Sukta 5.43
ऋषिभौमोत्रिः
देवताविश्वेदेवाः
मन्त्र17
छन्दत्रिष्टुप्
आ᳓ धेन᳓वः प᳓यसा तू᳓र्णिअर्था
अ᳓मर्धन्तीर् उ᳓प नो यन्तु म᳓ध्वा
महो᳓ राये᳓ बृहतीः᳓ सप्त᳓ वि᳓प्रो
मयोभु᳓वो जरिता᳓ जोहवीति
धेनवः प्रीणयित्र्यो नद्यः मध्वा मधुरेण पयसा रसेन सहिताः तूर्ण्यर्थाः त्वरमाणगमनाः । ‘अर्थोऽर्तेः ( निरु. १. १८ ) इति यास्कः । अमर्धन्तीः अहिंसन्त्यः सत्यः नः अस्मान् उप आ यन्तु उपागच्छन्तु । तदर्थं महः महते राये धनाय बृहतीः महतीः सप्त सर्पणस्वभावाः सप्तसंख्याकाः ‘इमं मे गङ्गे' ( ऋ. सं. १०. ७५.५) इति मन्त्रोक्ता गङ्गाद्या वा ॥ तत्र हि प्राधान्येन सप्तैवोक्ताः । मयोभुवः सुखस्य भावयित्रीः विप्रः विशेषेण प्रीणयिता जरिता स्तोता जोहवीत आह्वयति ॥
MAY the Milch-cows who hasten to their object come harmless unto us with liquid sweetness.
The Singer, lauding, calls, for ample riches, the Seven Mighty Ones who bring enjoyment.
Let the milk-cows, swift to their tasks, not neglectful, come close to us here with their milk, their honey.
For great wealth, the inspired poet, the singer keeps invoking the seven lofty (cows [=rivers?]), who are joy itself.
Her mögen zu uns unermüdlich kommen mit süsser Milch zum Ziel die Kühe eilend; Viel zu erlangen ruft der Sänger preisend die sieben grossen lustbegabten Ströme.
Die Kühe sollen zielschnell mit ihrer Milch zu uns kommen, mit ihrer Süßigkeit uns nicht im Stich lassend. Der redekundige Sänger ruft die sieben Hohen, Erfreulichen zu großem Reichtum.
Пусть дойные коровы, спешащие к цели,
Не пренебрегая, приходят к нам с молоком, с медом!
Для великого богатства громко зовет
Вдохновенный певец семь мощных (из них,) дающих утешение.
आ᳓ सुष्टुती᳓ न᳓मसा वर्तय᳓ध्यै
द्या᳓वा वा᳓जाय पृथिवी᳓ अ᳓मृध्रे
पिता᳓ माता᳓ म᳓धुवचाः सुह᳓स्ता
भ᳓रे-भरे नो यश᳓साव् अविष्टाम्
अहं सुष्टुती सुष्टुत्या शोभनस्तोत्रेण नमसा हविषा च अमृधे हिंसारहिते द्यावा पृथिवी द्यावापृथिव्यौ आ वर्तयध्यै। आवर्तयितुमिच्छामि वाजाय अन्नार्थम् । 'अन्नं वै वाजः' (तै. ब्रा. १.३.६.६ ) इति हि श्रुतिः । पिता पालयित्री द्यौः माता निर्मात्री पृथिवी मधुवचाः प्रियवचना सुहस्ता अभिमतदानेन शोभनहस्ता। एते उभयविशेषणे । यशसौ यशोयुक्तौ द्यावापृथिव्यौ भरेभरे सर्वेषु संग्रामेषु यज्ञेषु वा नः अस्मान् अविष्टां रक्षताम् ॥
With reverence and fair praise will I bring hither, for sake of strength, exhaustless Earth and Heaven.
Father and Mother, sweetof speech, fairhanded, may they, far-famed, in every fight protect us.
With lovely praise, with reverence Heaven and Earth are to be turned hither—they who are not neglectful with regard to the prize-contest. The Father, the Mother who has honeyed speech and good hands—let the two glorious ones aid us in every bout.
Herwenden will ich durch Gebet und Loblied zur Labung Erd' und Himmel, die nicht säumen, Sie, Vater, Mutter, lieblich redend, kunstreich, sei'n hülfreich uns in jedem Kampf, die schönen.
Mit Lobpreis, mit Verbeugung will ich Himmel und Erde uns zuwenden, die nicht zu Verachtenden zu reichem Gewinn. Der Vater, die Mutter mit süßer Rede und guter Hand, die beiden Geehrten sollen uns in jedem Wettkampf beistehen.
Силой прекрасного прославления с поклонением я хочу повернуть (к нам)
Не пренебрегающие Небо и Землю ради награды.
Пусть отец (и) мать с медовыми речами, с ласковыми руками
Помогают нам, знаменитые, в каждом состязании!
