Sukta 5.58
ऋषिश्यावाश्व आत्रेयः
देवतामरुतः
मन्त्र8
छन्दत्रिष्टुप्
त᳓म् उ नूनं᳓ त᳓विषीमन्तम् एषां
स्तुषे᳓ गण᳓म् मा᳓रुतं न᳓व्यसीनाम्
य᳓ आशु᳓अश्वा अ᳓मवद् व᳓हन्त
उते᳓शिरे अमृ᳓तस्य स्वरा᳓जः
तमु तमेव पूर्वं स्तुतमेव मारुतं मरुतां संबन्धिनं तं गणं तविषीमन्तं दीप्तिमन्तं नूनम् अद्य स्तुषे । कीदृशां मरुताम् । नव्यसीनाम् ॥ लिङ्गव्यत्ययः ॥ नवतराणां स्तुत्यानां वा । एषां मारुतं गणम् । गणावयवभूता मरुतः । कीदृशा इत्युच्यते । ये मरुतः आश्वश्वाः शीघ्रगाम्यश्वोपेताः अमवत् बलवन्तो यथा भवन्ति तथा वहन्ते गच्छन्ति। उत अपि च ईशिरे ईश्वरा भवन्ति अमृतस्य उदकस्य स्वराजः स्वायत्तदीप्तयः स्वयमेव राजमानाः तेषां गणं स्तुषे ॥
Now do I glorify their mighty cohort, the company of these the youthful Maruts,
Who ride impetuous on with rapid horses, and radiant in themselves, are Lords of Amrta.
Now will I praise this (flock) full of power, their Marutian flock of newer (hymns [=thunderclaps]),
those possessing swift horses who drive themselves impetuously and who as self-rulers are masters of the immortal—
Ich will nun preisen die mit Kraft begabte Heerschar der Maruts, dieser neuerstandnen, Die rasch an Rossen kühnen Andrangs fahren, Unsterblichkeit besitzend, selber leuchtend.
Jetzt will ich diese ihre kraftvolle Schar, die marutische, preisen, der Jüngsten, die mit raschen Rossen ungestüm fahren, und als freie Herren sind sie im Besitz der Unsterblichkeit;
Я хочу сейчас прославить полную сил
Толпу марутов – самых новых из них,
Которые ездят неистово на быстрых конях
И повелевают, самодержцы, бессмертием.
त्वेषं᳓ गणं᳓ तव᳓सं खा᳓दिहस्तं
धु᳓निव्रतम् मायि᳓नं दा᳓तिवारम्
मयोभु᳓वो ये᳓ अ᳓मिता महित्वा᳓
व᳓न्दस्व विप्र तुविरा᳓धसो नॄ᳓न्
त्वेषं दीप्तं गणं मारुतं तवसं बलवन्तं खादिहस्तं कटकहस्तं धुनिव्रतं कम्पयितृकर्माणं मायिनं प्रज्ञावन्तं दातिवारं दत्तधनं हे विप्र होतः वन्दस्व स्तुहीति संबन्धः । ये मरुतः मयोभुवः सुखस्य भावयितारः महित्वा महत्त्वेन अमिताः अपरिच्छिन्नाः ॥ तान् तुविराधसः प्रभूतधनान् नॄन् नेतॄन् वन्दस्व ॥
The mighty glittering band, arm-bound with bracelets, givers of bliss, unmeasured in their greatness,
With magical powers, bountiful, ever-roaring,-these, liberal Heroes, venerate thou singer.
The turbulent, powerful flock with bangles on their hands, of boisterous commandment, masters of artifice, granting wishes,
who are joy itself, immeasurable in their greatness. O poet, extol the powerfully generous men.
Die wilde, starke Schar, die ringgeschmückte, die brausendgehnde, weise, gabenreiche, Die Männer rühm, o Sänger, die erfreuen, an Gaben reich, an Grösse unermessen.
Die überraschende Schar, die kräftige, mit Spangen an den Händen, von lärmendem Treiben, die zauberkundige, Wünsche gewährende. Die vielschenkenden Herren, die erfreulichen, die an Größe unermeßlich sind, die lobe, du Redekundiger!
Неистовую толпу, могущественную, с кольцами на руках,
Буйного нрава, обладающую волшебной силой, исполняющую желания:
(Те,) что подкрепляют (и) неизмеримы в (своем) могуществе, -
Славь, о вдохновенный, (этих) мощнодарящих мужей!
