Sukta 5.61
ऋषिश्यावाश्व आत्रेयः
देवतामरुतः
मन्त्र19
छन्दगायत्री
के ष्ठा॑ नर॒: श्रेष्ठ॑तमा॒ य एक॑एक आय॒य । प॒र॒मस्या॑: परा॒वत॑: ॥
कः । स्थ॒ । न॒रः॒ । श्रेष्ठ॑ऽतमाः । ये । एकः॑ऽएकः । आ॒ऽय॒य । प॒र॒मस्याः॑ । प॒रा॒ऽवतः॑ ॥
हे नरः नेतारो मरुतः श्रेष्ठतमाः अत्यन्तं श्रेष्ठा यूयं के ष्ठ के स्थ के भवथ । एवं स्वरूपानिश्चयात् संदिह्य ब्रवीति । ये यूयम् एकएकः प्रत्येकम् आयय आगच्छथ । कस्मादित्युच्यते । परमस्याः परावतः अत्यन्तदूरदेशात् । अन्तरिक्षादित्यर्थः ॥
“Who are you, most excellent leadeers (of rites), who come one by one from a region exceedingly remote?”
O HEROES lordliest of all, who are ye that have singly come
Forth from a region most remote?
Who are you, men, the fairest ones, who one by one have driven here from the farthest distance?
Wer seid ihr, Männer, trefflichste, die Mann für Mann ihr zu uns kamt, aus allerf ernster Ferne her?
Wer seid ihr Herren, die ihr als Allerschönste einer nach dem anderen aus fernster Ferne gekommen seid?
Кто вы будете, о прекраснейшие мужи,
Которые явились один за другим
Из самой дальней дали?
क्व१॒॑ वोऽश्वा॒: क्वा॒३॒॑भीश॑वः क॒थं शे॑क क॒था य॑य । पृ॒ष्ठे सदो॑ न॒सोर्यम॑: ॥
क्व॑ । वः॒ । अश्वाः॑ । क्व॑ । अ॒भीश॑वः । क॒थम् । शे॒क॒ । क॒था । य॒य॒ । पृ॒ष्ठे । सदः॑ । न॒सोः । यमः॑ ॥
हे मरुतः वः युष्माकम् अश्वाः क्व कुत्रत्याः । क्व च अभीशवः बन्धनरज्जवः । कथं च शेक शीघ्रं गन्तुं शक्ता भवथ । कथा कथं यय याताः । पृष्ठे अश्वानां पृष्ठदेशे सदः । सीदति तिष्ठत्यत्रेति सदः पर्याणम् । तच्च दृश्यते । तथा नसोः नासिकयोः यमः नियमिता पलायन-प्रतिबन्ध-कारी पशोर्नासिकयोर्दृश्यते । तस्माद् अश्वादिलिङ्गैः कुत्रापि त्वरितगमना इव प्रतिभान्ति के यूयमिति देवत्वमनवधार्याह ॥
“Where are your horses? where your reins? what is your capability? where are you going? The saddle is on the back (of the steeds), the bridle in their nostrils.”
Where are your horses, where the reins? How came ye? how had ye the power?
Rein was on nose and seat on back.
Where are your horses, where your reins? How have you been able? How have you driven here?
(Where is) the seat on their back, the bridle at their nostrils?
Wo sind die Ross' und Zügel euch? wie machtet ihr's? wie kamt ihr her? auf Rücken [der Rosse] Sitz, in Nasen Zaum.
Wo sind eure Rosse, wo die Zügel? Wie habt ihr das vermocht, wie seid ihr gekommen? Wo ist der Sattel auf dem Rücken, der Zaum in den Nüstern der Rosse?
Где ваши кони? Где поводья?
Как сумели? Как приехали?
(Где) седло на спине (коня)? (Где) удила в ноздрях?
ज॒घने॒ चोद॑ एषां॒ वि स॒क्थानि॒ नरो॑ यमुः । पु॒त्र॒कृ॒थे न जन॑यः ॥
ज॒घने॑ । चोदः॑ । ए॒षा॒म् । वि । स॒क्थानि॑ । नरः॑ । य॒मुः॒ । पु॒त्र॒ऽकृ॒थे । न । जन॑यः ॥
एषाम् अश्वानां जघने हन्तव्यप्रदेशे चोदः प्रेरिका कशा अराग्रकाष्ठविशेषो वा वर्तते ॥ शीघ्रगमनाय ताडयन् वर्तत इत्यर्थः । सक्थानि ऊरुप्रदेशान् नरः नेतारो मरुतः वि विविच्य यमुः नियच्छन्ति । आशुधावनेन विवृता भवन्तीत्यर्थः । विवृतौ दृष्टान्तः । पुत्रकृथे पुत्रकरणे उत्पादने जनयः न अपत्योत्पादयित्र्यो योषित इव । ता यथा पुत्रोत्पादनकामाः संगमसमये ऊरू विवृतौ कुर्वन्ति तद्वदित्यर्थः॥
“The goad is (applied) to their flanks; the drivers force them to spread their thighs apart, like women in bringing forth children.”