अ᳓ध्वर्यवश् चकृवां᳓सो म᳓धूनि
प्र᳓ वाय᳓वे भरत चा᳓रु शुक्र᳓म्
हो᳓तेव नः प्रथमः᳓ पाहि अस्य᳓
दे᳓व म᳓ध्वो ररिमा᳓ ते म᳓दाय
हे अध्वर्यवः अध्वरं युञ्जानाः मधूनि मधुररसानि सोमाज्यादीनि चकृवांसः कुर्वाणा यूयं वायवे प्रथमं प्र भरत प्रकर्षेण संपादयत चारु चरणीयं शुक्रं दीप्तं सोमम् । हे वायो त्वं च होतेव होता यथा प्रथमं पिबति तद्वत् नः अस्मदर्थम् अस्य अमुं सोमं प्रथमः इतरदेवेभ्यः पूर्वं पाहि पिब । हे देव वायो मध्वः मधुरं सोमरसं ते मदाय ररिम ददाम । वायोः पूर्वपानमसकृत्प्रपञ्चितम् ॥
Adhvaryus, make the sweet libations ready, and bring the beautiful bright juice to Vayu.
God, as our Priest, be thou the first to drink it: we give thee of the mead to make thee joyful.
Adhvaryus—having made the honeyed (drinks), present the pure dear (soma) to Vāyu.
Like the Hotar, drink first of this honey of ours, god; we have given it to you for your exhilaration.
O Diener, die die Tränke ihr bereitet, den lieben, hellen bringet dar dem Vaju; Dem Priester gleich trink du zuerst vom Safte; den süssen schenkten wir, o Gott, zur Lust dir.
Adhvaryu´s! Ihr habt die Süßtränke bereitet, setzet dem Vayu den angenehmen klaren Saft vor! Trink zuerst wie der Hotri von diesem Süßtrank, o Gott! Wir haben ihn dir zum Rausche gespendet.
О адхварью, приготовив сладкие напитки,
Предложите Ваю приятный прозрачный (сок)!
Как хотар наш испей первым
Этого меду, о бог! Мы дали (его) тебе для опьянения.
द᳓श क्षि᳓पो युञ्जते बाहू᳓ अ᳓द्रिं
सो᳓मस्य या᳓ शमिता᳓रा सुह᳓स्ता
म᳓ध्वो र᳓सं सुग᳓भस्तिर् गिरिष्ठां᳓
च᳓निश्चदद् दुदुहे शुक्र᳓म् अंशुः᳓
अत्राभिषवस्य प्रतिपाद्यमानत्वात् सोमो देवता । यद्वा ऐन्द्री । अद्रिम् अभिषव ग्रावाणं दश क्षिपः दशसंख्याकाः क्षेप्त्र्योऽङ्गुलयः युञ्जते गृह्णन्ति । यद्वा । परस्परं युक्ता भवन्ति । बाहू अप्यध्वर्युसंबन्धिनौ अद्रिं युञ्जाते । या यौ सुहस्ता शोभनहननौ सोमस्य शमितारौ अभिषोतारौ तौ बाहू युञ्जाते । मध्वः मधुरस्य सोमस्य रसं गिरिष्ठां गिरिस्थायिनं गिरिवदुन्नतप्रदेशस्थितं वा सुगभस्तिः शोभनाङ्गुलिरध्वर्युः चनिश्चदत् आह्लादयन् ॥ ‘चदि आह्लादने' इत्यस्माद्यङ्लुकि छान्दसं रूपम् । दुदुहे दोग्धि । स च अंशुः शुक्रं निर्मलं रसं दुदुहे दुग्धे । यद्वैकं वाक्यम् । अंशुः व्याप्तः सुगभस्तिः सुहस्तोऽध्वर्युः मध्वो रसं दुदुहे दोग्धि ॥
Two arms-the Soma's dexterous immo. lators-and the ten fingers set and fix the press-stone.
The stalk hath poured, fair with its spreading branches, the mead's bright glittering juice that dwells on mountains.
The ten fingers and the two arms hitch up the stone—the two arms with good hands that are the laboring priests [/quellers] of soma.
The plant, well(-handled by) the fists, has milked out the sap of honey that dwells on the mountain, shimmering and pure.
Die Arme, die schönhändig Soma schaffen, und die zehn Finger schirren an den Pressstein; Der schönverzweigte Stengel strömet schimmernd den hellen, süssen, bergentsprungnen Saft aus.
Die zehn Finger und die Arme, die die beiden handfertigen Zubereiter des Soma sind, setzen den Preßstein in Tätigkeit. Der handgeschickte Adhvaryu hat den berggewachsenen Saft des Süßtrankes gemolken; der Stengel hat die schimmernde, helle Somamilch von sich gegeben.
Десять пальцев, две руки запрягают давильный камень -
(Те,) что две умелые приготовительницы сомы.
(Жрец) с ловкими пальцами (выжимает) сок медового (сомы), возникший на горе.
