Sukta 5.67
ऋषियजत आत्रेयः
देवतामित्रावरुणौ
मन्त्र5
छन्दअनुष्टुप्
बळि॒त्था दे॑व निष्कृ॒तमादि॑त्या यज॒तं बृ॒हत् । वरु॑ण॒ मित्रार्य॑म॒न्वर्षि॑ष्ठं क्ष॒त्रमा॑शाथे ॥
बट् । इ॒त्था । दे॒व॒ । निः॒ऽकृ॒तम् । आदि॑त्या । य॒ज॒तम् । बृ॒हत् । वरु॑ण । मित्र॑ । अर्य॑मन् । वर्षि॑ष्ठम् । क्ष॒त्रम् । आ॒शा॒थे॒ इति॑ ॥
हे देवा द्योतमानौ हे आदित्या अदितेः पुत्रौ हे वरुण हे अर्यमन् अरीणां नियमितः मित्र देव युवां बट् सत्यं निष्कृतम्' अबाध्यम् इत्था इत्थम् इदानीं वर्तमानप्रकारेण यजतं यष्टव्यं बृहत् अतिप्रवृद्धं वर्षिष्ठं प्रवृद्धतमं क्षत्रं बलम् आशाथे अश्नुवाथे । यद्वा अर्यमा पृथगेव निर्देष्टव्यः । द्विवचनं बहुवचनीकर्तव्यम् ॥
“Divine sons of Aditi, Mitra, Varuṇa, Aryaman, verily you are possessed, at the present time, of perfect, adorable, vast, exceeding strength.”
YE Gods, Adityas, Varuna, Aryaman, Mitra, verily
Have here obtained supremest sway, high, holy, set apart for you.
Yes indeed! It is just so, o god: the appointed place is worthy of the sacrifice and lofty, o Ādityas,
o Varuṇa and Mitra, o Aryaman. You two have achieved the highest lordship.
Ihr Götter beide habt erlangt fürwahr, Aditja's, hehres Reich, Geschmücktes, hohes, herrlichstes, Varuna, Mitra, Arjaman.
Wahrlich, so ist´s, ihr beiden Götter, ihr Söhne der Aditi, ihr habt die verehrungswürdige, hohe, euch bestimmte Stellung, ihr habt die höchste Herrschaft erreicht, Varuna, Mitra, Aryaman.
आ यद्योनिं॑ हिर॒ण्ययं॒ वरु॑ण॒ मित्र॒ सद॑थः । ध॒र्तारा॑ चर्षणी॒नां य॒न्तं सु॒म्नं रि॑शादसा ॥
आ । यत् । योनि॑म् । हि॒र॒ण्यय॑म् । वरु॑ण । मित्र॑ । सद॑थः । ध॒र्तारा॑ । च॒र्ष॒णी॒नाम् । य॒न्तम् । सु॒म्नम् । रि॒शा॒द॒सा॒ ॥
यत् यस्मात् हिरण्ययं हितरमणीयं योनिं यज्ञभूमिं हे वरुण हे मित्र आ सदथः आगच्छथः तस्मात् चर्षणीनां मनुष्याणां धर्तारा धारकौ च हे रिशादसा हिंसकानां क्षेप्तारौ युवाम् अस्मभ्यं सुम्नं सुखं यन्तं कुरुतमित्यर्थः ॥
“When you come, Varuṇa and Mitra, to the delightful plural ce of sacrifice, then, supporters of men, destroyers of foes, you bring felicity.”
When, Varuna and Mitra, ye sit in your golden dwelling-place,
Ye Twain, supporters of mankind, foeslayers, give felicity.
O Varuṇa and Mitra, when you two take your seat upon the golden womb, as maintainers of the separate peoples, offer your favor, o you caring for the stranger.
Wenn ihr euch, Mitra, Varuna, hinsetzet auf den goldnen Schooss, Der Menschenstämme Hüter ihr, so reicht ihr Feindverzehrer Schutz.
Wenn ihr euch in den goldenen Schoß setzet, Varuna, Mitra, die Erhalter der Völker, so gewähret eure Gunst, ihr Überlegene!
Когда вы усаживаетесь на (ваше)
Золотое лоно, о Варуна, о Митра,
Как поддерживатели народов,
Протяните (к нам) благожелательную мысль, о каратели врагов (?)!
विश्वे॒ हि वि॒श्ववे॑दसो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा । व्र॒ता प॒देव॑ सश्चिरे॒ पान्ति॒ मर्त्यं॑ रि॒षः ॥
विश्वे॑ । हि । वि॒श्वऽवे॑दसः । वरु॑णः । मि॒त्रः । अ॒र्य॒मा । व्र॒ता । प॒दाऽइ॑व । स॒श्चि॒रे॒ । पान्ति॑ । मर्त्य॑म् । रि॒षः ॥
विश्वे हि सर्वेऽपि । हीति चार्थे । विश्ववेदसः सर्वविदः सर्वधना वा बरुणो मित्रो अर्यमा चैते त्रयः सर्वे व्रता अस्मदीयानि कर्माणि पदेव पदानीव स्थानानीव सश्चिरे संगता भवन्ति । आगत्य च मां मर्त्यं रिषः हिंसकात् पान्ति रक्षन्ति ॥
“Mitra, Varuṇa, Aryaman, who are possessed of omniscience, are all associated at our rites, as if in (their respective) station, and protect the worshipper from the malignant.”
All these, possessors of all wealth, Varuna, Mitra, Aryaman,
Follow their ways, as if with feet, and guard from injury mortal man.
Because all of them—Varuṇa, Mitra, and Aryaman—know all things, they follow their commandments like tracks. They protect the mortal from harm.