The whip is laid upon the flank. The heroes stretch their thighs apart,
Like women when the babe is born.
(Where) the whip on their haunch? The men have spread apart their thighs (on horseback),
like wives at the making of sons.
Im After ist ihr Treibestock, die Männer spreizen ihre Bein' wie Weiber bei der Niederkunft.
Wo die Gerte auf deren Hinterbacke? Die Herren haben die Schenkel gespreizt wie die Frauen bei der Kindererzeugung.
(Где) хлыст на их крупе?
Вы расставили ноги,
Как женщины при родах.
परा॑ वीरास एतन॒ मर्या॑सो॒ भद्र॑जानयः । अ॒ग्नि॒तपो॒ यथास॑थ ॥
परा॑ । वी॒रा॒सः॒ । इ॒त॒न॒ । मर्या॑सः । भद्र॑ऽजानयः । अ॒ग्नि॒ऽतपः॑ । यथा॑ । अस॑थ ॥
कशाताडनादिलिङ्गेन जिगमिषून् मत्वा ब्रूते । हे वीरासः वीराः अमित्राणामीरयितारो हे मर्यासः मर्त्येभ्यो हिता हे भद्रजानयः । भद्रः स्तुत्यो जानिर्जन्म येषां ते तथोक्ताः । रुद्रपुत्राः इत्यर्थः । अग्नितपः अग्निना तप्तास्ताम्रादयः यथा दीप्तास्तद्वत् प्रदीप्ताः असथ भवथ । अथवाग्नितप्ता दग्धदेहा यथा पलायन्ते तथा भवथेति ॥
“Heroes, friendly to man, of honourable birth, you are as if blazing with fire.”
Go ye, O Heroes, far away, ye bridegrooms with a lovely Spouse
That ye may warm you at the fire.
Go forth, heroes, you young bloods with lucky women,
so that you will be hot as fire.
Geht hin, o Männer, ihr Gatten, die ihr schöne Frauen habt, damit ihr euch am Feuer wärmt.
Zieht fort, ihr Männer, ihr Jünglinge mit der schönen Frau, daß ihr heiß wie Feuer werdet!
Прочь уезжайте, о мужи,
О юноши с прекрасной женой,
Чтобы были вы словно палимые огнем!
सन॒त्साश्व्यं॑ प॒शुमु॒त गव्यं॑ श॒ताव॑यम् । श्या॒वाश्व॑स्तुताय॒ या दोर्वी॒रायो॑प॒बर्बृ॑हत् ॥
सन॑त् । सा । अश्व्य॑म् । प॒शुम् । उ॒त । गव्य॑म् । श॒तऽअ॑वयम् । श्या॒वाश्व॑ऽस्तुताय । या । दोः । वी॒राय॑ । उ॒प॒ऽबर्बृ॑हत् ॥
सा तरन्तमहिषी मह्यं सनत् प्रादात् । किम्। अश्व्यम् अश्वात्मकं तत्समूहात्मकं वा पशुम् । जातावेकवचनम् । उत अपि च गव्यं गोसमूहात्मकं पशुं शतावयम् अनेकैरविभिर्युक्तं सनदिति । सेत्युक्तं केत्याह । या श्यावाश्वस्तुताय श्यावाश्वेन मया स्तुताय वीराय तरन्ताय दोः स्वकीयं भुजम् उपबर्बृहत् उपोदयच्छदालिङ्गनाय सा सनदिति । यतः भर्तृप्रेमास्पदा तस्मादेव बहु धनं दाते शक्तेत्यर्थः ॥ ॥ २६ ॥
“She, (Śaśiyasī), who has thrown her arms round the hero Taranta, who was eulogized by Śyāvāśva, has given me cattle comprising horses, and cows, and hundreds of sheep.”
May she gain cattle for her meed, hundreds of sheep and steeds and kine,
Who threw embracing arms around the hero whom gyavaiva praised.
She gains livestock in horses and cows and (livestock) consisting of a hundred sheep—
the one who keeps plumping up her arm as a pillow for the hero praised by Śyāvāśva.