Стебель дал надоить ярко сверкающего прозрачного (сока).
अ᳓सावि ते जुजुषाणा᳓य सो᳓मः
क्र᳓त्वे द᳓क्षाय बृहते᳓ म᳓दाय
ह᳓री र᳓थे सुधु᳓रा यो᳓गे अर्वा᳓ग्
इ᳓न्द्र प्रिया᳓ कृणुहि हूय᳓मानः
हे इन्द्र ते तुभ्यं जुजुषाणाय सेवमानाय सोमः असावि अभिषुतः । किमर्थम् । क्रत्वे क्रतवे वृत्रवधादिकर्मणे दक्षाय बलाय बृहते मदाय च । यस्मादेवं तस्मात् हे इन्द्र त्वं हूयमानः सन् सुधुरा शोभनायां धुरि नियुक्तौ प्रिया प्रियौ हरी अश्वौ योगे योगार्हे युक्ते वा रथे योजयित्वा तं रथम् अर्वाक् अस्मदभिमुखं कृणुहि कुरु ॥ ॥ २० ॥
The Soma hath been pressed for thee, its lover, to give thee power and might and high enjoyment.
Invoked, turn hither in thy car, O Indra, at need, thy two well-trained and dear Bay Horses.
The soma has been pressed for you who have enjoyed (it)—for will and skill, for lofty exhilaration.
Indra, bring nearby the two dear fallow bays, those amenable to the chariot-pole at the yoking to your chariot, when you are being
invoked.
Dir ward gepresst, der du ihn liebst, der Soma zur Kraft und Stärkung und zu tücht'gem Rausche; Die Füchs' am Wagen, schöngeschirrt am Joche, die lieben schaff, o Indra, her, geruf'ner.
Der Soma ist für dich, den Liebhaber, zum Entschluß, zur Tatkraft, zu großem Rausche ausgepreßt. Lenk die beiden Falben, die jochfrommen am Wagen bei der Ausfahrt, die lieben herwärts, wenn du gerufen wirst, o Indra.
Выжат сома для тебя, наслаждающегося (им) –
Для силы духа, для силы действия, для мощного опьянения.
Пригони, о Индра, в наши края, когда тебя зовут,
Пару приятных буланых коней, послушных у дышла при выезде.
आ᳓ नो मही᳓म् अर᳓मतिं सजो᳓षा
ग्नां᳐᳓ देवीं᳓ न᳓मसा रात᳓हव्याम्
म᳓धोर् म᳓दाय बृहती᳓म् ऋतज्ञा᳓म्
आ᳓ग्ने वह पथि᳓भिर् देवया᳓नैः
अत्राग्निं संबोध्य ग्नादेवताया आवाह्यत्वादस्याग्निर्ग्ना वा देवता । हे अग्ने सजोषाः अस्माभिः सह प्रीयमाणस्त्वं ग्नां देवीं सर्वैर्गन्तव्यामेतन्नामिकां देवताम् । 'मेना ग्ना इति स्त्रीणाम् ( निरु. ३. २१ ) इति यास्कः । नः अस्मदर्थं देवयानैः देवैर्गन्तव्यैः पथिभिः मार्गैः आ अभिमुखम् आ वह । कीदृशीम् । महीं महतीम् अरमतिम् आ समन्ताद्रममाणां सर्वत्र गन्त्रीं वा नमसा स्तोत्रेण सह रातहव्याम् । रातं दत्तं दानाय संकल्पितं हव्यं यस्यास्ताम् । दत्तहविष्कामित्यर्थः । किमर्थम् । मधोः मधुरस्य सोमस्य मदाय । पुनः कीदृशीम् । बृहतीं प्रवृद्धाम् ऋतज्ञां यज्ञमभिजानतीम् ॥
Bring by God-traversed paths, accordant, Agni, the great Aramati, Celestial Lady,
Exalted, worshipped with our gifts and homage, who knoweth holy Law, to drink sweet Soma.
Hither to us, in agreement (with her), (bring) great Devotion [/Aramati], lady goddess, on whom the oblation is bestowed with reverence,
the lofty knower of truth—for the exhilarating drink of honey, bring her hither, Agni, along the paths the gods travel.
Fahr her uns, Agni, gleichgesinnt, die grosse, erhab'ne Andacht, die des Werkes kundig Die Opfer nimmt, die Götterfrau, mit Ehrfurcht zum Somarausch auf gottbetretnen Pfaden.
Bring, damit einverstanden, uns die hohe Aramati her, die göttliche Frau, der unter Verbeugung Opfer gespendet werden, zum Rausche des Süßtranks, die hehre gesetzeskundige auf den gottbefahrenen Wegen, o Agni!
(Привези) сюда великую Арамати, согласный (с нею),
Божественную жену, которой приносят жертву с поклонением,
Для опьянения сладким (соком), могучую, знающую закон,
О Агни, по путям, изъезженным богами!