आ᳓ वो यन्तु उदवाहा᳓सो अद्य᳓
वृष्टिं᳓ से᳓ वि᳓श्वे मरु᳓तो जुन᳓न्ति
अयं᳓ यो᳓ अग्नि᳓र् मरुतः स᳓मिद्ध
एतं᳓ जुषध्वं कवयो युवानः
ये विश्वे व्याप्ताः मरुतः वृष्टिं जुनन्ति प्रेरयन्ति ते उदवाहासः उदकस्य वोढारो मरुतः अद्य इदानीं वः युष्मान् आ यन्तु आगच्छन्तु हे ऋत्विग्यजमानाः । अथ प्रत्यक्षवादः । हे मरुतः यः प्रसिद्धः अयम् अग्निः समिद्धः सम्यक् दीपितः एतम् अग्निं जुषध्वं सेवध्वं हे कवयः मेधाविनः हे युवानः नित्यतरुणाः सर्वत्र व्याप्ता वा ॥
This day may all your water-bringers, Maruts, they who impel the falling rain, approach us.
This fire, O Maruts, hath been duly kindled; let it find favour with you, youthful Sages.
Let the water-conveyors come here to you today, all the Maruts who speed the rain.
This fire which is kindled here, o Maruts, enjoy it, you sage poets, youths.
Her mögen heut euch Wasser bringend kommen die Maruts alle, die den Regen treiben; O kostet hier den Agni, der entflammt ist, o Maruts nun, ihr jugendlichen Seher.
Zu euch sollen heute die Wasserträger kommen, alle Marut, die den Regen herantreiben. Dieser Agni, der für euch entzündet ist, ihr Marut, an dem habet Gefallen, ihr jugendlichen Seher!
Пусть приедут к вам сегодня везущие воду (боги),
Все Маруты, которые пригоняют дождь!
Этот Агни, о Маруты, который зажжен, –
Радуйтесь ему, о поэты, о юноши!
यूयं᳓ रा᳓जानम् इ᳓रियं ज᳓नाय
विभ्वतष्टं᳓ जनयथा यजत्राः
युष्म᳓द् एति मुष्टिहा᳓ बाहु᳓जूतो
युष्म᳓द् स᳓दश्वो मरुतः सुवी᳓रः
हे मरुतः यूयं जनाय यजमानाय राजानं स्वामिनं राजमानं वा इर्यं शत्रूणां प्रेरकं च्यावयितारं विभ्वतष्टम् । विभ्वा नाम ऋभूणां मध्यमः । स कुशली । तेन निर्मितम् । अत्यन्तरूपवन्तमित्यर्थः । तादृशं पुत्रं जनयथ उत्पादयथ हे यजत्राः यष्टव्याः । हे मरुतः युष्मत् युष्मत्तः एति गच्छति पुत्रः । कीदृशः । मुष्टिहा । मुष्टिशब्दो बाहूपलक्षकः । स्वभुजबलेनैव हन्ता शत्रूणाम् । तदेवोच्यते । बाहुजूतः । बाहुः प्रेरकः शत्रूणां यस्य तादृशः पुत्र एति । तथा युष्मत् युष्मत्तः सदश्वः विद्यमानाश्वः । बह्वश्वः इत्यर्थः । सुवीरः शोभनवीर्यः पुत्र एति । जायते इत्यर्थः ॥
Ye raise up for the folk an active ruler whom, Holy Ones! a Master's hand hath fashioned.
Ye send the fighter hand to hand, armmighty, and the brave hero, Maruts with good horses.
You beget for the people a take-charge king, fashioned for distinction, you who deserve the sacrifice.
From you comes the fist-fighter, quick with his arms, from you the one of trusty horses and good heroes, o Maruts.
Ihr schafft dem Volke einen kräft'gen König, den Vibhvan formte, o ihr ehrenwerthen; Von euch geht aus der armgewandte Ringer, von euch der Held auf starkem Ross, o Maruts.
Ihr erzeuget dem Volk einen rührigen, vollendeten König, ihr Opferwürdige. Von euch kommt der armbehende Faustkämpfer, von euch, Marut, einer, der tüchtige Rosse und gute Söhne besitzt.
Вы рождаете для народа деятельного
Царя, созданного мастером, о достойные жертв.
От вас идет он, убивающий кулаком, быстрый руками,
От вас, о Маруты, обладатель прекрасных коней, прекрасных героев.