Es empfange einen Viehstand, reich an Rossen und Rindern, hundert Schafe zählend, die, welche ihren Arm dem von ^javaa^va gepriesenen Helden unterbreitet.
Sie schenkte Roß- und Rinderherde nebst hundert Schafen, die dem von Syavasva gepriesenen Manne den Arm als Kissen unterlegt.
Она подарила скот, состоящий из коней,
А также из коров и из овец числом в сто,
(Та,) что подкладывает руку (под голову)
Мужу, прославленному Шьявашвой.
उ॒त त्वा॒ स्त्री शशी॑यसी पुं॒सो भ॑वति॒ वस्य॑सी । अदे॑वत्रादरा॒धस॑: ॥
उ॒त । त्वा॒ । स्त्री । शशी॑यसी । पुं॒सः । भ॒व॒ति॒ । वस्य॑सी । अदे॑वऽत्रात् । अ॒रा॒धसः॑ ॥
उत अपि च त्वा एका शशीयसी। शशीयसी इस्येतन्महिष्या नाम। सैव स्त्री । यद्वा । उतेत्ययमेवकारार्थे । स्त्रीषु सैव प्रशस्येत्यर्थः । त्वसमसिमनेमेत्यनुच्चानि ' इति वचनात् त्वेति निघातः ॥ सैव पुंसः पुरुषात् वस्यसी वसीयसी भवति । कस्मात्पुंस इत्युच्यते । अदेवत्रात् । देवाः अनेन त्रायन्ते स्तुत्यादिना सः देवत्रः । न देवत्रः अदेवत्रः। तस्मात् अराधसः । राधो धनम् । दानार्हधनरहितात् । लुब्धकादित्यर्थः ॥
“Śaśīyasi, though a feminine le, is more excellent than a man who reverences not the gods, nor bestows wealth.”
Yea, many a woman is more firm and better than the man who turns
Away from Gods, andoffers not.
Now a woman can be more reliable, better than a man
if he’s estranged from the gods, ungenerous—
Und manches Weib ist beständiger und besser als der Mann, der gottlos und gabenlos ist,
Und manche Frau ist öfter besser als der gottlose, geizige Mann;
И такая женщина чаще
Бывает лучше мужчины,
Не поклоняющегося богам, не дающего даров,
वि या जा॒नाति॒ जसु॑रिं॒ वि तृष्य॑न्तं॒ वि का॒मिन॑म् । दे॒व॒त्रा कृ॑णु॒ते मन॑: ॥
वि । या । जा॒नाति॑ । जसु॑रिम् । वि । तृष्य॑न्तम् । वि । का॒मिन॑म् । दे॒व॒ऽत्रा । कृ॒णु॒ते । मनः॑ ॥
या शशीयसी जसुरिं व्यथितम् । जसिस्ताडनकर्मा उपक्षपणकर्मा वा । तं वि जानाति । तथा तृष्यन्तं वि जानाति । कामिनं धनाद्यभिलाषवन्तं वि जानाति । अनुकम्पया अभिमतं दत्तवतीत्यर्थः । देवत्रा देवेषु मनः कृणुते कुरुते देवप्रीत्यर्थं प्रदानबुद्धिं करोति या सैव स्त्रीति पूर्वत्र संबन्धः ॥
“For she discerns one who suffers pain, one who is in want, or one desirous (of any thing), and directs her mind towards the gods.”
She who discerns the weak and worn, the man who thirsts and is in want
She sets her mind upon the Gods.
While she pays attention to a famished man, or to a thirsting one, or to one who has desires [/lust],
and sets her own mind upon the gods.
Die auf den erschöpften, auf den durstenden, auf den begehrenden achtet, die götterwärts ihren Sinn richtet.
Die den Hungrigen, den Dürstenden, den Begehrenden herausfindet und ihr Denken auf die Götter richtet.
Которая выискивает голодного,
Вы(искивает) жаждущего, (вы)искивает желающего
(и) направляет (свою) мысль к богам.