अञ्ज᳓न्ति य᳓म् प्रथ᳓यन्तो न᳓ वि᳓प्रा
वपा᳓वन्तं न᳓ अग्नि᳓ना त᳓पन्तः
पितु᳓र् न᳓ पुत्र᳓ उप᳓सि प्र᳓यिष्ठ+
आ᳓ घर्मो᳓ अग्नि᳓म् ऋत᳓यन्न् असादि
यं घर्मं महावीरं प्रथयन्तो न । नेति संप्रत्यर्थीयः । अस्त्युपमार्थस्य संप्रत्यर्थे प्रयोगः । इदानीं प्रथयन्तः विप्राः मेधाविन ऋत्विजोऽध्वर्य्वादयः वपावन्तं न । वपावन्तं प्रवृद्धं पशुं यथाग्नौ तपन्ति तद्वत् अग्निना तपन्तः अञ्जन्ति । पितुर्न पुत्र उपसि प्रेष्ठः पितुरुपस्थे प्रियतमः पुत्र इव घर्मः महावीरः । यद्घ्राम् इत्यपतत्तद्धर्मस्य घर्मत्वम् ' ( तै. आ. ५. १. ५) इति हि श्रुतिः । सः ऋतयन् यज्ञमिच्छन् अग्निम् अग्नौ आ असादि आसादितः । अत्र पितृपुत्रदृष्टान्तः स्फोटादिराहित्येन सुखवासप्रख्यापनार्थः ॥
As on his father's lap the son, the darling, so on the fire is set the sacred caldron,
Which holy singers deck, as if extending and heating that which holds the fatty membrane.
The one which the inspired poets anoint, like (the ritual grass) as they spread it, heating it with fire like (the offering of the sacrificial
animal) with its omentum:
the truth-(sing)ing gharma (drink/pot) has been set here on the fire like the dearest son on the lap of his father.
Den sie beträufeln, wie am Feu'r die Priester den fettverseh'nen breiten und erhitzen, Der heil'ge Kessel ward gesetzt ans Feuer, wie in des Vaters Schooss der Sohn, der liebste.
Der Gharmakessel, den die Redekundigen salben - wie das Barhis, wenn sie es ausbreiten, wie das mit der Netzhaut versehene Opferstück, wenn sie es am Feuer kochen ist regelrecht ans Feuer gesetzt wie der liebste Sohn auf den Schoß des Vaters.
Котелок с молоком, который освящают помазанием вдохновенные,
Словно раскладывая (жертвенную солому), словно варя на огне (мясо) с пленкой,
Самый дорогой, преданный закону, уселся на огонь,
Словно сын на колени к отцу.
अ᳓छा मही᳓ बृहती᳓ शं᳓तमा गी᳓र्
दूतो᳓ न᳓ गन्तु अश्वि᳓ना हुव᳓ध्यै
मयोभु᳓वा सर᳓था᳓ यातम् अर्वा᳓ग्
गन्तं᳓ निधिं᳓ धु᳓रम् आणि᳓र् न᳓ ना᳓भिम्
अच्छ अभिमुखम् अश्विना अश्विनौ हुवध्यै आह्वातुं गीः अस्मदीया स्तुतिः दूतो न दूत इवाह्वातेव गन्तु गच्छतु । गीर्विशेष्यते । मही पूज्या बृहती महती शंतमा सुखतमा । हे अश्विनी मयोभुवा सुखस्य भावयितारौ सरथा एकरथौ सन्तौ निधिं निहितं सोमम् अर्वाक् अभिमुखं यातं गच्छतम् । धुरं भारवाहिकां नाभिम् आणिर्न कील इव । यथा निष्कीला नाभी रथं न निर्वहति तद्वत् युवाभ्यां वियुक्तः सोमो यागं न निर्वहतीति ज्ञापयितुमेवं दृष्टान्तितम् ॥
Hither, as herald to invite the Asvins, come the great lofty song, most sweet and pleasant!
Come in one car, joy-givers! to the banquet, like the bolt binding pole and nave, come hither.
Let the great, lofty, most availing hymn come like a messenger to invoke the Aśvins.
(O Aśvins,) joy itself, drive nearby on the same chariot; go to the
treasury (of honey) as if to the chariot-pole, like the axle-pin into the wheel-nave.
Das grosse, hehre, liebste Lied, es gehe als Bote hin, die Ritter einzuladen; Erquickend kommt zum Mahl auf gleichem Wagen, gleichwie der Zapfen in die feste Nabe.
Die große hohe zusagendste Lobrede soll wie ein Bote zu den Asvin gehen, sie zu rufen. Heilbringend kommt auf einem Wagen heran, kommet um den Schatz festzuhalten wie der Zapfen die Nabe!
Великая, высокая, самая благодатная песнь,
Словно вестник, пусть отправится, чтобы позвать Ашвинов!
Ободряя (нас), приезжайте в наши края вдвоем на одной колеснице!