अरा᳓ इवे᳓द् अ᳓चरमा अ᳓हेव
प्र᳓-प्र जायन्ते अ᳓कवा म᳓होभिः
पृ᳓श्नेः पुत्रा᳓ उपमा᳓सो र᳓भिष्ठाः
स्व᳓या मत्या᳓ मरु᳓तः स᳓म् मिमिक्षुः
अराइवेत् रथशङ्कव इव अचरमाः अनिकृष्टाः । सर्वसमाः सहैवोत्पन्नाश्चेत्यर्थः । अहेव अहानीव । दिवसा यथा सर्वेऽपि षष्टिघटिकात्मकास्तद्वत्सप्तसंख्योपेतसप्तगणरूपेण समा इत्यर्थः । अनेन दृष्टान्तद्वयेन वैसादृश्याभावः२ प्रतिपादितः । एवमुक्तलक्षणाः महोभिः तेजोभिः प्रप्र जायन्ते प्रकर्षेण प्रादुर्भवन्ति ॥ एकः ‘ प्रसमुपोदः पादपूरणे ' ( पा. सू. ८. १. ६ ) इत्युपसर्गाभ्यासः स च पूरणः ॥ ते च अकवाः अनल्पाः । यद्वा महोभिरित्यस्य विशेषणम् । पृश्नेः माध्यमिकाया वाचो गोरूपाया अन्तरिक्षस्य वा पुत्रस्थानीयाः उपमासः प्रत्येकं समानाः रभिष्ठाः प्रकृष्टवेगाः । एवं महानुभावाः मरुतः स्वया मत्या स्वकीययैवानुग्रहबुद्ध्या सं मिमिक्षुः वृष्ट्या सम्यक् सिञ्चन्ति ॥
They spring forth more and more, strong in their glories, like days, like spokes where none are last in order.
Highest and mightiest are the Sons of Prsni. Firm to their own intention cling the Maruts.
Just like wheel-spokes, there is no last one; like the days they keep arising, not stingy with their mighty powers.
The sons of Pr̥śni, highest, wildest—the Maruts have equipped
themselves with their own poetic thought.
In stetem Lauf, wie Speichen, wie die Tage, aufs neue stets erstehn mit Glanz die holden, Der Priçni Söhne, herrlichste und kühnste, mit eigner Weisheit schmückten sich die Maruts.
Gleich den Speichen ist keiner der Letzte, gleich den Tagen entstehen sie fort und fort gleich vollkommen an Herrlichkeit. Die trefflichsten Söhne der Prisni, die gewaltigsten Marut haben sich aus eigener Absicht zusammengetan.
Словно спицы (колеса), никто их них не последний,
Словно дни, возникают они один за другим, изобилия величием.
Выдающиеся сыновья Пришни, больше всех захватывающие,
Маруты по своей воле захотели вместе помочиться.
य᳓त् प्रा᳓यासिष्ट पृ᳓षतीभिर् अ᳓श्वैर्
वीळुपवि᳓भिर् मरुतो र᳓थेभिः
क्षो᳓दन्त आ᳓पो रिणते᳓ व᳓नानि
अ᳓वोस्रि᳓यो वृषभः᳓ क्रन्दतु द्यउः᳓
हे मरुतः यत् यदा प्रायासिष्ट प्रगच्छथ पृषतीभिः पृषत्संज्ञकैः अश्वैः वाहनसाधनैरश्वैः । अश्वशब्दोऽत्र वाहनसामान्यवचनः । अतः पुल्ँलिङ्गता । तथान्यत्र - यदश्वान्धुर्षु पृषतीरयुग्ध्वम् । ( ऋ. सं. ५. ५५. ६ ) । रोहिदश्वोऽजाश्व इति सामानाधिकरण्यप्रयोगः । एवंभूताश्वयुक्तैः वीळुपविभिः दृढरथनेमिभिः रथेभिः प्रायासिष्ट । यद्वा । अश्वै रथैश्च सह मरुतो यदा प्रायासिष्ट तदा आपः क्षोदन्ते क्षरन्ति । वनानि वृक्षसमूहाः रिणते हिस्यन्ते वेगेन भज्यन्ते । उस्रियः उस्राः सूर्यरश्मयः। तत्संबन्धी पर्जन्यः वृषभः अपां वर्षिता द्यौः द्योतमानः अव क्रन्दतु अवाङ्मुखं शब्दयतु वृष्ट्यर्थम् ॥
When ye have hastened on with spotted coursers, O Maruts, on your cars with strong-wrought fellies,
The waters are disturbed, the woods are shattered. Let Dyaus the Red Steer send his thunder downward.
When you have driven forth with your dappled mares, your horses, with your chariots with their firm wheel-rims, o Maruts,
the waters surge; the trees dissolve; let the ruddy bull, the Heaven,
roar down.
Wenn vor ihr dringt in starkgeschirrten Wagen, o Maruts ihr, gezogen von Gazellen, Dann sprudeln Wasser und die Fluten rinnen, der rothe Stier des Himmels donn're nieder.