उ॒त घा॒ नेमो॒ अस्तु॑त॒: पुमाँ॒ इति॑ ब्रुवे प॒णिः । स वैर॑देय॒ इत्स॒मः ॥
उ॒त । घ॒ । नेमः॑ । अस्तु॑तः । पुमा॑न् । इति॑ । ब्रु॒वे॒ । प॒णिः । सः । वैर॑ऽदेये । इत् । स॒मः ॥
उत घ अपि च । घेति पूरणः । नेमः । ‘त्वो नेम इत्यर्धस्य ' ( निरु. ३. २० ) इति निरुक्तम् । नेमोऽर्धः । जायापत्योर्मिलित्वैककार्यकर्तृत्वादेक एव पदार्थः । ‘ अर्धं शरीरस्य भार्या । इत्यादिस्मृतेः । शशीयस्या अर्धभूतस्तरन्तः पुमान् अस्तुतः इति ब्रुवे । बहुधा स्तुतोऽपि गुणस्यातिबाहुल्यादस्तुत एवेति ब्रुवे पणिः स्तोताहम् । सः च तरन्तः वैरदेये । वीरा धनानां प्रेरयितारो दानशीलाः । तैर्दातव्यं धनं देयम् । तस्मिन् धने समः । सर्वेभ्यो दातेत्यर्थः । इत् इति पूरणः ॥
“And, eulogizing (him), I proclaim that the man, her (other) half is, (as it were), uncommended, for he is ever the same in munificent donations.”
And yet full many a one, unpraised, mean niggard, is entitled man:
Only in weregild is he such.
And some other guy, a niggard not deserving praise, (may be) called a “man,”
but he is only equivalent (to a man) in the matter of wergeld.
Und dagegen ist mancher nicht lobenswerthe geizig, der einen Mann sich nennt, ein solcher ist der Strafe verfallen.
Auch mancher ungepriesene Geizhals wird Mann genannt; er steht diesem nur bei Zahlung des Wergeldes gleich.
А вот какой-нибудь непрославленный (за щедрость)
Скупец (тоже) мужчиной называется.
Он равен (ему) только по выкупу.
उ॒त मे॑ऽरपद्युव॒तिर्म॑म॒न्दुषी॒ प्रति॑ श्या॒वाय॑ वर्त॒निम् । वि रोहि॑ता पुरुमी॒ळ्हाय॑ येमतु॒र्विप्रा॑य दी॒र्घय॑शसे ॥
उ॒त । मे॒ । अ॒र॒प॒त् । यु॒व॒तिः । म॒म॒न्दुषी॑ । प्रति॑ । श्या॒वाय॑ । व॒र्त॒निम् । वि । रोहि॑ता । पु॒रु॒ऽमी॒ळ्हाय॑ । ये॒म॒तुः॒ । विप्रा॑य । दी॒र्घऽय॑शसे ॥
उत अपि च श्यावाय श्यावाश्वाय मे मह्यम् अरपत् अलपत् । स्पष्टमाचष्ट । किम् । वर्तनिं मार्गम् । कीदृशी सा । युवतिः प्रवृत्तयौवना प्रति ममन्दुषी प्रतिमोदमाना । कस्मै । दीर्घयशसे प्रभूतान्नाय प्रभूतकीर्तये वा पुरुमीळ्हाय एतन्नामकाय प्रभूतगृहाय विप्राय ॥ ‘ क्रियार्थोपपदस्य च कर्मणि स्थानिनः ' ( पा. सू. २. ३. १४ ) इति चतुर्थी ॥ पुरुमीळ्हं प्राप्तुमित्यर्थः । तदर्थं रोहिता रोहितवर्णावश्वौ शशीयस्या दत्तौ वि येमतुः । धृतवन्तावित्यर्थः । या अश्वाभ्यां युक्ते रथे स्थापयित्वा पुरुमीळ्हगृहस्य मार्गं प्रदर्शयन्ती पुरतो गता सैव पुंसो भवति वस्यसीति पूर्वत्र संबन्धः ॥
“Young and affable, she has explained to me, Śyāvāśva, the road, and two ruddy horses have borne me to the valiant and renowned Purumīḷha.”
And she, the young, the joyous-spirited, divulged the path to Syava, yea, to me.
Two red steeds carried me to Purumilha's side, that sage of far-extended fame,
But a young woman, having beguiled (me), whispered the course to me, “Dusky” [=Śyāvāśva], face to face.
The two chestnuts spread apart [/strained forward] for the
much-rewarded one, for the inspired poet of lasting glory—
Und mir, dem ^java [oben, Vers 5, nennt sich der Dichter ^javaagva], pries die erfreute Jungfrau den Weg an; zu Purumidha, dem weitberühmten Weisen, lenkten die beiden rothen Eosse hin,
Und die erfreute junge Frau deutete mir, dem Syavasva, den Weg an. Die beiden Rotfüchse streckten sich im Lauf zu Purumilha, dem Redekundigen von dauerndem Ruhm;
И очаровательная юная женщина подсказала,
Мне, Шьявашве, путь.