Поезжайте за сокровищем – грузом, (который подходит к колеснице,) словно ось ко втулке.
प्र᳓ त᳓व्यसो न᳓मउक्तिं तुर᳓स्य
अह᳓म् पूष्ण᳓ उत᳓ वायो᳓र् अदिक्षि
या᳓ रा᳓धसा चोदिता᳓रा मतीनां᳓
या᳓ वा᳓जस्य द्रविणोदा᳓ उत᳓ त्म᳓न्
अहम् ऋषिः तव्यसः प्रकृष्टबलस्य तुरस्य त्वरमाणस्य पूष्णः पोषकस्य देवस्य । उक्तगुणकाय देवाय उत अपि च वायोः उक्तलक्षणाय च नमउक्तिं नम इति वचनं स्तोत्रं प्र अदिक्षि प्रदिशामि। या यौ पूषवायू राधसा हविर्लक्षणेन निमित्तेन मतीनां चोदितारा प्रेरयितारौ । यद्वा ॥ राधसेति षष्ठयर्थे तृतीया । राधसो धनस्य मतीनां च चोदयितारौ । यौ च वाजस्य अन्नस्य संग्रामस्य वा चोदयितारौ तौ देवौ उत अपि च त्मन् आत्मन्यनन्यप्रेरणयैव द्रविणोदौ भवतमिति शेषः ॥
I have declared this speech of adoration to mightiest Pusan and victorious Vayu,
Who by their bounty are the hymns' inspirers, and of themselves give power as a possession.
I have shown forth an expression of reverence to the very strong, powerful Pūṣan and to Vāyu,
who are impellers of thoughts by reason of their bounty and
treasure-givers of the prize in their own nature.
Ich hab' den Spruch gelehrt, mit dem man betet zum starken Puschan und zum schnellen Vaju, Die durch Geschenke die Gebete schärfen, und welche gern auch reiche Güter spenden.
Ich habe das Huldigungswort für den stärksten, übermächtigen Pusan und für Vayu bestimmt, die beide durch ihre Freigebigkeit die Gedanken anregen und die selbst die Reichtumschenker des Lohnes sind.
Сильнейшему настойчивому (богу) Пушану,
А также Ваю я предназначил провозглашение поклонения,
(Тем двоим,) кто благодаря щедрости – вдохновители мыслей
И кто также сами – дарители богатства вознаграждения.
आ᳓ ना᳓मभिर् मरु᳓तो वक्षि वि᳓श्वान्
आ᳓ रूपे᳓भिर् जातवेदो हुवानः᳓
यज्ञं᳓ गि᳓रो जरितुः᳓ सुष्टुतिं᳓ च
वि᳓श्वे गन्त मरुतो वि᳓श्व ऊती᳓
हे जातवेदः जातप्रज्ञाग्ने हुवानः अस्माभिराहूयमानः सन् विश्वान् मरुतः सर्वानपि स्तोत्रभाजो हविर्भाजश्च देवान् नामभिः इन्द्रवरुणेत्यादिलक्षणैः आ वक्षि आवहसि । रूपेभिः सहस्राक्षवज्रहस्तत्वादिलक्षणै रूपैः आ वक्षि वहसि यज्ञम् । किंच हे मरुतः विश्वे सर्वे यूयं यज्ञम् अस्मदीयं यज्ञसंबन्धि हविर्वा जरितुः स्तोतुः संबन्धिनीः गिरः स्तुतिवचांसि सुष्टुतिं तत्साध्यां शोभनफलां स्तुतिं च । अवयविन्या: स्तुतेरेकत्वादेकवचनम् । अवयवानां बहुत्वाद्बहुवचनम् ॥ उक्ते यज्ञस्तुती अभिलक्ष्य गन्त आगच्छत । विश्वे च यूयम् ऊती ऊत्या रक्षया च सह गन्त ॥ ॥ २१ ॥
Invoked by us bring hither, jatavedas the Maruts all under their names and figures.
Come to the sacrifice with aid all Maruts, all to the songs and praises of the singer!
Convey all the Maruts according to their (individual) names, according to their (individual) forms, o Jātavedas, when you are invoked.
The sacrifice, the hymns, and the lovely praise of the singer—all you Maruts, all come (to these) with your help.
Fahr alle Maruts her, o Wesenkenner, und lad' sie ein nach Namen und Gestalten; Zu Opfer, Liedern und zum Lob des Sängers kommt her mit Hülfe, o ihr Maruts alle.
Führ alle Marut nach ihrem Namen heran, nach ihren Gestalten, o Jatavedas, wenn du darum angerufen wirst: Zum Opfer, zu den Lobesworten und zum Lobpreis des Sängers kommet alle, ihr Marut, alle in Gnaden!
Привези Марутов (в соответствии) с (их) именами - всех
(В соответствии) с (их) формами, о Джатаведас, когда тебя зовут.
На жертвоприношение, к песням и прекрасному восхвалению певца
Приезжайте все, о Маруты, все – со (своими) поддержками!
