छतमिति शेषः ॥ ॥ २१ ॥ ॥ ४ ॥
“Celebrating (sacred) rites, I glorify you, Aśvins; well-horsed and undecaying is that chariot, whereby you quickly traverse the regions (of space), and come to (our sacrifice) abounding in oblations, promptly passing away, and the yielder of enjoyment.”
Devout in thought I have declared, O Asvins, your chariot with good steeds, which lasts for ever,
Wherewith ye travel swiftly through the regions to the prompt worshipper who brings oblation.
I have (now) proclaimed (this chariot of) yours, o Aśvins, setting my insight before you—the unaging chariot that has good horses,
with which in a day you drive around the dusky realms to the provider offering oblation, as he advances (across the ritual ground).
Ich hab' euch Ritter andachtsvoll gerufen den ew'gen Wagen mit den schnellen Rossen, Mit dem im Tage ihr die Welt umkreiset, herbei zum raschen, opferreichen Spender.
Ich habe dichtend von eurem Wagen Kunde gegeben, o Asvin, der schönrossig, alterlos ist, mit dem ihr in einem Tage die Räume durchfahret zu dem fleißigen, gastfreien Opferer.
Хранитель поэтического вдохновения, я прославил, о Ашвины,
Вашу колесницу с прекрасными конями, которая не стареет,
На которой за один день вы объезжаете пространства,
(Направляясь) к деятельному жертвователю, приготовившему возлияние.