Оба рыжих коня побежали во весь дух к Пурумилхе,
Вдохновленному, обладающему
यो मे॑ धेनू॒नां श॒तं वैद॑दश्वि॒र्यथा॒ दद॑त् । त॒र॒न्त इ॑व मं॒हना॑ ॥
यः । मे॒ । धे॒नू॒नाम् । श॒तम् । वैद॑त्ऽअश्विः । यथा॑ । दद॑त् । त॒र॒न्तःऽइ॑व । मं॒हना॑ ॥
इयं पुरुमीळ्हस्तुतिः । वैददश्विः पुरुमीळ्होऽपि यो मे मह्यं धेनूनां शतं यथा येन प्रकारेण ददत् दत्तवान् । तथा मंहना मंहनीयानि धनान्यपि ददत तरन्तइव । स यथा धेनुशतं बहुविधं धनं च दत्तवान् तद्वद्वैददश्विः पुरुमीळ्होऽपि ददत् । तं स्तुवे इति शेषः ॥ ॥ २७ ॥
“Who, the son of Vidadaśva, has given me a hundred (head) of cattle, and, like Taranta, many precious gifts.”
Him who, like Vaidadasvi, like Taranta, hath bestowed on me
A hundred cows in liberal gift.
Whoever will give me a hundred milk-cows as Vaidadaśvi (did), (he is) like a victor in his munificence.
Welcher mir hundert Rinder gab mit Freigiebigkeit wie Taranta, der Spross des Vidadagva.
Der mir hundert Milchkühe wie der Sohn des Vidadasva, wie Taranta freigebig schenken werde.
Который даст мне сто,
Дойных коров, подобно сыну Видадашвы,
Подобно Таранте, с (великой) щедростью.
य ईं॒ वह॑न्त आ॒शुभि॒: पिब॑न्तो मदि॒रं मधु॑ । अत्र॒ श्रवां॑सि दधिरे ॥
ये । ई॒म् । वह॑न्ते । आ॒शुऽभिः॑ । पिब॑न्तः । म॒दि॒रम् । मधु॑ । अत्र॑ । श्रवां॑सि । द॒धि॒रे॒ ॥
इदानीं मरुत एवैत इति निश्चित्य जनप्रसिद्धैः माहात्म्यैः स्तौति । ये मरुतः ईम् इदानीम् आशुभिः शीघ्रगामिभिरश्वैः वहन्ते उह्यन्ते । किं कुर्वन्तः । मदिरं मदकरं मधु सोमरसं पिबन्तः । पाथेयत्वेन धृतं सोममित्यर्थः । ते मरुतः अत्र अस्मिन् देशे श्रवांसि स्तुतिजनितानि यशांसि दधिरे धारयन्ति ॥
“Those (Maruts) who are brought hither by swift horses, drinking the inembriating juice, receive here gratification.”
They who are borne by rapid steeds, drinking the meath that gives delight,
They have attained high glories here.
(The Maruts), who drive themselves with their swift horses, drinking the exhilarating honey,
here they have acquired their fame.
Die fahren mit der Rosse Schar, den Meth einschlürfend, der berauscht, ] empfingen hier viel herrliches.
Die mit schnellen Rossen fahren, den berauschenden Met trinken, die haben sich dabei Ruhm erworben.
Маруты, что ездят на быстрых (конях),
Выпивая пьянящий мед,
Приобрели при этом славу.
येषां॑ श्रि॒याधि॒ रोद॑सी वि॒भ्राज॑न्ते॒ रथे॒ष्वा । दि॒वि रु॒क्म इ॑वो॒परि॑ ॥
येषा॑म् । श्रि॒या । अधि॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । वि॒ऽभ्राज॑न्ते । रथे॑षु । आ । दि॒वि । रु॒क्मःऽइ॑व । उ॒परि॑ ॥
येषां मरुतां श्रिया कान्त्या रोदसी द्यावापृथिव्यौ अधि अधिष्ठिते भवत इति शेषः । यस्मादेते मरुतः रथेषु विभ्राजन्ते विशेषेण दीप्यन्ते । आ इति चार्थे । तत्र दृष्टान्तः । उपरि उपरिभूते दिवि द्युलोके रुक्मः रोचमानः आदित्यः इव । यद्वा । उपरि रथस्योपरीति वा योज्यम् ॥
“They by whose glory heaven and earth are surpassed; who shine splendid in their chariots like the radiant (sun) in the heaven above.”
They by whose splendour both the worlds are over-spread they shine on cars
As the gold gleams above in heaven.
With whose splendor they flash through the two world-halves on their chariots, like the bright ornament in heaven above.