आ᳓ नो दिवो᳓ बृहतः᳓ प᳓र्वताद्
आ᳓ स᳓रस्वती यजता᳓+++(=यष्टव्या)+++ गन्तु यज्ञ᳓म् ।
ह᳓वं देवी᳓ जुजुषाणा᳓ घृता᳓ची
शग्मां᳓+++(=सुखकरीं)+++ नो वा᳓चम् उशती᳓+++(=कामयमाना)+++ शृणोतु ॥
नः अस्माकं यज्ञं यजता यष्टव्या देवी सरस्वती दिवः द्योतमानात् द्युलोकात् आ गन्तु आगच्छतु । तथा बृहतः महतः पर्वतात् पर्ववतः पूरणवतः प्रीणनवतो वान्तरिक्षात् मेघाद्वा सरस्वती आ गन्तु आगच्छतु । अनेन माध्यमिकी वागुच्यते । यद्वा एतत् दिव इत्यस्य विशेषणम् । सन्ति हि द्युलोकस्य त्रीणि पर्वाणि तिस्रो दिवः पृथिवीः' इत्यादि श्रुतेः । अस्मिन् पक्षे द्वितीय आकारः पूरणः । तदर्थं हवम् अस्मदीयमाह्वानं देवी सरस्वती जुजुषाणा स्तुतिं सेवमाना घृताची घृतमुदकमञ्चती नः अस्मदीयां शग्मां सुखकरीं वाचं स्तुतिम् उशती कामयमाना सती शृणोतु ॥
From high heaven may Sarasvati the Holy visit our sacrifice, and from the mountain.
Eager, propitious, may the balmy Goddess hear our effectual speech, our invocation.
To us from the sky, from the great [1] mountain;
May Sarasvati, the worshipful, come to the sacrifice
May the goddess rejoicing in our supplication, rich in ghee, May she hearken gladly to our effectual speech.
Hither to us from lofty heaven, from the mountain let Sarasvatī, deserving the sacrifice, come to the sacrifice.
Let the goddess, having enjoyed our call, turning toward the ghee, listen willingly to our capable speech.
Zu unserm Opfer komme her vom Himmel, vom hohen Berg Sarasvati, die hehre; Die butterreiche Göttin höre willig, den Ruf vernehmend, unsre kräft'ge Rede.
Vom hohen Himmel, vom Gebirge soll die opferwürdige Sarasvat? zu unserem Opfer kommen. Die in Schmalz gehende Göttin soll unseren Ruf gut aufnehmen, unsere tüchtige Rede gern hören!
С высокого неба, с горы пусть придет к нам
На жертвоприношение Сарасвати, достойная жертв!
Богиня, наслаждающаяся (нашим) зовом, окруженная жиром,
Пусть услышит благосклонно нашу могучую речь!
आ᳓ वेध᳓सं नी᳓लपृ᳓ष्ठम् बृह᳓न्तम्
बृ᳓हस्प᳓तिं स᳓दने सादयध्वम्
साद᳓द्योनिं द᳓म आ᳓ दीदिवां᳓सं
हि᳓रण्यवर्णम् अरुषं᳓ सपेम
एषा बार्हस्पत्या । हे ऋत्विजो यूयं बृहस्पतिं बृहतो मन्त्रस्य स्वामिनं देवं सदने अस्मद्यागगृहे आ सादयध्वं स्थापयध्वम् । कीदृशं देवम् ।' वेधसं विविधकर्तारं नीलपृष्ठं स्निग्धाङ्गं बृहन्तं महान्तम् । तथा सन्तं वयमृत्विग्यजमानाः सपेम परिचरेम । स एव विशेष्यते । सादद्योनिं योनौ सीदन्तं दमे यागगृहे आ सर्वतः दीदिवांसं दीप्यमानं हिरण्यवर्णम् हितरमणीयवर्णम् अरुषम्
आरोचमानम् । अथवेयमाग्नेयी । बृहतः परिवृढस्य कर्मणः स्वामीति बृहस्पतिरग्निरुच्यते । तथा नीलवर्णधूमपृष्ठत्वसदनसादनहिरण्यवर्णत्वादिलिङ्गैरप्यग्निरेव बृहस्पतिः ॥
Set in his seat the God whose back is dusky, Brhaspati the lofty, the Disposer.
Him let us worship, set within the dwelling, the red, the golden-hued, the allresplendent.
Here on the seat make him sit—the ritual adept, dark-backed, lofty Br̥haspati (as Agni).
Sitting on his womb, shining here in the house, golden-colored,
reddish—(him) may we serve.714 V.44
Setzt hin den Ordner, dessen Rücken schwarz ist, an einen Sitz, den mächtigen Gebets-Herrn; Lasst ehren uns den feurigen, den lichten, goldfarbigen, der in dem Hause Platz nimmt.