Sobald ihr Marut mit den gefleckten Antilopen als Rossen ausgefahren seid auf Wagen mit festen Radbeschlägen, so zerstieben die Wasser, die Bäume treiben im Wasser; der Himmel, der rötliche Stier, soll herabbrüllen.
Стоит вам выехать на пестрых (антилопах) как на конях,
О Маруты, на колесницах с твердыми ободьями,
Бурлят воды, уносятся (потокам) деревья.
Пусть небо – рыжий (?) бык проревет вниз!
प्र᳓थिष्ट या᳓मन् पृथिवी᳓ चिद् एषाम्
भ᳓र्तेव ग᳓र्भं सुव᳓म् इ᳓च् छ᳓वो धुः
वा᳓तान् हि᳓ अ᳓श्वान् धुरि᳓ आयुयुज्रे᳓
वर्षं᳓ स्वे᳓दं चक्रिरे रुद्रि᳓यासः
एषां मरुतां यामन् यामनि गमने पृथिवी चित् भूमिः । चिदिति पूरणः । प्रथिष्ट प्रख्याताभवत् । गर्भयोग्याभवदित्यर्थः । ते च मरुतः भर्ता लौकिकः पतिः गर्भम् इव भार्यायाः तथा भूम्याः स्वमित् स्वभूतं गर्भं गर्भस्थानीयं शवः उदकं धुः स्थापितवन्तः । हि यस्मात् वातान् गन्तॄन् अश्वान् धुरि रथसंबन्धिन्याम् आयुयुज्रे आयोजितवन्तः तस्मात् वर्षं स्वेदं स्वेदस्थानीयं वृष्टिसंस्त्यायं चक्रिरे कुर्वन्ति रुद्रियासः रुद्रपुत्राः ॥
Even Earth hath spread herself wide at their coming, and they as husbands have with power impregned her.
They to the pole have yoked the winds for coursers: their sweat have they made rain, these Sons of Rudra.
Even the Earth has spread herself at their journey. Like a husband an embryo, they have implanted their own strength (in the earth).
Certainly they have yoked the winds as horses to their yoke-pole; they have made their own sweat into rain—the Rudras.
Bei ihrem Gange streckte sich die Erde, sie legten Kraft hinein, wie Frucht der Gatte; Denn Winde schirrten sie an ihre Deichsel, zu Regen ward der Schweiss der Rudrasöhne.
Bei ihrer Fahrt dehnt sich selbst die Erde; sie legen ihre Kraft in sie wie der Gatte den Keim in die Frau. Sie haben die Winde als Rosse an die Stange gespannt, die Rudrasöhne haben ihren Schweiß zum Regen gemacht.
Сама земля расширилась во время их похода.
Словно муж (в жену) – зародыша, вложили они собственную силу (в нее).
Ведь они запрягли ветры, как коней (привязывают) к дышлу.
Сыновья Рудры превратили (свой) пот в дождь.
हये᳓ न᳓रो म᳓रुतो मॄळ᳓ता+ नस्
तु᳓वीमघासो अ᳓मृता ऋ᳓तज्ञाः
स᳓त्यश्रुतः · क᳓वयो यु᳓वानो
बृ᳓हद्गिरयो बृह᳓द् उक्ष᳓माणाः
हयेनरइत्यष्टमीगता ॥ ८ ॥प्रवःस्पडितिअष्टर्चन्तृतीयंसूक्तं श्यावाश्वस्यार्षम्मारुतम् अष्टमीत्रिष्टुप् शिष्टाःसप्तजगत्यः प्रवस्त्रिष्टुबन्तमित्यन् क्रमणिका । विनियोगो- लैङ्गिकः ।
Ho! Maruts, Heroes, skilled in Law, immortal, be gracious unto us, ye rich in treasures,
Ye hearers of the truth, ye sage and youthful, grown mighty, dwelling on the lofty mountains.
– Hail, Maruts, superior men! Be merciful to us—o you of great bounty, immortal, knowing the (immanent) truth,
hearing the realized (truth) [=poetic formulations], sage poets, youths, belonging to the lofty mountains, loftily growing.
Wohlan ihr Männer, Maruts, seid uns gnädig, o schätzereiche Götter, die ihr Recht kennt, Wahrhaft berühmte, jugendliche Seher, wie Berge hoch, gewaltig aufgewachsen.
Höret, ihr Herren Marut, seid uns barmherzig, ihr viel schenkenden, unsterblichen, des Rechten kundigen, die Wahrheit erhörenden, jugendlichen Seher, vom hohen Berg stammend, hoch wachsend!
Ну, мужи Маруты, помилуйте же нас,
О мощнодарящие, бессмертные, знающие закон,
Слышащие правду, поэты, юноши,
Живущие на высоко горе, растущие высоко!