Auf ihren Wagen schön geschmückt durchstrahlen beide Welten sie, wie Sonnenglanz am Himmel hoch.
Die durch ihre Schönheit auf ihren Wagen Himmel und Erde überstrahlen wie der Goldschmuck oben am Himmel.
Своею красотой на колесницах
Они ярко сверкают над двумя мирами,
Словно золотое украшение высоко на небе.
युवा॒ स मारु॑तो ग॒णस्त्वे॒षर॑थो॒ अने॑द्यः । शु॒भं॒यावाप्र॑तिष्कुतः ॥
युवा॑ । सः । मारु॑तः । ग॒णः । त्वे॒षऽर॑थः । अने॑द्यः । शु॒भ॒म्ऽयावा॑ । अप्र॑तिऽस्कुतः ॥
स मारुतो गणः युवा सर्वत्र मिश्रयिता नित्यतरुणो वा त्वेषरथः दीप्तरथः अनेद्यः अनिन्द्यः शुभंयावा शोभनं गन्ता अप्रतिष्कुतः अप्रतिगतोऽप्रतिशब्दितो वा । एवं महानुभावो गणो दीप्यत इति ॥
“That company of Maruts, ever young, riding in bright chariots, irreproachable, auspicious, motive, unobstructed.”
That Marut band is ever young, borne on bright cars, unblamable,
Moving to victory, checked by none.
This youthful Marutian flock with its glittering chariot is not to be scorned;
charging to beauty it is unrepulsable.
Die jugendliche Marutschar, die wagenrasche, treffliche, zum Prunke eilend ungehemmt.
Das war die jugendliche Marutschar mit schreckhaftem Wagen, tadellos, auf der Prunkfahrt begriffen, unaufhaltsam.
Такова юная толпа марутова,
На грозных колесницах, безупречная;
Выезжающая для блеска, неудержимая.
को वे॑द नू॒नमे॑षां॒ यत्रा॒ मद॑न्ति॒ धूत॑यः । ऋ॒तजा॑ता अरे॒पस॑: ॥
कः । वे॒द॒ । नू॒नम् । ए॒षा॒म् । यत्र॑ । मद॑न्ति । धूत॑यः । ऋ॒तऽजा॑ताः । अ॒रे॒पसः॑ ॥
एषां मरुतां स्थानं को वेद को जानाति । नूनम् इदानीं यत्र स्थाने धूतयः शत्रूणां कम्पकाः मदन्ति हृष्यन्ति ऋतजाताः जलार्थमुत्पन्ना यज्ञे वा प्रादुर्भूताः अरेपसः अपापाः॥
“Who knows of a certainty their (abode), where the intimidators (of their foes) rejoice? born for (the distribution of) water, exempt from defects.”
Who knoweth, verily, of these where the All-shakers take delight,
Born, spotless, after sacred Law?
Who now knows about them, where the shakers are reaching elation, those born of truth, unblemished?
Wer hat von ihnen Kunde recht, wo die Erschüttrer schwelgen nun, die Recht - entsprungnen, heiligen?
Wer weiß jetzt von ihnen, wo die Schüttler sich ergötzen, die rechtzeitig geborenen, makellosen?
Кто знает сейчас о них,
Где опьяняются сотрясатели,
Рожденные законом, беспорочные?
यू॒यं मर्तं॑ विपन्यवः प्रणे॒तार॑ इ॒त्था धि॒या । श्रोता॑रो॒ याम॑हूतिषु ॥
यू॒यम् । मर्त॑म् । वि॒प॒न्य॒वः॒ । प्र॒ऽने॒तारः॑ । इ॒त्था । धि॒या । श्रोता॑रः । याम॑ऽहूतिषु ॥
हे विपन्यवः स्तुतिकामा मरुतः यूयं मर्तं मरणस्वभावं यजमानम् इत्था अनया धिया इदानीं कृतप्रकारयानुग्रहबुद्ध्या ईदृशेन स्तुतिकर्मणा वा निमित्तेन प्रणेतारः प्रकर्षेण प्रापयितारोऽभिमतं स्वर्गादिकम् । यामहूतिषु । यामो गमनम् । तदर्था हूतयो यस्मिन्निति यामहूतयो यज्ञाः । तेषु श्रोतारः आह्वानानाम् ॥ ॥ २८ ॥
“Desirous of praise, you are the guides (to happiness) of the man who propitiates (you) by this pious rite; you are bearers of invocations to the sacrifice.”
Guides are ye, lovers of the song to mortal man through holy hymn,
And hearers when he cries for help.