Den hohen Meister, mit dem dunkelfarbigen Rücken, den Brihaspati setzet auf seinen Sitz! Wenn er seinen Platz einnimmt und im Hause leuchtet, wollen wir den Goldfarbigen, Rötlichen pflegen.
Брихаспати, устроителя (обряда), с черной спиной,
Высокого, усадите на (его) сиденье.
Мы хотим заботиться (о боге), сидящем на своем месте,
Ярко сверкающем в доме, (о том, кто) золотистого цвета, об алом!
आ᳓ धर्णसि᳓र् बृह᳓द्दिवो र᳓राणो
वि᳓श्वेभिर् गन्तु ओ᳓मभिर् हुवानः᳓
ग्ना᳐᳓ व᳓सान ओ᳓षधीर् अ᳓मृध्रस्
त्रिधा᳓तुशृङ्गो वृषभो᳓ वयोधाः᳓
इदमाद्यृक्त्रयमाग्नेयम् । अग्निः आ गन्तु आगच्छत्वस्मयज्ञं धर्णसिः सर्वस्य धारकः बृहद्दिवः प्रभूतदीप्तिः रराणः रममाणः कामान् प्रयच्छन् वा विश्वेभिः सर्वैः ओमभिः रक्षणैः सह हुवानः आहूयमानः । ग्नाः गन्त्रीर्ज्वालाः ओषधीः च वसानः अमृधः अहिसितः त्रिधातुशृङ्गः त्रिप्रकारशृङ्गवदुन्नतलोहितशुक्लकृष्णवर्णज्वाल: वृषभः वर्षिता वयोधाः अन्नस्य दाता हविषो वा धारकः ॥
May the Sustainer, high in heaven, come hither, the Bounteous One, invoked, with all his favours,
Dweller with Dames divine, with plants, unwearied, the Steer with triple horn, the life-bestower.
The enduring one belonging to lofty heaven, the bestower—let him come with all his succors when he is invoked—
clothing himself in his wives, the plants, not neglectful, a bull with
tripartite horn, conferring vigor [=Agni].
Der hochbetagte, starke Spender komme gerufen her mit sämmtlichen Genossen, Umschart von Weibern, von Gewächsen, rastlos, der kraftverleih'nde Stier mit dreien Hörnern.
Der Dauerhafte, der vom hohen Himmel abstammt, soll freigebig mit allen Schützern kommen, wenn er gerufen wird, der sich in seine Frauen, die Pflanzen einhüllt, der nicht zu verschmähende Bulle mit dreifachem Horn, der Kraftspender.
Пусть (этот бог) – основа (жертвоприношения), (происходящий) с высокого неба, дарующий (блага),
Придет со всеми помощниками, когда его позовут,
Скрывающийся в женах, в растениях, не останавливающийся
Бык с троякими рогами, наделяющий телесной силой!
मातु᳓ष् पदे᳓ परमे᳓ शुक्र᳓ आयो᳓र्
विपन्य᳓वो · रास्पिरा᳓सो अग्मन्
सुशे᳓वियं न᳓मसा रात᳓हव्याः
शि᳓शुम् मृजन्ति आय᳓वो न᳓ वासे᳓
आयोः मनुष्यस्य यजमानस्य विपन्यवः । स्तोतृनामैतत् । स्तोतारो होत्रादयः रास्पिरासः ॥ रा धनं हविर्लक्षणम् । तत्स्पृशन्ति रास्पा जुह्वादयः । तद्वान् रास्पी । तद्वन्तो रास्पिराः ॥ उक्तविधा ऋत्विजः मातुः निर्मातुः पृथिव्याः शुक्रे दीप्ते परमे पदे उत्तरवेद्यां स्थितम् अग्मन् अगमन् भजन्ते । तदर्थं सुशेव्यं सुखाय हितं शिशुम् उत्पन्नमात्रं 'वासे वासाय नमसा स्तोत्रेण रातहव्याः दत्तहविष्काः इत्यर्थः । तादृशास्ते मृजन्ति संमार्जयन्ति । तत्र दृष्टान्तः । आयवो न लौकिका मनुष्य इव । ते यथा शिशुं वासाय मृजन्ति तद्वत् ॥
The tuneful eloquent priests of him who liveth have sought the Mother's bright and loftiest station.
As living men, with offered gifts and homage they deck the most auspicious Child to clothe him.
In the highest, gleaming footstep of the mother of Āyu [=Urvaśī] the admiring abundant [?] ones have come.
With their oblations bestowed with reverence, they groom the beloved child [=Agni] in his dwelling place, like the Āyus.
Zum höchsten Ort der Mutter und zum hellsten des regen gingen jauchzend hin die Prassler, Mit Opfergaben schmückend den geliebten voll Ehrfurcht, wie das Kind im Haus die Pfleger.
An den höchsten lichten Ort der Mutter des Ayu sind preisend die ....... gekommen. Den Liebling putzen sie unter Verneigung Opfer darbringend zur Nachtzeit wie die Ayu´s ein Kind.