Denn alle sind allweise sie, Varuna, Mitra, Arjaman; Begleiten Schritt für Schritt das Recht, behüten vor dem Feind den Mann.
Denn Varuna, Mitra, Aryaman, die Allwissenden, gehen alle ihren Geboten nach wie der Verfolger den Fußspuren. Sie behüten den Sterblichen vor Schaden.
Ведь все всезнающие (боги):
Варуна, Митра, Арьяман –
(Всегда) следовали за обетами (людей), как (преследователи) за следами ног.
Они охраняют смертного от вреда,
ते हि स॒त्या ऋ॑त॒स्पृश॑ ऋ॒तावा॑नो॒ जने॑जने । सु॒नी॒थास॑: सु॒दान॑वों॒ऽहोश्चि॑दुरु॒चक्र॑यः ॥
ते । हि । स॒त्याः । ऋ॒त॒ऽस्पृशः॑ । ऋ॒तऽवा॑नः । जने॑ऽजने । सु॒ऽनी॒थासः॑ । सु॒ऽदान॑वः । अं॒होः । चि॒त् । उ॒रु॒ऽचक्र॑यः ॥
ते हि खलु सत्याः सत्यभूताः सत्यफला वा ऋतस्पृशः उदकस्पर्शस्य कर्तारः ऋतावानः यज्ञवन्तः जनेजने सर्वेषु यजमानेषु सुनीथासः सुनयनाः सुदानवः सुदानाः । हीति प्रसिद्धवाची सर्वत्र संबन्धनीयः । एवं महानुभावा वरुणादयः अंहोश्चित् । चिदप्यर्थे । पापिनोऽपि स्वस्तोतुः उरुचक्रयः प्रभूतधनादिकर्तारः ॥
“They verily are observers of truth, distributors of water, protectors of holy rites among men; guides in the right way, liberal donors, and benefactors even of the sinner (who worships them).”
For they are true, they cleave to Law, held holy among every race,
Good leaders, bounteous in their gifts, deliverers even from distress.
For they are real, touching the truth and truth-possessing among every people;
they are those leading well, giving good drops [/gifts], and making a wide space even from narrow straits.
Denn wahre Pfleger heil'gen Rechts, sind heilig sie bei jedem Mann; Sie leiten schön, sie träufeln schön, aus Drangsal schaffend weiten Raum.
Denn sie sind die Wahrhaften, die sich an das Rechte halten, rechthandelnd gegen jedermann, gute Führer, gabenschön, auch aus Bedrängnis einen Ausweg schaffend.
Ведь они истинные, соприкасающиеся с законом,
Творящие закон в отношении каждого человека,
Добрые поводыри, добрые дарители,
Создающие широкий простор даже из узости.
को नु वां॑ मि॒त्रास्तु॑तो॒ वरु॑णो वा त॒नूना॑म् । तत्सु वा॒मेष॑ते म॒तिरत्रि॑भ्य॒ एष॑ते म॒तिः ॥
कः । नु । वा॒म् । मि॒त्र॒ । अस्तु॑तः । वरु॑णः । वा॒ । त॒नूना॑म् । तत् । सु । वा॒म् । आ । ई॒ष॒ते॒ । म॒तिः । अत्रि॑ऽभ्यः । आ । ई॒ष॒ते॒ । म॒तिः ॥
हे मित्र वां युवयोर्मध्ये त्वं च वरुणो वा को नु अस्तुतः । सर्वेरस्तूयमानः कोऽस्ति । उभावपि स्तुत्यावित्यर्थः । तनूनाम् इति तृतीयार्थे षष्ठी । तनुभिः स्तुतिभिः अस्तुत इति संबन्धः ॥ अन्न मित्रशब्देन मित्रस्यैकस्यैव संबोधनं ‘वरुणेळास्वन्तः ' ( ऋ. सं. ५. ६२. ६ ) इत्यत्रेवात्र द्विवचनसूचकस्याकारस्य अनाम्नानात्। लोकेषु बहुषु संनिहितेषु एकमेव संबोध्य युवयोरिदं युष्माकमिदमिति प्रयुञ्जते ॥ तत् तस्मात् यस्मात्सर्वे स्तुवन्ति तस्मात् । तनूनामित्येतत् व्यवहितमप्युत्तरत्र वा योज्यम् । तनूनाम् अल्पमतीनामस्माकं मतिः स्तुतिः वां युवां सुष्ठु एषते अभिगच्छति । अत्रिभ्यः अत्रिगोत्रेभ्योऽस्मभ्यम् अस्मदीयमतिः एषते । आदरार्थं पुनर्वचनम् ॥ ॥ ५ ॥
“Which of you, Mitra and Varuṇa, has not been celebrated in (our) praise, for therefore do our thoughts tend towards you; the thoughts of the lineage of Atri tend towards you.”
Which of your persons, Varuna or Mitra, merits not our praise?
Therefore our thought is turned to you, the Atris' thought is turned to you.
Now which of you two, (which) of (all your) forms, o Mitra—or (is it) Varuṇa?—is not praised?
Thus our thought hastens to you two; from the Atris a thought hastens.
Wer von euch, Mitra, Varuna, ist an sich selbst nicht lobenswerth? Drum dringet zu euch das Gebet, von Atrisöhnen das Gebet.
Wer von euch ist noch ungepriesen, o Mitra, oder ist es Varuna unter euren Personen? Darum wendet sich das Gedicht gerade an euch, wendet sich das Gedicht von Seiten der Atri´s an euch.
Кто же из вас двоих, о Митра,
Или (может быть это) Варуна, не был нами прославлен?
Вот спешит прямо к вам двоим молитва,
Из семьи Атри спешит молитва.