You, who seek admiration, are those who lead the mortal forth with an insight right to the point,
are those who listen to his invocations on your journey.
Ihr preisenswerthen seid es, die den Menschen leiten mit Bedacht, erhören ihn beim Festgebet.
Ihr Beifalliebende führet den Sterblichen recht nach seinem Sinn, ihr erhöret, wenn man euch während der Fahrt ruft.
Вы, о любящие одобрение, ведете
Смертного прямо в соответствии с (его) молитвой,
Вы слышите призывы, когда вы в походе.
ते नो॒ वसू॑नि॒ काम्या॑ पुरुश्च॒न्द्रा रि॑शादसः । आ य॑ज्ञियासो ववृत्तन ॥
ते । नः॒ । वसू॑नि । काम्या॑ । पु॒रु॒ऽच॒न्द्राः । रि॒शा॒द॒सः॒ । आ । य॒ज्ञि॒या॒सः॒ । व॒वृ॒त्त॒न॒ ॥
हे रिशादसः हिंसकानां शत्रूणामत्तारो हे यज्ञियासः यज्ञार्हाः पुरुश्चन्द्राः प्रभूताह्लादकधनाः ते यूयं नः अस्मभ्यं वसूनि निवासयोग्यानि धनानि काम्या स्पृहणीयानि आ ववृत्तन आवर्तयथेत्यर्थः । मरुतां दानप्रशंसाया अपेक्षितत्वान्न प्रार्थनोचिता ॥
“Do you, who are destroyers of the male violent, abounding in wealth, and entitled to adoration, bestow upon us desirable riches.”
Do ye, destroyers of the foe, worshipful and exceeding bright,
Send down the treasures that we crave.
You who care for the stranger—roll here to us desirable, greatly shimmering goods,
you who deserve the sacrifice.
Drum wendet, Feindverzehrer ihr, ehrwürdige, uns glänzende und vielbegehrte Güter zu.
Als solche wendet uns begehrenswerte blinkende Schätze zu, ihr Überlegen, Opferwürdige!
(Раз вы) такие, (то) желанные богатства,
Очень блистающие, о карающие врагов (?),
Повернитесь к нам, о достойные жертв!
ए॒तं मे॒ स्तोम॑मूर्म्ये दा॒र्भ्याय॒ परा॑ वह । गिरो॑ देवि र॒थीरि॑व ॥
ए॒तम् । मे॒ । स्तोम॑म् । ऊ॒र्म्ये । दा॒र्भ्याय॑ । परा॑ । व॒ह॒ । गिरः॑ । दे॒वि॒ । र॒थीःऽइ॑व ॥
संपन्नऋषिभावस्य श्यावाश्वस्यार्चनानसः । रथवीतिसुतायाश्च विवाहं शौनकोऽब्रवीत् ॥ कथम् । मरुत्सु तु प्रयातेषु श्यावाश्वः सुमहायशाः । प्रादुर्भूतार्षमात्मानं ज्ञात्वात्रिकुलनन्दनः ॥ रथवीतेर्दुहितरमगच्छन्मनसा तदा । स सत्यमृषिमात्मानं प्रवक्ष्यन्रथवीतये ॥ एतं मे स्तोममित्याभ्यां दौत्ये रात्रिं न्यवेदयत् । ऋषेर्नियोगमाज्ञाय देव्या रात्र्या प्रचोदितः ॥ आदाय कन्यकां दातुमुपेयायार्चनानसम् । पादौ तस्योपसंगृह्य स्थित्वा प्रह्वः कृताञ्जलिः । रथवीतिरहं दार्भ्य इति नाम शशंस सः । मया सयोगमिच्छन्तं त्वां प्रत्याचक्षि यत् पुरा ॥ तत्क्षमस्व नमस्तेऽस्तु मे मा स्म भगवन् क्रुधः ॥ ऋषेः पुत्रः स्वयमृषिः पितासि भगवन्नृषेः । हन्त प्रतिगृहाणेमां स्नुषामित्येनमब्रवीत् ॥ तस्मै ददावश्वशतं स राजा स्वलंकृतां चापि सुतां स्नुषार्थम् । विवाहकालेऽपि ददौ नरेन्द्रः शतं हयानां दुहितुः सहस्रम् ॥ गवां सहस्रं वसु च प्रभूतं तप्तुं तपोऽन्तेऽथ वनं जगामेति ॥ हे ऊर्म्ये रात्रि देवि । ऊर्म्येति रात्रिनाम । मे मदीयम् एतं स्तोमं मरुद्भ्यः कृतं स्तोत्रमहं मन्त्रदृक् भूत्वा मरुतः स्तुतवानित्येवं दार्भ्याय श्यावाश्वाय परा पराङ्मुखी दार्भ्याभिमुखी सती वह प्रापयेत्यर्थः । तदेवादार्थमुच्यते । हे रात्रि देवि गिरः स्तुतीर्मरुद्विषयाः परा वह रथीरिव । रथी यथा रथेऽभिप्रेतं वसु स्थापयित्वा अभिमतं देशं प्रापयति तद्वत् ॥
“Bear to Dārbhya, oḥ night, turning away (from me to him), this my eulogy (of the Maruts); convey my praises, goddess, as a charioteer (conveys the contents of his vehicle to their destination).”