В высший светлый след матери, (в след) Аю
Пришли удивительные шумные.
С поклонением, принося жертвы, они украшают
Милого, словно Аю – ребенка в (своем) жилище.
बृह᳓द् व᳓यो बृहते᳓ तु᳓भ्यम् अग्ने
धियाजु᳓रो मिथुना᳓सः सचन्त
देवो᳓-देवः सुह᳓वो भूतु म᳓ह्यम्
मा᳓ नो माता᳓ पृथिवी᳓ दुर्मतउ᳓ धात्
बृहत् प्रभूतं वयः अन्नं हे अग्ने बृहते तुभ्यं धियाजुरः कर्मणा जीर्णाः मिथुनासः पत्नीभिः सहिताः सचन्त सेवन्ते । ‘जायापती अग्निमादधीयाताम्' इत्यादिश्रुतेः । अधिकाराध्याये षष्ठे स्त्रिया अप्यधिकारः स च पत्या सह (पू. मी. ६ . १. २४ ) इति हि प्रतिपादितम् । अवशिष्टं गतम् ॥
Agni, great vital power is thine, the mighty: pairs waxing old in their devotion seek thee.
May every Deity be swift to listen, and Mother Earth with no ill thought regard me.
Lofty vigor for lofty you, Agni, do those rivalrous (priestly) pairs, who reach old age through their insight, pursue.
Let every god be easy for me to invoke. Let Mother Earth not set us in disfavor.
Dir Agni weihen grosse Kraft, dem grossen, im Andachtswerk ergrauet die verbundnen; Ein jeder Gott erhöre recht mein Rufen; nicht geb' uns hin der Ungunst Mutter Erde.
An deine, des Hotri, hohe Kraft, o Agni, halten sich die in Andacht ergrauten Ehepaare. Jeder Gott soll für mich gut zu errufen sein. Nicht soll uns die Mutter Erde in Mißgunst bringen.
Высокая сила (присуща) тебе, высокому, о Агни.
(За тобой) следуют пары, состарившиеся в молитве.
Пусть каждый бог будет для меня легкопризываемым!
Мать-земля да не поместит нас в немилость!
उरउ᳓ देवा अनिबाधे᳓ सियाम
व्याख्यातेद्वे ॥ १६ ॥
Gods, may we dwell in free untroubled bliss.
May we come to be in broad unconstricted (space), o gods.
Wir sein in freier Unbedrängtheit, Götter.
Wir möchten in weiter Unbeschränktheit leben, ihr Götter.
Да будем мы, о боги, в широком (просторе), в нестесненности!
स᳓म् अश्वि᳓नोर् अ᳓वसा नू᳓तनेन
मयोभु᳓वा सुप्र᳓णीती गमेम
आ᳓ नो रयिं᳓ वहतम् ओ᳓त᳓ वीरा᳓न्
आ᳓ वि᳓श्वानि अमृता सउ᳓भगानि
व्याख्यातेद्वे ॥ १७ ॥तम्प्रत्नथेतिपञ्चदशर्चन्द्वादशंसूक्तं अवत्सारोनामऋषिः सचकश्यपगोत्रः यास्वृक्षुसदापृणबाहुवृक्तादयः श्रुताः तासुतेपिसमुच्चीयन्ते चतुर्दशीपञ्चदश्यौत्रिष्टुभौ शिष्टास्त्रिष्टुबन्तपरिभाषया जगत्यः विश्वेदेवादेवताः अनुक्रान्तञ्च-तम्प्रत्नथापञ्चोनाकाश्यपोवत्सारोन्ये -चऋषयोत्रदृष्टलिङ्गाद्वित्रिष्टुबन्तमिति । वाजपेयेअतिरिक्तोक्थ्ये आदितस्त्रयोदशर्चः शंसनीयाः सूत्रितञ्च-तम्प्रत्नथेतित्रयोदशानामेकां -शिष्ट्वाहूयदूरोहणरोहेदिति ।
May we obtain the Asvins' newest favour, and gain their health-bestowing happy guidance.
Bring riches hither unto us, and heroes, and all felicity and joy, Immortals!
May we come together with the present help of the Aśvins, which is joy itself and provides good guidance.
Here to us bring wealth and here heroes, you two immortals, and here all that brings good fortune.
Erlangen mögen wir der Ritter Hülfe, die neuste, die erquickt und sicher leitet; O fahret Gut her, fahret her uns Helden, Unsterbliche, und alle Glückesgüter.
Wir möchten der neuesten erfreulichen Gnade und der guten Führung der Asvin teilhaft werden. Bringet uns Reichtum und Söhne, alle Glücksgüter mit, ihr beiden Unsterblichen!
Да соединимся мы с сиюминутной помощью
Ашвинов, ободряющей, приводящей к хорошей цели!
Привезите вы двое нам богатство, а также мужей,
О бессмертные, и все дары, приносящие счастье!