OUrmya, bear thou far away to Darbhya this my hymn of praise,
Songs, Goddess, as if chariot-borne.
This praise of mine, o Night, carry off to Dārbhya,
(my) hymns (carry away) like a charioteer, o goddess.
Göttin Nacht, fahre dies mein Lob hin zu dem Nachkommen des Darbha, meine Lieder wie eine Wagenlenkerin.
Diesen meinen Lobgesang bringe, o Nacht, zu Darbhya hin, meine Lobesrede, o Göttin, wie ein Wagenfahrer!
Эту мою хвалу, о Ночь,
Отвези далеко к сыну Дарбхи,
Песнь (моя), о богиня, словно колесничий!
उ॒त मे॑ वोचता॒दिति॑ सु॒तसो॑मे॒ रथ॑वीतौ । न कामो॒ अप॑ वेति मे ॥
उ॒त । मे॒ । वो॒च॒ता॒त् । इति॑ । सु॒तऽसो॑मे । रथ॑ऽवीतौ । न । कामः॑ । अप॑ । वे॒ति॒ । मे॒ ॥
हे ऊर्म्ये उत अपि च मे मां वोचतात ब्रूहि । किमित्युच्यते । इति इत्थम् । कथमिति । सुतसोमे कृतसोमयागे रथवीतौ राज्ञि मे कामः तत्पुत्रीविषयः न अप वेति नापगच्छति न विरमते इतीत्थं वोचतात ॥
“And say on my behalf to Rathavīti, when the libation is poured out, my love (for your daughter) does not depart.”
From me to Rathaviti say, when he hath pressed the Soma juice,
The wish I had departeth not.
And then speak for me thus to Rathavīti who has pressed the soma: “My desire does not go off track.”
Und so sage zu mir: „Wenn Räthaviti 8oma presst, so wendet sich mein Verlangen nicht von ihm fort."
Und sage für mich also bei Rathaviti, der Soma ausgepreßt hat: "Nicht läßt mein Verlangen ab.
И выскажись за меня так
У Ратхавити, выжавшего сому:
Желание не оставляет меня.
ए॒ष क्षे॑ति॒ रथ॑वीतिर्म॒घवा॒ गोम॑ती॒रनु॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितः ॥
ए॒षः । क्षे॒ति॒ । रथ॑ऽवीतिः । म॒घऽवा॑ । गोऽम॑तीः । अनु॑ । पर्व॑तेषु । अप॑ऽश्रितः ॥
कन्यां दत्त्वा कृतार्थं तं श्यावाश्वोऽथ वनं गतम् । रथवीतिं तपस्यन्तं संप्रेक्ष्यार्षेण चक्षुषा । रम्ये हिमवतः पृष्ठ एष क्षेतीति सोऽब्रवीत् ॥ एषः रथवीतिः मघवा धनवान् गोमतीरनु उदकवतीर्नदीरनु अनुसृत्य नदीनां तीरे क्षेति निवसति पर्वतेषु हिमवत्पर्वतप्रान्तेषु अपश्रितः आश्रितः ॥ ॥ २९ ॥
“This opulent Rathavīti dwells upon the (banks of the) Gomatī (river), and has his home on (the skirts of) the (Himālaya) mountains.”
This wealthy Rathaviti dwells among the people rich in kine,
Among the mountains, far withdrawn.
This Rathavīti dwells in peace, a bounteous patron throughout the cow-rich (clans) [/along the Gomatī River],
set back among the mountains.
Dieser Fürst Räthaviti wohnt nun an rinderreichen Orten, nachdem er sich in den Bergen verborgen hatte.
Dieser freigebige Rathaviti wohnt an den Gomatiflüssen zurückgezogen in den Bergen.
Этот Ратхавити живет,
Щедрый (покровитель), на (берегу) Гомати,
Расположившись среди гор.